Bảo vệ các quyền con người bằng chế định về đồng phạm trong bộ luật hình sự năm 2015 trên cơ sở thực tiễn xét xử tại tỉnh đắk lắk giai đoạn 2018 2022

Luận văn nghiên cứu về bảo vệ quyền con người thông qua chế định đồng phạm trong BLHS 2015, dựa trên thực tiễn xét xử tại Đắk Lắk giai đoạn 2018-2022.

• Tác giả: Trịnh Thị Vinh
• Người hướng dẫn: Gs. Tskh Lê Văn Cảm
• Trường học: Trường Đại Học Luật - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự Và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Bảo Vệ Các Quyền Con Người Bằng Chế Định Về Đồng Phạm Trong Bộ Luật Hình Sự Năm 2015 (Trên Cơ Sở Thực Tiễn Xét Xử Tại Tỉnh Đắk Lắk Giai Đoạn 2018-2022)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• Trang phụ bìa
• Lời cam đoan
• Danh mục các từ viết tắt
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG CHẾ ĐỊNH ĐỒNG PHẠM THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm đồng phạm, các hình thức đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam
• 1.1.1. Khái niệm đồng phạm
• 1.1.2. Các hình thức đồng phạm
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa bảo vệ các quyền con người bằng chế định đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam
• 1.2.1. Khái niệm bảo vệ các quyền con người bằng chế định đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam
• 1.2.2. Đặc điểm của bảo vệ các quyền con người bằng chế định đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam
• 1.2.3. Ý nghĩa bảo vệ các quyền con người bằng chế định đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam
• 1.3. Sự thể hiện tư tưởng bảo vệ các quyền con người bằng chế định đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam
• 1.3.1. Tư tưởng bảo vệ quyền con người thể hiện qua nội dung chế định đồng phạm ngày càng hoàn thiện về mặt kỹ thuật lập pháp theo chuẩn mực quốc tế chung về nhân quyền
• 1.3.2. Tư tưởng bảo vệ các quyền con người thông qua việc phân biệt loại người đồng phạm và đưa ra các nguyên tắc xác định TNHS trong đồng phạm
• 1.4. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI BẰNG CHẾ ĐỊNH ĐỒNG PHẠM THEO BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK (GIAI ĐOẠN 2018 -2022)
• 2.1. Chế định đồng phạm trong BLHS năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017
• 2.2. Kết quả đạt được trong việc bảo vệ các quyền con người thông qua áp dụng các quy định về đồng phạm tại Tòa án hai cấp tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2018-2022
• 2.3. Một số tồn tại, vướng mắc và nguyên nhân trong việc bảo vệ các quyền con người khi áp dụng các quy định về đồng phạm tại Tòa án hai cấp tỉnh Đắk Lắk đoạn 2018-2022
• 2.3.1. Một số tồn tại, vướng mắc trong việc bảo vệ các quyền con người khi áp dụng các quy định về đồng phạm tại Tòa án hai cấp tỉnh Đắk Lắk đoạn 2018-2022
• 2.3.2. Nguyên nhân của những tồn tại, vướng mắc trong việc bảo vệ quyền con người khi áp dụng các quy định về đồng phạm tại Tòa án hai cấp tỉnh Đắk Lắk đoạn 2018-2022
• 2.4. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CHẾ ĐỊNH ĐỒNG PHẠM TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM NHẰM BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƯỜI
• 3.1. Sự cần thiết và căn cứ cần tiếp tục hoàn thiện chế định đồng phạm trong Bộ luật hình sự năm 2015 nhằm tăng cường bảo vệ các quyền con người
• 3.2. Kiến nghị hoàn thiện chế định đồng phạm trong Bộ luật hình sự Việt Nam 2015 theo hướng tăng cường việc bảo vệ các quyền con người
• 3.3. Các giải pháp bảo đảm áp dụng đúng chế định đồng phạm trong Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 nhằm tăng cường bảo vệ các quyền con người
• 3.4. Kết luận Chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Định nghĩa đồng phạm trong BLHS 2015 Phân tích chuyên sâu 55 ký tự

Nghiên cứu về đồng phạm đã được quy định trong luật hình sự Việt Nam từ rất sớm. Khái niệm đồng phạm lần đầu tiên được quy định tại khoản 1 Điều 17 BLHS năm 1985. BLHS năm 1999 sửa đổi khái niệm đồng phạm: "Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm". Khoản 1 Điều 17 BLHS năm 2015 kế thừa định nghĩa này: “Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.” Khái niệm này đòi hỏi phải có các dấu hiệu về mặt khách quan và chủ quan. GS. Lê Văn Cảm định nghĩa “đồng phạm là hình thức phạm tội do cố ý được thực hiện với sự cố ý cùng tham gia của 02 người trở lên”. Cần phân tích sâu hơn về các yếu tố cấu thành chế định đồng phạm để đảm bảo bảo vệ quyền con người.

1.1. Dấu hiệu khách quan của đồng phạm Số lượng và hành vi 49 ký tự

Về mặt khách quan, đồng phạm đòi hỏi phải có sự tham gia của hai người trở lên. Những chủ thể này phải thỏa mãn các dấu hiệu của chủ thể của tội phạm. Những người đồng phạm phải cùng chung hành động hay liên hiệp, phối hợp hành động của những người tham gia vào việc thực hiện tội phạm. Giữa hành vi phạm tội của mỗi người và hậu quả phạm tội chung xảy ra phải có mối quan hệ nhân quả. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định trách nhiệm hình sự.

1.2. Dấu hiệu chủ quan của đồng phạm Cùng cố ý và mục đích 50 ký tự

Về mặt chủ quan, đồng phạm phải có sự cùng cố ý. Sự cùng cố ý được thể hiện trên hai mặt lý trí và ý chí. Về lý trí, mỗi người đồng phạm đều nhận thức được tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình và nhận thức được người đồng phạm khác cũng có hành vi nguy hiểm cho xã hội. Về ý chí, các đồng phạm vẫn thực hiện hành vi của mình, cùng mong muốn có hoạt động phạm tội chung. Đối với những tội có mục đích phạm tội là dấu hiệu bắt buộc, thì những người đồng phạm phải có cùng mục đích phạm tội đó.

II. Chế định đồng phạm trong BLHS 2015 Bảo vệ quyền con người như thế nào 59 ký tự

BLHS năm 2015, sửa đổi năm 2017, nói chung và về chế định đồng phạm nói riêng đã có những sửa đổi, bổ sung kịp thời để thể chế hóa toàn diện các quy định của Hiến pháp 2013 về quyền con người, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, thực hiện các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã tham gia và ký kết. Việc xác định đúng vai trò, tính chất hành vi, mức độ tham gia vụ án của từng người góp phần không nhỏ vào việc bảo vệ các quyền con người. Cần đánh giá khách quan sự thể hiện tư tưởng bảo vệ quyền con người trong chế định đồng phạm của BLHS 2015.

2.1. Tư tưởng bảo vệ quyền con người qua kỹ thuật lập pháp 53 ký tự

Tư tưởng bảo vệ quyền con người thể hiện qua nội dung chế định đồng phạm ngày càng hoàn thiện về mặt kỹ thuật lập pháp theo chuẩn mực quốc tế chung về nhân quyền. Các quy định được diễn giải rõ ràng hơn, đảm bảo tính minh bạch và dễ áp dụng. Điều này giúp giảm thiểu nguy cơ lạm quyền và bảo vệ tốt hơn quyền và nghĩa vụ của người phạm tội. Việc làm rõ các yếu tố cấu thành tội phạm giúp cho việc xét xử công bằng và khách quan hơn.

2.2. Phân biệt loại người đồng phạm và xác định TNHS 56 ký tự

Tư tưởng bảo vệ các quyền con người thông qua việc phân biệt loại người đồng phạm và đưa ra các nguyên tắc xác định TNHS trong đồng phạm. Việc phân loại này giúp cá thể hóa trách nhiệm, tránh việc áp dụng hình phạt một cách máy móc. Điều này góp phần đảm bảo nguyên tắc công bằng và nhân đạo trong công lý hình sự. Cần nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định này để áp dụng chính xác trong thực tiễn.

2.3. Cơ chế bảo vệ quyền con người trong xét xử đồng phạm 58 ký tự

Trong quá trình xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật về bảo vệ quyền con người. Điều này bao gồm việc đảm bảo quyền bào chữa, quyền được xét xử công khai, minh bạch và quyền được kháng cáo. Cần tăng cường giám sát và kiểm tra hoạt động của các cơ quan này để đảm bảo quyền con người được bảo vệ một cách hiệu quả. Cải cách tư pháp đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố cơ chế này.

III. Thực tiễn áp dụng chế định đồng phạm tại Đắk Lắk Phân tích 54 ký tự

Tại Đắk Lắk, thực tiễn xét xử giai đoạn 2018-2022 cho thấy các vụ án đồng phạm ngày càng gia tăng và có tính chất ngày càng phức tạp. Việc giải quyết các vụ án đồng phạm đòi hỏi xác định đúng vai trò, tính chất hành vi, mức độ tham gia vụ án của từng người đã góp phần không nhỏ vào việc bảo vệ các quyền con người. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng quy định của pháp luật về đồng phạm vào thực tiễn, vẫn còn một số hạn chế, vướng mắc, ít nhiều đã ảnh hưởng tới việc bảo vệ các quyền con người, xuất phát từ các nguyên nhân khách quan và chủ quan.

3.1. Kết quả đạt được trong bảo vệ quyền con người 50 ký tự

Việc áp dụng các quy định về đồng phạm tại Tòa án hai cấp tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2018-2022 đã đạt được những kết quả nhất định trong việc bảo vệ các quyền con người. Các Tòa án đã chú trọng đến việc xác định đúng bản chất vụ án, đánh giá khách quan chứng cứ và đảm bảo quyền bào chữa cho bị cáo. Điều này thể hiện sự nỗ lực của các cơ quan tư pháp trong việc thực hiện công lý hình sự.

3.2. Tồn tại và vướng mắc trong áp dụng chế định đồng phạm 54 ký tự

Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, vướng mắc trong việc bảo vệ các quyền con người khi áp dụng các quy định về đồng phạm tại Tòa án hai cấp tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2018-2022. Một số vụ án, việc xác định vai trò của từng người đồng phạm còn chưa chính xác, dẫn đến việc áp dụng hình phạt chưa phù hợp. Ngoài ra, việc thu thập chứng cứ và giải quyết các vấn đề pháp lý phức tạp cũng gặp nhiều khó khăn.

3.3. Nguyên nhân của tồn tại trong áp dụng chế định đồng phạm 58 ký tự

Nguyên nhân của những tồn tại, vướng mắc trong việc bảo vệ quyền con người khi áp dụng các quy định về đồng phạm tại Tòa án hai cấp tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2018-2022 xuất phát từ nhiều yếu tố. Trong đó có sự hạn chế về trình độ chuyên môn của một số cán bộ tư pháp, sự thiếu đồng bộ trong các văn bản hướng dẫn và sự phức tạp của các vụ án đồng phạm. Cần có giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này.

IV. Hoàn thiện chế định đồng phạm Giải pháp bảo vệ quyền con người 58 ký tự

Việc tiếp tục hoàn thiện chế định đồng phạm trong Bộ luật hình sự năm 2015 là cần thiết để tăng cường bảo vệ các quyền con người. Cần nghiên cứu và đề xuất các kiến nghị sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả. Đồng thời, cần có các giải pháp để đảm bảo áp dụng đúng chế định đồng phạm trong thực tiễn xét xử.

4.1. Sự cần thiết hoàn thiện chế định đồng phạm 48 ký tự

Cần tiếp tục hoàn thiện chế định đồng phạm trong Bộ luật hình sự năm 2015 nhằm tăng cường bảo vệ các quyền con người. Sự thay đổi của xã hội, sự phát triển của khoa học kỹ thuật và yêu cầu hội nhập quốc tế đòi hỏi pháp luật phải không ngừng được hoàn thiện. Việc hoàn thiện chế định đồng phạm sẽ góp phần đảm bảo công lý hình sự và bảo vệ quyền công dân.

4.2. Kiến nghị hoàn thiện chế định đồng phạm trong BLHS 2015 56 ký tự

Cần kiến nghị hoàn thiện chế định đồng phạm trong Bộ luật hình sự Việt Nam 2015 theo hướng tăng cường việc bảo vệ các quyền con người. Điều này bao gồm việc làm rõ các khái niệm, quy định, bổ sung các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự và nâng cao chế tài đối với các hành vi xâm phạm quyền con người. Cần tham khảo kinh nghiệm quốc tế và đảm bảo tính khả thi của các kiến nghị.

4.3. Giải pháp đảm bảo áp dụng đúng chế định đồng phạm 57 ký tự

Cần có các giải pháp bảo đảm áp dụng đúng chế định đồng phạm trong Bộ luật hình sự Việt Nam năm 2015 nhằm tăng cường bảo vệ các quyền con người. Điều này bao gồm việc tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ tư pháp, ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Cần đảm bảo tính thống nhất trong áp dụng pháp luật trên cả nước.

V. Kết luận Bảo vệ quyền con người và tương lai chế định 51 ký tự

Nghiên cứu về bảo vệ quyền con người qua chế định đồng phạm trong BLHS 2015 tại Đắk Lắk (2018-2022) đã làm sáng tỏ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng. Việc tiếp tục hoàn thiện chế định đồng phạm và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật là cần thiết để đảm bảo công lý hình sự và bảo vệ quyền công dân. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp để thực hiện mục tiêu này.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu về bảo vệ quyền con người 52 ký tự

Luận văn đã đi sâu vào phân tích khái niệm, đặc điểm của đồng phạm, các quy định của pháp luật và thực tiễn áp dụng tại Đắk Lắk. Kết quả nghiên cứu cho thấy còn nhiều hạn chế trong việc bảo vệ quyền con người khi áp dụng chế định đồng phạm. Cần có giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về bảo vệ quyền con người 53 ký tự

Nghiên cứu này mở ra nhiều hướng nghiên cứu tiếp theo về bảo vệ quyền con người trong lĩnh vực hình sự. Cần tiếp tục nghiên cứu về các loại người đồng phạm, các biện pháp phòng ngừa tội phạm và hoàn thiện cơ chế cải cách tư pháp. Cần có sự quan tâm đầu tư hơn nữa cho công tác nghiên cứu khoa học pháp lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về bảo vệ các quyền con người bằng chế định đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam. Chương 2: Thực tiễn bảo vệ quyền con người bằng chế định đồng phạm theo Bộ luật Hình sự năm 2015 trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk (giai đoạn 2018 -2022). Chương 3: Hoàn thiện chế định đồng phạm trong luật hình sự Việt Nam nhằm bảo vệ các quyền con người. 7 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO VỆ CÁC QUYỀN CON NGƢỜI BẰNG CHẾ ĐỊNH ĐỒNG PHẠM THEO PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1.

Khái niệm đồng phạm, các hình thức đồng phạm theo pháp luật hình sự Việt Nam 1. Khái niệm đồng phạm Nghiên cứu lịch sử lập pháp hình sự của nước ta, chúng ta thấy vấn đề đồng phạm đã được luật hình sự Việt Nam quy định từ rất sớm. Trong thời kỳ từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước pháp điển hóa lần thứ nhất, luật hình sự Việt Nam mới chỉ xem xét đồng phạm ở một số khía cạnh trừng trị tội phạm và chưa quy định về khái niệm đồng phạm. Lần đầu tiên khái niệm đồng phạm chính thức được quy định tại khoản 1 Điều 17 BLHS năm 1985: "Hai hoặc nhiều người cố ý cùng thực hiện một tội phạm là đồng phạm", để khắc phục hạn chế trong kỹ thuật lập pháp nêu trên BLHS năm 1999 sửa đổi khái niệm đồng phạm: "Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm".

Khoản 1 Điều 17 BLHS năm 2015, sửa đổi năm 2017 (được viết tắt là BLHS năm 2015) đã kế thừa toàn bộ định nghĩa của BLHS năm 1999 về đồng phạm: “Đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm.” Trên cơ sở khái niệm đồng phạm được quy định tại khoản 1 Điều 20 BLHS năm 1999 và khoản 1 Điều 17 BLHS năm 2015 cho thấy đồng phạm đòi hỏi phải có các dấu hiệu phản ánh mối liên hệ về mặt khách quan và mặt chủ quan chung, bắt buộc như sau: Về mặt khách quan Thứ nhất, đồng phạm đòi hỏi phải có sự tham gia của hai người trở lên vào việc thực hiện một hay nhiều tội phạm; dấu hiệu về số lượng chủ thể là 8 vấn đề đáng lưu ý nhất trong vụ án đồng phạm. Những chủ thể này phải thỏa mãn các dấu hiệu của chủ thể của tội phạm. Trong vụ án có nhiều người tham gia thực hiện, nhưng chỉ có một người thỏa mãn các điều kiện của chủ thể của tội phạm như nêu trên, Còn người khác hoặc những người khác không thỏa mãn điều kiện chủ thể tội phạm thì không thể coi là vụ án đồng phạm, mà được coi là phạm tội đơn lẻ. Những vụ án có nhiều người tham gia thực hiện tội phạm, nếu có hai người trở lên thỏa mãn điều kiện về chủ thể tội phạm và các dấu hiệu khác của đồng phạm, có người không thỏa mãn dấu hiệu chủ thể tội phạm, thì vụ án đó vẫn được xác định là có đồng phạm.

Người không thỏa mãn dấu hiệu chủ thể tội phạm thì không bị coi là người đồng phạm. Thứ hai, những người đồng phạm đòi hỏi phải cùng chung hành động hay liên hiệp, phối hợp hành động của những người tham gia vào việc thực hiện tội phạm. Nghĩa là, mỗi người đồng phạm phải có ít nhất một trong các hành vi tham gia vào việc thực hiện tội phạm, hoặc là hành vi thực hành, hoặc là hành vi tổ chức, hoặc là hành vi giúp sức, hoặc là hành vi xúi giục. Thứ ba, giữa hành vi phạm tội của mỗi người và hậu quả phạm tội chung xảy ra nhất thiết phải có mối quan hệ nhân quả.

Nghĩa là, dù trực tiếp hay gián tiếp, hành vi của những người đồng phạm đều là nguyên nhân gây ra hậu quả chung của vụ án. Về mặt chủ quan Thứ nhất, đồng phạm phải có sự cùng cố ý. Sự cùng cố ý được thể hiện trên hai mặt lý trí và ý chí như sau: (i) Về lý trí Một là, mỗi người đồng phạm đều nhận thức được tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình. Hai là, mỗi đồng phạm cũng phải nhận thức được người đồng phạm khác cũng có hành vi nguy hiểm cho xã hội cùng với mình.

9 Ba là, mỗi người đồng phạm thấy trước hậu quả nguy hiểm cho xã hội của hành vi của mình cũng như hậu quả chung của những người cùng tham gia phạm tội. (ii) Về ý chí: Mặc dù nhận thức được như các ý nêu trên nhưng các đồng phạm vẫn thực hiện hành vi của mình, cùng mong muốn có hoạt động phạm tội chung và cùng mong muốn hoặc có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra. Trong vụ án đồng phạm thì lỗi của các đồng phạm là lỗi cố ý trực tiếp hoặc lỗi cố ý gián tiếp [23, tr. Thứ hai, về mục đích phạm tội trong đồng phạm: đối với những tội có mục đích phạm tội là dấu hiệu bắt buộc, thì những người đồng phạm phải có cùng mục đích (hoặc tiếp nhận mục đích) phạm tội đó.

Nếu không thỏa mãn dấu hiệu này thì không có đồng phạm. Dựa vào bản chất pháp lý của đồng phạm, qua các dấu hiệu khách quan và chủ quan của đồng phạm cho thấy khái niệm đồng phạm trong PLHS nước ta còn có nhiều điểm hạn chế. Theo đó, sau đây là hai quan điểm nổi bật về đồng phạm: Theo GS. Lê Văn Cảm thì “đồng phạm là hình thức phạm tội do cố ý được thực hiện với sự cố ý cùng tham gia của 02 người trở lên” [11, tr.422] hay “đồng phạm là hình thức phạm tội do cố ý được thực hiện với sự cố ý cùng tham gia của từ 02 chủ thể phạm tội trở lên” [11, tr.

Trịnh Tiến Việt thì “đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng tham gia vào việc thực hiện một hay nhiều tội phạm do cố ý” [30, tr. Trên cơ sở tham khảo quan điểm của các tác giả và qua các dấu hiệu cơ bản của đồng phạm thì theo quan điểm của tác giả khái niệm khoa học về đồng phạm có thể được hiểu như sau: “Đồng phạm là hình thức phạm tội có từ hai người trở lên cố ý cùng tham gia vào việc thực hiện tội phạm do cố ý”. Các hình thức đồng phạm Việc phân tích khoa học các quy phạm pháp luật có liên quan đến đồng phạm và thực tiễn, đồng phạm có thể phân thành 03 hình thức đồng phạm: (1) đồng phạm đơn giản, (2) đồng phạm phức tạp, (3) đồng phạm đặc biệt hay còn gọi là phạm tội có tổ chức [11, tr. a) Đồng phạm đơn giản Theo GS.

Lê Văn Cảm thì hình thức đồng phạm đơn giản có thể được hiểu “là hình thức phạm tội không có sự thông mưu trước của những người cùng thực hiện tội phạm” [11, tr. Lý luận luật hình sự và thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự thì hình thức đồng phạm đơn giản có đặc điểm riêng về mặt khách quan và chủ quan với các dấu hiệu cơ bản sau: Về mặt khách quan, trong trường hợp này, những người tham gia không bàn bạc cũng như sự phân công vai trò, mà tất cả đều tham gia với vai trò là người thực hành (đồng thực hành), nghĩa là bằng hành vi của mình (một cách trực tiếp hoặc gián tiếp) thực hiện tội phạm. Về mặt chủ quan, trong trường hợp này, những người tham gia không có sự thông mưu trước mà chỉ biết về hành động của những người còn lại tại thời điểm bắt đầu và trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội. b) Đồng phạm phức tạp Đồng phạm phức tạp là một trong các loại đồng phạm được chia theo dấu hiệu khách quan.

Đây là loại đồng phạm trong đó giữa những người đồng phạm có sự phân công vai trò, gồm: người tổ chức, người thực hành, người xúi giục, người giúp sức. Trong đồng phạm phức tạp, ngoài người giữ vai trò là người thực hành, là người trực tiếp thực hiện tội phạm còn có những người khác tham gia giữ các vai trò khác nhau: tổ chức, xúi giục hoặc giúp sức… Lý luận luật hình sự và thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự thì hình thức đồng phạm phức tạp có đặc điểm riêng về mặt khách quan và chủ quan với các dấu hiệu cơ bản sau: 11 Về mặt khách quan, những người đồng phạm có sự bàn bạc trước về kế hoạch thực hiện tội phạm và giữa những người đồng phạm cũng có sự phân công vai trò, mặc dù sự bàn bạc và phân công này chưa cụ thể và đầy đủ lắm như trong hình thức đồng phạm đặc biệt, vì nói chung trong nhiều trường hợp họ đều có vai trò là những người cùng thực hiện tội phạm bằng chính hành vi của mình. Về mặt chủ quan, sự cố ý cùng cấu kết của những người phạm tội trong quá trình bàn bạc kế hoạch và phân công vai trò đã tạo nên mối liên hệ ở một mức độ nhất định mặc dù có thể chưa chặt chẽ và bền vững đến mức như trong hình thức đồng phạm đặc biệt. c) Đồng phạm đặc biệt (phạm tội có tổ chức) Đồng phạm đặc biệt (hay phạm tội có tổ chức) là hình thức đồng phạm có sự cấu kết chặt chẽ giữa những người cùng thực hiện tội phạm.

Thực tiễn cho thấy, phạm tội có tổ chức nếu hiểu một cách đầy đủ và toàn diện hơn đó là “hình thức phạm tội đặc biệt có sự cấu kết chặt chẽ của những người cùng tham gia vào việc thực hiện tội phạm hoặc của các thành viên cùng một tổ chức tội phạm” [11, tr. Hình thức đồng phạm đặc biệt (phạm tội có tổ chức) có đặc điểm riêng về mặt khách quan và chủ quan với các dấu hiệu cơ bản sau: Về mặt khách quan, các dấu hiệu đặc trưng chung của đồng phạm đặc biệt (phạm tội có tổ chức) là: - Trước khi phạm tội, thông thường đã hình thành một tổ chức tội phạm với các quy mô lớn, nhỏ khác nhau của những người cùng có ý định phạm tội. - Tổ chức tội phạm đó thường tồn tại một khoảng thời gian đủ dài nhằm thực hiện nhiều tội phạm (hay phạm tội nhiều lần); - Có sự thỏa thuận, bàn bạc kỹ lưỡng trước về kế hoạch thực hiện tội phạm và giữa những người đồng phạm có sự phân công vai trò rất cụ thể. 12 Về mặt chủ quan, các dấu hiệu đặc trưng chung của đồng phạm đặc biệt (phạm tội có tổ chức) là: - Theo TSKH.