Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành chăn nuôi gia súc ở các nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, vì đó là nguồn cung cấp thực phẩm với tỷ trọng cao và chất lượng cho con người, phân bón cho ngành trồng trọt, các sản phẩm như da mỡ. cho ngành công nghiệp chế biến, ngoài ra chăn nuôi còn góp phần giữ vững cân bằng sinh thái giữa cây trồng, vật nuôi và con người. Đứng trước tình hình chăn nuôi lợn hiện nay ngày càng được công nghiệp hóa, theo quy mô trang trại, quá trình chăm sóc lợn cũng ngày càng chuyên môn hóa theo dây chuyền. Bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì chăn nuôi lợn cũng gặp nhiều khó khăn, đó là tình hình dịch bệnh xảy ra ở trong chăn nuôi lợn cũng diễn biến ngày càng phức tạp.
Vì vậy, vấn đề vệ sinh và chăm sóc nuôi dưỡng lợn cũng được chú trọng hơn. Để giảm tối đa nguy cơ mắc bệnh của lợn, ngoài việc thực hiện tốt vấn đề vệ sinh, thì bên cạnh đó chăm sóc, nuôi dưỡng phòng và trị bệnh cũng rất quan trọng. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của BCN khoa, Thầy giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng phòng và trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại Đặng Đình Dũng, Lương Sơn, Hòa Bình”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1.
Mục đích - Tìm hiểu quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản và lợn con nuôi tại trại. - Các biện pháp phòng trị bệnh ở lợn nái nuôi con và lợn con theo mẹ. n 2 - Rèn luyện tay nghề nâng cao hiểu biết về kinh nghiệp thực tế. Yêu cầu - Xác định được tình mắc bệnh trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ.
- Đánh giá được kết quả điều trị một số bệnh xảy ra trên đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Vị trí địa lý Trại lợn của ông Đặng Đình Dũng nằm độc lập trên một quả đồi, nằm cách xa khu dân cư trên địa bàn thuộc huyện Lương Sơn của tỉnh Hòa Bình.
Phía đông giáp với 2 huyện Kim Bảng và Thanh Liêm tỉnh Hà Nam. Phía tây giáp huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình. Phía nam giáp với huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Phía Bắc Yên Thuỷ giáp với huyện Kim Bôi của tỉnh Hòa Bình và huyện Mỹ Đức của Hà Nội.
Điều kiện địa hình, đất đai Đây là miền núi của huyện Lương Sơn mang tính chất đặc trưng trung chuyển giữa trung du và miền núi. Nhìn tổng thể địa hình Lương Sơn có xu hướng thấp dần từ tây bắc xuống đông nam, tương đối phức tạp với nhiều đồi và núi đá vôi, xen kẽ là hệ thống sông, suối. Giao thông vận tải Có đường giao thông thuận lợi đi qua các tỉnh lân cận như Ninh Bình, Phú Thọ, đường Hồ Chí Minh thuận lợi trong phát triển kinh tế, xã hội và giao lưu hàng hóa. Điều kiện khí hậu Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông ngắn, lạnh, ít mưa, mùa hè dài, nóng, mưa nhiều.
Đặc biệt do địa hình có độ dốc nhẹ về phía đông và không có nhiều sông suối nên trên địa bàn hầu như không có lũ lụt vào mùa mưa. Điều kiện cơ sở nơi thực tập tại Trại lợn nái Đặng Đình Dũng, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình 2. Quá trình thành lập Trại lợn ông Dũng nằm trên địa phận, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Đây là trại lợn gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam, hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty đầu tư giống lợn, thức ăn, thuốc thú y và cán bộ kỹ thuật.
Hiện nay, trang trại do ông Đặng Đình Dũng làm chủ, cán bộ kỹ thuật của Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại. Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu tổ chức gồm 3 nhóm: + Nhóm quản lý: 1 chủ trại phụ trách chung, 1 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại. + Nhóm kỹ thuật: 2 kỹ sư chăn nuôi, 1 kỹ sư di truyền, 1 kỹ thuật điện, 1 kế toán phụ trách chuyên môn. + Nhóm công nhân: 15 công nhân, 8 sinh viên thực tập thực hiện công việc chuyên môn.
Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu. Các tổ có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ trưởng có nhiệm vụ đôn đốc, quản lý các thành viên trong tổ nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy sự phát triển của trang trại. Cơ sở vật chất của trại Trang trại có tổng diện tích là hơn 2 ha, nằm trên địa bàn khu Thanh Sơn thị trấn Thanh Hà, có địa hình chủ yếu là núi đá vôi nhưng đường giao thông đã được nâng cấp, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển. n 5 Để đảm bảo công tác phát triển sản xuất chăn nuôi và sinh hoạt của công nhân, trại được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật gồm: Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại.
Khu chăn nuôi có hàng rào bao bọc xung quanh và có cổng vào riêng. Chuồng trại được quy hoạch, bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn. Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 1200 nái cơ bản, bao gồm: + 6 dãy chuồng nái đẻ: mỗi chuồng gồm khu A và khu B, mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy có 30 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ. + 2 dãy chuồng bầu: chuồng 1 và chuồng 2, mỗi chuồng gồm 8 dãy, mỗi dãy có 75 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai, được sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau.
Dãy 1 của 2 chuồng được thiết kế cho lợn nái chờ phối, có khu thử lợn, ép lợn và dãy 2 có khu làm nơi thụ tinh nhân tạo cho lợn nái. + 1 chuồng đực giống: bao gồm 30 ô để nuôi lợn đực và 1 ô để khai thác tinh. + 2 chuồng cách ly: dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ các trại gia công lợn hậu bị của Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam. Lợn được nuôi ở đây trong thời gian 3 tháng, thời gian này lợn được sử dụng vắc xin đầy đủ trước khi được đưa lên làm lợn nái sinh sản.
Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, úm lợn con, đảm bảo thoáng mát về mùa Hè, ấm áp về mùa Đông bằng cách điều chỉnh hệ thống quạt, giàn n 6 mát và bóng đèn sưởi ấm trong chuồng. Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng có hệ thống thoát phân và nước thải. Bên cạnh chuồng lợn đực có xây dựng phòng pha chế tinh, với đầy đủ dụng cụ và thiết bị như: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các chậu nước sát trùng để trước cửa ra vào chuồng.
Nhìn chung khu vực chuồng nuôi được xây dựng khá hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, đuổi lợn giữa các dãy chuồng. Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi có xây dựng 5 phòng tắm sát trùng cho cán bộ kỹ thuật và công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 2 kho cám, 1 phòng ăn và 1 phòng nghỉ trưa cho công nhân. Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: tủ lạnh bảo quản vắc xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc của trại, xe chở cám từ nhà kho xuống các dãy chuồng, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài chuồng nuôi. Tình hình sản xuất của trại Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Hiện nay, trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,40 - 2,45 lứa/năm. Số con sơ sinh là 12,32 con/đàn, số con cai sữa là 11,48 con/đàn, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và chuyển sang các trại chăn nuôi lợn giống của công ty CP. Trong trại có 17 con lợn đực giống. Các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo.
Tinh lợn được khai thác từ giống lợn là Duroc 100 và Duroc 31. Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như lợn đực. n 7 Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam cung cấp cho từng đối tượng lợn của trại. Quy trình vệ sinh,chăm sóc nái chửa, nái chờ đẻ, nái đẻ và đỡ đẻ cho lợn nái - Công tác vệ sinh: + Công tác vệ sinh của trại bao gồm các khâu: dọn phân, xịt gầm, lau sàn chuồng, cọ rửa máng ăn cho lợn mẹ và lợn con, tắm cho lợn, xử lý rác thải và thức ăn dư thừa, phun thuốc sát trùng cho chuồng trại và xung quanh chuồng trại, sát trùng các phương tiện vận chuyển, dụng cụ chăn nuôi, dụng cụ thú y, xử lý nguồn nước.
Công nhân được trang bị quần áo bảo hộ và sát trùng trước khi lên chuồng. + Tiến hành rắc vôi bột xung quanh chuồng trại tuần 2 lần. + Rác thải và xác động vật chết phải được tiêu hủy đúng nơi quy định, đúng quy trình kỹ thuật, không được để qua đêm. + Chuồng nuôi luôn được vệ sinh sạch sẽ và được tiêu độc bằng thuốc sát trùng Ommicide 2 lần hàng ngày, pha với tỷ lệ 320 ml/ 1000 lít nước.