Luận án nghiên cứu luật bằng sáng chế tại Việt Nam: Từ quy định đến thực tiễn

Luận án nghiên cứu quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam, từ quy định pháp lý đến thực tiễn áp dụng, phân tích sâu về hệ thống luật pháp hiện hành.

• Tác giả: Nguyen Thi Le Huong
• Người hướng dẫn: Professeur, Docteur Hoang Ngoc Thiet
• Trường học: Université Francois Rabelais de Tours, Ecole Supérieure de Commerce Extérieur
• Chuyên ngành: Droit des Affaires Internationales
• Đề tài: Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation à la réalité
• Loại tài liệu: mémoire
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• REMERCIEMENTS
• ABREVIATIONS
• INTRODUCTION
• 1. CHAPITRE I: POLITIQUE DE PROTECTION DE LA PI DU VIETNAM
• 1.1. VOLONTE DE L'ETAT VIETNAMIEN EN MATIERE DE LA PI
• 1.1.1. PI et intégration internationale du Vietnam
• 1.1.2. Position, option de l'Etat Vietnamien en matière de PI
• 1.2. ENGAGEMENTS MULTILATERAUX
• 1.2.1. adhésion au système des traités internationaux sur les droits de PI
• 1.2.2. préparation de l'adhésion à l'OMPI
• 1.3. ENGAGEMENTS BILATERAUX
• 1.3.1. Accord commercial Vietnamo-américain
• 1.3.2. Accord sur la PI Vietnam-Suisse
• 2. CHAPITRE II: REGLEMENTATION VIETNAMIENNE EN MATIERE DE BREVETS
• 2.1. PRESENTATION GENERALE DU CADRE JURIDIQUE ET REGLEMENTAIRE VIETNAMIEN EN MATIERE DE BREVETS
• 2.2. Circulaire 3055/TT-SHEN
• 2.3. CONTENU DE LA REGLEMENTATION VIETNAMIENNE EN MATIERE DE BREVET
• 3. CHAPITRE III: MISE EN OEUVRE DU DROIT DU BREVET AU VIETNAM
• 3.1. SYSTEME DE MISE EN OEUVRE DU DROIT DU BREVET AU VIETNAM
• 3.1.1. Département de la propriété industrielle
• 3.1.2. Service de gestion du marché
• 3.2. ETAT DE LIEUX DE LA MISE EN OEUVRE DES DROITS DE PROPRIETE INDUSTRIELLE AU VIETNAM
• 3.3. QUELQUES REFLEXIONS POUR UN PERFECTIONNEMENT DE LA PROTECTION DES DROITS DE PI AU VIETNAM
• CONCLUSION

Tóm tắt

I. Luật bằng sáng chế và quy định pháp lý

Luật bằng sáng chế tại Việt Nam được xây dựng dựa trên nền tảng của pháp luật sở hữu trí tuệ, đặc biệt là các quy định về bảo hộ sáng chế. Các văn bản pháp lý như Bộ luật Dân sự và các thông tư hướng dẫn đã tạo nên một khung pháp lý toàn diện. Quy định bằng sáng chế bao gồm các điều kiện để được cấp bằng, thời hạn bảo hộ, và quyền lợi của chủ sở hữu. Tuy nhiên, việc áp dụng các quy định này trong thực tiễn vẫn gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc xử lý các tranh chấp bằng sáng chế.

1.1. Khung pháp lý về bằng sáng chế

Khung pháp lý về bằng sáng chế tại Việt Nam được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật như Bộ luật Dân sự, Luật Sở hữu trí tuệ, và các thông tư hướng dẫn. Các quy định này nhằm đảm bảo việc bảo hộ sáng chế một cách hiệu quả, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, việc áp dụng các quy định này trong thực tiễn vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc xử lý các tranh chấp bằng sáng chế.

1.2. Thủ tục đăng ký sáng chế

Thủ tục đăng ký sáng chế tại Việt Nam bao gồm các bước như nộp đơn, thẩm định, và cấp bằng. Quy trình này được quy định chi tiết trong Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn. Tuy nhiên, thời gian thẩm định và cấp bằng thường kéo dài, gây khó khăn cho các nhà sáng chế. Việc cải thiện thủ tục đăng ký sáng chế là một trong những yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này.

II. Thực tiễn áp dụng luật bằng sáng chế

Thực tiễn bằng sáng chế tại Việt Nam cho thấy nhiều vấn đề trong việc áp dụng các quy định pháp lý. Mặc dù khung pháp lý đã được xây dựng tương đối đầy đủ, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều hạn chế. Các tranh chấp bằng sáng chế thường kéo dài và phức tạp, gây khó khăn cho các bên liên quan. Bên cạnh đó, nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ trong cộng đồng doanh nghiệp và người dân vẫn còn thấp, dẫn đến tình trạng vi phạm phổ biến.

2.1. Tranh chấp và giải quyết tranh chấp

Các tranh chấp bằng sáng chế tại Việt Nam thường liên quan đến việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Việc giải quyết các tranh chấp này đòi hỏi sự can thiệp của các cơ quan tư pháp và các cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên, quy trình giải quyết tranh chấp thường kéo dài và phức tạp, gây khó khăn cho các bên liên quan. Việc cải thiện cơ chế giải quyết tranh chấp là một yêu cầu cấp thiết để bảo vệ quyền lợi của các nhà sáng chế.

2.2. Nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ

Nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ trong cộng đồng doanh nghiệp và người dân Việt Nam vẫn còn thấp. Điều này dẫn đến tình trạng vi phạm phổ biến, đặc biệt là trong lĩnh vực bằng sáng chế. Việc nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ là một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này.

III. Đề xuất hoàn thiện luật bằng sáng chế

Để hoàn thiện luật bằng sáng chế tại Việt Nam, cần có những cải cách mạnh mẽ trong cả khung pháp lý và thực tiễn áp dụng. Việc cải thiện thủ tục đăng ký sáng chế, tăng cường hiệu quả giải quyết tranh chấp bằng sáng chế, và nâng cao nhận thức về quyền sở hữu trí tuệ là những giải pháp cần thiết. Bên cạnh đó, việc tham gia các hiệp định quốc tế về sở hữu trí tuệ cũng sẽ giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu.

3.1. Cải thiện thủ tục đăng ký

Việc cải thiện thủ tục đăng ký sáng chế là một trong những yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này. Các giải pháp bao gồm rút ngắn thời gian thẩm định, đơn giản hóa quy trình, và tăng cường sự minh bạch trong quá trình đăng ký. Những cải cách này sẽ giúp các nhà sáng chế dễ dàng hơn trong việc bảo vệ quyền lợi của mình.

3.2. Tăng cường hiệu quả giải quyết tranh chấp

Việc tăng cường hiệu quả giải quyết tranh chấp bằng sáng chế là một yêu cầu quan trọng để bảo vệ quyền lợi của các nhà sáng chế. Các giải pháp bao gồm cải thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, tăng cường năng lực của các cơ quan tư pháp, và đẩy mạnh sự hợp tác giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) trở thành một yếu tố then chốt thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế. Tại Việt Nam, quyền sở hữu công nghiệp, đặc biệt là quyền đối với bằng sáng chế, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ các phát minh kỹ thuật, khuyến khích đầu tư nghiên cứu và phát triển. Từ năm 1981, Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (OMPI) và tham gia nhiều công ước quốc tế về quyền sở hữu công nghiệp như Công ước Paris (1883), Hiệp ước Hợp tác bằng sáng chế (PCT, 1970). Tuy nhiên, việc chuyển từ quy định pháp luật sang thực tiễn bảo hộ quyền bằng sáng chế vẫn còn nhiều thách thức.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích toàn diện hệ thống pháp luật về bằng sáng chế tại Việt Nam, đánh giá thực trạng thi hành và đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 1981 đến đầu những năm 2000, giai đoạn Việt Nam chuẩn bị và thực hiện các cam kết hội nhập quốc tế sâu rộng, đặc biệt là chuẩn bị gia nhập Hiệp định ADPIC và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cái nhìn tổng thể về chính sách, khung pháp lý và thực tiễn thi hành quyền bằng sáng chế tại Việt Nam, từ đó góp phần xây dựng chiến lược phát triển sở hữu trí tuệ phù hợp với xu thế toàn cầu hóa và bảo vệ lợi ích quốc gia trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý về quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là:

• Lý thuyết về quyền sở hữu công nghiệp: Phân biệt giữa quyền sở hữu công nghiệp và quyền tác giả, nhấn mạnh vai trò của bằng sáng chế như một công cụ bảo vệ sáng tạo kỹ thuật, thúc đẩy đổi mới và cạnh tranh lành mạnh.
• Mô hình pháp luật quốc tế về sở hữu trí tuệ: Bao gồm các công ước quốc tế như Công ước Paris, Hiệp ước PCT, Hiệp định ADPIC, làm cơ sở cho việc xây dựng và điều chỉnh pháp luật quốc gia.
• Khái niệm về tính mới, tính sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp: Ba tiêu chí chính để đánh giá một sáng chế có đủ điều kiện bảo hộ hay không.
• Lý thuyết về chính sách sở hữu trí tuệ trong bối cảnh phát triển kinh tế: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa bảo vệ quyền sở hữu và thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích pháp lý kết hợp với đánh giá thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Tài liệu pháp luật Việt Nam (Bộ luật Dân sự 1995, các Nghị định 63/CP, 12/1999/CP, Thông tư 3055/TT-SHCN), các công ước quốc tế, báo cáo của OMPI, các văn bản chính sách và tài liệu thực tiễn từ các cơ quan quản lý sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.
• Phương pháp phân tích: Phân tích nội dung pháp luật, so sánh với tiêu chuẩn quốc tế, đánh giá thực trạng thi hành qua các báo cáo và số liệu thống kê về số lượng đơn đăng ký, cấp bằng sáng chế, xử lý vi phạm.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn 1981-2002, giai đoạn Việt Nam gia nhập OMPI và chuẩn bị gia nhập WTO, nhằm đánh giá sự phát triển và điều chỉnh pháp luật sở hữu trí tuệ trong bối cảnh hội nhập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khung pháp lý về bằng sáng chế tại Việt Nam đã được hoàn thiện đáng kể
   Từ năm 1981, Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản pháp luật quan trọng như Bộ luật Dân sự 1995 (Phần VI về sở hữu trí tuệ), Nghị định 63/CP (1996) và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đặc biệt, thời gian bảo hộ bằng sáng chế được điều chỉnh từ 15 năm lên 20 năm, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.
   Số liệu: Bộ luật Dân sự 1995 quy định 61 điều về sở hữu trí tuệ; Nghị định 63/CP quy định chi tiết về thủ tục và quyền lợi của chủ bằng sáng chế.

2. Việc thực thi quyền bằng sáng chế còn nhiều hạn chế
   Mặc dù có hệ thống pháp luật tương đối hoàn chỉnh, việc xử lý vi phạm quyền bằng sáng chế chủ yếu dựa trên biện pháp hành chính, thiếu sự can thiệp mạnh mẽ của tòa án. Việc xác định vi phạm còn phức tạp do tính chất kỹ thuật của sáng chế.
   Số liệu: Nghị định 12/1999 quy định xử phạt hành chính nhưng chưa có nhiều vụ kiện dân sự hoặc hình sự được xử lý công khai.

3. Chính sách bảo hộ quyền bằng sáng chế gắn chặt với quá trình hội nhập quốc tế
   Việt Nam đã tham gia nhiều công ước quốc tế như Công ước Paris, Hiệp ước PCT, và đang chuẩn bị gia nhập ADPIC và WTO. Điều này thúc đẩy việc điều chỉnh pháp luật trong nước để phù hợp với các cam kết quốc tế.
   Số liệu: Việt Nam gia nhập OMPI năm 1981, tham gia Công ước Paris và Hiệp ước PCT cùng năm; đang trong quá trình chuẩn bị gia nhập ADPIC (thời điểm nghiên cứu năm 2002).

4. Chính sách bảo hộ quyền bằng sáng chế được xem là công cụ thúc đẩy đầu tư và chuyển giao công nghệ
   Nhà nước Việt Nam nhận thức rõ vai trò của quyền bằng sáng chế trong việc thu hút đầu tư nước ngoài và bảo vệ quyền lợi của các nhà sáng chế trong nước. Tuy nhiên, vẫn tồn tại quan điểm lo ngại về việc bảo hộ quá mức có thể cản trở chuyển giao công nghệ.
   Quotes: “Les droits de PI s'affirment leur rôle indispensable au processus de la mise en place d'une économie complète et viable” (Phó Bộ trưởng Thương mại Việt Nam, 2002).

Thảo luận kết quả

Việc hoàn thiện khung pháp lý về bằng sáng chế tại Việt Nam thể hiện sự nỗ lực lớn của Nhà nước trong việc hội nhập và nâng cao năng lực bảo hộ sở hữu trí tuệ. So với các nước đang phát triển khác, Việt Nam đã nhanh chóng điều chỉnh thời gian bảo hộ, thủ tục cấp bằng và quyền lợi chủ sở hữu phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, việc thực thi pháp luật còn hạn chế do thiếu nguồn lực chuyên môn và cơ chế xử lý vi phạm chưa hiệu quả.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực, Việt Nam có điểm mạnh là sự cam kết chính trị cao và tham gia nhiều công ước quốc tế, nhưng điểm yếu là hệ thống tư pháp và cơ quan quản lý chưa đủ năng lực để xử lý các vụ việc phức tạp liên quan đến bằng sáng chế. Việc áp dụng các biện pháp hành chính thay vì pháp lý làm giảm tính răn đe và hiệu quả bảo vệ quyền lợi.

Ngoài ra, sự cân bằng giữa bảo hộ quyền sở hữu và thúc đẩy chuyển giao công nghệ là một thách thức lớn. Việc bảo hộ quá nghiêm ngặt có thể làm tăng chi phí tiếp cận công nghệ, ảnh hưởng đến sự phát triển của các doanh nghiệp trong nước. Do đó, cần có chính sách linh hoạt, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của Việt Nam.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ số lượng đơn đăng ký và cấp bằng sáng chế qua các năm, bảng so sánh thời gian bảo hộ và thủ tục cấp bằng giữa Việt Nam và các nước trong khu vực, cũng như sơ đồ mô tả quy trình xử lý vi phạm quyền bằng sáng chế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về bằng sáng chế
   Cần xây dựng Luật Sở hữu trí tuệ chuyên ngành, quy định rõ ràng hơn về quyền và nghĩa vụ của chủ bằng sáng chế, thủ tục cấp bằng, xử lý vi phạm, phù hợp với các cam kết quốc tế như ADPIC. Thời gian thực hiện: 2-3 năm. Chủ thể: Quốc hội, Bộ Tư pháp, Bộ Khoa học và Công nghệ.

2. Nâng cao năng lực thực thi pháp luật
   Đào tạo chuyên sâu cho cán bộ quản lý sở hữu trí tuệ, thẩm phán, luật sư về kỹ thuật và pháp luật sở hữu trí tuệ để xử lý hiệu quả các vụ việc vi phạm. Thời gian: liên tục, ưu tiên 1-2 năm đầu. Chủ thể: Bộ Tư pháp, Tòa án nhân dân, các trường đại học luật.

3. Tăng cường hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ
   Tận dụng các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính từ các đối tác quốc tế như Thụy Sĩ, Mỹ để nâng cao hệ thống bảo hộ và thúc đẩy chuyển giao công nghệ. Thời gian: 3-5 năm. Chủ thể: Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao.

4. Xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp trong nước đăng ký và khai thác bằng sáng chế
   Cung cấp hỗ trợ tài chính, tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc đăng ký và bảo vệ bằng sáng chế, đồng thời khuyến khích nghiên cứu phát triển sáng chế mới. Thời gian: 2-4 năm. Chủ thể: Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước
   Giúp hiểu rõ về chính sách và pháp luật sở hữu trí tuệ, từ đó xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp với xu thế hội nhập và phát triển kinh tế.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực luật sở hữu trí tuệ
   Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để phát triển nghiên cứu sâu hơn về quyền sở hữu công nghiệp và bảo hộ bằng sáng chế tại Việt Nam.

3. Doanh nghiệp và nhà sáng chế trong nước
   Hỗ trợ hiểu biết về quyền lợi, nghĩa vụ và quy trình bảo hộ bằng sáng chế, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo vệ tài sản trí tuệ.

4. Cơ quan tư vấn pháp lý và luật sư chuyên ngành sở hữu trí tuệ
   Là tài liệu tham khảo quan trọng để tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong việc đăng ký, bảo vệ và xử lý tranh chấp liên quan đến bằng sáng chế.

Câu hỏi thường gặp

1. Bằng sáng chế là gì và tại sao cần bảo hộ?
   Bằng sáng chế là giấy chứng nhận quyền sở hữu công nghiệp đối với một sáng chế mới, có tính sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp. Bảo hộ bằng sáng chế giúp chủ sở hữu có quyền độc quyền khai thác sáng chế trong thời gian nhất định, khuyến khích đổi mới sáng tạo và đầu tư nghiên cứu.

2. Điều kiện để một sáng chế được cấp bằng tại Việt Nam là gì?
   Sáng chế phải thuộc lĩnh vực kỹ thuật, có tính mới, tính sáng tạo (không hiển nhiên đối với người có trình độ chuyên môn trung bình) và có khả năng áp dụng công nghiệp. Ngoài ra, sáng chế không được vi phạm đạo đức xã hội, an ninh quốc gia.

3. Thời gian bảo hộ bằng sáng chế tại Việt Nam là bao lâu?
   Thời gian bảo hộ là 20 năm kể từ ngày nộp đơn đăng ký sáng chế, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế và quy định tại Nghị định 63/CP.

4. Quy trình cấp bằng sáng chế tại Việt Nam gồm những bước nào?
   Bao gồm nộp đơn tại Cục Sở hữu trí tuệ, thẩm định hình thức, công bố đơn, thẩm định nội dung về tính mới, sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp, sau đó cấp bằng nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

5. Làm thế nào để xử lý vi phạm quyền bằng sáng chế?
   Chủ sở hữu có thể yêu cầu xử lý vi phạm qua các biện pháp hành chính, dân sự hoặc hình sự. Tuy nhiên, việc xử lý vi phạm bằng sáng chế đòi hỏi trình độ chuyên môn cao để xác định hành vi vi phạm, do đó cần sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và tư pháp.

Kết luận

• Luật và chính sách bảo hộ quyền bằng sáng chế tại Việt Nam đã có những bước phát triển quan trọng, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.
• Việc thực thi pháp luật còn nhiều hạn chế do năng lực chuyên môn và cơ chế xử lý vi phạm chưa đồng bộ.
• Hội nhập quốc tế đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao năng lực thực thi.
• Cần có các giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện pháp luật, đào tạo nguồn nhân lực đến tăng cường hợp tác quốc tế và hỗ trợ doanh nghiệp.
• Nghiên cứu này là cơ sở để các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển hệ thống sở hữu trí tuệ tại Việt Nam trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Khuyến nghị các cơ quan chức năng sớm xây dựng Luật Sở hữu trí tuệ chuyên ngành, đồng thời triển khai các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả bảo hộ quyền bằng sáng chế, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Université Francois Rabelais de Tours Ecole Supérieure de Commerce Extérieur DESS Droit des Affaires Internationales TRUNG TAM THONG TIN THU VIEN TRƯỜNG DAI HOC LUẬT HA NỘ: PHÒNG bọc ___ñ@Z/Ð LE DROIT DES BREVETS AU VIETNAM: DE LA REGLEMENTATION A LA REALITE Maison du Droit Viatnamo-Francaise BIBLIOT UE Réalisé par: Nguyen Thi Le Huong Sous la direction de: | - Professeur, Docteur Hoang Ngoc Thiet - Docteur Ha Van Rien | U-MEM | HUO Hanoi - 2002 N°3497 NGUYEN THI LE HUONG - DESS Droit des Affaires Internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation a la réalité REMERCIEMENTS Ce mémoire s'achéve grace a |’aide de nombreuses personnes. Qu’elles trouvent toutes ici |’expression de ma profonde gratitude! Jéprouve une trés vive reconnaissance pour, avant tout, Messieurs les Professeurs Hoang Ngoc Thiet et Ha Van Rien, qui ont assuré le tutorat de mon mémorre et qui m'ont éclairci et guidé dans la rédaction du présent mémoire. Je tiens 4 exprimer ma reconnaissance aux professeurs vietnamiens et francais qui nous ont transmis, dans le cadre du programme de formation, des connaissances fondamentales sur le droit international des affaires. Je voudrais aussi formuler ici mes remerciements aux cabinets "Chen Shan and parners", et "Invest-consult", qui m'ont accueilli pour le stage et qui ont mis a ma disposition des documents précieux.

Mes remerciements profonds vont a ma famille et mes amis qui sont toujours prét a m'accompagner pendant les moments importants de ma vie. NGUYEN THI LE HUONG - DESS Droit des Affaires internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la reglementation a la réalité TABLE DES MATIERES INTRODUCTION u77. 1 CHAPITRE I: POLITIQUE DE PROTECTION DE LA PI DU VIETNAM.4486 4 I, VOLONTE DE L'ETAT VIETNAMIEN EN MATIERE DE LA PI. 4 le Plet liniepratian internationaled 6 Viet erccwc: sen erennnddee sreera 4 2.

Position, option de Ï'Etat Vietnamien en matière de PI. ENGAGEMENTS MULTILATERA UX scsssssssessssssssesssesssssssessssssessessvscsssnecesssecsesiss 9 |. adhésion au systéme des traités internationaux sur les droits de PI sous [ide Be [TM lueesnearnnnntsaetnteoroittinntiioittginiNtitGOERUDEHIGDNIGISHGE tà 2548/G5WE00089 2. préparation de l'adhésion a l'AIOPIC.

cà seo 12 LI. ENGAGEMENTS BILA TERA UX sssssssssesssessssssssssssssssesssssssssssesssesssseesssseensesessseeees 14 1. Accord commercial Vietnamo-amérICAin. Accord sur la PI Vietnia0-SUISSG.

sec SH 15 CHAPITRE II: REGLEMENTATION VIETNAMIENNE EN MATIERE DE BREVETS. PRESENTATION GENERALE DU ~~ CADRE JURIDIQUE ET REGLEMENTAIRE VIETNAMIEN EN MATIERE DE BREVETS. COU Ci) Me | SUỖ,. ven oih KE oa ROE eu 17 2.

HH HH HH ki HH kh 18 Ss [36fEI li ĐCToasssennneddennnrtdrsdsnnteittiia seenammesmnanmceeNnnR aint 18 4. Circulaire 3055/TT-SHEN ou. ccecscccsseseescesueevescseceseescssaneeees 19 NGUYEN THỊ LE HUONG - DESS Droit des Affaires Internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation a la réalité H. CONTENU DE LA REGLEMENTATION VIETNAMIENNE EN MATIERE DE BRE VET aaeennininnnntoninnniiiastrodintoliooHEGI01g35.B8ES90ENKGSEINEĐMESSRENGEIHIS.

Contenu du droit du DF€VEK. Protection du droit du Dr€V€I. cu S212 HH HH hà 42 CHAPITRE III: MISE EN OEUVRE DU DROIT DU BREVET AU VIETNAM. 0000000 000000010 0001901008 47 SYSTEME DE MISE EN OEUVRE DU DROIT DU BREVET AU VEEL NA WE senonenrraginnindrdaikgtiniiiiinbdtiatiiaXE1N8E0830000060)45G151-ISSXNISRRRSRMGIENS.EESSMSSSRMAESSISANEEMHESRSH 47 ], Départementde la propri6leTndusii6llBixessssssanseosmeee ¬— 48 2.

c2 HH HH HH HT ng rệt 30 3. và Hs HH HH HH ưệt 5} 4. Service de gestion du marChé. SH ng ngàn rhg54 Il.

ETAT DE LIEUX DE LA MISE EN OEUVRE DES DROITS DE PROPRIETE INDUSTRIELLE AU VIECTÌN. QUELQUES REFLEXIONS POUR UN PERFECTIONNEMENT DE LA PROTECTION DES DROITS DE PI AU WIE TÌN. << 5< ==c<< se ss<+ 59 CONCLUSION.cnieniin ascii cama giã) 610365556016i08860130050888518M3N8S081035093859188E0X4 62 NGUYEN THI LE HUONG - DESS Droit des Affaires Internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation a la réalité ABREVIATIONS ADPIC Aspects des droits de propriété intellectuelle liés au commerce ASEM Sommet européen-asiatique al. Alinéa IDE Investissement direct étranger GATT Accord général sur les tarifs douaniers et le commerce international MOSTE Ministère de Sciences, de Technologies et de ]'Environnement OMC Organisation Mondiale du Commerce OMPI Organisation mondiale de la propriété intellectuelle PVD Pays en voie de développement PCT Traité de Coopération en matiere de brevets PI Propriété intellectuelle NGUYEN THI LE HUONG - DESS Droit des Affaires internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation a ta réalité INTRODUCTION L'intelligence humaine est l'origine de toute création artistique et technique qui embellit et enrichit la vie.

C'est une propriété spéciale, différente de la propriété corporelle, qui est reconnue et protégée seulement quand I'humanité a connu un certain niveau de développement. N'étant pas dotée d'une histoire aussi longue que les autres branches de loi, pourtant la PI a connu un développement rapide, et surtout dans la phase d'internationalisation de la vie culturelle et économique. Le systeme des droits de PI est divisé en 2 catégories principales: les droits de propriété industrielle (brevet, solution d'utilité, marque, modéle industriel, indication géographique, secret commercial) et les droits d'auteur et les droits voisins du droit d'auteur (pour les créations artistiques, culturelles). Ce mémoire se concentre sur la propriété industrielle et plus précisément sur le droit des brevets.

A partir des droits de propriété industrielle les plus simples existant sous forme de privileges que l'Etat conférait aux inventeurs qu'on trouve dans le texte "Parte veneziana" de Venise de 1474 (premier texte juridique portant sur le droit des brevets), dans le "Statute of Monopolies" des anglais, dans la Constitution des Etats-Unis de 1790, dans le décret 31/12/1790 et 7/1/1791 de la France, Jusquà maintenant, un système juridique complet des droits de propriété industrielle a été édifié ou est en train điêtre édifié dans chaque pays. A léchelle mondiale, allant de pair avec le processus de l'internationalisation économique. le droit de la propriété intellectuelle entre dans la phase de développement international. Le besoin d'une protection internationale des droits de PI a conduit a la naissance des Conventions sur les droits de PI vers la fin de XIX siécle, Convention de Paris sur la propriété industrielle (1883), Convention de Berne sur les droits d'auteur (1886).

Le système international de PI est progressivement consolidé, notamment par la création de l'OMPI (Organisation mondiale de la propriété intellectuelle) en 1967, institution chargée de promouvoir la protection des droits de PI dans le monde. De plus, la PI pénétre dans le champs des relations commerciales, ce qui améne a la conclusion de FADPIC au sein de 'OMC, institution la plus puissante du commerce internationale NGUYEN THI LE HUONG - 2ESS Droit des Affaires Internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation a la réalité Etant le noyau de la PI. le droit des brevets est vu comme un droit le plus naturel et sacré qui nécessite une protection juridique. Le droit des brevets comme la PI se développe tant au niveau national qưau niveau international.

A_ l'échelle internationale, le droit des brevets a connu une uniformisation la plus forte par rapport aux autres droits de PI. Deux mécanismes de protection internationale de droit des brevets qui sont [Union de Paris et l'Accord de Coopération en matière de brevets (PCT) attirent un grand nombre des pays qui acceptent leur régles unionistes. Le droit du brevet est reconnu et protégé par beaucoup de pays, pourtant il reste un sujet controverse. D'une part, il apparait comme un instrument juridique efficace pour protéger les inventeurs pour leur investissement dans la recherche et développement, comme une arme commerciale contre la contrefacon.

la concurrence déloyale. D'autre part, il est source de préoccupation et de réserve pour les PVD. Le droit exclusif conféré au titulaire est vu par certains pays comme un obstacle au transfert technologique, aux échanges commerciaux. Etant un PVD qui sengage sur la voie de I'intégration internationale, le Vietnam devra avoir sa propre stratégie de protection des droits de PI en général et du droit des brevets en particulier.

Cette stratégie se forme đès la réunification du pays par son adhésion aux Conventions internationales comme Convention de Paris (en 1881) et a l'accord de Madrid (en 1881). Quand la question de droits de la PI figure souvent a l'ordre du jour des négociations bilatérales et multilatérales, elle mérite đêtre examinée avec plus de soins. I] est impératif pour le pays de mettre en place un systeme de la PI adapté au contexte de l’intégration. En choisissant le sujet "Le droit des brevets au Vietnam: de la réglementation a la réalité", je voudrais apporter une vision sur le système de protection des brevets au Vietnam, l'étudier et essaie de présenter quelques propositions pour laméliorer.

Pour évaluer le niveau de protection des droits de PI d'un pays, on prend souvent en consideration les aspects suivants: La volonté du Gouvernement, de |'Etat (ce qui a un impact direct sur la définition des politiques 4 mettre en oeuvre); le cadre juridique et réglementaire; le système de mise en oeuvre des textes juridiques. NGUYEN THI LE HUONG - DESS Droit des Affaires internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation à la réalité Ainsi, ce mémoire sera composé de 3 chapitres: CHAPITRE I: POLITIQUE DE PROTECTION DE LA PI DU VIETNAM I] est intéressant, pour comprendre la question de protection du droit des brevets au Vietnam, đétudier en premier lieu la politique de l'Etat vietnamien en la matiere. Ainsi, ce chapitre se veut présenter la politique défime par Ï'Etat vietnamien en raisonnant sur la nécessité de protection de PI dans le contexte d'intégration du Vietnam. CHAPITRE II: REGLEMENTATION VIETNAMIENNE EN MATIERE DE BREVETS.

Ce chapitre consacre au contenu du droit des brevets au Vietnam. I] commence par une présentation sommaire du cadre juridique et réglementaire en matiere de brevets au Vietnam. Cette présentation est suivie par l'étude et l'analyse détaillée des dispositions relatives au droit du brevet. CHAPITRE III: MISE EN OEUVRE DU DROIT DU BREVET AU VIETNAM Ce chapitre traite la mise en oeuvre du droit du brevet au Vietnam.

I] présente d'abord le système d'application des textes juridiques, puis l'état de lieux de la mise en oeuvre et enfin quelques réflexions visant le perfectionnement de la mise en oeuvre des textes juridiques. NGUYEN THỊ LE HUONG - DESS Droit des Affaires Internationales - Promotion 2001-2002 Le droit des brevets au Vietnam: De la réglementation a la réalité CHAPITRE I: POLITIQUE DE PROTECTION DE LA PI DU VIETNAM I. VOLONTE DE L'ETAT VIETNAMIEN EN MATIERE DE LA PI 1. PI et intégration internationale du Vietnam Suite a la politique de renouveau lancé a partir de 1986, le Vietnam confirme sa politique extérieure d'ouverture, de multilarisation et de diversification de ses relations extérieures et prend les démarches actives pour participer a la vie économique, culturelle, politique internationale.

II s'agit d'une politique d'intégration internationale active. Quels sont donc les liens entre la protection de PI et le processus d'intégration du Vietnam? L'intégration signifie d'élargir les échanges commerciaux, culturels, économiques. Allant de pair avec cette politique c'est l'obligation đhonorer les engagements internationaux, đ'accepter les regles communément admises. Quant a la protection de PI en son stade actuel, elle s'impose aux pays, quel que soit son niveau de développement.

Quand la PI est souvent au coeur des négociations bilatérales ou multilatérales, les pays doivent définir une politique appropriée. Ils sont souvent amenés a aménager et adapter son cadre juridique aux exigences du nouveau contexte. Une politique judicieuse de la PI permet au pays de mieux se positionner lors des négociations bilatérales et multilatérales. La nécessité de protéger les droits de PI est ressentie en partant de la réalité socio- économique de chaque nation et du monde entier.

Les droits de PI sont largement reconnus parce que dans une économie dite intellectuelle lélément immateériel l'emporte sur le matériel. C'est la composante immateérielle qui détermine la valeur d'un produit mais non la composante matérielle. Lélément intellectuel, ce qui crée l'originalité, décide de la compétitivité d'un produit, est a l'heure actuelle, considéré comme un actif du producteur. II s'exprime dans la marque.

le secret commercial, le modèle industriel, l'invention, la solution d'utilité, c'est 4 dire dans les produits résultant de l'invention de l'homme.