Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ ở huyện Đan Phượng, Hà Nội (2001-2012)

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò lãnh đạo của đảng bộ huyện Đan Phượng trong việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở giai đoạn 2001-2012.

• Tác giả: Trần Thị Quỳnh Chi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Lãnh Đạo Thực Hiện Quy Chế Dân Chủ Ở Đan Phượng (2001-2012)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ HUYỆN ĐAN PHƢỢNG LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2008
• 1.1. Một số khái niệm có liên quan
• 1.2. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (1998-2008)
• 1.3. Khái quát chung về huyện Đan Phượng
• 1.4. Tình hình thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở trên địa bàn huyện Đan Phượng trước năm 2001
• 1.5. Đảng bộ huyện Đan Phượng lãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở từ năm 2001 đến năm 2008
• 1.6. Chủ trương của Đảng bộ huyện Đan Phượng về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (2001-2008)
• 1.7. Quá trình Đảng bộ huyện Đan Phượng chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở từ năm 2001 đến năm 2008
• 1.8. Tác động của việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở đối với sự phát triển ổn định của huyện Đan Phượng (2001-2008)
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN ĐAN PHƢỢNG TĂNG CƯỜNG LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ (2008-2012)
• 2.1. Những yêu cầu mới đặt ra đối với Đảng bộ huyện Đan Phượng trong lãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (2008-2012)
• 2.2. Đảng bộ huyện Đan Phượng lãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở từ năm 2008 đến năm 2012
• 2.3. Chủ trương của Đảng bộ huyện Đan Phượng về tiếp tục thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (2008-2012)
• 2.4. Quá trình Đảng bộ huyện Đan Phượng chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở từ năm 2008 đến năm 2012
• 2.5. Tác động của việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở đến phát triển kinh tế-xã hội huyện Đan Phượng từ năm 2008 đến năm 2012
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Một số hạn chế
• 3.3. Một số kinh nghiệm
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ ở Đan Phượng 2001 2008

Trong giai đoạn 2001-2008, Đảng bộ huyện Đan Phượng đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm nâng cao quy chế dân chủ ở cơ sở. Việc lãnh đạo này không chỉ thể hiện qua các văn bản chỉ đạo mà còn qua sự tham gia tích cực của người dân trong các hoạt động chính trị, xã hội. Đảng bộ đã xác định rõ vai trò của lãnh đạo trong việc thực hiện quy chế dân chủ, từ đó tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển của huyện. Các chủ trương, chính sách được ban hành đã góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về quyền lợi công dân. Đặc biệt, việc thực hiện quy chế dân chủ đã giúp tăng cường sự tham gia của người dân vào các quyết định quan trọng của địa phương, từ đó phát huy sức mạnh của quần chúng trong việc xây dựng và phát triển huyện Đan Phượng.

1.1. Tình hình thực hiện quy chế dân chủ trước năm 2001

Trước năm 2001, việc thực hiện quy chế dân chủ ở Đan Phượng còn nhiều hạn chế. Nhận thức của cán bộ và nhân dân về quyền lợi công dân chưa đầy đủ, dẫn đến việc triển khai các hoạt động dân chủ còn mang tính hình thức. Mặc dù có một số nỗ lực từ phía chính quyền địa phương, nhưng sự tham gia của người dân trong các quyết định chính trị vẫn còn thấp. Điều này đã ảnh hưởng đến hiệu quả của các chính sách phát triển kinh tế - xã hội tại huyện. Đảng bộ huyện đã nhận thức rõ ràng về những hạn chế này và đã có những bước đi cần thiết để khắc phục trong giai đoạn tiếp theo.

1.2. Chủ trương của Đảng bộ huyện Đan Phượng 2001 2008

Chủ trương của Đảng bộ huyện Đan Phượng trong giai đoạn này tập trung vào việc nâng cao quy chế dân chủ ở cơ sở. Đảng bộ đã đề ra nhiều giải pháp nhằm phát huy quyền lợi công dân và khuyến khích sự tham gia của người dân vào các hoạt động chính trị. Các văn bản chỉ đạo được ban hành đã tạo ra một khung pháp lý rõ ràng cho việc thực hiện quy chế dân chủ. Đặc biệt, Đảng bộ đã chú trọng đến việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ để họ có thể thực hiện tốt vai trò của mình trong việc lãnh đạo và chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ.

II. Tăng cường lãnh đạo thực hiện quy chế dân chủ ở Đan Phượng 2008 2012

Giai đoạn 2008-2012 chứng kiến sự tăng cường mạnh mẽ trong việc thực hiện quy chế dân chủ ở Đan Phượng. Đảng bộ huyện đã nhận thức rõ những yêu cầu mới đặt ra trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội. Việc thực hiện quy chế dân chủ không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là quyền lợi của người dân. Đảng bộ đã triển khai nhiều hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi công dân và khuyến khích họ tham gia vào các quyết định liên quan đến cuộc sống của mình. Sự tham gia này không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

2.1. Những yêu cầu mới đối với Đảng bộ huyện Đan Phượng

Trong bối cảnh mới, Đảng bộ huyện Đan Phượng đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện quy chế dân chủ. Những yêu cầu mới từ phía người dân về sự minh bạch, công khai trong các hoạt động của chính quyền đã đặt ra áp lực lớn đối với Đảng bộ. Để đáp ứng những yêu cầu này, Đảng bộ đã phải điều chỉnh các chính sách và biện pháp lãnh đạo, nhằm đảm bảo rằng quyền lợi công dân được thực hiện một cách đầy đủ và hiệu quả. Sự thay đổi này không chỉ giúp nâng cao lòng tin của người dân vào chính quyền mà còn tạo ra một môi trường thuận lợi cho sự phát triển bền vững của huyện.

2.2. Quá trình chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ 2008 2012

Quá trình chỉ đạo thực hiện quy chế dân chủ ở Đan Phượng trong giai đoạn này được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Đảng bộ đã tổ chức nhiều hội nghị, diễn đàn để lắng nghe ý kiến của người dân, từ đó điều chỉnh các chính sách cho phù hợp. Sự tham gia của người dân vào các hoạt động chính trị đã được khuyến khích thông qua các chương trình đào tạo, bồi dưỡng. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của người dân về quyền lợi công dân mà còn tạo ra một không khí dân chủ trong cộng đồng.

III. Nhận xét và kinh nghiệm

Quá trình thực hiện quy chế dân chủ ở Đan Phượng từ năm 2001 đến 2012 đã để lại nhiều bài học quý giá. Đầu tiên, việc nâng cao nhận thức của cán bộ và nhân dân về quyền lợi công dân là yếu tố quyết định đến sự thành công của việc thực hiện quy chế dân chủ. Thứ hai, sự tham gia tích cực của người dân vào các hoạt động chính trị không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng. Cuối cùng, việc lãnh đạo của Đảng bộ cần phải linh hoạt và nhạy bén trước những thay đổi của xã hội để có thể đáp ứng kịp thời các yêu cầu của người dân.

3.1. Một số nhận xét

Những thành công trong việc thực hiện quy chế dân chủ ở Đan Phượng đã cho thấy tầm quan trọng của sự lãnh đạo từ Đảng bộ. Sự tham gia của người dân vào các quyết định chính trị đã giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục, đặc biệt là trong việc nâng cao nhận thức của một bộ phận cán bộ và nhân dân về quyền lợi công dân.

3.2. Một số kinh nghiệm

Kinh nghiệm từ Đan Phượng cho thấy rằng việc thực hiện quy chế dân chủ cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và người dân trong việc triển khai các chính sách. Đồng thời, việc nâng cao nhận thức của cán bộ và nhân dân về quyền lợi công dân là yếu tố quyết định đến sự thành công của việc thực hiện quy chế dân chủ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (QCDCOCS) được xem là một trong những nhiệm vụ trọng yếu nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, góp phần xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa (XHCN). Từ năm 2001 đến năm 2012, huyện Đan Phượng, thuộc thành phố Hà Nội, đã triển khai thực hiện QCDCOCS với nhiều thành tựu nổi bật. Huyện có diện tích 77,35 km², dân số khoảng 156.175 người, với 16 đảng bộ xã, thị trấn và hơn 5.200 đảng viên. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2002-2012 đạt 16,94%, thu nhập bình quân đầu người năm 2012 đạt 21 triệu đồng, tăng gấp 4,3 lần so với năm 2003.

Luận văn tập trung làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ huyện Đan Phượng trong việc thực hiện QCDCOCS, phân tích các chủ trương, chính sách, quá trình triển khai và kết quả đạt được trong giai đoạn 2001-2012. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các cấp xã, thị trấn trên địa bàn huyện, với trọng tâm là các hoạt động dân chủ trực tiếp và gián tiếp của nhân dân. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả thực thi QCDCOCS, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng lãnh đạo và thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ và dân chủ XHCN, nhấn mạnh quyền làm chủ của nhân dân là bản chất của chế độ XHCN. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

• Lý thuyết dân chủ xã hội chủ nghĩa: Dân chủ XHCN là sự phát triển cao hơn của dân chủ, dựa trên chế độ công hữu tư liệu sản xuất, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và sự tham gia trực tiếp của nhân dân vào quản lý nhà nước và xã hội.

• Mô hình Quy chế dân chủ ở cơ sở: Bao gồm các nguyên tắc cơ bản như “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, được thể chế hóa qua các văn bản pháp luật như Chỉ thị 30-CT/TW (1998), Nghị định 79/2003/NĐ-CP, Pháp lệnh 34/2007/PL-UBTVQH11.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: dân chủ, dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân, vai trò của Đảng trong lãnh đạo thực hiện QCDCOCS, và các hình thức thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử kết hợp với phương pháp khảo sát, tổng hợp, so sánh, quy nạp và diễn dịch. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Văn bản chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Tỉnh ủy Hà Tây và Thành ủy Hà Nội từ năm 1998 đến 2012.
• Văn kiện Đại hội Đảng bộ huyện Đan Phượng các nhiệm kỳ.
• Báo cáo của Ban Chỉ đạo thực hiện QCDCOCS huyện Đan Phượng.
• Tư liệu thực tế thu thập tại các xã, thị trấn trên địa bàn huyện.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 16 xã, thị trấn và các tổ chức chính trị - xã hội liên quan. Phương pháp chọn mẫu chủ yếu là chọn mẫu toàn diện để đảm bảo tính khách quan và toàn diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp định tính và định lượng, kết hợp so sánh các giai đoạn thực hiện QCDCOCS để đánh giá hiệu quả và hạn chế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân
   Tỷ lệ cán bộ chủ chốt tham gia các lớp quán triệt về QCDCOCS đạt từ 86% đến 92%. Nhận thức về quyền làm chủ của nhân dân được nâng cao rõ rệt, góp phần tạo sự đồng thuận trong thực hiện các chủ trương của Đảng.

2. Thực hiện công khai minh bạch các nội dung “dân biết”
   100% xã, thị trấn công khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách, các dự án đầu tư và phương án đền bù giải phóng mặt bằng. Hình thức công khai đa dạng như niêm yết tại trụ sở, phát thanh, họp dân, đảm bảo nhân dân tiếp cận thông tin đầy đủ.

3. Phát huy quyền “dân bàn” và “dân làm”
   16/16 xã, thị trấn tổ chức lấy ý kiến nhân dân về các dự thảo nghị quyết, kế hoạch phát triển, bầu cử trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố. Trong giai đoạn 2001-2008, huyện huy động được 593 tỷ đồng từ nhân dân để xây dựng cơ sở hạ tầng, với sự tham gia giám sát chặt chẽ của cộng đồng.

4. Tăng cường “dân kiểm tra” qua giám sát và lấy phiếu tín nhiệm
   Các xã, thị trấn tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh chủ chốt với tỷ lệ phiếu tín nhiệm đạt từ 59% đến 100%. Ban Thanh tra nhân dân và Ban giám sát đầu tư cộng đồng hoạt động hiệu quả, góp phần hạn chế tiêu cực và nâng cao trách nhiệm của cán bộ.

5. Tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội và củng cố hệ thống chính trị
   Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2000-2007 đạt trên 15%, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 2 triệu đồng năm 2000 lên 7,61 triệu đồng năm 2007. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 4,03% năm 2000 xuống còn 3,15% năm 2005. Tổ chức cơ sở đảng vững mạnh tăng từ 67,3% năm 2001 lên 80,7% năm 2008.

Thảo luận kết quả

Việc thực hiện QCDCOCS tại huyện Đan Phượng đã phát huy hiệu quả nhờ sự lãnh đạo sâu sát, đồng bộ của Đảng bộ huyện và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, MTTQ và các đoàn thể. Công tác tuyên truyền đổi mới, đa dạng hình thức đã nâng cao nhận thức của cán bộ và nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện dân chủ trực tiếp và gián tiếp.

So với các nghiên cứu về thực hiện QCDCOCS ở các địa phương khác, Đan Phượng nổi bật với tỷ lệ huy động nguồn lực từ nhân dân cao và sự tham gia giám sát tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa đầy đủ, một số hoạt động còn mang tính hình thức, và năng lực giám sát của nhân dân chưa đồng đều.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng kinh tế, bảng thống kê tỷ lệ hộ nghèo, biểu đồ tỷ lệ đảng bộ vững mạnh và bảng kết quả lấy phiếu tín nhiệm các chức danh chủ chốt để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục về QCDCOCS
   Đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với từng đối tượng, đặc biệt là cán bộ, đảng viên và nhân dân vùng sâu, vùng xa. Mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ tham gia tập huấn lên trên 95% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Tuyên giáo huyện, các xã, thị trấn.

2. Nâng cao năng lực giám sát của nhân dân và các tổ chức chính trị - xã hội
   Tổ chức tập huấn kỹ năng giám sát, kiểm tra cho Ban Thanh tra nhân dân, Ban giám sát đầu tư cộng đồng. Mục tiêu tăng số vụ giám sát có hiệu quả lên 30% trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: MTTQ, các đoàn thể huyện và xã.

3. Hoàn thiện cơ chế lấy ý kiến và phiếu tín nhiệm cán bộ
   Xây dựng quy trình lấy phiếu tín nhiệm minh bạch, công khai, đảm bảo tính khách quan và công bằng. Mục tiêu tổ chức lấy phiếu tín nhiệm định kỳ 2 năm/lần với tỷ lệ tham gia đạt trên 90%. Chủ thể thực hiện: HĐND, UBND các cấp.

4. Gắn kết thực hiện QCDCOCS với phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới
   Tăng cường huy động nguồn lực nhân dân tham gia xây dựng cơ sở hạ tầng, bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa xã hội. Mục tiêu huy động trên 200 tỷ đồng từ nhân dân cho các dự án nông thôn mới trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, các xã, thị trấn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, đảng viên các cấp chính quyền địa phương
   Giúp nâng cao nhận thức, kỹ năng lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện QCDCOCS, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ nhân dân.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Lịch sử Đảng và Chính trị học
   Cung cấp tài liệu tham khảo về thực tiễn lãnh đạo của Đảng bộ địa phương trong xây dựng nền dân chủ XHCN.

3. Các tổ chức chính trị - xã hội và MTTQ
   Hỗ trợ xây dựng kế hoạch tuyên truyền, vận động và giám sát việc thực hiện QCDCOCS, phát huy vai trò đại diện và tập hợp quần chúng.

4. Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng, Chính trị học, Quản lý nhà nước
   Là nguồn tư liệu thực tiễn quý giá phục vụ học tập, nghiên cứu và thực hành công tác dân chủ ở cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy chế dân chủ ở cơ sở là gì?
   Là hệ thống các quy định, nguyên tắc nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân tại địa phương, cơ quan, đơn vị, bao gồm các nội dung “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Ví dụ, nhân dân được biết và tham gia ý kiến về các dự án đầu tư tại xã.

2. Vai trò của Đảng bộ huyện Đan Phượng trong thực hiện QCDCOCS như thế nào?
   Đảng bộ huyện lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kế hoạch, kiện toàn Ban Chỉ đạo, tổ chức tuyên truyền và kiểm tra việc thực hiện QCDCOCS, góp phần nâng cao nhận thức và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

3. Những khó khăn chính trong thực hiện QCDCOCS tại Đan Phượng là gì?
   Bao gồm nhận thức chưa đầy đủ của một số cán bộ, đảng viên, hình thức thực hiện còn mang tính hình thức, năng lực giám sát của nhân dân chưa đồng đều, và một số quy ước, hương ước chưa được cập nhật kịp thời.

4. Làm thế nào để nhân dân tham gia giám sát hiệu quả?
   Cần tổ chức tập huấn kỹ năng giám sát, cung cấp thông tin đầy đủ, tạo điều kiện cho Ban Thanh tra nhân dân hoạt động độc lập và có sự phối hợp chặt chẽ với các tổ chức chính trị - xã hội.

5. Tác động của QCDCOCS đến phát triển kinh tế - xã hội của huyện ra sao?
   QCDCOCS giúp huy động nguồn lực nhân dân, nâng cao hiệu quả quản lý, giảm khiếu kiện, thúc đẩy phát triển kinh tế với tốc độ tăng trưởng bình quân trên 15% giai đoạn 2000-2007, đồng thời giảm tỷ lệ hộ nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Kết luận

• Đảng bộ huyện Đan Phượng đã lãnh đạo hiệu quả việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn 2001-2012, góp phần phát huy quyền làm chủ của nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
• Nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và nhân dân về QCDCOCS được nâng cao rõ rệt, tạo sự đồng thuận và ổn định chính trị xã hội.
• Việc thực hiện các nội dung “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” được triển khai đồng bộ, huy động được nguồn lực lớn từ nhân dân cho các công trình phúc lợi.
• Hệ thống chính trị cơ sở được củng cố, nâng cao chất lượng tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, góp phần xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện QCDCOCS trong giai đoạn tiếp theo, đặc biệt trong bối cảnh mở rộng địa giới hành chính và xây dựng nông thôn mới.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường kiểm tra, giám sát và đánh giá định kỳ để đảm bảo QCDCOCS phát huy tối đa hiệu quả. Các cấp ủy, chính quyền và tổ chức chính trị - xã hội cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện thành công mục tiêu dân chủ ở cơ sở.

Hành động ngay hôm nay: Các cán bộ, đảng viên và người dân huyện Đan Phượng hãy tích cực tham gia các hoạt động dân chủ, góp ý xây dựng chính quyền và giám sát thực thi pháp luật để cùng xây dựng huyện ngày càng phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Đan Phượng trong thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (2001-2008). Chương 2: Đảng bộ huyện Đan Phượng tăng cường lãnh đạo thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (2008-2012). Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm. ~ 14 ~ z Chƣơng 1: SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN ĐAN PHƢỢNG TRONG THỰC HIỆN QUY CHẾ DÂN CHỦ Ở CƠ SỞ (2001-2008) 1.

Một số khái niệm có liên quan Thứ nhất, khái niệm “dân chủ” : Thuật ngữ dân chủ ra đời vào khoảng thế kỷ thứ VI, VII TCN. Theo đánh giá của Arustotle (384 - 322 TCN) thì Solon (khoảng 638 - 559 TCN) là người đầu tiên đặt nền tảng cho nguyên lý dân chủ. Solon mong muốn xây dựng một nhà nước trên cơ sở một nền dân chủ thông qua tuyển cử và hòa nhập sức mạnh với pháp luật. Lý thuyết về dân chủ đã trải qua quá trình phát triển lâu dài trong lịch sử nhân loại.

Những giá trị của dân chủ là kết quả cuộc đấu tranh bền bỉ của các lực lượng tiến bộ chống lại các thế lực phản động. Việc thực thi nền dân chủ của nhân loại được bắt đầu từ xã hội Athen cổ đại. “Dân chủ” theo gốc tiếng Hy Lạp là "demokratia" nghĩa là quyền lực thuộc về nhân dân. Nhân dân có quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến cuộc sống, bản thân và xã hội, được tham dự trực tiếp vào hoạt động của nhà nước.

Tuy nhiên, đối tượng người dân được thực thi quyền dân chủ trong xã hội Hy Lạp chỉ bao gồm một bộ phận nhỏ những người có tài sản và là công dân tự do. Dân chủ không dành cho nô lệ, hay dân ngụ cư- vốn là thành phần chiếm số đông trong xã hội. Tương tự như vậy, ở La Mã cổ đại, chỉ tầng lớp hữu sản mới được tham gia đại hội nhân dân. Khái niệm “dân chủ” được hiểu là “một thể chế do dân làm chủ” chỉ xuất hiện trong cách mạng tư sản.

Tại M , cựu Tổng thống Abraham Lincoln tuyên bố “dân chủ” là một chính quyền của dân, do dân và vì dân, đối lập với chế độ độc tài. Tiếp đó, cựu Tổng thống R. Reagan cũng cho rằng: “dân chủ” không chỉ là biện pháp cai trị mà còn là biện pháp giới hạn quyền lực của chính phủ để nó không ngăn cản sự phát triển những giá trị quan trọng nhất mà con người nhận được từ gia đình và nhà trường. Chủ nghĩa Mác- Lênin coi “dân chủ” là một hình thức chính quyền dựa trên nguyên tắc thiểu số phục tùng đa số và thừa nhận quyền tự do và bình đẳng của công dân.

Tuy nhiên, dân chủ cần được đặt trong mối liên hệ với pháp luật. Pháp luật là điều kiện quan trọng đảm bảo việc thực hiện dân chủ. ~ 15 ~ z Dân chủ bao giờ cũng được biểu hiện trong thực tiễn hết sức phong phú, đa dạng với những trình độ, cấp độ rất khác nhau. Nền dân chủ của các xã hội khác nhau có những nét tương đồng nhưng cũng có những nét khác biệt.

Chính những nét tương đồng và những đặc điểm chung làm nên tính phổ quát của dân chủ. Không có một nền dân chủ chung chung, không bản sắc, phù hợp với mọi quốc gia, mọi dân tộc. Do đó, quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin cho rằng không thể mang nền dân chủ của xã hội này làm khuôn mẫu áp đặt cho nền dân chủ của xã hội khác. Thứ hai, về “dân chủ xã hội chủ nghĩa”: Dân chủ XHCN là bản chất của chế độ, xã hội mới.

Xây dựng nền dân chủ XHCN là một trong những nhiệm vụ lâu dài và trọng yếu của các thể chế đi theo định hướng XHCN, đảm bảo tất cả quyền lực thuộc về quần chúng nhân dân. Như đã nêu ở trên, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, dân chủ là một hiện tượng lịch sử gắn liền với xã hội có giai cấp và được biến đổi dưới nhiều hình thức khác nhau trong điều kiện của các hình thái kinh tế - xã hội. Trong xã hội XHCN, dân chủ có một chất lượng mới, phát triển đầy đủ hơn nội dung quyền lực thuộc về nhân dân. Dân chủ XHCN là bước phát triển cao hơn về chất so với các kiển dân chủ trong lịch sử.

Nền dân chủ XHCN dựa trên những cơ sở kinh tế, chính trị, xã hội vững chắc. Thứ nhất, về kinh tế, dân chủ XHCN dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất. Thứ hai, mọi người đều được tham gia vào các công việc của nhà nước. Thứ ba, Đảng Cộng sản giữ vai trò lãnh đạo nhà nước và xã hội, và là nhân tố quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh vì nền dân chủ XHCN.

Tuy nhiên, hiện nay, CNXH và nền dân chủ XHCN chưa ở trình độ thuần thục và còn đang trong quá trình hình thành và phát triển để trở thành một hiện thực phổ biến, mang lại những giá trị thực sự cho nhân dân lao động. Kế thừa và phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã dày công nghiên cứu lý luận về dân chủ và các giải pháp tích cực để phát huy dân chủ. Đảng ta luôn xác định: Dân chủ XHCN là bản chất của chế độ ta, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước. Nhà nước thừa nhận quyền ~ 16 ~ z tự do, bình đẳng của công dân, xác định nhân dân là chủ thể của quyền lực.

Quyền làm chủ của nhân dân từng bước được thể chế hóa thành quy định, nguyên tắc tổ chức, vận hành của Nhà nước và thể chế chính trị tạo nên chế độ dân chủ.Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam hơn tám thập niên qua, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn gắn việc thực thi dân chủ với các mục tiêu chiến lược: giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp. Trong tiến trình cách mạng, ở mỗi chặng đường gắn với nhiệm vụ cụ thể, quan điểm của Đảng về thực thi dân chủ được cụ thể hóa thành các mục tiêu phù hợp. Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II (1951), trước nhiệm vụ chống thực dân Pháp xâm lược, Đảng ta xác định: Chính quyền Nhà nước dân chủ nhân dân Việt Nam phải là chính quyền nhà nước tiêu biểu cho lợi ích của tất cả các giai cấp, các tầng lớp nhân dân yêu nước và dân chủ. Trước những thời cơ và vận hội mới khi đất nước thống nhất, Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ IV (1976) đã đề ra nhiệm vụ xây dựng chế độ làm chủ tập thể của nhân dân lao động, sao cho nhân dân xứng đáng là người chủ trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và chinh phục tự nhiên.

Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986), đại hội khởi xướng công cuộc đổi mới, Đảng đã đặc biệt nhấn mạnh phải thực hiện nề nếp khẩu hiệu dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, tất cả là vì dân và do dân, để nhân dân tham gia quản lý kinh tế, quản lý xã hội; quán triệt quan điểm “Lấy dân làm gốc”, tăng cường quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động, mọi chủ trương, chính sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng và khả năng của nhân dân lao động, phải khơi dậy được sự đồng tình, hưởng ứng của quần chúng. Đại hội VII (1991), Đảng đã thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và xác định: Nhà nước phải liên hệ thường xuyên và chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân. Văn kiện Đại hội VIII của Đảng (1996) chỉ rõ: Xây dựng Nhà nước XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Thực hiện đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân; xây dựng nền dân chủ XHCN là một nội dung cơ bản của đổi mới hệ thống chính trị ở nước ta.

Phải có cơ chế và cách làm cụ thể để thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” đối với các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước; thực hiện tốt cơ chế làm chủ của nhân dân. Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X (2006) tiếp tục nhấn mạnh nhiệm vụ: xây dựng một xã hội dân chủ, xác định các hình thức tổ chức và có cơ chế để nhân dân thực hiện quyền dân chủ trên các lĩnh ~ 17 ~ z vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội và khẳng định: phát huy dân chủ là vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với tiến trình phát triển của đất nước. Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI (2011), quan điểm của Đảng về dân chủ và phát huy dân chủ ở Việt Nam tiếp tục là sự kế thừa và phát triển có chọn lọc các giá trị nhân loại, phù hợp với điều kiện của đất nước. Đảng Cộng sản Việt Nam đã quán triệt sâu sắc và hoàn thiện hơn hệ mục tiêu XHCN: "Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh".

Dân chủ không chỉ là mục tiêu, mà còn là động lực phát triển của đất nước, vì nó phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác, giải phóng năng lực sáng tạo của con người… Dân chủ và phát huy dân chủ, là một nội dung lớn, quan trọng trong đường lối đổi mới của Đảng ta. Đây là kết quả của quá trình tiến hành tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận của Đảng trong suốt quá trình hơn 80 năm lãnh đạo và gần 30 đổi mới đất nước. Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển đồng thời cũng là nền tảng chống lại những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, củng cố thế và lực của Việt Nam trên trường quốc tế.2, Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở (1998-2008) Nhận thức ý nghĩa quan trọng của thực hiện QCDCOCS trong quá trình xây dựng nền dân chủ XHCN, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng và thực hiện QCDCOCS. Coi đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển đất nước Trong những năm đầu đổi mới, nền dân chủ XHCN đã được thực thi.

Nhưng thực tế cho thấy: ở một số địa phương, quyền làm chủ của nhân dân còn bị vi phạm; tệ quan liêu, cửa quyền, tham nhũng, gây phiền hà cho dân vẫn đang phổ biến do duy trì quá lâu cơ chế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp.