phần mở đầu và kết luật có cấu trúc bao gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1. Những vấn đề lý luận về điều kiện kinh doanh thực phẩm và pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm. Thực trạng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở Việt Nam hiện nay và thực tiễn thực hiện tại TP. Hồ Chí Minh Chƣơng 3.
Phƣơng hƣớng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm ở thành phố Hồ Chí Minh. 4 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM VÀ PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH THỰC PHẨM 1. Những vấn đề lý luận về điều kiện kinh doanh thực phẩm 1. Khái niệm điều kiện kinh doanh thực phẩm Theo từ điển tiếng Việt thì “Điều kiện” là cái cần phải có để cho một cái khác có thể có hoặc có thể xảy ra, điều nêu ra nhƣ một đòi hỏi trƣớc khi thực hiện một việc nào đó.
Theo đó, điều kiện kinh doanh thực phẩm là yếu tố cần phải có để thực hiện kinh doanh thực phẩm. Dƣới góc độ pháp lý, điều kiện kinh doanh thực phẩm là hệ thống những quy định pháp luật mang tính bắt buộc liên quan đến các tiêu chuẩn, quy chuẩn - kỹ thuật đối với thực phẩm, hoạt động kinh doanh thực phẩm. Cơ quan quản lý nhà nƣớc có thẩm quyền ban hành những quy định pháp luật này để bảo đảm an toàn thực phẩm cho ngƣời tiêu dùng, đảm bảo sức khỏe cộng đồng trong xã hội. Trong kinh doanh thực phẩm bao gồm các hoạt động giới thiệu sản phẩm hàng hoá, bảo quản thực phẩm, vận chuyển thực phẩm, buôn bán thực phẩm.
Các chủ thể tham gia kinh doanh thực phẩm gồm các tổ chức là các doanh nghiệp và những cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ, lẻ. Những cơ sở kinh doanh thực phẩm nhỏ, lẻ bao gồm: - hộ gia đình kinh doanh, hộ cá thể kinh doanh yêu cầu điều kiện phải có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thực phẩm. Những doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm bao gồm các doanh nghiệp trong nƣớc và các doanh nghiệp nƣớc ngoài yêu cầu điều kiện phải có Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy phép đầu tƣ. Trong hoạt động kinh doanh thực phẩm, bảo quản thực phẩm tránh ô nhiễm, đảm bảo an toàn thực phẩm có những yêu cầu điều kiện liên quan, cần thiết việc sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật, hệ thống lạnh và những yêu cầu 5 về nhà xƣởng, nhà kho, nơi chứa thực phẩm, và các yếu tố khác trong bảo quản sản phẩm để bảo đảm chất lƣợng thực phẩm, an toàn thực phẩm.
Đặc điểm điều kiện kinh doanh thực phẩm Một số những tiêu chuẩn, yêu cầu, điều kiện liên quan hoạt động kinh doanh thực phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm, cần thực hiện, xem xét đặc điểm và đánh giá phân loại, bao gồm: môi trƣờng nơi kinh doanh, trang thiết bị phục vụ việc kinh doanh và ngƣời tham gia phục vụ kinh doanh thực phẩm. Về - yêu cầu đặc điểm điều kiện môi trường nơi kinh doanh: Yêu cầu khu vực, nơi kinh doanh thực phẩm phải thuận tiện trong việc vận chuyển thực phẩm, không bị ngập nƣớc, không đọng nƣớc và tránh xa các nguồn ô nhiễm nhƣ cống rãnh, công trình vệ sinh, hoá chất độc hại. Thiết kế xây dựng khu kinh doanh thực phẩm phải cách biệt với khu vệ sinh, thay đồ bảo hộ và thuận tiện cho việc vận chuyển. Diện tích xây dựng khu vực kinh doanh thực phẩm phải đủ và phù hợp cho việc buôn bán thực phẩm.
Thiết kế xây dựng kho chứa đựng và bảo quản thực phẩm phải phù hợp với yêu cầu của từng loại thực phẩm, đảm bảo việc không có côn trùng, động vật gây hại (nhƣ ruồi, chuột, gián.) và thuận tiện vận chuyển thực phẩm, xắp xếp riêng biệt các loại thực phẩm. Thiết kế xây dựng nhà cửa kinh doanh thực phẩm phải bảo đảm vững chắc, phù hợp quy mô kinh doanh. Khi xây dựng, trần nhà phải phẳng, sơn sáng màu, không dột, thấm nƣớc. Xây dựng nền nhà phải phẳng cứng, không đọng nƣớc.
Thiết kế cửa ra vào, cửa số phải phù hợp. Bảo đảm đủ ánh sáng cho hoạt động kinh doanh, bóng đèn cần đƣợc che chắn an toàn. Đủ nƣớc sạch dung trong sinh hoạt và vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ. Thiết kế hệ thống thông gió phải đảm bảo thông thoáng, phù hợp việc bảo quản thực phẩm, kinh 6 doanh thực phẩm.
Vị trí nhà vệ sinh đƣợc bố trí thuận tiện cách xa khu vực kinh doanh và kho chứa. Việc xử lý chất thải trong kinh doanh thực phẩm phải có đủ vật dụng chứa chất thải, rác thải, vật dụng chứa phải có nắp đậy và đƣợc vệ sinh thƣờng xuyên. Về - yêu cầu đặc điểm điều kiện trang thiết bị sử dụng phục vụ trong kinh doanh thực phẩm: Trang thiết bị, dụng cụ phải đầy đủ, phù hợp trong việc phục vụ kinh doanh và bảo quản thực phẩm. Một số trang thiết bị thƣờng đƣợc sử dụng bao gồm : giá, kệ, tủ đựng và trƣng bày sản phẩm.
Một số trang thiết bị điều hoà nhiệt độ, điều chỉnh độ ẩm, thiết bị thông gió ở khu vực chứa đựng, bày bán, bảo quản thực phẩm. Phải có thiết bị đảm bảo hoạt động hiệu quả phòng chống côn trùng và động vật gây hại. - không sử dụng thuốc, hoá chất diệt chuột, côn trùng trong khu vực kinh doanh và bảo quản thực phẩm. Phải có thiết bị, dụng cụ giám sát, đo lƣờng chất lƣợng thực phẩm trong bảo quản và trong kinh doanh.
Yêu cầu đặc điểm điều kiện đối với người thực hiện phục vụ kinh doanh thực phẩm: Ngƣời tham gia kinh doanh thực phẩm có kiến thức, sức khỏe và hiểu biết về an toàn thực phẩm. Ngƣời tham gia kinh doanh thực phẩm phải đƣợc khám sức khỏe định kỳ. Việc khám sức khỏe của ngƣời tham gia kinh doanh thực phẩm phải ít nhất 1 năm/lần. Việc khám sức khỏe phải đƣợc thực hiện ở các cơ quan y tế từ cấp quận, huyện trở lên.
Những ngƣời tham gia kinh doanh thực phẩm, yêu cầu phải : - Trang phục sạch hoặc mặc bảo hộ lao động 7 - Giữ sạch và thƣờng xuyên vệ sinh khu vực kinh doanh. - Kinh doanh thực phẩm còn thời hạn sử dụng, thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng. - Vệ sinh các thiết bị, dụng cụ sau khi sử dụng. Vai trò của điều kiện kinh doanh thực phẩm Điều kiện kinh doanh thực phẩm có sự ảnh hƣởng và tác động tích cực - đến ngƣời tiêu dùng, và đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.
Kinh doanh thực phẩm thực hiện theo những hoạt động bao gồm nhiều công đoạn, nhiều bộ phận có nhiều sự liên quan trong việc đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Kết quả của công đoạn, bộ phận này có ảnh hƣởng tới chất lƣợng của các công đoạn, bộ phận khác hoặc tác động và ảnh hƣởng đến toàn bộ hoạt động kinh doanh. Điều kiện kinh doanh thực phẩm mang nhiều yếu tố quan trọng đối với những vấn đề an sinh xã hội, kinh tế xã hội, sức khoẻ cộng đồng dân cƣ trong xã hội và đối với sức khoẻ ngƣời tiêu dùng. Những điều kiện sẽ ảnh hƣởng, tác động đến các chủ thể tham gia kinh doanh thực phẩm ý thức tốt, thực hiện tốt việc bảo đảm an toàn thực phẩm, mang đến sự phục vụ, cung cấp cho ngƣời dân trong xã hội những đa dạng hoá sản phẩm thực phẩm, những bữa tiệc, bữa ăn, suất ăn đƣợc đảm bảo an toàn vệ sinh và đem lại sức khoẻ tốt cho ngƣời dùng.
Doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm có ảnh hƣởng, tác động tới các hoạt động kinh doanh, các lĩnh vực khác nhƣ tác động đến ngƣời chăn nuôi, trồng trọt, văn hoá, an sinh xã hội và trực tiếp hoặc gián tiếp tác động tới sự phát triển của các ngành kinh doanh khác hay toàn bộ nền kinh tế trong xã hội. Điều kiện kinh doanh thực phẩm có tác dụng nhiều mặt tới lĩnh vực sản xuất và tiêu dùng trong xã hội. Việc cung cấp những sản phẩm là lƣơng thực, thực phẩm là những hàng hóa thiết yếu trong xã hội có sự ảnh hƣởng tới 8 ngƣời tiêu dùng, ảnh hƣởng tới ngƣời dân trong xã hội. Điều kiện kinh doanh thực phẩm thể hiện vai trò một cách đầy đủ, kịp thời đồng bộ, trong việc cung ứng nguồn thực phẩm đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của ngƣời dân và đảm bảo chất lƣợng an toàn thực phẩm.
Với ngƣời tiêu dùng có thể thoả mãn các lựa chọn nhu cầu về sản phẩm thực phẩm trên thị trƣờng, thể hiện văn minh thông qua việc nuua bán trong hệ thống cửa hàng, quầy hàng, siêu thị có phục vụ kinh doanh thực phẩm. Vai trò của điều kiện kinh doanh thực phẩm đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Kinh doanh thực phẩm từ khâu mua nguyên liệu đầu vào, sản xuất chế biến và khâu tiêu thụ sản phẩm, khâu nào cũng quan trọng liên quan đến an toàn thực phẩm. và ảnh hƣởng trực tiếp tới ngƣời tiêu dùng, ảnh hƣởng đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Điều kiện đối với sản phẩm thực phẩm đảm bảo an toàn vệ sinh, khi đƣa ra thị trƣờng tiêu thụ, sản phẩm có vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển mở rộng thị trƣờng. Sản phẩm tốt sẽ là sản phẩm đã đƣợc thị trƣờng chấp nhận, và ảnh hƣởng đến việc tăng số lƣợng khách hàng biết tới sản phẩm, biết tới thƣơng hiệu, và biết tới doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm thực phẩm đó. Khối lƣợng hàng bán ra nhiều hơn thì doanh nghiệp có thêm khả năng mở rộng và phát triển kinh doanh. Pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm 1.
Nguyên tắc pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm Nguyên tắc bình đẳng về điều kiện kinh doanh thực phẩm đƣợc thực hiện và áp dụng trong tất cả lĩnh vực và hoạt động kinh doanh thực phẩm. Pháp luật nhà nƣớc bảo hộ và bảm bảo việc bình đẳng các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế thị trƣờng về các quyền và nghĩa vụ. Pháp luật về điều kiện kinh doanh thực phẩm căn cứ trên các tiêu chuẩn kỹ 9 thuật, quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam đƣợc áp dụng bình đẳng đối với tất cả chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm. Nguyên tắc mệnh lệnh hành chính mang tính bắt buộc các chủ thể tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm phải tuân thủ các điều kiện, yêu cầu về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật do các cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quy định và ban hành.