CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC THAM MƯU, TỔNG HỢP CỦA VĂN PHÒNG 1. Tổng quan về văn phòng 1. Khái niệm văn phòng Cùng với sự phát triển của nền quản trị hiện đại, sự bùng nổ thông tin và nhu cầu thu thập, xử lý thông tin, đề ra các quyết định quản lý kịp thời là một khối lượng công việc “khổng lồ” mà các nhà lãnh đạo, quản lý khó lòng kham nổi, hoặc có làm được thì cũng sẽ mất nhiều thời gian, công sức mà lẽ ra có thể đầu tư vào những vấn đề to lớn hơn như kế hoạch, chiến lược phát triển của doanh nghiệp, tổ chức, đơn vị. Để giúp các nhà lãnh đạo, quản lý có thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời cho việc ra các quyết định lãnh đạo, quản lý, văn phòng từ quan niệm “công văn, giấy tờ” đã đảm nhiệm thêm chức năng, nhiệm vụ mới là thu thập, xử lý, bảo quản, chuyển tải thông tin, đảm bảo cho việc ra quyết định của nhà lãnh đạo, quản lý, cũng như những điều kiện vật chất cho các nhà lãnh đạo, quản lý hoạt động.
Văn phòng tồn tại gắn liền với mỗi cơ cấu, loại hình tổ chức và tham mưu, giúp việc cho các nhà lãnh đạo, quản lý, nên việc xác định phạm vi độc lập của văn phòng chỉ mang tính chất tương đối. Thông thường có thể xác định văn phòng theo các cách sau: Văn phòng theo nghĩa rộng (văn phòng toàn bộ) bao gồm toàn bộ bộ máy quản lý của đơn vị từ cấp cao nhất đến cơ sở với các nhân sự làm quản trị trong hệ thống quản lý của tổ chức; bao gồm toàn bộ cơ sở vật chất kỹ thuật và môi trường phục vụ cho hoạt động của tổ chức nói chung, cho hệ thống quản lý nói riêng. Văn phòng toàn bộ có đầy đủ tư cách pháp nhân 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trong hoạt động đối nội, đối ngoại để thực hiện mục tiêu chung của tổ chức (Quản trị văn phòng- PGS.TS Nguyễn Hữu Tri). Văn phòng theo nghĩa hẹp (văn phòng chức năng) chỉ bao gồm bộ máy trợ giúp nhà quản trị những việc trong chức năng được giao; là một bộ phận cấu thành trong cơ cấu tổ chức, chịu sự điều hành của nhà quản trị cấp cao.
Văn phòng chức năng không phải là một pháp nhân độc lập trong quan hệ đối ngoại (Quản trị văn phòng- PGS.TS Nguyễn Hữu Tri). Như vậy dù theo nghĩa nào thì văn phòng cũng là một thực thể tồn tại khách quan có hệ thống cơ cấu tổ chức, được quản lý điều hành theo mục tiêu nhất định. Trong phạm vi luận văn này, khái niệm Văn phòng Huyện ủy được hiểu là bộ phận tham mưu, giúp việc trực tiếp cho Thường trực Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy, Ban Chấp hành Đảng bộ huyện, đặt dưới sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của Thường trực Huyện ủy; là một cơ quan trong hệ thống các ban xây dựng Đảng của cấp ủy (Văn phòng, Ban Tuyên giáo, Ban Tổ chức, Ban Dân vận, Ủy ban kiểm tra). Vị trí, vai trò của văn phòng Trong quá trình hoạt động, các tổ chức luôn có mối quan hệ đối nội và đối ngoại thông qua những văn bản giao dịch.
Số lượng văn bản nhiều hay ít tùy thuộc vào địa vị pháp lý, tính chất hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của mỗi tổ chức nhưng nhất thiết phải có văn phòng để thực hiện quản lý lưu chuyển các văn bản này. Tương tự như vậy, các hoạt động tổng hợp, tham mưu, hậu cần cho công tác lãnh đạo cũng có vị trí tương xứng trong mỗi tổ chức. Với vị trí, hoạt động đa dạng này mà nhiều người đã gọi văn phòng là phòng văn, phòng vệ, phòng ở cho các nhà lãnh đạo. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Văn phòng là một bộ phận gần gũi có quan hệ mật thiết với lãnh đạo, quản lý đơn vị trong mọi hoạt động.
Do văn phòng trợ giúp cho lãnh đạo, thủ trưởng cơ quan về công tác thông tin điều hành nên mối quan hệ giữa họ rất mật thiết và mang tính thường xuyên. Mối quan hệ này một phần quan trọng xuất phát từ đặc điểm của quản lý thông tin, phần khác là do việc cung cấp các điều kiện vật chất, kỹ thuật phục vụ cho quá trình quản lý điều hành tổ chức. Văn phòng là bộ phận trung gian thực hiện việc nối ghép các mối quan hệ trong quản lý điều hành đơn vị theo yêu cầu của người đứng đầu tổ chức. Đây là hoạt động diễn ra thường xuyên và rất phong phú nên nhà lãnh đạo không chỉ giao cho văn phòng làm nhiệm vụ tiếp nhận, xếp đặt các mối quan hệ mà có nhiều việc người đứng đầu tổ chức ủy nhiệm cho văn phòng trực tiếp xem xét giải quyết theo yêu cầu quản lý.
Văn phòng là bộ phận thực hiện nhiệm vụ mang tính thường xuyên liên tục trong tổ chức. Khác với bộ phận khác, văn phòng không chỉ đảm nhận việc thu nhập, xử lý, quản lý và cung cấp thông tin cho các nhà lãnh đạo ra quyết định qản lý mà còn cung cấp các điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật cho quá trình quản lý nên hoạt động của văn phòng cũng phải gắn liền liên tục với hoạt động quản trị của tổ chức. Với vị trí trên đây, văn phòng được coi là vị trị kết nối hoạt động quản lý điều hành giữa các cấp, các ngành trong tổ chức. Theo nguyên lý và thực tế tồn tại của văn phòng trong tổ chức, cơ quan, đơn vị, người ta nhận thấy bộ phận này không thể thiếu vắng trong quá trình quản lý điều hành của một tổ chức.
Việc tổ chức văn phòng như thế nào còn tùy thuộc vào yêu cầu của các nhà lãnh đạo, thủ trưởng cơ quan, đơn vị. Khẳng định như vậy bởi văn phòng có vai trò to lớn sau đây: - Văn phòng là trung tâm thực hiện quá trình quản lý điều hành đơn vị 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Là nơi tiếp nhận tất cả các mối quan hệ nhất là quan hệ đối ngoại - Là bộ máy làm việc của các nhà lãnh đạo - Là trung tâm khâu nối các hoạt động quản lý điều hành tổ chức - Là cầu nối giữa chủ thể quản lý với các đối tượng trong và ngoài tổ chức - Là người dịch vụ tổng hợp cho các hoạt động của đơn vị nói chung và các nhà lãnh đạo nói riêng…. Với những vai trò to lớn đó, các nhà lãnh đạo đã quan tâm xây dựng, củng cố văn phòng trong đơn vị mình theo hướng hiện đại hóa. Đồng thời nhận thức hoạt động của văn phòng là hoạt động nghề nghiệp thực tế trong xã hội tồn tại tất yếu tổ chức ngành văn phòng.
Chức năng của văn phòng * Chức năng tham mưu Hoạt động của cơ quan phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố chủ quan, bởi vậy muốn ra những quyết định mang tính khoa học, người quản lý cần căn cứ vào các yếu tố khách quan như những ý kiến tham gia của các cấp quản lý, của những người trợ giúp. Những ý kiến đó được văn phòng tập hợp, chọn lọc để đưa ra những kết luận chung nhất nhằm cung cấp cho lãnh đạo những thông tin, những phương án phán quyết kịp thời và đúng đắn. Hoạt động này rất cần thiết và luôn tỏ ra hữu hiệu vì nó vừa mang tính tham vấn (ít bị sức ép, gò bó) và tính chuyên sâu trong các trường hợp trợ giúp lãnh đạo (tiếp xúc với nhiều vấn đề nảy sinh trong thực tế). Chức năng này được gọi là chức năng tham mưu cho các nhà lãnh đạo, quản lý đơn vị của công tác văn phòng.
* Chức năng tổng hợp Kết quả tham vấn trên đây phải xuất phát từ những thông tin ở cả đầu vào, đầu ra và thông tin ngược trên mọi lĩnh vực, của mọi đối tượng mà văn 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phòng là đầu mối thu thập, phân tích, quản lý và sử dụng theo yêu cầu của người lãnh đạo, quản lý. Quá trình thu thập, quản lý, sử dụng thông tin phải tuân theo những nguyên tắc, trình tự nhất định, mới có thể mang lại hiệu quả thiết thực. Hoạt động như trên thuộc về chức năng tổng hợp của công tác văn phòng. Chức năng này không chỉ có tác dụng thiết thực đến chức năng tham mưu của văn phòng mà còn có vai trò quan trọng đối với sự thành công hay thất bại của cơ quan (lợi thế của thông tin).
Chính vì ý nghĩa to lớn của chức năng này nên các cơ quan luôn quan tâm củng cố và hiện đại hoá công tác văn phòng cho kịp với tốc độ phát triển của thời đại. * Chức năng hậu cần Hoạt động của cơ quan không thể thiếu các điều kiện vật chất như nhà cửa, phương tiện, thiết bị, công cụ, tài chính… Những cái đó thuộc về hoạt động hậu cần mà văn phòng phải cung ứng đầy đủ, kịp thời cho mọi quá trình, mọi lúc, mọi nơi. Các chức năng trên vừa độc lập, vừa hỗ trợ bổ sung cho nhau nhằm khẳng định sự cần thiết khách quan tồn tại cơ quan văn phòng ở mỗi đơn vị, tổ chức. Nhiệm vụ của văn phòng * Xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế hoạt động của cơ quan, đơn vị.
Mọi tổ chức muốn được sinh ra và vận hành đi vào cuộc sống đều cần phải tuân theo những quy định về tổ chức, cơ chế hoạt động và các điều kiện để duy trì hoạt động. Mỗi tổ chức, cơ quan đều có một nội quy, quy chế hoạt động riêng phù hợp với tính chất hoạt động, chức năng và vai trò của tổ chức, cơ quan. Đây là nhiệm vụ quan trọng đầu tiên mà văn phòng phải thực hiện khi cơ quan được tổ chức và đi vào hoạt động. 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com * Xây dựng và quản lý chương trình kế hoạch hoạt động của cơ quan.
Mỗi một cơ quan, đơn vị trong quá trình hoạt động đều có định hướng mục tiêu hoạt động. Để đạt được mục tiêu, đơn vị cần lên kế hoạch cụ thể cho từng hoạt động của mình. Kế hoạch có nhiều loại như kế hoạch dài hạn, ngắn hạn, kế hoạch sản xuất kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm…Mỗi bộ phận sẽ xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện. Tất cả các kế hoạch đó sẽ được tổng hợp thành một kế hoạch tổng thể của cơ quan.
Kế hoạch tổng thể sẽ do văn phòng, bộ phận tham mưu dự thảo và đôn đốc các bộ phận khác trong đơn vị cùng triển khai thực hiện, giúp cho sự liên hệ, phối hợp giữa các bộ phận mật thiết hơn, đồng bộ hơn. * Thu thập, xử lý, sử dụng, quản lý thông tin.