Luận án về quyền hiến, nhận mô và hiến xác theo quy định pháp luật dân sự Việt Nam

Chuyên khảo luật học phân tích Luận án quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người và hiến lấy xác theo quy định pháp luật dân sự việt, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Đoàn Thị Ngọc Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Đăng Hiếu
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật học
• Đề tài: Quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác theo quy định pháp luật dân sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3. Hệ thống các vấn đề thuộc nội dung nghiên cứu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUYỀN HIẾN, NHẬN MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN, LẤY XÁC
• 1.1. Lịch sử phát triển của quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trong pháp luật dân sự Việt Nam
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm, sứ mệnh và những yếu tố tác động đến việc thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 1.2.1. Khái niệm quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 1.2.2. Đặc điểm của quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 1.2.3. Ý nghĩa của việc ghi nhận quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 1.2.4. Những yếu tố tác động đến việc thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 1.3. Nội dung pháp luật về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trong pháp luật dân sự Việt Nam
• 1.4. Chủ thể và đối tượng thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 1.5. Nguyên tắc thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 1.6. Cơ chế quản lý nhà nước trong hoạt động hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM VỀ QUYỀN HIẾN, NHẬN MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN, LẤY XÁC
• 2.1. Quy định chung của pháp luật dân sự điều chỉnh quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 2.2. Quy định về điều kiện chủ thể trong hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 2.3. Quy định về quyền lợi, chế độ đối với chủ thể hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác và thân nhân gia đình người hiến
• 2.4. Quy định về hoạt động hiến máu, quản lý và sử dụng sản phẩm máu và tế bào gốc
• 2.5. Quy định đối với cơ quan, tổ chức hỗ trợ việc thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 2.5.1. Điều kiện đối với cơ sở y tế thực hiện ghép mô, bộ phận cơ thể người
• 2.5.2. Đối với các cơ quan, tổ chức hỗ trợ việc nhận mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác
• 2.6. Hoạt động điều phối hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và lấy xác
• 2.7. Quy định về trình tự thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 2.7.1. Đối với hiến mô, bộ phận cơ thể ở người sống, sau khi chết, hiến xác
• 2.7.2. Lấy mô, bộ phận cơ thể ở người sống, sau khi chết và lấy xác
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUYỀN HIẾN, NHẬN MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI VÀ HIẾN, LẤY XÁC
• 3.1. Thực tiễn thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.1.1. Thực tiễn thực hiện quy định chung của pháp luật dân sự điều chỉnh quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.1.2. Thực tiễn thực hiện quy định đối với cơ quan, tổ chức hỗ trợ việc thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.2. Thực tiễn thực hiện quy định về trình tự thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.3. Thực tiễn giải quyết tranh chấp về quyền hiến, nhận mô bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác của toà án ở Việt Nam
• 3.4. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.4.1. Kiến nghị hoàn thiện quy định chung của pháp luật điều chỉnh quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.4.2. Kiến nghị hoàn thiện quy định đối với cơ quan, tổ chức hỗ trợ việc thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.4.3. Kiến nghị hoàn thiện về trình tự thực hiện quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• 3.4.4. Kiến nghị sửa đổi, bổ sung một số nội dung khác trong pháp luật dân sự về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TIẾN SĨ CỦA NGHIÊN CỨU SINH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢN ÁN ĐƯỢC SỬ DỤNG NGHIÊN CỨU TRONG LUẬN ÁN
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH BỆNH VIỆN VÀ QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ Y TẾ VỀ VIỆC CÔNG NHẬN CÁC BỆNH VIỆN ĐỦ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN GHÉP MÔ, BỘ PHẬN CƠ THỂ NGƯỜI CỦA CÁC BỆNH VIỆN
• PHỤ LỤC 2: CƠ SỞ Y TẾ HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG MÔ (BAO GỒM CƠ SỞ LƯU TRỮ NOÃN, TINH TRÙNG, PHÔI, GIÁC MẠC)

Tóm tắt

I. Tổng quan về quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người và hiến xác

Quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người và hiến xác là một vấn đề quan trọng trong pháp luật dân sự Việt Nam. Việc hiến tặng mô và bộ phận cơ thể không chỉ mang lại cơ hội sống cho nhiều người mà còn thể hiện tinh thần nhân đạo của con người. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền này cũng gặp nhiều thách thức và cần được điều chỉnh bởi pháp luật để đảm bảo tính hợp pháp và đạo đức.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của quyền hiến nhận mô

Quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người được hiểu là quyền của cá nhân trong việc tự nguyện hiến tặng mô, bộ phận cơ thể của mình cho người khác. Đặc điểm của quyền này bao gồm tính tự nguyện, không có sự ép buộc và phải được thực hiện theo quy định của pháp luật.

1.2. Ý nghĩa của việc hiến xác theo pháp luật

Hiến xác không chỉ phục vụ cho mục đích nghiên cứu khoa học mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo y khoa. Việc hiến xác cần được thực hiện với sự tôn trọng và bảo vệ danh dự của người hiến.

II. Vấn đề và thách thức trong việc hiến nhận mô bộ phận cơ thể người

Mặc dù quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người đã được quy định trong pháp luật, nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Những khó khăn này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của hoạt động hiến tặng và ghép mô, bộ phận cơ thể.

2.1. Những khó khăn trong quy trình hiến tặng

Quy trình hiến tặng mô và bộ phận cơ thể thường gặp khó khăn trong việc đảm bảo tính minh bạch và hợp pháp. Nhiều người vẫn còn e ngại về việc hiến tặng do thiếu thông tin và hiểu biết.

2.2. Vấn đề thương mại hóa trong hiến tặng

Thương mại hóa mô và bộ phận cơ thể người là một vấn đề nhức nhối. Việc này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng đến đạo đức xã hội, gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực.

III. Phương pháp và giải pháp cho quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người

Để giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình hiến tặng mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng.

3.1. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục

Việc tăng cường tuyên truyền về quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người là rất cần thiết. Cần có các chương trình giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích và quy trình hiến tặng.

3.2. Hoàn thiện khung pháp lý

Cần hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người để đảm bảo tính hợp pháp và bảo vệ quyền lợi của người hiến. Các quy định cần rõ ràng và dễ hiểu để người dân có thể tiếp cận.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hiến xác

Việc nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn về hiến xác đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong lĩnh vực y học. Những nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao chất lượng đào tạo mà còn góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc hiến xác đã giúp cải thiện đáng kể chất lượng đào tạo y khoa. Các bác sĩ trẻ có cơ hội thực hành trên xác thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng và kiến thức.

4.2. Ứng dụng trong nghiên cứu y học

Hiến xác cũng đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu y học. Các nhà khoa học có thể sử dụng xác để nghiên cứu các bệnh lý, từ đó phát triển các phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

V. Kết luận và tương lai của quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người

Quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người và hiến xác là một vấn đề quan trọng trong pháp luật dân sự Việt Nam. Tương lai của quyền này phụ thuộc vào sự phát triển của pháp luật và nhận thức của cộng đồng.

5.1. Tương lai của quyền hiến nhận mô

Với sự phát triển của khoa học công nghệ, quyền hiến nhận mô bộ phận cơ thể người sẽ ngày càng được chú trọng. Cần có những chính sách hỗ trợ để khuyến khích hoạt động hiến tặng.

5.2. Định hướng phát triển pháp luật

Pháp luật cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của xã hội. Các quy định cần rõ ràng, minh bạch để đảm bảo quyền lợi của người hiến và người nhận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Chương 2: Thực trạng pháp luật dân sự Việt Nam về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Chương 3: Thực tiễn thực hiện và kiến nghị hoàn thiện pháp luật về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. 4 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1.

Các công trình nghiên cứu đã được công bố liên quan đến đề tài luận án 1. Một số công trình khoa học trong nước 1. Luận án, luận văn + Luận án Tiến sĩ Luật học “Quyền bí mật đời tư theo quy định của pháp luật dân sự Việt Nam”, của tác giả Lê Đình Nghị, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2008. Tác giả đã luận giải khái quát chung về quyền nhân thân và vị trí của quyền bí mật đời tư trong hệ thống các quyền nhân thân; bản chất pháp lý của quyền bí mật đời tư; bảo vệ quyền bí mật đời tư; thực tiễn bảo vệ quyền bí mật đời tư và giải pháp hoàn thiện.

+ Luận án Tiến sỹ Y học “Nghiên cứu áp dụng các tiêu chuẩn chẩn đoán chết não của Việt Nam trên các bệnh nhân chấn thương sọ não nặng” của tác giả Phạm Tiến Quân, Trường Đại học Y Hà Nội, năm 2017. Luận án đã phân tích khá cụ thể cả về lý luận cũng như thực tiễn thực hiện và đánh giá các tiêu chuẩn chẩn đoán chết não trên các bệnh nhân chấn thương sọ não nặng. Luận án có giá trị tham khảo để nghiên cứu sinh nghiên cứu, phát triển và luận giải tại chương cơ sở lý luận của luận án. + Luận văn Thạc sĩ Luật học "Quyền hiến bộ phận cơ thể theo pháp luật Việt Nam hiện hành" của tác giả Nguyễn Thị Thúy, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2014.

Tác giả đã nêu được khái niệm bộ phận cơ thể người và hiến bộ phận cơ thể người, các nguyên tắc trong vấn đề hiến bộ phận cơ thể người và nêu được tiến trình phát triển những quy định pháp luật Việt Nam của quyền hiến bộ phận cơ thể người. Điểm nhấn quan trọng của Luận văn là tác giả đã đưa ra được khái niệm bộ phận cơ thể người là gì? Bộ phận cơ thể người là một thể thống nhất được hình thành từ các loại mô khác nhau tạo thành một cơ thể sống hoàn chỉnh mà mỗi bộ phận cơ thể thực hiện một chức năng trao đổi chất khác nhau. + Luật văn Thạc sĩ Luật học "Một số khía cạch pháp lý liên quan đến vấn đề hiến bộ phận cơ thể người”, của tác giả Hoàng Thị Minh Du, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2008. Trong Luận văn, tác giả đã nêu lên được khái niệm, các nguyên tắc trong vấn đề hiến bộ phận cơ thể người; phân loại bộ phận cơ thể người.

+ Luận văn Thạc sĩ Luật học "Phong tục, tập quán Việt Nam trong mối quan hệ với những quy định về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác" của tác giả Phạm Thu Hồng, Trường Đại học Luật Hà Nội, năm 2014. Ở Phần cơ sở lý luận của Luận văn, tác giả đã luận giải những khía cạnh pháp lý về sự tác động của phong tục, tập quán đối với những quy định về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Đề tài khoa học + Đề tài khoa học cấp trường:"Quyền nhân thân của cá nhân và bảo vệ quyền nhân thân theo pháp luật dân sự" của Trường Đại học Luật Hà Nội, tác giả Phùng Trung Tập làm chủ nhiệm đề tài, năm 2008. Đây là công trình khoa học có tính hệ thống về quyền nhân thân của cá nhân và bảo vệ quyền nhân thân của cá nhân nói chung.

Đặc biệt, ngoài những vấn đề chung về quyền nhân thân và bảo vệ quyền nhân thân theo pháp luật dân sự, các tác giả thực hiện đề tài đã phân tích cụ thể một số vấn đề lý luận về quyền hiến bộ phận cơ thể, hiến xác sau khi chết. 5 + Đề tài khoa học cấp trường: "Quyền hiến mô, bộ phận cơ thể và hiến xác của cá nhân - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn" của Trường Đại học Luật Hà Nội, tác giả Phùng Trung Tập làm chủ nhiệm đề tài, năm 2011. Đây là công trình khoa học có tính hệ thống về quyền hiến mô, bộ phận cơ thể và hiến, lấy xác. Các tác giả đã luận giải các vấn đề lý luận, thực trạng pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng những quy định của pháp luật hiện hành về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người, hiến, lấy xác.

+ Đề tài khoa học cấp Bộ Y tế (2021),“Đánh giá thực trạng đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả triển khai thực hiện chính sách hiến, ghép mô, tạng ở Việt Nam hiện nay”, Tác giả Nguyễn Hoàng Phúc – Chủ nhiệm đề tài. Tại công trình khoa học này, các tác giả đã phân tích thành tựu, đánh giá thực trạng và đề xuất nâng cao hiệu quả triển khai chính sách hiến, ghép mô, tạng ở Việt Nam. Sách chuyên khảo + Cuốn sách “Giới thiệu các văn kiện quốc tế về quyền con người” của Khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội, NXB Lao động – Xã hội, năm 2011. Trong cuốn sách này, các tác giả đã liệt kê tổng thể và phân tích toàn diện các văn kiện quốc tế về quyền con người.

+ Cuốn sách "Quyền hiến, lấy xác và bộ phận cơ thể người", tác giả Phùng Trung Tập (Chủ biên), NXB Hà Nội, năm 2013. Các tác giả đã có những nghiên cứu, luận giải về khái niệm quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác một cách rất cụ thể và rõ ràng. + Cuốn sách "Hoạt động của Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người, giai đoạn 2013-2016", tác giả Trịnh Hồng Sơn (Chủ biên), NXB Giáo dục Việt Nam, năm 2017. Trong cuốn sách này, các tác giả đã tập chung nghiên cứu và triển khai các nội dung như: Tóm lược một số văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến ghép bộ phận cơ thể trên thế giới và Việt Nam; Giới thiệu chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người; Nguyên tắc tổ chức ghép bộ phận cơ thể của tổ chức y tế thế giới, mô hình tổ chức ghép bộ phận cơ thể tại Cộng hòa Pháp và Việt Nam… + Cuốn sách “Hướng dẫn môn học Lý luận Nhà nước và Pháp luật,” của tác giả Nguyễn Minh Đoan, NXB Tư pháp, năm 2014.

Trong cuốn sách tham khảo này, tác giả đã luận giải và đưa ra các phương pháp để hoàn tốt môn học Lý luận Nhà nước và Pháp luật, trong đó có lý giải nội dung phong tục tập quán là gì? Cuốn sách có giá trị tham khảo rất lớn để nghiên cứu sinh triển khai nội dung cơ sở lý luận của luận án. + Cuốn sách "Quyền nhân thân trong pháp luật dân sự Việt Nam", tác giả Nguyễn Văn Huy (Chủ biên), NXB Tư pháp, năm 2019. Trong cuốn sách này, ngoài việc làm rõ một số quy định về quyền nhân thân của cá nhân dễ bị tổn thương trong pháp luật dân sự Việt Nam. Tại chương 3 của cuốn sách có tiêu đề "Quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người, hiến, lấy xác của cá nhân" nội dung có liên quan đến đề tài luận án, trong nội dung này, các tác giả đã nghiên cứu và nêu lên thực trạng pháp luật dân sự Việt Nam về quyền hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người, hiến, lấy xác; một số hạn chế trong thực tiễn thi hành pháp luật về hiến, nhận mô, bộ phận cơ thể người, hiến, lấy xác.

+ Cuốn sách "Ghép tạng và chết não", tác giả Trịnh Hồng Sơn (Chủ biên), NXB Y 6 học, năm 2021. Ở cuốn sách này, các tác giả đã nghiên cứu rất sâu về ghép tạng và chết não thông qua các chương cụ thể: Các phương pháp điều trị ung thư tế bào gan nguyên phát; Đại cương về thuốc ức chế miễn dịch; Quy trình chăm sóc sau ghép thận giai đoạn hậu phẫu; Chẩn đoán hình ảnh chết não; Chẩn đoán chết não; Chăm sóc của điều dưỡng và vận chuyển bệnh nhân chết não; Đặc điểm lâm sàng ở người cho tạng chết não năm 2014 tại khoa phẫu thuật gan, mật, tụy - Bệnh viện Hautepierre, Strasbourg, Cộng hòa Pháp; Ghi nhận số liệu đăng ký hiến, ghép tạng, lấy tạng từ người cho chết não tại Việt Nam và một số hạn chế, bất cập khi thực hiện luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác của Việt Nam… + Cuốn sách "Tập hợp hóa một số văn bản pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, tạng của một số nước trên thế giới và Việt Nam" tác giả Nguyễn Hoàng Phúc (Chủ biên), NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, năm 2017. Trong cuốn sách này, các tác giả đã tập hợp hóa các văn bản pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, tạng của một số nước và Việt Nam như: Pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, tạng của Hoa Kỳ; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng của Pháp; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng của Tây Ban Nha; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng của Vương Quốc Anh; Công ước về Nhân quyền và Y sinh của Liên minh Châu Âu; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng của Nhật Bản; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng của Autralias; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng của Singapore; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng Hàn Quốc; Pháp luật về hiến, lấy ghép mô, tạng của Ấn Độ; Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác của Việt Nam và các Nghị định hướng dẫn thi hành; Tuyên bố ISTANBUL về chống buôn bán tạng và du lịch ghép tạng tại Việt Nam. Bài đăng tạp chí, kỷ yếu hội thảo + Bài viết "Hiến, lấy, ghép bộ phận cơ thể người theo pháp luật Cộng hòa Pháp" của tác giả Jacky Clauquin – Bài phát biểu tại kỷ yếu tọa đàm Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người, Bản dịch của Nhà pháp luật Việt – Pháp, năm 2006.

Trong bài viết này, tác giả đã phân tích những nguyên tắc trong pháp luật Cộng hoà Pháp về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người: Nguyên tắc phải có sự đồng ý của đương sự; Nguyên tắc cấm quảng cáo cho một người hoặc một tổ chức cụ thể; Nguyên tắc cấm trả thù lao; Nguyên tắc vô danh; Nguyên tắc an toàn y tế.