Chương 1: Ghuyén dich co c4u trong nông nghiệp Việt Nam: Thực trạng và vấn đề Chương 2: Quan điểm, mục tiêu và các giải pháp chuyền dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nước ta. Tĩnh cấp thiết của đề tài: Thập niên 1986 - 1996 vừa qua, thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ VI và VII của Đảng về đổi mới cơ cấu kinh tế, nền kinh tế nước ta đã thực hiện một bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá là tảng tỷ trọng trong công nghiệp, dịch vụ và giảm tỷ trọng nông nghiệp. Sự định hướng về chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành như vậy đã được thực tiễn nền kinh tế chứng minh là đúng đắn và hợp lý. Trong nông nghiệp, nhiệm vụ chuyển dịch đặt ra bức xúc hơn, bởi vì mặc dù trong tiến trình đổi mới, nông nghiệp đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, nhất là trong sản xuất, kinh doanh lương thực và chuyển hướng nông nghiệp sang sản xuất hàng hoá, phát triển nông nghiệp nhiều thành phần, nhưng nhìn chung, nông nghiệp nước ta vẫn còn là một nền sản xuất nhỏ, mang nặng tính độc canh và sản xuất tự túc, lực lượng sản xuất phát triển chậm, tỷ suất hàng hoá chưa cao, nang suất lao động xã hội thấp, thu nhập của số đông nông dân ở mức thấp.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ V đã xác định chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của quá trình “tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế nông thôn”, rõ ràng chính sách cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá là một yêu cầu bức thiết khách quan, để khác phục những mật yếu của nền kinh tế hiện nay. Xuất phát từ những yêu cầu trên đây, chúng tôi chọn đề tài “Cïuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam "để nghiên cứu, nhằm góp phần làm sáng tỏ thêm khía cạnh lý luận, đạc biệt là phương pháp luận để giải quyết một vấn đề vừa mang Chương Í CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU TRONG NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM, THỰC TRẠNG VÀ VẤN ĐỀ L1 CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ HIỆN ĐẠI HOÁ 1. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp x Cơ cấu được sử dụng để biểu thị cấu trúc bên trong, tỷ lệ và mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành của một hệ thống. Cơ cấu được biểu hiện như là một tập hợp các mối quan hệ liên kết hữu cơ các yếu tố khác nhau của một hệ thống.
Cơ cấu kinh tế là một phạm trù kinh tế để chỉ tổng thể hợp thành bởi nhiều yếu tố kinh tế của nền kinh tế, giữa chúng có những mối liên hệ hữu cơ, những tương tác qua lại cả về số lượng và chất lượng, trong không gian và điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể, chúng luôn luôn vận động hướng vào những mục tiêu nhất định. Như vậy cơ cấu kính tế là một hệ thống lớn (toàn bộ nền kinh tế quốc dân), bao gồm nhiều hệ thống con (các ngành, các lĩnh vực). Toàn bộ hệ thống đó hội nhập với nhau trong những mối liên hệ chảng chịt, phức tạp, ràng buộc nhau và tác động qua lại lẫn nhau. ' Cơ cấu kinh tế phản ánh sự phân công lao động xã hội, thể hiện trình độ phát triển của chuyên môn hoá và hợp tác hoá trong những thời kỳ lịch sử nhất định.
¥ Cơ cấu kinh tế là nền tảng, là cốt lõi của toàn bộ nền kinh tế xã hội. Mỗi một cơ cấu kinh tế phản ánh nội dung và yêu cầu kinh tế của một giai đoạn lịch sử nhất định; cũng có nghĩa là nó không ngừng vận động và phát triển bên trong sự ồn định tương đối. Cơ cấu kinh tế và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế chính là sự vận động và phát triển đi lên, tiếp cận đến Chương Í CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU TRONG NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM, THỰC TRẠNG VÀ VẤN ĐỀ L1 CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ HIỆN ĐẠI HOÁ 1. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp x Cơ cấu được sử dụng để biểu thị cấu trúc bên trong, tỷ lệ và mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành của một hệ thống.
Cơ cấu được biểu hiện như là một tập hợp các mối quan hệ liên kết hữu cơ các yếu tố khác nhau của một hệ thống. Cơ cấu kinh tế là một phạm trù kinh tế để chỉ tổng thể hợp thành bởi nhiều yếu tố kinh tế của nền kinh tế, giữa chúng có những mối liên hệ hữu cơ, những tương tác qua lại cả về số lượng và chất lượng, trong không gian và điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể, chúng luôn luôn vận động hướng vào những mục tiêu nhất định. Như vậy cơ cấu kính tế là một hệ thống lớn (toàn bộ nền kinh tế quốc dân), bao gồm nhiều hệ thống con (các ngành, các lĩnh vực). Toàn bộ hệ thống đó hội nhập với nhau trong những mối liên hệ chảng chịt, phức tạp, ràng buộc nhau và tác động qua lại lẫn nhau.
' Cơ cấu kinh tế phản ánh sự phân công lao động xã hội, thể hiện trình độ phát triển của chuyên môn hoá và hợp tác hoá trong những thời kỳ lịch sử nhất định. ¥ Cơ cấu kinh tế là nền tảng, là cốt lõi của toàn bộ nền kinh tế xã hội. Mỗi một cơ cấu kinh tế phản ánh nội dung và yêu cầu kinh tế của một giai đoạn lịch sử nhất định; cũng có nghĩa là nó không ngừng vận động và phát triển bên trong sự ồn định tương đối. Cơ cấu kinh tế và quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế chính là sự vận động và phát triển đi lên, tiếp cận đến và bảo vệ môi trường trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp đất nước.
Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện nội dung nghiên cứu của luận văn, chúng tôi đã sử dụng tổng hợp những quan điểm phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Ngoài ra còn sử đụng phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp đối chiếu so sánh các số liệu và bảng biểu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận vân Luan van nghiên cứu vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp và coi đó là đối tượng nghiên cứu cần được tập trung phân tích. Luận văn đặc biệt quan tâm đến quá trình chuyển biến cơ cấu kinh tế nông nghiệp trong 10 năm đổi mới 1986 - 1995 và các giải pháp để thúc đẩy quá trình chuyển biến đó.
Đóng góp mới của luận văn Với vấn đề trên, luận văn hy vọng có những đóng góp nhỏ, góp phần bổ sung vào hệ thống lý luận về các quan điểm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, về phương hướng và giải pháp chủ yếu thực hiện và đẩy mạnh quá trình chuyển địch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. - Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về chuyển dich cơ cấu trong nông nghiệp - Trên cơ sở phân tích thực trạng chuyển dịch cơ cấu trong nông nghiệp ở nước ta, tác giả trình bày quan điểm của mình về phương hướng cũng như những giải pháp chủ yếu để đẩy nhanh quá trình này ở Việt Nam. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận vân gồm 2 chương: Chương 1: Ghuyén dich co c4u trong nông nghiệp Việt Nam: Thực trạng và vấn đề Chương 2: Quan điểm, mục tiêu và các giải pháp chuyền dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nước ta. một cơ cấu kinh tế hoàn chỉnh, hợp lý, có tác dụng thúc đẩy nền kinh tế phát triển tới tốc độ cao và hiệu quả.
Cơ cấu kinh tế không phải là cái gì đứng yên, bất biến, không phải là một hệ thống tĩnh, mà là một hệ thống động, luôn ở trong trạng thái vận động, phát triển không ngừng, ngày càng hoàn thiện hơn và giai đoạn sau hiệu quả rõ hơn, cao hơn giai đoạn trước. Muốn có cơ cấu hợp lý, con người phải nghiên cứu các quy luật tự nhiên và quy luật kinh tế xã hội để chuyển dịch đến những cơ cấu kinh tế vừa hợp với quy luật mới của cuộc sống kinh tế mới, vừa thể hiện một cách đúng đắn những mục tiêu chiến lược kinh tế xã hội của các thời kỳ lịch sử nhất định. Nghiên cứu cơ cấu kinh tế chung thực chất là nghiên cứu cấu trúc bên trong của nền kinh tế quốc dân và các mối quan hệ hữu cơ, gắn bó giữa các yếu tố cấu thành và quá trình vận động của chúng trong đó nông nghiệp là một hệ thống con trong hệ thống lớn cơ cấu kinh tế quốc dân. Cơ cấu nông nghiệp cũng là một cấu trúc gắn bó hữu cơ nhiều nhân tố tác động qua lại lẫn nhau, cùng tồn tại và phát triển trong những thời gian và không gian nhất định.
Sản xuất nông nghiệp được tiến hành trên những địa bàn cụ thểsvà xét về mặt tự nhiên chúng đều chịu tác động của thiên nhiên: ánh sáng mặt trời, đất đai, khí hậu, thời tiết, nguồn nước. và sự tác động lao động của con người. Chúng bao gồm rất nhiều loại cây con, vi sinh vật,. là những quần thể sinh vật sống rất phong phú và đa dạng.
Cũng như cơ cấu kinh tế nói chung, cơ cấu kinh tế nông nghiệp có nội dung khách quan, mang tính lịch sử, vận động biến đổi không ngừng theo hướng ngày càng hoàn thiện hơn. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp mang tính khách quan được hình thành do trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động trong nông nghiệp. Một cơ cấu kinh tế nông nghiệp hợp lý không thể được hình thành một cách chủ quan. Nó phải được hinh thành xuất phát từ thực tế khách 5 một cơ cấu kinh tế hoàn chỉnh, hợp lý, có tác dụng thúc đẩy nền kinh tế phát triển tới tốc độ cao và hiệu quả.
Cơ cấu kinh tế không phải là cái gì đứng yên, bất biến, không phải là một hệ thống tĩnh, mà là một hệ thống động, luôn ở trong trạng thái vận động, phát triển không ngừng, ngày càng hoàn thiện hơn và giai đoạn sau hiệu quả rõ hơn, cao hơn giai đoạn trước. Muốn có cơ cấu hợp lý, con người phải nghiên cứu các quy luật tự nhiên và quy luật kinh tế xã hội để chuyển dịch đến những cơ cấu kinh tế vừa hợp với quy luật mới của cuộc sống kinh tế mới, vừa thể hiện một cách đúng đắn những mục tiêu chiến lược kinh tế xã hội của các thời kỳ lịch sử nhất định.
