CHƯƠNG 1: SỰ HÌNH THÀNH CONG DONG VAN HOA - XA HOI ASEAN (ASCC). VÀ ĐA DẠNG TÔN GIÁO Ở ĐÔNG NAM Á. Sự hình thành ý tưởng xây dựng ASCC 2015. ASEAN - từ Hiệp hội đến ý tưởng về một Cộng đồng.
Cơ sở cho sự hình thành Cộng đồng Văn hóa — Xã hội ASEAN. Những yếu tỔ CHỦ qMAH. Những yếu tố khách qIAH. Đa dạng tôn giáo ở các quốc gia Đông Nam Á.
Sự đa dạng tôn giáo từ quá trình du nhập. Sự đa dạng tôn giáo ở cấp độ quốc gia và khu vực. Sự phát triển không đồng đều giữa các cộng đồng tôn giáo. 56 CHƯƠNG 2: MÓI LIÊN HỆ GIỮA SỰ ĐA DẠNG TÔN GIÁO VỚI QUÁ TRINH XAY DUNG ASCC DEN 2015 2.
Vai trò của yếu tố đa dạng tôn giáo trong Quan hệ Quốc tế khu vực Đông NaIm Á. Mối quan hệ giữa các thể chế tôn giáo và Nhà nước ở các quốc gia trong khu VỰC .-- sàn TH HT Hàng nh rêt 2. Thế tục tôn giáo và đa nguyên tôn giáo ở Đông Nam Á 2. Mô hình Nhà nước thế tục và bán thế tục ở các nước Đông Nam iv 2.
Yéu tố đa dang tôn giáo trong chính trị các quốc gia ASEAN. Các cuộc xung đột có yếu tô đa dạng tôn giáo ở Đông Nam Á. Vai trò của yếu tổ đa dạng tôn giáo trong chỉnh trị đối nội ở các quốc gia ĐNÁ. Ảnh hưởng của yếu tô đa dạng tôn giáo trong quan hệ của các P38:.
Vị trí của sự đa dạng tôn giáo trong những nội dung xây dựng ASCC giai đoạn từ 1997 đến 2(009. Yếu té da dang tôn giáo trong Tầm nhìn 2020 (1997). Yếu tổ đa dạng tôn giáo trong Kế hoạch Hành động Viên Chăn lý 20 :iẳẳaắia54Ả. Yếu tố đa đạng tôn giáo trong Hiến chương ASEAN (2008).
Vị trí của yếu tố đa dạng tôn giáo trong nội dung Kế hoạch tổng thế xây dựng ASCC giai đoạn từ 2010 đến 2015. Vai trò của yếu tố đa dạng tôn giáo trong Sáu nội dung của Kế hoạch I0 “. Cơ chế vận hành và biện pháp phối hợp thực hiện hoạt động của , 990. Kết quả đạt được của quá trình xây dựng ASCC và đánh giá vai trò của yếu tố đa dạng tôn giáo giai đoạn 2010 - 2015.
Đánh giá chung vai trò của yếu tố đa dạng tôn giáo trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đến 2015 .--2-ssccssscsssess 116 Tiểu kếT.119 CHUONG 3: DU BAO VE VAI TRO CUA YEU TO DA DANG TON GIAO TRONG QUA TRINH PHAT TRIEN BEN VUNG CUA ASCC SAU 3. Tính phát triển bền vững trong nội dung Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025.c Ác Họ HH TH 09. Kịch bản về vai trò của yếu tố đa dạng tôn giáo đến tiến trình phát triển bền vững của ASCC đến 2025. Xu hướng phát triển chung của sự đa dạng tôn giáo khu vực trong 10150011.
Những kịch bản dự báo về sự ảnh hưởng của yếu tố đa dạng tôn giáo và vai trò của ASCC trong việc quản lý sự đa dạng tôn giáo đến 2025. Kịch bản 1 — Sự đa dạng tôn giáo chuyển biến theo chiều hướng tích cực và những thuận lợi mà ASCC có thể đem lại cho việc quản lý sự da dang tOn gido GEN 2025 vercccssessvesssessssesssssssesssesssessssssssssssesssessseessueesess 130 3. Kịch bản 2 — Yéu to da dạng của tôn giáo bị lợi dung để trở thành một trong những vấn đề đe dọa sự phát triển bồn vững của ASCC L2 8PPPSh. Đề xuất về việc đưa yếu tố đa dạng tôn giáo vào hành động của ASCC p0 cm .Ô,ÔỎ 143 KKET LUAN .ÔÔ,ÔỎ 146 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ.---s°-cs<css2 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.,ÔỎ 177 vi DANH MUC TU VIET TAT Tiếng Việt Từ viết tắt Tiếng Việt DNA Dong Nam A NCS Nghiên cứu sinh KHHD Kế hoạch hành động KHTT Kế hoạch tổng thể QHQT Quan hệ Quốc tế Tiếng Anh Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt AC ASEAN Community Cộng đồng ASEAN AEC ASEAN Economic Community | Cộng đồng Kinh tế ASEAN APSC ASEAN Political Security | Cộng đông Chính trị - An ninh Community ASEAN Autonomous Region in Muslim} Vung Tu tri Hoi giáo ở ARMM Mindanao Mindanao ASC ASEAN Security Community Cộng đồng An ninh ASEAN ASEAN Socio-Cultural | Cộng đông Văn hóa — Xã hội ASCC.
Community ASEAN Association of Southeast Asian | Hiệp hdi cac quoc gia Đông ASEAN. Nations Nam A BBL Bangsamoro Basic Law Bo luat Bangsamoro Co ban BRN Barisan Revolusi Nasional Mặt trận Cách mạng Dân tộc vii CAB Comprehensive Agreement on |Thỏa thuận toàn diện về the Bangsamoro Bangsamoro Danh sách Quôc gia cân Quan CPC Country of Particular Concern tâm Đặc biệt HDI Human Development Index Chỉ số Phát triển Con người Indonesian Conference on | Hội nghị vê Tôn giáo và hòa ICRP Religion and Peace binh Indonesia IS Islamic State Nhà nước Hồi giáo tự xưng Islamic State of Iraq and Syria/ ` Nhà nước Hôi giao Iraq va ISIS Islamic State of Iraq and the - Syna Levant Mặt trận Giải phóng Hôi giáo MILF Moro Islamic Liberation Front Moro Mặt trận Giải phóng Dân tộc MNLE Moro National Liberation Front Moro Pattani United Liberation | Tô chức Giải phóng Thông nhât PULO ¬. Organisation Pattani United Malays National | Tô chức Dân tộc Mã Lai thông UMNO Organisation nhat viii DANH MUC BIEU DO Biểu đồ 1. Xếp loại đa dạng tôn giáo của các quốc gia Đông Nam Á.
Thành phần tôn giáo của các quốc gia Đông Nam Á. 52 DANH MUC MO HiNH M6 hinh 1. Qua trinh tiép biến của văn hóa Đông Nam Á. Quá trình du nhập của các tôn giáo vào khu vực Đông Nam Á.
Cấu trúc Cộng đồng ASEAN năm 2020 theo Tuyên bố Bali II. Lý do chọn đề tài Hiệp hội các quốc gia Dong Nam A (Association of Southeast Asian Nations - ASEAN) ra ddi ngay 8/8/1967 tai Bangkok (Thai Lan) thé hiện nguyện vọng của 05 quốc gia thành viên sáng lập là Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Philippines và Singapore muốn thành lập một tổ chức khu vực vì mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển [67]. Những cột mốc quan trọng của ASEAN sau Chiến tranh Lạnh, ta có thé ké đến như: thang 10/2003 dé ra mục tiêu Cộng đồng ASEAN 2020 với ba trụ cột chính (an ninh, kinh tế, văn hóa — xã hội), tháng 1/2007 thúc đây nhanh mục tiêu Cộng đồng ASEAN vào năm 2015, tháng 11/2007 công bố Hiến chương ASEAN tao co sé pháp lý và thể chế cho việc gia tăng liên kết khu vực, tháng 10/2009 đưa ra kế hoạch tổng thể về Kết nối ASEAN và sự ra đời của Cộng đồng ASEAN (ASEAN Community) với 03 trụ cột: Cộng đồng Chính trị - An ninh ASEAN (ASEAN Political Security Community/APSC), Cộng đồng Kinh té ASEAN (ASEAN Economic Community/AEC) va Céng déng Van hoa — Xa héi ASEAN (ASEAN Socio- Cultural Community/ASCC) va Tam nhin Cộng đồng ASEAN 2025 vào tháng 12/2015. Trong đó, Cộng đồng Văn hóa — Xã hội ASEAN được cho rằng bao trùm các nội dung thuộc về văn hóa và xã hội trong tiến trình hội nhập của ASEAN [112].
Việc xây dựng Cộng đồng Văn hóa — Xã hội ASEAN là một vấn đề cấp thiết được đặt ra từ những gì mà ASEAN đã và đang làm trong liên kết hợp tác phát triển kinh tế và giữ vững an ninh — chính trị khu vực. Một cộng đồng càng có nhiều “mẫu số chung” thì sẽ càng có nhiều điểm tương đồng và thuận lợi cho việc hình thành các chuẩn mực của một cộng đồng văn hóa — xã hội chung thống nhất, và lịch sử văn hóa Đông Nam Á chính là sự thống nhất từ ngọn nguôn va da dang trong quá trình lịch sử phát triển [61]. Các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á đều có chung một đặc điểm là nội tại các quốc gia này chứa đựng sự đa dạng về tôn giáo, dân tộc và văn hóa. Trong suốt lịch sử phát triển của mình, sự đa dạng này được định hình bởi sự thâm nhập của các nền văn minh lớn là Trung Quốc, Ấn Độ và phương Tây.
Sự đa dạng về dân tộc, tôn giáo và sắc tộc cùng với sự chênh lệch khá lớn về mặt kinh tế — xã hội giữa các vùng miễn tại các quốc gia đã tạo nên mầm mống cho những mâu thuẫn và xung đột tại khu vực Đông Nam A. Tôn giáo là một bộ phận không thể tách rời trong đời sống văn hóa và xã hội của người dân khu vực Đông Nam Á. Tôn giáo nhìn nhận con người trong sự tông thể của tất cả các yếu tố kinh tế, văn hóa, chính trị, công nghệ. Vì vậy, tất cả các khía cạnh của cuộc sống thuộc về con người là sự quan tâm của tôn giáo.
Việc xây dựng và hiện thực hóa ASCC với mục tiêu chính là phát triển con người, đặc biệt là phát triển xã hội nhằm nâng cao đời sống của công dân ASEAN phụ thuộc vào các chiến lược và hành động thực tiễn mà các nhà Lãnh đạo ASEAN chia sẻ với tôn giáo trên cơ sở đồng điệu về các mối quan tâm chung. Tôn giáo cũng sẽ trở thành vấn đề nhạy cảm bởi tôn giáo dễ trở thành yếu tố bị các tổ chức cực đoan lợi dụng, gây bất ổn cho an ninh khu vực. Điều này sẽ dẫn đến những hệ quả tiêu cực cho sự phát triển của ASCC, nếu các cộng đồng thiểu số của các tôn giáo cảm thấy rằng mối quan tâm của họ không được giải quyết bởi các nhà lãnh đạo quốc gia nói riêng hoặc bởi các lãnh đạo ASEAN nói chung. Thêm vào đó, việc là một khu vực tập trung số lượng tín đồ Hồi giáo đông nhất trên thế giới luôn khiến Đông Nam Á trở thành một khu vực dễ bùng phát các cuộc bạo động mang tính cực đoan.
Tại Diễn đàn An ninh châu Á Đối thoại Shangri-La tháng 5/2015, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long cảnh báo nguy cơ Đông Nam A có thê trở thành một trung tâm tuyển mộ quan trọng cho IS: “JSIS được cho rằng họ dự định sẽ hình thành một wilayat (một tỉnh thuộc lãnh thổ của kaljf của 1SIS) tại Đông Nam Á. Ý nghĩ ISIS có thể biến Đông Nam Á thành một tỉnh của đề chế Hồi giáo trên toàn thế giới là một giác mơ hão huyền. Nhưng việc ISIS có thể thiết lập căn cứ ở nơi nào đó trong khu vực, một khu vực địa lý dưới quyên kiểm soát của họ giống như tại Syria và Iraq, một nơi nào đó cách xa trung tâm quyên lực của chính phủ, nơi mà các pháp lệnh của chỉnh phú không được thực thị, không phải là điều quá xa vời. Điễu này đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với toàn khu vực Đông Nam A” [284].