Lỗi Sử Dụng Tiếng Việt Do Chuyển Di Từ Ngôn Ngữ Thứ Nhất Của Sinh Viên Trung Quốc Ở Đại Học Thái ...

Chuyên khảo phân tích Luận văn lỗi sử dụng tiếng việt do chuyển di từ ngôn ngữ thứ nhất của sinh viên trung quốc ở đại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Phùng Thư Ấn
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Thị Vân
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Việt Nam
• Đề tài: Lỗi Sử Dụng Tiếng Việt Do Chuyển Di Từ Ngôn Ngữ Thứ Nhất Của Sinh Viên Trung Quốc Ở Đại Học Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Bố cục của luận văn
• 2. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN
• 2.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 2.2. Tình hình nghiên cứu lỗi sử dụng ngôn ngữ thứ 2 của người học ngoại ngữ
• 2.3. Lí thuyết về lỗi trong học ngoại ngữ
• 2.4. Khái niệm chuyển di ngôn ngữ, các kiểu chuyển di ngôn ngữ và lỗi sử dụng ngoại ngữ do chuyển di ngôn ngữ
• 3. THỰC TRẠNG SINH VIÊN TRUNG QUỐC Ở ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN MẮC LỖI SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT DO CHUYỂN DI TỪ NGÔN NGỮ THỨ NHẤT
• 3.1. Kết quả khảo sát lỗi sử dụng tiếng Việt do chuyển di từ L1 của sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên
• 3.2. Nhận xét chung
• 3.3. Kết quả số liệu điều tra
• 3.4. Phân loại và miêu tả lỗi sử dụng tiếng Việt do chuyển di từ tiếng Hán mà sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên đã mắc
• 3.4.1. Lỗi về ngữ âm tiếng Việt do chuyển di từ L1 của sinh viên Trung Quốc ở ĐHTN
• 3.4.2. Lỗi dùng từ do chuyển di từ ngôn ngữ thứ nhất của sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên
• 3.4.3. Lỗi về ngữ pháp
• 4. CÁC KIỂU CHUYỂN DI TỪ TIẾNG HÁN SANG TIẾNG VIỆT DẪN ĐẾN LỖI SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT CỦA SINH VIÊN TRUNG QUỐC
• 4.1. Chuyển di cách phát âm của tiếng Hán sang cách phát âm tiếng Việt
• 4.2. Chuyển di cách viết các âm vị, âm tiết hay từ của tiếng Hán sang cách viết âm vị, âm tiết hay từ của tiếng Việt
• 4.3. Người học chuyển di nghĩa và cách dùng từ ngữ tiếng Hán sang nghĩa và cách dùng từ ngữ tiếng Việt
• 4.4. Chuyển di cấu trúc ngữ pháp của tiếng Hán sang cấu trúc ngữ pháp của tiếng Việt
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Lỗi Tiếng Việt Của Sinh Viên Trung Quốc

Học ngoại ngữ, cụ thể là tiếng Việt, là một quá trình phức tạp đòi hỏi người học phải nắm vững kiến thức về ngôn ngữ, văn hóa. Sinh viên Trung Quốc học tập tại Đại học Thái Nguyên cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, sinh viên Trung Quốc thường mắc nhiều lỗi trong quá trình sử dụng tiếng Việt, đặc biệt là về phát âm, dùng từ và đặt câu. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do sự chuyển di từ ngôn ngữ thứ nhất (L1), tức tiếng Hán. Việc nhận diện, phân tích và khắc phục các lỗi tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc là vô cùng quan trọng để nâng cao hiệu quả học tập và giao tiếp của họ. Nghiên cứu này tập trung vào việc làm rõ các lỗi sai tiếng Việt của người Trung Quốc, từ đó đề xuất các giải pháp sư phạm phù hợp. Theo Phùng Thư Ấn (2018), việc học tiếng Việt hiệu quả đòi hỏi người học và người dạy cần có sự phối hợp chặt chẽ trong việc phát hiện và điều chỉnh lỗi sai.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu lỗi tiếng Việt

Nghiên cứu về lỗi sai tiếng Việt không chỉ giúp sinh viên Trung Quốc nhận thức rõ hơn về những sai sót của mình mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho giáo viên trong việc điều chỉnh phương pháp giảng dạy. Việc phát hiện và sửa chữa kịp thời các lỗi giúp ngăn ngừa chúng trở thành thói quen khó sửa, từ đó nâng cao khả năng sử dụng tiếng Việt một cách chính xác và tự tin hơn. Thêm vào đó, việc nghiên cứu còn giúp chỉ ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa tiếng Việt và tiếng Hán, giúp sinh viên Trung Quốc học tiếng Việt hiệu quả hơn.

1.2. Đại học Thái Nguyên Môi trường học tập đa văn hóa

Đại học Thái Nguyên là một trong những trung tâm đào tạo lớn của Việt Nam, thu hút đông đảo sinh viên quốc tế, trong đó có sinh viên Trung Quốc. Việc có một môi trường học tập đa văn hóa tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên Trung Quốc tiếp xúc và giao tiếp với người bản xứ, nâng cao trình độ tiếng Việt. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra những thách thức nhất định trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo và hỗ trợ sinh viên vượt qua những khó khăn trong quá trình học tập, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến lỗi tiếng Việt.

II. Thách Thức Lỗi Sai Tiếng Việt Phổ Biến Của Sinh Viên Trung Quốc

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc học tập và rèn luyện, sinh viên Trung Quốc tại Đại học Thái Nguyên vẫn thường xuyên mắc phải nhiều lỗi khác nhau khi sử dụng tiếng Việt. Các lỗi này có thể xuất phát từ sự khác biệt giữa hệ thống ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp của tiếng Việt và tiếng Hán. Một số lỗi phổ biến bao gồm lỗi phát âm, lỗi dùng từ, lỗi ngữ pháp và lỗi chính tả. Những lỗi này không chỉ gây khó khăn trong giao tiếp mà còn ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên. Việc xác định rõ các loại lỗi và nguyên nhân gây ra chúng là bước đầu tiên để tìm ra các giải pháp khắc phục hiệu quả. Theo nghiên cứu của Phùng Thư Ấn (2018), nhiều lỗi xuất phát từ việc chuyển di ngôn ngữ, tức là sinh viên áp dụng các quy tắc của tiếng Hán vào tiếng Việt.

2.1. Lỗi Phát Âm và ảnh hưởng của tiếng Trung

Lỗi phát âm là một trong những lỗi phổ biến nhất mà sinh viên Trung Quốc mắc phải khi học tiếng Việt. Sự khác biệt về hệ thống âm vị, thanh điệu và cách phát âm giữa tiếng Việt và tiếng Hán là nguyên nhân chính gây ra các lỗi này. Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc phân biệt và phát âm chính xác các âm tiết có thanh điệu khác nhau, cũng như các âm vị không tồn tại trong tiếng Hán. Sự chuyển di từ tiếng Trung ảnh hưởng đến việc phát âm các thanh điệu và phụ âm cuối trong tiếng Việt.

2.2. Lỗi Dùng Từ và sự khác biệt về từ vựng

Lỗi dùng từ cũng là một vấn đề thường gặp đối với sinh viên Trung Quốc. Tiếng Việt và tiếng Hán có hệ thống từ vựng khác nhau, và nhiều từ trong tiếng Hán không có nghĩa tương đương trong tiếng Việt, hoặc ngược lại. Sinh viên thường có xu hướng dịch nghĩa đen từ tiếng Hán sang tiếng Việt, dẫn đến việc sử dụng từ ngữ không chính xác hoặc không phù hợp trong ngữ cảnh. Ngoài ra, sự khác biệt về văn hóa Việt Nam cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng từ ngữ chính xác của sinh viên.

2.3. Lỗi Ngữ Pháp do cấu trúc câu khác biệt

Lỗi ngữ pháp là một thách thức lớn đối với sinh viên Trung Quốc khi học tiếng Việt. Cấu trúc câu, trật tự từ và cách sử dụng các thành phần câu trong tiếng Việt có nhiều điểm khác biệt so với tiếng Hán. Sinh viên thường mắc lỗi khi xây dựng câu, sử dụng sai các loại từ, hoặc đặt các thành phần câu không đúng vị trí. Việc nắm vững các quy tắc ngữ pháp cơ bản của tiếng Việt là vô cùng quan trọng để tránh các lỗi này.

III. Cách Khắc Phục Lỗi Phát Âm Tiếng Việt Cho Sinh Viên Trung Quốc

Để giúp sinh viên Trung Quốc khắc phục lỗi phát âm tiếng Việt, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy và luyện tập phù hợp. Một trong những phương pháp hiệu quả là tập trung vào việc luyện tập phát âm các âm tiết và thanh điệu khó, sử dụng các bài tập so sánh và đối chiếu giữa tiếng Việt và tiếng Hán. Đồng thời, cần khuyến khích sinh viên luyện tập nghe và nói thường xuyên, tạo môi trường giao tiếp tiếng Việt tích cực. Giáo viên cũng cần cung cấp phản hồi chi tiết và kịp thời về các lỗi sai của sinh viên, giúp họ nhận biết và sửa chữa lỗi một cách hiệu quả. Theo các chuyên gia ngôn ngữ, việc luyện tập phát âm thường xuyên và chú trọng đến ngữ điệu là chìa khóa để cải thiện khả năng phát âm tiếng Việt.

3.1. Luyện Tập Phát Âm và Thanh Điệu Chuẩn

Việc luyện tập phát âm và thanh điệu cần được thực hiện một cách bài bản và có hệ thống. Sinh viên cần được hướng dẫn cách đặt lưỡi, miệng và kiểm soát hơi thở để phát âm chính xác các âm tiết khó. Bên cạnh đó, việc luyện tập phân biệt các thanh điệu khác nhau cũng rất quan trọng, sử dụng các bài tập nghe và lặp lại. Các công cụ hỗ trợ phát âm như phần mềm luyện phát âm và các tài liệu nghe nhìn cũng có thể giúp sinh viên cải thiện khả năng phát âm một cách hiệu quả.

3.2. Tăng Cường Thực Hành Giao Tiếp Tiếng Việt

Thực hành giao tiếp là một yếu tố then chốt để cải thiện khả năng phát âm. Sinh viên cần được tạo cơ hội để giao tiếp tiếng Việt thường xuyên, cả trong và ngoài lớp học. Tham gia các câu lạc bộ tiếng Việt, trò chuyện với người bản xứ và xem các chương trình tiếng Việt là những cách hiệu quả để rèn luyện kỹ năng nghe và nói. Việc giao tiếp thường xuyên giúp sinh viên làm quen với ngữ điệu tự nhiên của tiếng Việt và tự tin hơn khi sử dụng ngôn ngữ.

IV. Bí Quyết Khắc Phục Lỗi Dùng Từ và Ngữ Pháp cho Sinh Viên Trung Quốc

Để khắc phục lỗi dùng từ và ngữ pháp, cần tập trung vào việc mở rộng vốn từ vựng và nắm vững các quy tắc ngữ pháp cơ bản của tiếng Việt. Sinh viên cần được khuyến khích đọc nhiều sách báo, xem phim và nghe nhạc tiếng Việt để làm quen với cách sử dụng từ ngữ trong các ngữ cảnh khác nhau. Đồng thời, cần hướng dẫn sinh viên cách sử dụng từ điển và các nguồn tài liệu tham khảo khác để tra cứu nghĩa và cách dùng của các từ mới. Giáo viên cũng cần cung cấp các bài tập thực hành về ngữ pháp, giúp sinh viên nắm vững các quy tắc và cấu trúc câu. Theo kinh nghiệm của nhiều giáo viên, việc sử dụng các trò chơi ngôn ngữ và các hoạt động tương tác trong lớp học giúp sinh viên học từ vựng và ngữ pháp một cách thú vị và hiệu quả.

4.1. Mở Rộng Vốn Từ Vựng và Sử Dụng Từ Điển

Việc mở rộng vốn từ vựng là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự kiên trì. Sinh viên cần học từ mới mỗi ngày và sử dụng chúng trong các bài tập viết và nói. Sử dụng từ điển là một công cụ hữu ích để tra cứu nghĩa và cách dùng của các từ mới, cũng như các từ đồng nghĩa và trái nghĩa. Nên khuyến khích sinh viên ghi chép từ mới vào sổ tay và thường xuyên ôn tập để ghi nhớ từ vựng một cách lâu dài.

4.2. Nắm Vững Ngữ Pháp và Luyện Tập Thực Hành

Ngữ pháp là nền tảng của việc sử dụng ngôn ngữ một cách chính xác. Sinh viên cần được cung cấp kiến thức ngữ pháp một cách hệ thống và dễ hiểu, từ các quy tắc cơ bản đến các cấu trúc câu phức tạp. Cần tạo cơ hội cho sinh viên luyện tập thực hành ngữ pháp thông qua các bài tập viết, dịch và sửa lỗi. Phân tích lỗi sai ngữ pháp một cách chi tiết và cung cấp phản hồi xây dựng giúp sinh viên nhận biết và sửa chữa lỗi một cách hiệu quả.

V. Nghiên Cứu Lỗi Tiếng Việt Ứng Dụng và Đề Xuất Giải Pháp

Nghiên cứu về lỗi tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc tại Đại học Thái Nguyên không chỉ có giá trị về mặt lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của sinh viên Trung Quốc, cũng như để phát triển các tài liệu giảng dạy và học tập hiệu quả. Ngoài ra, nghiên cứu cũng có thể đề xuất các giải pháp sư phạm sáng tạo, giúp giáo viên và sinh viên vượt qua những khó khăn trong quá trình học tập. Theo Phùng Thư Ấn (2018), việc ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn giảng dạy sẽ góp phần nâng cao trình độ tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc và giúp họ hòa nhập tốt hơn vào môi trường học tập và sinh sống tại Việt Nam.

5.1. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Phù Hợp

Dựa trên kết quả nghiên cứu về lỗi sai, cần xây dựng chương trình đào tạo tiếng Việt cho người Trung Quốc một cách phù hợp. Chương trình nên tập trung vào các kỹ năng mà sinh viên còn yếu, đồng thời chú trọng đến việc rèn luyện phát âm, từ vựng và ngữ pháp. Nội dung giảng dạy nên được thiết kế một cách hấp dẫn và sinh động, sử dụng các ví dụ và tình huống thực tế để giúp sinh viên dễ hiểu và ghi nhớ kiến thức.

5.2. Phát Triển Tài Liệu Giảng Dạy và Học Tập Hiệu Quả

Tài liệu giảng dạy và học tập cần được biên soạn một cách khoa học và dễ hiểu, phù hợp với trình độ và đặc điểm của sinh viên Trung Quốc. Tài liệu nên bao gồm các bài tập luyện tập phát âm, từ vựng và ngữ pháp, cũng như các bài đọc và bài nghe về các chủ đề quen thuộc. Nên sử dụng hình ảnh, âm thanh và video để làm cho tài liệu trở nên hấp dẫn và sinh động hơn.

VI. Kết Luận Lỗi Tiếng Việt và Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Nghiên cứu về lỗi tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc tại Đại học Thái Nguyên đã làm rõ một số vấn đề quan trọng liên quan đến việc học tập và sử dụng tiếng Việt của sinh viên nước ngoài. Kết quả nghiên cứu cho thấy, lỗi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có sự chuyển di ngôn ngữ, sự khác biệt về văn hóa và phương pháp giảng dạy chưa phù hợp. Để nâng cao hiệu quả học tập và sử dụng tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên, sinh viên và các nhà quản lý giáo dục. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về lỗi tiếng Việt của sinh viên nước ngoài, đặc biệt là các nghiên cứu về các yếu tố tâm lý và xã hội ảnh hưởng đến quá trình học tập ngôn ngữ.

6.1. Tóm tắt những phát hiện chính của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng lỗi phát âm, lỗi dùng từ và lỗi ngữ pháp là những lỗi phổ biến nhất mà sinh viên Trung Quốc mắc phải khi học tiếng Việt. Sự chuyển di ngôn ngữ từ tiếng Hán là một trong những nguyên nhân chính gây ra các lỗi này. Chương trình đào tạo và tài liệu giảng dạy hiện tại chưa hoàn toàn phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của sinh viên Trung Quốc, và cần có sự điều chỉnh để nâng cao hiệu quả học tập.

6.2. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về lỗi sai tiếng Việt

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về các yếu tố tâm lý và xã hội ảnh hưởng đến quá trình học tập ngôn ngữ của sinh viên nước ngoài. Nghiên cứu về tác động của môi trường học tập và văn hóa đến việc học tiếng Việt cũng rất quan trọng. Ngoài ra, cần phát triển các công cụ và phương pháp đánh giá lỗi sai hiệu quả, giúp giáo viên và sinh viên nhận biết và sửa chữa lỗi một cách chính xác và kịp thời. Các nghiên cứu về so sánh ngôn ngữ Việt Trung cũng sẽ mang lại nhiều kiến thức hữu ích trong quá trình giảng dạy.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM PHÙNG THƯ ẤN (FĒNG SHU YÌN) LỖI SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT DO CHUYỂN DI TỪ NGÔN NGỮ THỨ NHẤT CỦA SINH VIÊN TRUNG QUỐC Ở ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ, VĂN HÓA VÀ VĂN HỌC VIỆT NAM THÁI NGUYÊN - 2018 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM PHÙNG THƯ ẤN (FĒNG SHŪ YÌN) LỖI SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT DO CHUYỂN DI TỪ NGÔN NGỮ THỨ NHẤT CỦA SINH VIÊN TRUNG QUỐC Ở ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN Ngành: Ngôn ngữ Việt Nam Mã ngành: 8 22 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÔN NGỮ, VĂN HÓA VÀ VĂN HỌC VIỆT NAM Người hướng dẫn khoa học: PGS. ĐÀO THỊ VÂN THÁI NGUYÊN - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu khảo sát, thống kê, nghiên cứu, kết luận trong luận văn là trung thực và chưa từng công bố ở bất kì công trình nào khác. Tác giả Phùng Thư Ấn i LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến PGS. Đào Thị Vân, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để tôi có thể hoàn thành luận văn tốt nghiệp này. Luận văn này là kết quả của một quá trình học tập và nghiên cứu. Vì vậy, tôi xin chân thành cảm ơn đến những người thầy, người cô đã giảng dạy các chuyên đề cao học cho lớp Ngôn ngữ K24 (2016 - 2018) tại trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, người thân đã luôn ủng hộ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn. Thái Nguyên, tháng 8 năm 2018 Tác giả Phùng Thư Ấn ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC .iii DANH MỤC CÁC BẢNG . iv MỞ ĐẦU . Lí do chọn đề tài . Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu . Mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Bố cục của luận văn . TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN . Tổng quan tình hình nghiên cứu . Tình hình nghiên cứu lỗi sử dụng ngôn ngữ thứ 2 của người học ngoại ngữ . Tình hình nghiên cứu lỗi sử dụng tiếng Việt . Lí thuyết về lỗi trong học ngoại ngữ . Khái niệm chuyển di ngôn ngữ, các kiểu chuyển di ngôn ngữ và lỗi sử dụng ngoại ngữ do chuyển di ngôn ngữ . THỰC TRẠNG SINH VIÊN TRUNG QUỐC Ở ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN MẮC LỖI SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT DO CHUYỂN DI TỪ NGÔN NGỮ THỨ NHẤT . Kết quả khảo sát lỗi sử dụng tiếng Việt do chuyển di từ L1 của sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên . Nhận xét chung . Kết quả số liệu điều tra . Phân loại và miêu tả lỗi sử dụng tiếng Việt do chuyển di từ tiếng Hán mà sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên đã mắc . Lỗi về ngữ âm tiếng Việt do chuyển di từ L1 của sinh viên Trung Quốc ở ĐHTN . Lỗi dùng từ do chuyển di từ ngôn ngữ thứ nhất của sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên . Lỗi về ngữ pháp . CÁC KIỂU CHUYỂN DI TỪ TIẾNG HÁN SANG TIẾNG VIỆT DẪN ĐẾN LỖI SỬ DỤNG TIẾNG VIỆT CỦA SINH VIÊN TRUNG QUỐC . Chuyển di cách phát âm của tiếng Hán sang cách phát âm tiếng Việt. Chuyển di cách viết các âm vị, âm tiết hay từ của tiếng Hán sang cách viết âm vị, âm tiết hay từ của tiếng Việt. Người học chuyển di nghĩa và cách dùng từ ngữ tiếng Hán sang nghĩa và cách dùng từ ngữ tiếng Việt . Chuyển di cấu trúc ngữ pháp của tiếng Hán sang cấu trúc ngữ pháp của tiếng Việt . 103 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 106 iv DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.a: Bảng tổng kết số lượt sử dụng tiếng Việt mắc lỗi do chuyển di từ L1 của du học sinh TQ chia theo một người .b: Bảng tổng kết lỗi sử dụng tiếng Việt do chuyển di từ L1 của du học sinh Trung Quốc theo từng bình diện ngôn ngữ .2: Bảng tổng kết lỗi về ngữ âm tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên. Bảng tổng kết lỗi phát âm các thành tố âm tiết tiếng Việt của du học sinh TQ ở ĐHTN .4: Bảng tổng kết lỗi phát âm các tổ hợp chữ trong tiếng Việt của sinh viên TQ ở ĐH Thái Nguyên .5: Bảng tổng kết các phụ âm đầu mà sinh viên Trung Quốc phát âm mắc lỗi .6: Bảng tổng kết các nguyên âm tiếng Việt mà sinh viên Trung Quốc ở ĐHTN phát âm mắc lỗi do chuyển di từ tiếng Hán .7: Bảng tổng kết các thanh điệu tiếng Việt mà sinh viên Trung Quốc ở ĐHTN phát âm mắc lỗi .8: Bảng tổng kết các âm vị âm cuối tiếng Việt mà sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên phát âm mắc lỗi .9: Bảng tổng kết về lỗi chính tả .10: Bảng tổng kết lỗi về dùng từ tiếng Việt của sinh viên Đại học Thái Nguyên .11: Bảng tổng kết lỗi ngữ pháp do chuyển di từ L1 của sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên .1: Bảng so sánh chữ viết và cách phát âm một số âm vị/ âm tiết của tiếng Hán và tiếng Việt .2: Bảng so sánh sự tương đồng và khác biệt của các âm vị thuộc ba hệ thống cấu tạo âm tiết: âm đầu, âm đệm, âm chính trong TH và tiếng TV .3: Bảng ví dụ lỗi viết một số âm đầu tiếng Việt do chuyển di từ cách viết âm đầu tiếng Hán .4: Bảng ví dụ lỗi viết một số âm đệm tiếng Việt do chuyển di từ cách viết âm đệm tiếng Hán .5: Bảng ví dụ lỗi viết một số âm chính tiếng Việt do chuyển di từ âm chính tiếng Hán .6: Bảng ví dụ lỗi viết một số thanh điệu tiếng Việt do chuyển di từ thanh điệu tiếng Hán .7: Bảng ví dụ về một từ tiếng Hán tương đương nhiều từ tiếng Việt .8: Bảng ví dụ về một từ tiếng Việt tương đương nhiều từ tiếng Hán. Lí do chọn đề tài 1. Nói một cách khái quát, học ngoại ngữ (L2) là một quá trình tìm hiểu, tri nhận và thụ đắc (acquired) kiến thức về hệ thống L2, văn hóa bản ngữ và từng bước thực hành các kĩ năng ngôn ngữ. Nghe, nói, đọc, viết là bốn kĩ năng cơ bản mà người nước ngoài học tiếng Việt cần được tiếp cận, rèn luyện. Với mục tiêu bao quát đó, xu hướng dạy và học tiếng Việt cho người nước ngoài hiện nay ở Việt Nam đang theo chiều chú trọng đến chức năng ngôn ngữ: làm thế nào để dạy sinh viên nước ngoài nói chung, sinh viên Trung Quốc nói riêng sử dụng thành thạo tiếng Việt một cách nhanh nhất, ít mắc lỗi nhất. Thực tế sử dụng tiếng Việt của sinh viên nước ngoài, trong đó có sinh viên Trung Quốc du học ở Việt Nam cho thấy, các em còn mắc khá nhiều lỗi về phát âm, dùng từ, đặt câu tiếng Việt. Đối với sinh viên Trung Quốc, có nhiều nguyên nhân dẫn đến lỗi sử dụng ngôn ngữ thứ hai (L2 - ở đây là tiếng Việt) của các em, nhưng có một nguyên nhân không thể phủ nhận là do chuyển di từ ngôn ngữ thứ nhất (tạm viết tắt là L1 - ở đây là tiếng Hán). Thông thường, ở những giai đoạn đầu học tiếng Việt, không thể bác bỏ hiện tượng sinh viên Trung Quốc có xu hướng chuyển dịch máy móc những cách phát âm, những cách dùng từ hay đặt câu của tiếng Hán vào lời nói, bài viết tiếng Việt của mình, làm nảy sinh lỗi, đi chệch chuẩn tiếng Việt. Có thể nói, khi học ngoại ngữ, nếu lỗi bị vi phạm nhiều lần mà không được lưu ý, điều chỉnh thì người học (bản thân người mắc lỗi và cả những người không mắc lỗi trong lớp học) vô hình chung tự cho rằng nói, viết như thế là đúng và do vậy những lỗi đó có nhiều nguy cơ trở thành cố tật. Một khi lỗi biến thành cố tật thì không những khó sửa mà còn trở thành nguyên nhân quan trọng cản trở sự thành công của người học ngoại ngữ nói chung và của sinh viên Trung Quốc khi học tiếng Việt nói riêng. 1 Vì lẽ đó, người dạy và người học ngoại ngữ cần phải phát hiện ra các lỗi sử dụng ngôn ngữ thứ hai (L2) với tư cách là một ngoại ngữ, biết tìm ra nguyên nhân cũng như cách khắc phục những lỗi đó. Chọn đề tài “Lỗi sử dụng tiếng Việt do chuyển di từ ngôn ngữ thứ nhất của sinh viên Trung Quốc ở Đại học Thái Nguyên” để nghiên cứu, người viết hi vọng sẽ góp phần làm rõ thêm một số kiểu lỗi sử dụng tiếng Việt do chuyển di từ L1 của người Trung Quốc nói riêng, của người nước ngoài nói chung trên bình diện lí luận, đồng thời luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho giáo viên và học sinh Trung Quốc khi dạy - học tiếng Việt. Đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu 2. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn là một số lỗi sử dụng tiếng Việt của sinh viên Trung Quốc do chuyển di từ L1. Phạm vi nghiên cứu - Về đối tượng khảo sát: + Đối tượng sinh viên chọn làm nguồn khảo sát: Là sinh viên Trung Quốc học tại ba trường/ khoa thuộc ĐHTN là: Trường Đại học Nông Lâm (ĐHNL), Trường Đại học Kinh Tế và Quản trị kinh doanh (ĐHKT&QTKD), Khoa Ngoại ngữ (Khoa NN). Để tiện ghi xuất xứ cho các ví dụ, chúng tôi tạm dùng kí hiệu thay cho tên gọi các trường vừa nói, cụ thể: - Trường Đại học Nông Lâm, kí hiệu là K1; - Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh, kí hiệu là K2; - Khoa Ngoại ngữ, kí hiệu là K3. 2 + Ngữ liệu thống kê: Luận văn chọn ngữ liệu thống kê là bài kiểm tra của sinh viên và cách phát âm thường ngày của sinh viên Trung Quốc học tại ba trường Đại học/ khoa, thuộc Đại học Thái Nguyên đã nói trên. - Về nội dung nghiên cứu: + Các kiểu lỗi và nguyên nhân mắc lỗi sử dụng tiếng Việt (L2) của người nước ngoài học nói chung, của người Trung Quốc học tiếng Việt nói riêng khá đa dạng và phức tạp, song luận văn này chỉ tập trung nghiên cứu ba kiểu lỗi sử dụng tiếng Việt mà sinh viên Trung Quốc thường mắc do chuyển di từ L1, là: (1) Lỗi phát âm và lỗi chính tả do chuyển di từ L1 (2) Lỗi về từ do chuyển di từ L1 (3) Lỗi về ngữ pháp do chuyển di từ L1.