Luận án tiến sĩ triết học vấn đề con người trong cải cách hành chính nhà nước ở việt nam hiện nay

Luận án tiến sĩ triết học phân tích vấn đề con người trong cải cách hành chính nhà nước tại Việt Nam hiện nay, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Hà Quang Trường
• Người hướng dẫn: Hoàng Chí Bảo
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
• Đề tài: Vấn đề con người trong cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CON NGƯỜI VÀ HOẠT ĐỘNG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Khái lược quan điểm của chủ nghĩa Mác — Lê nin về vị trí và vai trò của con người trong đời sống xã hội
• 1.2. Con người - chủ thể của các quá trình xã hội
• 1.3. Con người - khách thể trong đời sống xã hội
• 1.4. Con người trong hệ thống quản lý, tổ chức xã hội — chính trị
• 1.5. Khái niệm cải cách hành chính và cải cách hành chính nhà nước
• 1.6. Cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay
• 1.7. Sự thể hiện của con người trong hoạt động cải cách hành chính nhà nước
• 1.8. Con người — chủ thể trong hoạt động cải cách hành chính nhà nước
• 1.9. Đặc trưng của mối quan hệ chủ - khách thể của con người trong cải cách hành chính nhà nước
• 1.10. Kết luận chương
• 2. CHƯƠNG 2: CON NGƯỜI - CHỦ THỂ CỦA QUÁ TRÌNH CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Con người với việc hình thành chương trình cải cách hành chính
• 2.2. Con người trong vai trò tổ chức thực hiện chương trình cải cách hành chính nhà nước
• 2.3. Vai trò chủ thể của đội ngũ cán bộ, công chức
• 2.4. Vai trò chủ thể của người dân
• 2.5. Các nhân tố tác động tiêu cực tới vai trò chủ thể của con người trong quá trình cải cách hành chính nhà nước
• 2.6. Tác động của cơ chế tổ chức quyền lực nhà nước trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam
• 2.7. Tác động từ trình độ, kỹ năng hành chính, phong cách làm việc, ý thức đạo đức của môi trường hành chính cũ
• 2.8. Tác động của văn hóa và tâm lý dân tộc
• 2.9. Những giải pháp phát huy vai trò chủ thể của con người trong quá trình cải cách hành chính nhà nước
• 2.10. Khắc phục các nhân tố tác động tiêu cực đến vai trò chủ thể của con người trong quá trình CCHC nhà nước
• 2.11. Thực hiện dân chủ hoá xã hội
• 2.12. Đổi mới nhận thức về công tác cán bộ
• 2.13. Nâng cao nhận thức về tinh thần trách nhiệm
• 2.14. Kết luận chương
• 3. CHƯƠNG 3: CON NGƯỜI - KHÁCH THỂ CỦA QUÁ TRÌNH CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Bản chất của sự tác động của cải cách hành chính nhà nước đối với con người
• 3.2. Sự tác động của cải cách hành chính nhà nước đối với các quan hệ xã hội của con người
• 3.3. Quan hệ của cán bộ, công chức với người dân trong tiến trình cải cách hành chính nhà nước
• 3.4. Quan hệ trong nội bộ đội ngũ cán bộ công chức trong tiến trình cải cách hành chính nhà nước
• 3.5. Những giải pháp nâng cao vai trò của con người - khách thể trong quá trình cải cách hành chính nhà nước
• 3.6. Tuân thủ những quy tắc, chỉ dẫn và khuyến khích thực hiện chương trình cải cách
• 3.7. Nắm vững và ủng hộ những giá trị của cải cách
• 3.8. Nâng cao nhận thức về sự tham gia của người dân trong hoạt động quản lý nhà nước
• 3.9. Kết luận chương
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Luận án tiến sĩ: Vấn đề con người trong cải cách hành chính nhà nước Việt Nam hiện nay tập trung vào việc phân tích vai trò của con người trong quá trình cải cách hành chính. Đề tài này xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững kinh tế - xã hội và hội nhập toàn cầu. Cải cách hành chính nhà nước đòi hỏi sự tham gia tích cực của con người, từ việc xây dựng chính sách đến thực thi và đánh giá hiệu quả. Luận án nhấn mạnh rằng con người là nhân tố quyết định ở cả 'đầu vào', quá trình và 'đầu ra' của cải cách hành chính. Đây là một vấn đề bức thiết, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN.

1.1. Vai trò của con người trong cải cách hành chính

Con người không chỉ là chủ thể mà còn là khách thể trong quá trình cải cách hành chính. Ở 'đầu vào', con người là người xác định nhu cầu cải cách và xây dựng chương trình. Trong quá trình, đội ngũ cán bộ, công chức là lực lượng trực tiếp thực hiện. Ở 'đầu ra', chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của người dân là mục tiêu cuối cùng. Luận án chỉ ra rằng, để cải cách thành công, cần phát huy vai trò chủ động của con người trong mọi giai đoạn.

1.2. Thách thức trong cải cách hành chính

Cải cách hành chính ở Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu đồng bộ trong nhận thức, yếu kém trong thực thi pháp luật, và tình trạng quan liêu, hình thức. Những yếu tố này làm giảm hiệu quả của cải cách và hạn chế sự tham gia của người dân. Luận án nhấn mạnh cần khắc phục các nhân tố tiêu cực để phát huy vai trò chủ thể của con người.

II. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận án dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của con người trong đời sống xã hội. Phương pháp nghiên cứu bao gồm phân tích tài liệu, khảo sát thực tiễn, và đánh giá các chính sách cải cách hành chính. Luận án cũng sử dụng các nghiên cứu điển hình về cải cách hành chính ở Việt Nam và thế giới để làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn.

2.1. Quan điểm Mác Lênin về con người

Theo quan điểm Mác - Lênin, con người là chủ thể của các quá trình xã hội, đồng thời là khách thể trong hệ thống quản lý. Luận án áp dụng quan điểm này để phân tích vai trò của con người trong cải cách hành chính, từ việc hình thành chính sách đến thực thi và giám sát.

2.2. Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp phân tích hệ thống, so sánh, và tổng hợp để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến cải cách hành chính. Các nghiên cứu điển hình về cải cách hành chính ở Việt Nam và thế giới được sử dụng để làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn.

III. Giải pháp phát huy vai trò con người trong cải cách hành chính

Luận án đề xuất các giải pháp nhằm phát huy vai trò của con người trong cải cách hành chính, bao gồm nâng cao nhận thức, đổi mới công tác cán bộ, và thực hiện dân chủ hóa xã hội. Các giải pháp này nhằm khắc phục các nhân tố tiêu cực và tạo động lực cho cải cách hành chính.

3.1. Nâng cao nhận thức

Luận án nhấn mạnh cần nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức và người dân về vai trò của họ trong cải cách hành chính. Điều này bao gồm việc giáo dục đạo đức công vụ và tinh thần trách nhiệm.

3.2. Đổi mới công tác cán bộ

Đổi mới công tác cán bộ là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả cải cách hành chính. Luận án đề xuất cần xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, phẩm chất, và tinh thần trách nhiệm cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE CON NGƯỜI VÀ HOẠT ĐỘNG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC 1. Khái lược quan điểm của chủ nghĩa Mác — Lê nin về vi trí và vai trò của con người trong đời sống xã hội 1. Con người - chủ thể của các quá trình xã hội Xã hội của con người dù ở trình độ phát triển cao hay thấp, dù được thừa nhận hay không được thừa nhận thì trong mỗi sự kiện, mỗi quá trình xã hội luôn có sự hiện diện của con người. Con người luôn là hạt nhân, là mat xích trong bat cứ mối quan hệ, cơ cấu xã hội nào.

Sự tham gia của con người vào các mối quan hệ, các sự kiện xã hội có thể không giống nhau. Trong những mối quan hệ, những quá trình xã hội cụ thể, sự tham gia của con người có thê là một nhóm nhỏ, một tầng lớp, giai cấp nhưng cũng có thể là cả một dân tộc, thậm chí là của toàn nhân loại. Tính chất, mức độ tham gia của con người vào các mỗi quan hệ, các quá trình xã hội cũng không hoàn toàn giống nhau. Mỗi con người trong sự tồn tại thực tế của minh không chỉ tham gia, tác động vào một quan hệ, vào một cơ cấu (hay quá trình) xã hội nhất định mà bằng cách này hay cách khác, trực tiếp hay gián tiếp, băng phương tiện vật chất hay tinh thần, quân sự hay chính trị tham gia tác động vào những mối quan hệ, quá trình xã hội khác và tạo nên những quan hệ xã hội, những quá trình xã hội, những cơ cấu xã hội đa dạng, phức tạp.

Nói khác di, bất cứ cơ cấu nào trong xã hội cũng đều hình thành từ những hoạt động của con người, trong mối quan hệ với con người cho du con người có ý thức được điều đó hay không. Do vậy, không thể tách các cơ cấu, các quá trình xã hội khỏi con người và xem nó như là một cái gì đó hết sức trừu tượng và tự thân. Mọi vật, mọi quá trình, mọi tư tưởng xã hội đều năm trong sự liên hệ của con người, với con người và những mối quan hệ giữa con người với con người, tạo nên quan hệ xã hội. 19 Con người là hạt nhân dé tạo nên quan hệ, cơ cầu xã hội.

Nhưng trong các quan hệ xã hội, cơ cau xã hội con người không thụ động. Trong mỗi thời đại, mỗi điều kiện, hoan cảnh, ở địa vị xã hội cụ thể với trình độ, sự liên kết cụ thé. con người tham gia vào các mối quan hệ, các cơ cau xã hội theo một mức độ và cách thức riêng của mình. Sự tham gia của con người không chỉ tạo ra những mối quan hệ, những cơ cấu xã hội hiện thực mà còn điều chỉnh, hướng sự biến đổi, phát triển của những mối quan hệ, những qua trình (cơ cấu xã hội) theo những lợi ích, ý muốn của mình.

Với ý nghĩa như vậy, có thé nói con người sáng tạo ra đời sống xã hội. Tuy nhiên quan niệm của con người sáng tạo ra đời sống xã hội theo quan niệm cua chủ nghĩa duy vật lịch sử hoàn toàn xa lạ với quan niệm tuyệt đối hoá con người - cái quan niệm coi con người là “tâm điểm của sự sáng tạo, con người là sinh vật đồng nhất với tạo hoá, nghĩa là cũng có thể sáng tạo và trở thành trung tâm của vũ trụ”và “phương thức giải quyết các van đề triết học xuất phát không phải từ thế giới đến con người, mà ngược lại từ con người đến thế giới”. Con người là sáng tạo, nhưng là sự sáng tạo trên cơ sở của sự tồn tại của thế giới khách quan. Con người là “trung tâm” của hệ thong xã hội đơn giản vì con người gắn kết hữu cơ với hệ thong ay.

Thông qua xã hội con người mới có được ban chất xã hội của mình. Con người bam sinh đã là một động vật xã hội.Nếu như con người bam sinh đã là một sinh vật có tính xã hội thì do đó con người chỉ có thể phát triển bản tinh chân chính của mình trong xã hội và cần phải phán đoán lực lượng cua bản tính, của anh ta không phải căn cứ vao lực lượng của cá nhân riêng lẻ mà căn cứ vào lực lượng của toàn xã hội” [60, tr. Như vậy, con người không chỉ là nhân tố , một mắt khâu của mọi quan hệ, quá trình, cơ cấu xã hội mà còn là một nhân tố chủ động, tác động tích cực, theo lợi ích vào sự hình thành, vận động, biến đổi của các quan hệ xã hội, các quá trình xã hội mà nó tham gia. Với tính chất đó, con người khẳng định được vị trí chủ thể của mình trong mọi quá trình xã hội.

Việc nghiên 20 cứu xem xét một quá trình nào đó mà tách riêng hoặc hạ thấp vị trí, vai trò của con người sẽ không chỉ làm mắt đi tính tích cực của con người ma còn làm cho hệ thống trở nên méo mó, không hoàn chỉnh. Con người - khách thể trong đời sống xã hội Nếu xét con người trong quan hệ với thế giới một cách tự nhiên , thì mọi sự vật hiện tượng bao quanh con người là nhân tố quyết định sự hình thành con người cùng các phẩm chat và khả năng của no_, cùng với thông tin là nội dung của thế giới bên ngoài, được thể hiện trong sự nhận thức của con người. Tuy nhiên, con người lại không hoạt động tự nó một cách đơn độc trong cái thé giới ấy. Quan hệ của con người với thế giới bao giờ cũng được thực hiện thông qua quan hệ với những người khác _.

Thực tế cho thấy, quan hệ của con người với thé giới xung quanh _, với những người khác càng đa chiều, thì các phẩm chat tâm lý của con người càng phong phú và biểu hiện cuộc sống của con người càng phức tạp và đa dạng _. Tat cả những điều nay khang định nhân tố quyết định sự hình thành phẩm chat xã hội của mỗi cá nhân là các quan hệ xã hội mà trước hết là những quan hệ kinh tế , sự giao tiếp với người khác mà trực tiếp với những người đương đại , cũng như gián tiếp là thông qua kinh nghiệm sản xuất , xã hội - chính trị, tỉnh thần được lưu trữ trong thông tin xã hội. Angghen đã nhiều lần nhấn mạnh: Cá nhân là một thực thé xã hội. cá nhân bao giờ cũng là một conngườ ¡nhất định, cụ thể, một con người hiện thực đang sống kết hợp ở mình sự phong phú của cái chung, cái riêng và cái đơn nhất.

Song bất cứ một xã hội người nào cũng là một hệ thống hết sức đa dạng va phức tạp. Trong đó, phương thức sản xuất của cải cùng với tổ chức chính trị đặc thù của xã hội, đặc biệt là thé chế nhà nước, các hình thái ý thức xã hội như chính trị, pháp quyên, tôn giáo, đạo đức, thấm mỹ. được kết hợp lại thành một thé thống nhất. Do vậy, những phẩm chat của cá nhân cũng được hình thành một cách đa dạng tương ứng.

Trong một nền sản xuất cụ thé, hoạt động vật chât, hoạt động sản xuât của một xã hội cụ thê, các quan hệ 21 kinh tế hình thành trong quá trình sản xuất và ở những trình độ lịch sử khác nhau của sự phát triển của chúng đã sản sinh ra những kiểu cá nhân xã hội khác nhau như: nông lệ hoặc chủ nô, nông nô hoặc lãnh chúa phong kiến, công nhân hoặc nhà tư bản. Nói một cách khác, đời sống kinh tế - xã hội của một xã hội cụ thé trong lịch sử sản sinh ra nhitng biểu hiện cua đời sống xã hội của con người cụ thể, quy định vị trí của người đó trong một hệ thông sản xuất xã hội. Các quan hệ xã hội vốn có của một xã hội như quan hệ giai cấp, quan hệ dân tộc cùng những quan hệ khác thông qua những cá nhân mang những quan hệ ấy tất yếu sản sinh ra những đặc điểm giai cấp, dân tộc và những đặc điểm cá nhân khác. Tất cả những cái đó là những biểu hiện của đời sống xã hội của con người.

Trong một giai cấp nhất định, con người trong giai cấp đó có những phâm chất riêng, đặc thù. Mỗi con người cụ thể nào cũng đều có những biểu hiện nhất định của đời sống tinh thần của cá nhân — những tư tưởng và tình cảm, những quyên lợi, những ý định và mục đích. hình thành do tác động trực tiếp của đời sống kinh tế - xã hội, đời sống tinh thần xã hội hay của tập thể mà cá nhân này sống và phát triển, hay từ những tư tưởng của các giá trị tinh thần đang thống trị trong xã hội đó. Trong bat ky một chỉnh thể xã hội nào mà một cá nhân thuộc vào và tất yếu phải có quan hệ với nó một cách trực tiếp hoặc gián tiếp sẽ làm nảy sinh ở cá nhân những biểu hiện nhất định của đời sông của người đó.

Những biểu hiện đó là tô hợp những đặc điểm, thuộc tinh tâm lý của cá nhân, biểu hiện bản sắc và giá trị xã hội của con người kết hợp với các phâm chất sinh học hợp thành cá nhân như là một hệ thong hoàn chỉnh. Trong sự thông nhất, tác động qua lại và hoạt động, trong sự phối hợp và lệ thuộc của nó, các yếu tố hợp thành đã hoàn thiện cá nhân như một chỉnh thể, như một hệ thống hoàn chỉnh. Như vậy, bản thân con người cũng là khách thể theo nghĩa nó được đối tượng hóa, là hình thái có tô chức cao nhất của vật chất. Bản chất của 22 con người là tổng hòa các quan hệ xã hội cũng là khách quan.

Mác đã Viết: Nếu con người là một cá nhân đặc thù nào đó và chính là tính đặc thù của nó làm cho nó thành ra một cá nhân và một thực thể xã hội cá thể hiện thực, thì trong mức độ như thế, nó cũng là một tổng thé trong ý niệm, một tồn tại cho mình - chủ quan của xã hội đang được tư duy và đang được cảm giác, cũng giống như trong hiện thực nó tồn tại một mặt như là sự trực quan tồn tại xã hội và sự hưởng dụng ton tại ay mot cach hién thuc va mat khac, nhự tổng thể của sự biểu hiện sinh hoạt của con người [68, tr. Tinh toan ven, tinh tong thé của cá nhân là cơ sở cho tính thống nhất, tính chỉnh thé của những biểu hiện đa dạng trong đời sông xã hội ở mỗi con người.