Luận văn: Chính sách tín dụng tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh - Học viện Tài chính

Luận văn phân tích chính sách tín dụng tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiệu quả và thách thức.

• Tác giả: Trương Văn Tân
• Trường học: Học viện Tài chính
• Đề tài: Chính Sách Tín Dụng Tại Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Tỉnh Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Địa điểm: Hà Tĩnh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI
• 1.1.1. Khái niệm Ngân hàng Chính sách xã hội
• 1.1.2. Hoàn cảnh ra đời
• 1.1.3. Đặc điểm của Ngân hàng Chính sách xã hội
• 1.1.4. Các chương trình đang thực hiện của NHCSXH Việt Nam
• 1.2. TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG VÀ TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH
• 1.2.1. Tổng quan về tín dụng
• 1.2.1.1. Khái niệm tín dụng
• 1.2.1.2. Phân loại tín dụng
• 1.2.2. Tổng quan về tín dụng chính sách
• 1.2.2.1. Khái niệm tín dụng chính sách
• 1.2.2.2. Sự tồn tại khách quan của tín dụng chính sách
• 1.2.2.3. Đặc điểm của tín dụng chính sách
• 1.2.2.4. Các hình thức tín dụng chính sách
• 1.2.2.5. Vai trò của tín dụng chính sách của Ngân hàng Chính sách xã hội
• 1.2.2.6. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng chính sách
• 1.2.2.7. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng chính sách
• 1.3. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VỀ TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI VIỆT NAM
• 1.3.1. Kinh nghiệm một số nước trên thế giới về tín dụng chính sách
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm về tín dụng chính sách có khả năng vận dụng vào Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƯỜNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên - Kinh tế - xã hội tại Hà Tĩnh
• 2.1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Hộ nghèo và các đối tượng chính sách tại Hà Tĩnh
• 2.1.3. Khái quát về Ngân hàng Chính sách xã hội tại Hà Tĩnh
• 2.1.3.1. Sự hình thành và phát triển
• 2.1.3.2. Cơ cấu tổ chức và màng lưới hoạt động
• 2.1.3.3. Khái quát hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh
• 2.2. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH
• 2.2.1. Tổ chức triển khai thực hiện chủ trương, nghị quyết về tín dụng chính sách
• 2.2.2. Hoạt động sử dụng vốn của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh
• 2.2.3. Dư nợ uỷ thác thông qua các tổ chức chính trị xã hội
• 2.2.4. Tình hình nợ quá hạn của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh
• 2.2.5. Đánh giá kết quả kinh tế xã hội từ chính sách tín dụng chính sách của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh
• 2.3. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những mặt còn hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.3.3.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.3.3.2. Nguyên nhân chủ quan
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH
• 3.1.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Hà Tĩnh
• 3.1.2. Định hướng hoạt động của NHCSXH Việt Nam đến năm 2020, mục tiêu nhiệm vụ năm 2015
• 3.1.3. Định hướng hoạt động tín dụng của Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh
• 3.2. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHÍNH SÁCH TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH HÀ TĨNH
• 3.2.1. Tăng tính chủ động trong hoạt động tín dụng thông qua việc đa dạng hóa các hình thức huy động vốn của Chi nhánh
• 3.2.2. Hoàn thiện cơ chế nghiệp vụ tín dụng
• 3.2.3. Xây dựng mô hình phòng giao dịch hoạt động hiệu quả
• 3.2.3.1. Nội dung xây dựng phòng giao dịch NHCSXH huyện, thị
• 3.2.3.2. Nội dung xây dựng tổ tiết kiệm và vay vốn
• 3.2.4. Đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
• 3.2.6. Phòng chống rủi ro tín dụng, rủi ro đạo đức
• 3.2.6.1. Phòng chống rủi ro tín dụng
• 3.2.6.2. Phòng chống rủi ro đạo đức
• 3.2.7. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương
• 3.2.8. Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Đối với Chính phủ và các bộ ngành
• 3.3.2. Đối với NHCSXH Việt Nam
• 3.3.3. Đối với Tỉnh uỷ, Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân tỉnh
• 3.3.4. Đối với UBND, Ban đại diện HĐQT NHCSXH các huyện
• 3.3.5. Đối với các Hội đoàn thể nhận ủy thác
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách tín dụng tại ngân hàng chính sách xã hội Hà Tĩnh

Chính sách tín dụng tại Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Hà Tĩnh đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách. Ngân hàng này được thành lập nhằm tách biệt tín dụng chính sách khỏi tín dụng thương mại, đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn. Qua hơn 12 năm hoạt động, NHCSXH đã góp phần đáng kể vào việc xóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống cho người dân.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân hàng chính sách xã hội

Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) là tổ chức tài chính nhà nước, chuyên cung cấp tín dụng ưu đãi cho người nghèo và các đối tượng chính sách. NHCSXH không chỉ thực hiện cho vay mà còn tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế xã hội.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của NHCSXH

NHCSXH được thành lập vào năm 2002 với mục tiêu chính là hỗ trợ tài chính cho người nghèo. Qua thời gian, ngân hàng đã mở rộng hoạt động và hiện đang thực hiện nhiều chương trình tín dụng khác nhau.

II. Thực trạng chính sách tín dụng tại ngân hàng chính sách xã hội Hà Tĩnh

Thực trạng chính sách tín dụng tại NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Việc triển khai các chương trình tín dụng đã giúp nhiều hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

2.1. Hiệu quả của các chương trình tín dụng

Các chương trình tín dụng của NHCSXH đã giúp hàng triệu hộ nghèo cải thiện đời sống. Tuy nhiên, việc đánh giá hiệu quả cần dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau để có cái nhìn toàn diện.

2.2. Những thách thức trong việc triển khai chính sách tín dụng

Mặc dù có nhiều thành công, NHCSXH vẫn đối mặt với các thách thức như nợ quá hạn và khả năng tiếp cận vốn của người dân còn hạn chế. Cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những vấn đề này.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả chính sách tín dụng tại NHCSXH Hà Tĩnh

Để nâng cao hiệu quả chính sách tín dụng, NHCSXH cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và cải tiến quy trình cho vay. Việc này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả mà còn đảm bảo an toàn cho nguồn vốn.

3.1. Đổi mới quy trình cho vay

Cần cải tiến quy trình cho vay để giảm thiểu thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người vay. Việc này sẽ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho người nghèo.

3.2. Tăng cường đào tạo nguồn nhân lực

Đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của NHCSXH. Cán bộ ngân hàng cần được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để phục vụ tốt hơn cho khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính sách tín dụng

Nghiên cứu về chính sách tín dụng tại NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn hiệu quả. Các kết quả nghiên cứu không chỉ giúp cải thiện chính sách mà còn tạo ra những mô hình mới trong việc hỗ trợ người nghèo.

4.1. Các mô hình thành công trong hỗ trợ tín dụng

Nhiều mô hình hỗ trợ tín dụng đã được triển khai thành công tại Hà Tĩnh, giúp người dân tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn. Những mô hình này cần được nhân rộng để phát huy hiệu quả.

4.2. Đánh giá tác động của chính sách tín dụng

Đánh giá tác động của chính sách tín dụng là cần thiết để xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong quá trình thực hiện. Điều này sẽ giúp điều chỉnh chính sách cho phù hợp hơn với thực tiễn.

V. Kết luận và tương lai của chính sách tín dụng tại NHCSXH Hà Tĩnh

Chính sách tín dụng tại NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh đã có những bước tiến đáng kể trong việc hỗ trợ người nghèo. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu xóa đói giảm nghèo bền vững, cần có những cải cách mạnh mẽ hơn trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Định hướng phát triển của NHCSXH trong tương lai cần tập trung vào việc mở rộng các chương trình tín dụng và cải thiện chất lượng dịch vụ. Điều này sẽ giúp ngân hàng phục vụ tốt hơn cho người dân.

5.2. Những khuyến nghị cho chính sách tín dụng

Cần có những khuyến nghị cụ thể cho chính sách tín dụng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của NHCSXH. Những khuyến nghị này sẽ giúp ngân hàng hoạt động hiệu quả hơn trong việc hỗ trợ người nghèo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chính sách tín dụng ưu đãi đóng vai trò như một trụ cột an sinh xã hội then chốt trong tiến trình giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế tại Việt Nam. Tại tỉnh Hà Tĩnh, một địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai với diện tích tự nhiên 6.019 km² và dân số trên 1,058 triệu người, tỷ lệ hộ nghèo vào cuối năm 2014 vẫn ở mức 7,42% với hơn 27.000 hộ nghèo cần trợ lực tài chính. Trước bối cảnh Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh mở rộng quy mô hoạt động từ 2 chương trình ban đầu lên đến 13 chương trình cho vay ưu đãi với tổng nguồn vốn đạt 3.663 tỷ đồng, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải vừa chuyển tải vốn an toàn, kịp thời tới đúng đối tượng, vừa nâng cao hiệu quả quản trị trong điều kiện nguồn nhân lực chỉ có 152 cán bộ.

Luận văn thạc sĩ tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Đánh giá toàn diện thực trạng hiệu quả chính sách tín dụng của NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn 2011 - 2014, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược cho giai đoạn 2015 - 2020. Nghiên cứu xác định rõ mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng chính sách, phân tích sâu các chỉ tiêu định tính và định lượng trong hoạt động cấp tín dụng, đồng thời làm rõ những kết quả đột phá cũng như các rào cản nội tại. Phạm vi nghiên cứu bao quát 11 phòng giao dịch cấp huyện, 262 điểm giao dịch xã và mạng lưới 4.014 Tổ tiết kiệm và vay vốn trên toàn địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Kết quả nghiên cứu khẳng định ý nghĩa thực tiễn to lớn khi nguồn vốn tín dụng ưu đãi đã trực tiếp hỗ trợ 63.079 hộ gia đình thoát nghèo, tạo việc làm mới cho 55.048 lao động và kéo giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống mức kỷ lục 0,07% vào năm 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tài chính công và mô hình tài chính vi mô hiện đại. Trọng tâm lý thuyết bao gồm mô hình Ngân hàng Grameen của Bangladesh về cơ chế cho vay tín chấp thông qua nhóm liên đới trách nhiệm mà không cần tài sản thế chấp, kết hợp cùng bài học kinh nghiệm từ Ngân hàng Nông nghiệp và Hợp tác xã Nông nghiệp Thái Lan (BAAC) về phương thức trợ cấp lãi suất ưu đãi từ 1% đến 3%/năm thấp hơn thị trường thương mại.

Khung lý thuyết của đề tài làm rõ các khái niệm và bản chất đặc thù:

• Tín dụng chính sách: Quan hệ kinh tế chuyển giao vốn ưu đãi giữa NHCSXH và các đối tượng chính sách, hoạt động phi lợi nhuận, hạch toán tập trung, tỷ lệ dự trữ bắt buộc 0% và được Nhà nước bảo toàn vốn, cấp bù chênh lệch lãi suất từ 0%/tháng đến 0,9%/tháng.
• Phương thức cho vay ủy thác từng phần: Kênh dẫn vốn xã hội hóa thông qua 4 tổ chức chính trị - xã hội (Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên), kết hợp điểm giao dịch cố định tại xã và Tổ tiết kiệm và vay vốn cơ sở.
• Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng chính sách: Kết hợp nhóm chỉ tiêu định lượng (tổng dư nợ, vòng quay vốn, tỷ lệ nợ quá hạn, mức vốn cho vay bình quân một hộ nghèo, số lao động có việc làm bình quân trên 100 lao động vay vốn) và nhóm chỉ tiêu định tính (mức độ tinh giản thủ tục, tính công khai dân chủ, hiệu quả củng cố niềm tin đoàn thể).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp phân tích thống kê kinh tế, so sánh chuỗi thời gian, phương pháp logic và tổng hợp thực tiễn. Lý do lựa chọn hệ thống phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan khoa học, lượng hóa chính xác sự chuyển dịch của các dòng vốn ưu đãi và phản ánh đúng tác động xã hội đa chiều mà các chỉ tiêu lợi nhuận thông thường của ngân hàng thương mại không thể đo lường được.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tổng kết tài chính giai đoạn 2011 - 2014 của NHCSXH chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh, số liệu điều tra hộ nghèo của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Tĩnh, cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Nghị định 78/2002/NĐ-CP và Quyết định 131/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census sampling) trên toàn mạng lưới hoạt động của chi nhánh, bao gồm 100% dữ liệu từ Hội sở tỉnh, 11 phòng giao dịch huyện/thị xã, 262 điểm giao dịch xã, phường và 4.014 Tổ tiết kiệm và vay vốn với hơn 176.000 lượt khách hàng vay vốn trong 13 chương trình tín dụng đang vận hành.
• Khung thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thực chứng được thu thập và xử lý liên tục trong giai đoạn 2011 - 2014, làm căn cứ dự báo và đề xuất giải pháp cho chu kỳ 2015 - 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn và dư nợ tín dụng tăng trưởng bền vững qua từng năm. Tổng nguồn vốn của chi nhánh tăng từ 2.710 tỷ đồng năm 2011 lên 2.959 tỷ đồng năm 2012 (tăng 9,2%), đạt 3.196 tỷ đồng năm 2013 (tăng 4,4%) và chạm mốc 3.663 tỷ đồng năm 2014 (tăng 4,4% so với năm 2013). Tổng dư nợ tín dụng đến ngày 31/12/2014 đạt 3.545 tỷ đồng, tăng 520,496 tỷ đồng so với năm 2011. Trong cơ cấu 13 chương trình, các chương trình chủ lực chiếm tỷ trọng cao nhất gồm cho vay hộ nghèo (930,559 tỷ đồng), cho vay hộ cận nghèo (215,545 tỷ đồng) và cho vay học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.

Thứ hai, mô hình cho vay ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội chiếm ưu thế tuyệt đối và ngày càng hoàn thiện. Dư nợ ủy thác tăng trưởng liên tục: từ 99,0% tổng dư nợ năm 2011 lên 99,2% năm 2012, 99,4% năm 2013 và đạt 99,6% năm 2014 với tổng số tiền 3.524 tỷ đồng (tăng 533,324 tỷ đồng so với năm 2011). Trong đó, Hội Nông dân quản lý 1.809 tỷ đồng (chiếm 38,3%), Hội Phụ nữ quản lý 1.691 tỷ đồng (chiếm 33,7%), Hội Cựu chiến binh quản lý 531,105 tỷ đồng (chiếm 16,3%) và Đoàn Thanh niên quản lý 378,919 tỷ đồng (chiếm 11,7%).

Thứ ba, chất lượng tín dụng được kiểm soát chặt chẽ với tỷ lệ nợ quá hạn giảm sâu ấn tượng. Dư nợ quá hạn từ 13,588 tỷ đồng (chiếm 0,50% tổng dư nợ) năm 2011 đã giảm xuống 8,581 tỷ đồng (0,29%) năm 2012, tiếp tục giảm còn 6,349 tỷ đồng (0,20%) năm 2013 và chỉ còn 2,286 tỷ đồng (chiếm 0,07%) vào năm 2014. Tổng mức giảm nợ quá hạn đạt 83,2% về giá trị tuyệt đối qua 4 năm nghiên cứu.

Thứ tư, hiệu quả kinh tế - xã hội mang lại chuyển biến sâu sắc. Vốn vay ưu đãi đã trợ lực cho 176.000 lượt hộ nghèo và đối tượng chính sách đầu tư mua sắm 86.108 trâu, bò, ngựa; 18.706 con dê, thỏ; trồng 81 ha rừng và 93.000 cây ăn quả. Đến cuối năm 2014, chương trình đã giúp 63.079 hộ gia đình thoát nghèo, tạo việc làm mới cho 55.048 lao động, tạo điều kiện cho 51.713 hộ gia đình vay vốn cho 63.341 học sinh sinh viên theo học, hỗ trợ xây dựng 12.009 công trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, đồng thời đưa 667 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên sự thành công vượt bậc trong kiểm soát chất lượng tín dụng tại Hà Tĩnh là việc thiết lập mạng lưới quản lý 4 cấp gắn liền với phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra". Quy trình 8 bước trong cho vay ủy thác, đặc biệt là khâu bình xét công khai tại 4.014 Tổ tiết kiệm và vay vốn có sự chứng kiến của chính quyền cấp xã và đại diện tổ chức hội, đã ngăn ngừa triệt để hiện tượng cho vay sai đối tượng. Các dữ liệu này có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ cột chồng kết hợp đường xu hướng để so sánh tốc độ tăng trưởng tổng dư nợ với đà suy giảm liên tục của tỷ lệ nợ xấu giai đoạn 2011 - 2014, cùng biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu thị phần ủy thác của 4 đoàn thể năm 2014.

Tuy nhiên, kết quả phân tích cũng bộc lộ những điểm nghẽn lớn. Về cơ cấu nguồn vốn, nguồn vốn điều chuyển từ Trung ương vẫn chiếm trên 90%, trong khi nguồn vốn trích từ ngân sách địa phương và vốn huy động tại chỗ chỉ chiếm dưới 10% (mặc dù vốn huy động năm 2014 tăng 203,3% so với năm 2013 nhưng quy mô tuyệt đối còn khiêm tốn). Thêm vào đó, tỷ lệ nợ quá hạn ở một số chương trình đơn lẻ vẫn còn cao như cho vay xuất khẩu lao động (4,36%) và cho vay đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn (3,33%). Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ đặc thù địa bàn miền núi, trình độ nhận thức của một bộ phận người dân chưa đồng đều và rủi ro thị trường tiếp nhận lao động ngoài nước biến động.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp và khuyến nghị hành động cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả chính sách tín dụng tại NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh:

1. Đa dạng hóa và chủ động nguồn vốn huy động tại chỗ: Ban Giám đốc chi nhánh NHCSXH Hà Tĩnh cần đẩy mạnh nghiệp vụ huy động tiền gửi tiết kiệm dân cư thông qua mạng lưới 262 điểm giao dịch xã, phấn đấu nâng tỷ trọng nguồn vốn huy động và nguồn ngân sách địa phương ủy thác lên trên 15% tổng nguồn vốn trong giai đoạn 2015 - 2020.
2. Hoàn thiện cơ chế và nâng mức cho vay các chương trình: Đề nghị Thủ tướng Chính phủ và NHCSXH Việt Nam rà soát, điều chỉnh nâng mức cho vay bình quân đối với chương trình Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn, chương trình Xuất khẩu lao động tăng từ 30% đến 50% trước năm 2018 nhằm bù đắp trượt giá và đáp ứng chi phí sinh hoạt thực tế.
3. Củng cố và chuẩn hóa năng lực vận hành của 4.014 Tổ tiết kiệm và vay vốn: Bốn tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác phối hợp với các phòng giao dịch huyện tổ chức tập huấn nghiệp vụ định kỳ hàng quý cho 100% tổ trưởng tổ TK&VV, siết chặt khâu bình xét đối tượng vay, đảm bảo duy trì tỷ lệ nợ quá hạn toàn chi nhánh dưới mức 0,05% hàng năm.
4. Hiện đại hóa công nghệ thông tin và quy trình tác nghiệp: Phòng Tin học và Tổ giao dịch lưu động chi nhánh cần trang bị phần mềm quản trị tín dụng đồng bộ tại 11 phòng giao dịch huyện, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thẩm định xuống dưới 3 ngày làm việc trong lộ trình 2015 - 2017 nhằm giảm cường độ lao động cho 152 cán bộ nhân viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý Nhà nước và Ban chỉ đạo Giảm nghèo các cấp (UBND tỉnh, huyện, xã): Tham khảo làm căn cứ hoạch định chiến lược an sinh xã hội, bố trí nguồn vốn ủy thác ngân sách địa phương và chỉ đạo công tác phối hợp liên ngành trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.
• Ban Lãnh đạo và cán bộ nghiệp vụ hệ thống NHCSXH: Vận dụng các bài học kinh nghiệm về quản trị rủi ro tín dụng vi mô, phương pháp điều hành 262 điểm giao dịch lưu động xã và kiểm soát nợ quá hạn xuống mức 0,07%.
• Cán bộ lãnh đạo 4 tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác: Sử dụng tài liệu để chuẩn hóa quy trình 8 bước giải ngân, nâng cao năng lực quản lý của ban quản lý 4.014 Tổ tiết kiệm và vay vốn, đồng thời lồng ghép hiệu quả các hoạt động khuyến nông, khuyến lâm.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế phát triển: Sử dụng làm tài liệu tham khảo có giá trị học thuật với hệ thống số liệu thực chứng chi tiết giai đoạn 2011 - 2014 về tài chính công và tín dụng chính sách tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt cốt lõi giữa tín dụng chính sách của NHCSXH và tín dụng thương mại là gì? Tín dụng chính sách hoạt động phi lợi nhuận nhằm thực hiện an sinh xã hội, cho vay không cần tài sản thế chấp mà dựa vào bình xét công khai và tín chấp đoàn thể. Lãi suất cho vay được Nhà nước ưu đãi ở mức từ 0%/tháng đến 0,9%/tháng với tỷ lệ dự trữ bắt buộc 0%, phục vụ các đối tượng yếu thế tại 262 xã phường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Mô hình cho vay ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội tại Hà Tĩnh vận hành như thế nào? Ngân hàng ủy thác 6/9 công đoạn cho 4 tổ chức đoàn thể quản lý 4.014 Tổ tiết kiệm và vay vốn. Phương thức này quản lý tới 99,6% tổng dư nợ (tương đương 3.524 tỷ đồng năm 2014), giúp mạng lưới 152 cán bộ ngân hàng chuyển tải vốn an toàn, công khai và trực tiếp đến người thụ hưởng tại các phiên giao dịch xã định kỳ.

Vì sao tỷ lệ nợ quá hạn tại NHCSXH Hà Tĩnh giảm mạnh xuống chỉ còn 0,07% vào năm 2014? Chất lượng tín dụng tăng vọt nhờ cơ chế giám sát chéo giữa chính quyền địa phương, tổ chức hội và 4.014 Tổ TK&VV theo phương châm bình xét minh bạch. Dư nợ quá hạn đã giảm mạnh từ 13,588 tỷ đồng năm 2011 xuống còn 2,286 tỷ đồng năm 2014, giúp chi nhánh kiểm soát rủi ro tín dụng ở mức an toàn vượt trội.

Nguồn vốn tín dụng ưu đãi đã mang lại những tác động kinh tế - xã hội nổi bật nào tại Hà Tĩnh? Trong chu kỳ 2011 - 2014, nguồn vốn đã hỗ trợ hơn 176.000 lượt hộ tiếp cận vốn, giúp 63.079 hộ gia đình thoát nghèo bền vững, tạo ra 55.048 chỗ làm mới cho người lao động, tài trợ cho 63.341 học sinh sinh viên có tiền trang trải học tập và đầu tư xây mới 12.009 công trình nước sạch nông thôn.

Hạn chế lớn nhất trong cơ cấu nguồn vốn của NHCSXH Hà Tĩnh được luận văn chỉ ra là gì? Luận văn chỉ rõ hơn 90% nguồn vốn (trong tổng số 3.663 tỷ đồng năm 2014) vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn điều phối từ Trung ương. Nguồn vốn trích từ ngân sách địa phương và tiền gửi tiết kiệm tự nguyện tại địa bàn còn chiếm tỷ trọng thấp, đòi hỏi ngân hàng phải đẩy mạnh xã hội hóa công tác huy động vốn trong giai đoạn tới.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc khung lý thuyết về tín dụng chính sách và mô hình tài chính vi mô phục vụ mục tiêu an sinh xã hội.
• Phân tích chi tiết sự tăng trưởng quy mô nguồn vốn đạt 3.663 tỷ đồng và dư nợ đạt 3.545 tỷ đồng của NHCSXH tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2011 - 2014.
• Khẳng định tính ưu việt của phương thức cho vay ủy thác chiếm 99,6% dư nợ qua 4.014 Tổ tiết kiệm và vay vốn, giúp kéo giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống 0,07%.
• Lượng hóa rõ nét hiệu quả xã hội với 63.079 hộ thoát nghèo, 55.048 việc làm mới được tạo ra và 63.341 sinh viên được tiếp sức đến trường.
• Đề xuất hệ thống 8 giải pháp nghiệp vụ và 5 nhóm kiến nghị đồng bộ, có tính khả thi cao nhằm định hướng phát triển chi nhánh giai đoạn 2015 - 2020.

Công trình là tài liệu nghiên cứu thực chứng toàn diện, cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc cho công tác quản trị tín dụng an sinh xã hội. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản lý hãy tham khảo chi tiết toàn văn luận văn để áp dụng hiệu quả các mô hình tài chính vi mô vào thực tiễn phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 SV: Trương Văn Tân Lớp: CQ49/18.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 4 Học viện Tài chính MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI VÀ TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH 1.1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI.1 Khái niệm Ngân hàng Chính sách xã hội. Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) được thành lập theo quyết định số 131/2002/QĐ-TTg ngày 4/10/2002 của Thủ tướng Chính phủ để thực hiện chính sách tín dụng đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng phục vụ người nghèo nhằm tách bạch tín dụng chính sách của Chính phủ ra khỏi hệ thống Ngân hàng thương mại Nhà nước, đảm bảo việc cho vay chính sách được tập trung và hiệu quả hơn đảm bảo cho việc tập trung nguồn lực tín dụng chính sách cho mục tiêu xóa đói giảm nghèo nhanh và tạo điều kiện để các ngân hàng thương mại tập trung kinh doanh theo cơ chế thị trường. NHCSXH là một tổ chức tài chính Nhà nước, sử dụng nguồn lực của Nhà nước để điều tiết, hỗ trợ tài chính cho người nghèo, vùng nghèo và các đối tượng chính sách, thực hiện mục tiêu quốc gia xoá đói giảm nghèo, ổn định xã hội. Bộ máy tổ chức và quản lý phải có sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước để hoạch định chính sách nguồn vốn, chính sách đầu tư và hướng dẫn, giám sát thực hiện, đồng thời, phải có sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội và cộng đồng dân cư để đảm bảo các chính sách, chế độ an sinh xã hội của Nhà nước được thực hiện một cách công khai, dân chủ và công bằng.2 Hoàn cảnh ra đời.

Ngày 31/8/1995, Thủ tuớng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 525/TTg thành lập Ngân hàng Phục vụ Người nghèo với mục tiêu xóa đói giảm nghèo, không vì mục đích lợi nhuận. Ngân hàng Phục vụ Người nghèo là một tổ chức đặc thù về mô hình tổ chức quản lý theo phương thức các cơ quan quản lý Nhà nước tham gia ban hành chính sách, còn việc điều hành tác nghiệp ủy thác cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, về cơ chế hoạt động tạo khả năng huy động vốn thông qua hoạt động của Ngân hàng có sự bảo trợ của Chính phủ. SV: Trương Văn Tân Lớp: CQ49/18.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 5 Học viện Tài chính Qua 7 năm hoạt động của Ngân hàng Phục vụ Người nghèo, các tổ chức tài chính quốc tế nhận xét rằng đây là chương trình cho vay ưu đãi của Chính phủ, chưa phải là hoạt động của một tổ chức tín dụng, chưa có cơ sở cho sự phát triển bền vững vì chưa nhận được vốn vay từ các tổ chức tài chính quốc tế. Nhằm cụ thể hoá Nghị quyết của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, Luật các Tổ chức tín dụng và Nghị quyết kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá X về chính sách tín dụng đối với người nghèo, các đối tượng chính sách khác.

Tách việc cho vay chính sách ra khỏi hoạt động tín dụng thông thường của các Ngân hàng thương mại Nhà nước, cơ cấu lại hệ thống ngân hàng là tất yếu khách quan. Ngày 04/10/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 78/2002/NĐ-CP về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác và Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 131/2002/QĐ-TTg thành lập NHCSXH, tiếp đó là Quyết định số 16/2003/QĐ-TTg ban hành Điều lệ về tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội. Theo chủ trương Nghị quyết đó, NHCSXH được sử dụng nguồn tài chính do Nhà nước huy động cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác vay ưu đãi phục vụ sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, xoá đói giảm nghèo, cải thiện đời sống, ổn định xã hội, đồng thời hoàn thiện mô hình tổ chức, bộ máy. Ngày 11 tháng 3 năm 2003, NHCSXH chính thức đi vào hoạt động.3 Đặc điểm của Ngân hàng Chính sách xã hội.

- NHCSXH là đơn vị hạch toán tập trung toàn hệ thống, tự chủ về tài chính, tự chịu trách nhiệm về hoạt động tín dụng của mình trước pháp luật; thực hiện bảo tồn và phát triển vốn; bù đắp chi phí và rủi ro hoạt động tín dụng. NHCSXH không tham gia bảo hiểm tiền gửi, có tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng 0%, được miễn thuế và các khoản phải nộp ngân sách Nhà nước. - Vốn điều lệ ban đầu là 5.000 đồng (Năm nghìn tỷ đồng) và được cấp bổ sung phù hợp với yêu cầu hoạt động từng thời kỳ. Đến ngày 31/12/2011, vốn điều lệ của NHCSXH là 10.

- NHCSXH hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận mà vì an sinh xã hội, SV: Trương Văn Tân Lớp: CQ49/18.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 6 Học viện Tài chính thực hiện cho vay với lãi suất và các điều kiện ưu đãi, mục tiêu chủ yếu là xoá đói giảm nghèo. Mức cho vay và lãi suất cho vay của NHCSXH theo Quyết định của Chính phủ từng thời kỳ. Hiện nay, lãi suất của các chương trình cho vay của NHCSXH từ 0%/tháng đến 0,9%/tháng. - Đối tượng vay vốn là những hộ gia đình nghèo, các đối tượng chính sách gặp khó khăn thiếu thốn trong cuộc sống không đủ điều kiện để vay vốn từ các Ngân hàng thương mại, các đối tượng sinh sống ở những xã thuộc vùng khó khăn (theo quyết định số 30/2007/QĐ- TTg ngày 5/3/2007 của Thủ tướng Chính phủ).

- Phương thức cho vay ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội. - Có Hội đồng quản trị và Ban đại diện HĐQT các cấp.4 Các chương trình đang thực hiện của NHCSXH Việt Nam Theo Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, NHCSXH thực hiện việc cho vay đến 6 danh mục đối tượng chính sách như sau: 1. Học sinh, sinh viên (HSSV) có hoàn cảnh khó khăn; 3. Các đối tượng cần vay vốn để giải quyết việc làm (GQVL); 4.

Các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài; 5. Các tổ chức kinh tế và hộ sản xuất kinh doanh (SXKD) tại các xã đặc biệt khó khăn thuộc chương trình 135; 6. Các đối tượng khác khi có Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Sau khi thành lập (đầu năm 2003), NHCSXH tiếp tục triển khai chương trình cho vay hộ nghèo, nhận bàn giao chương trình cho vay HSSV từ Ngân hàng Công thương Việt Nam và nhận bàn giao chương trình cho vay vốn GQVL từ Kho bạc Nhà nước.

Hiện nay, NHCSXH đang thực hiện cho vay 14 chương trình tín dụng và 4 dự án của các tổ chức tài chính quốc tế như sau: SV: Trương Văn Tân Lớp: CQ49/18.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 7 Học viện Tài chính 1. Cho vay hộ nghèo; 2. Cho vay HSSV có hoàn cảnh khó khăn; 3. Cho vay giải quyết việc làm; 4.

Cho vay các đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài; 5. Cho vay hộ SXKDVKK; 6. Cho vay hộ đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) đặc biệt khó khăn; 7. Cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn (NS&VSMTNT); 8.

Cho vay hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg; 9. Cho vay thương nhân hoạt động thương mại tại vùng khó khăn; 10. Cho vay hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo Đồng bằng sông Cửu Long theo Quyết định 74/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; 11. Cho vay vốn đối với hộ đồng bào thiểu số nghèo theo Quyết định 1592/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ; 12.

Cho vay hỗ trợ các huyện nghèo đẩy mạnh xuất khẩu lao động (XKLĐ) góp phần giảm nghèo bền vững giai đoạn 2009 - 2020; 13. Cho vay chương trình nhà ở vùng thường xuyên ngập lũ Đồng bằng sông Cửu Long; 14. Cho vay đối với các cơ sở SXKD, dịch vụ và doanh nghiệp sử dụng người lao động là người sau cai nghiện ma túy; 15. Cho vay dự án doanh nghiệp vừa và nhỏ; 16.

Cho vay dự án phát triển ngành lâm nghiệp; 17. Cho vay dự án IFAD và dự án RIDP tại Tuyên Quang; 18. Cho vay dự án Rừng ngập mặn miền Nam Việt Nam.2 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG VÀ TÍN DỤNG CHINH SÁCH.1 Tổng quan về tín dụng.1 Khái niệm tín dụng. Tín dụng là một phạm trù kinh tế phản ánh mối quan hệ giao dịch giữa hai SV: Trương Văn Tân Lớp: CQ49/18.01 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Luận văn tốt nghiệp 8 Học viện Tài chính chủ thể, trong đó một bên chuển giao một lượng giá trị sang cho bên kia được sử dụng trong một thời gian nhất định, đồng thời bên nhận được phải cam kết hoàn trả theo thời hạn đã thoả thuận.2 Phân loại tín dụng.

Trên thực tế, có rất nhiều cách phân loại tín dụng dựa vào các căn cứ khác nhau tuỳ theo mục đích nghiên cứu. Tuy nhiên, người ta thường phân loại theo một số thiêu thức sau: a). Theo thời sử dụng vốn vay, tín dụng được phân thành 3 loại sau: - Tín dụng ngắn hạn: Là loại tín dụng có thời hạn dưới 1 năm, thường được sử dụng vào nghiệp vụ thanh toán,cho vay bổ sung thiếu hụt tạm thời về vốn lưu động của các doanh nghiệp hay cho vay phục vụ nhu cầu sinh hoạt tiêu dùng cá nhân. - Tín dụng trung hạn: Là loại tín dụng có thời hạn từ 1 năm đến 5 năm, được dùng để cho vay vốn phục vụ nhu cầu mua sắm tài sản cố định, cải tiến đổi mới kỹ thuật, mở rộng và xây dựng các công trình nhỏ có thời hạn thu hồi vốn nhanh.

- Tín dụng dài hạn: Là loại tín dụng có thời hạn trên 5 năm, được dùng để cung cấp vốn cho xây dựng cơ bản, cải tiến và mở rộng sản xuất có quy mô lớn. Thường thì tín dụng trung và dài hạn được đầu tư để hình thành vốn cố định và một phần vốn tối thiểu cho hoạt động sản xuất. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay, tín dụng chia thành 2 loại: - Tín dụng sản xuất và lưu thông hàng hoá: Là loại tín dụng được cung cấp cho các doanh nghiệp để họ tiến hành sản xuất kinh doanh. - Tín dụng tiêu dùng: Là loại tín dụng được cấp phát cho cá nhân để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng.

Loại tín dụng này thường được dùng để mua sắm nhà cửa, xe cộ, các thiết bị gia đình. Tín dụng tiêu dùng ngà càng có xu hướng tăng lên.