Lãnh Đạo Kinh Tế Đối Ngoại Từ Năm 1986 Đến Năm 2006 Của Đảng Bộ Thành Phố Hà Nội

Luận án tiến sĩ phân tích vai trò lãnh đạo kinh tế đối ngoại của Đảng bộ thành phố Hà Nội giai đoạn 1986-2006, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chính sách.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Trần Kim Đỉnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Lãnh Đạo Kinh Tế Đối Ngoại Của Đảng Bộ Thành Phố Hà Nội (1986-2006)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Lãnh đạo Kinh tế Đối ngoại Hà Nội 1986 2006

Cuối thập niên 80, đầu thập niên 90 (thế kỷ XX), cách mạng khoa học - công nghệ trên thế giới tiếp tục phát triển mạnh mẽ, tạo ra những bước nhảy vọt về chất, thúc đẩy sản xuất vật chất, tạo ra nhiều ngành kinh tế mới. Nền sản xuất vật chất và đời sống xã hội của các nước trong cộng đồng quốc tế diễn ra quá trình quốc tế hóa, toàn cầu hóa sâu sắc. Toàn cầu hóa kinh tế nổi lên như một xu hướng định hướng, dẫn dắt quá trình phát triển của thế giới. Trong xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa đang là chủ đạo, cách mạng khoa học - công nghệ làm thay đổi toàn bộ nền sản xuất, trở thành động lực của sự phát triển, buộc mỗi quốc gia, dân tộc phải mở cửa, tham gia hội nhập kinh tế để phát huy có hiệu quả các nguồn lực và lợi thế của mình. Vì vậy, mở rộng và phát triển các quan hệ kinh tế đối ngoại, nâng cao hiệu quả của hoạt động kinh tế đối ngoại là những đòi hỏi khách quan của mỗi quốc gia. Trong công cuộc đổi mới, Đảng chủ trương tập trung nhiều nguồn lực cho việc đổi mới, mở rộng, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế đối ngoại.

1.1. Bối cảnh lịch sử ảnh hưởng đến kinh tế đối ngoại Hà Nội

Giai đoạn 1986-2006 đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của kinh tế Hà Nội. Từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, Hà Nội chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, mở rộng quan hệ đối ngoại. Bối cảnh quốc tế với xu hướng toàn cầu hóa và khu vực hóa cũng tác động sâu sắc đến chiến lược kinh tế đối ngoại của Thành phố. Đại hội Đảng lần thứ VI (1986) mở ra thời kỳ đổi mới, tạo tiền đề cho những thay đổi căn bản trong chính sách kinh tế.

1.2. Vai trò Đảng bộ Thành phố Hà Nội trong phát triển kinh tế

Đảng bộ Thành phố Hà Nội đóng vai trò then chốt trong việc hoạch định chính sách, định hướng phát triển kinh tế đối ngoại. Các Nghị quyết của Đảng bộ đã cụ thể hóa đường lối đổi mới của Đảng, phù hợp với điều kiện thực tiễn của Thủ đô. Sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng bộ đã giúp Hà Nội khai thác hiệu quả các nguồn lực, vượt qua khó khăn, đạt được những thành tựu quan trọng trong kinh tế đối ngoại.

II. Thách thức trong Lãnh đạo KTĐN tại Hà Nội 1986 1995

Trong giai đoạn 1986-1995, Đảng bộ Thành phố Hà Nội phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong lãnh đạo kinh tế đối ngoại. Việt Nam bị bao vây, cấm vận, tình hình kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Nền kinh tế chủ yếu là sản xuất nhỏ, lạc hậu, năng suất lao động thấp, tích lũy từ nội bộ nền kinh tế còn thấp, sản xuất chưa đáp ứng yêu cầu tiêu dùng của xã hội. Bên cạnh đó, nhận thức về kinh tế đối ngoại còn hạn chế, cơ chế quản lý còn nhiều bất cập. Để vượt qua những khó khăn này, Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã chủ trương tập trung mọi nguồn lực cho phát triển kinh tế đối ngoại.

2.1. Tác động của cấm vận đến hoạt động kinh tế đối ngoại

Lệnh cấm vận của Mỹ và các nước phương Tây đã gây ra những khó khăn to lớn cho kinh tế Hà Nội. Khả năng tiếp cận thị trường quốc tế bị hạn chế, nguồn vốn đầu tư khan hiếm, công nghệ lạc hậu. Để đối phó với tình hình này, Hà Nội đã chủ động tìm kiếm các đối tác mới, đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng truyền thống, từng bước tháo gỡ khó khăn.

2.2. Hạn chế về cơ chế quản lý và nhận thức

Cơ chế quản lý kinh tế kế hoạch hóa tập trung còn nhiều bất cập, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế đối ngoại. Nhận thức về vai trò của kinh tế đối ngoại trong phát triển kinh tế - xã hội còn hạn chế. Để khắc phục tình trạng này, Hà Nội đã từng bước cải cách cơ chế quản lý, nâng cao nhận thức cho cán bộ và người dân về tầm quan trọng của kinh tế đối ngoại.

2.3. Khó khăn trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài

Do ảnh hưởng của cấm vận và môi trường đầu tư chưa hấp dẫn, việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài gặp nhiều khó khăn. Các nhà đầu tư nước ngoài còn e ngại rủi ro, thủ tục hành chính rườm rà. Hà Nội đã tích cực cải thiện môi trường đầu tư, ban hành các chính sách ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài.

III. Giải pháp của Đảng bộ cho Kinh tế Đối ngoại 1986 1995

Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã đề ra nhiều giải pháp đồng bộ để thúc đẩy kinh tế đối ngoại trong giai đoạn 1986-1995. Các giải pháp tập trung vào việc đổi mới tư duy, cải cách thể chế, mở rộng quan hệ đối ngoại, và nâng cao năng lực cạnh tranh. Nhờ đó, hoạt động kinh tế đối ngoại của Hà Nội đã có những chuyển biến tích cực, góp phần vào quá trình đổi mới của đất nước. Các giải pháp chính gồm: Đổi mới tư duy về kinh tế đối ngoại, Mở rộng quan hệ đối ngoại với các nước và vùng lãnh thổ, Tập trung phát triển các ngành xuất khẩu chủ lực.

3.1. Đổi mới tư duy về hội nhập kinh tế quốc tế

Đảng bộ Thành phố chủ trương đổi mới tư duy, nhận thức rõ vai trò quan trọng của hội nhập kinh tế quốc tế trong phát triển kinh tế - xã hội. Tư duy mở cửa, chủ động tham gia vào quá trình toàn cầu hóa được quán triệt sâu rộng trong toàn Đảng bộ và nhân dân.

3.2. Phát triển xuất khẩu các mặt hàng chủ lực của Hà Nội

Đảng bộ tập trung chỉ đạo phát triển các ngành xuất khẩu chủ lực, như dệt may, da giày, thủ công mỹ nghệ. Các doanh nghiệp được khuyến khích đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, tìm kiếm thị trường mới. Chính sách hỗ trợ xuất khẩu được triển khai đồng bộ.

3.3. Đẩy mạnh hợp tác khoa học kỹ thuật và chuyển giao công nghệ

Thúc đẩy hợp tác khoa học kỹ thuật và chuyển giao công nghệ từ các nước phát triển được coi là một giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh của các doanh nghiệp Hà Nội. Các chương trình hợp tác được triển khai hiệu quả.

IV. Đổi mới Chính sách thúc đẩy KTĐN Hà Nội 1996 2006

Giai đoạn 1996-2006 chứng kiến sự đổi mới mạnh mẽ trong chính sách kinh tế đối ngoại của Đảng bộ Thành phố Hà Nội. Việc Việt Nam gia nhập ASEAN, APEC và WTO đã tạo ra những cơ hội mới cho phát triển kinh tế đối ngoại. Đảng bộ đã chủ động nắm bắt cơ hội, ban hành các chính sách phù hợp, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Các chính sách tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư, phát triển nguồn nhân lực, và nâng cao năng lực cạnh tranh.

4.1. Cải thiện môi trường đầu tư để thu hút FDI

Đảng bộ chú trọng cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài. Thủ tục hành chính được đơn giản hóa, chính sách ưu đãi được ban hành, cơ sở hạ tầng được đầu tư nâng cấp. Nhờ đó, lượng vốn FDI vào Hà Nội tăng lên đáng kể.

4.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu hội nhập

Để đáp ứng yêu cầu hội nhập, Đảng bộ đã tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Các chương trình đào tạo nghề được triển khai rộng rãi, chú trọng đào tạo các kỹ năng mềm và ngoại ngữ. Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo được đẩy mạnh.

4.3. Phát triển các dịch vụ thu ngoại tệ như du lịch và vận tải

Đảng bộ chú trọng phát triển các ngành dịch vụ thu ngoại tệ, như du lịch, vận tải, tài chính, ngân hàng. Các chính sách khuyến khích phát triển du lịch được ban hành, cơ sở hạ tầng du lịch được đầu tư nâng cấp. Các dịch vụ tài chính, ngân hàng được hiện đại hóa.

V. Kết quả và Hiệu quả từ Kinh tế Đối ngoại của Hà Nội

Sự lãnh đạo kinh tế đối ngoại của Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã mang lại những kết quả và hiệu quả to lớn. Kinh tế Hà Nội tăng trưởng nhanh chóng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể. Kinh tế đối ngoại đã trở thành động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế cần khắc phục để kinh tế đối ngoại phát triển bền vững hơn.

5.1. Đóng góp của kinh tế đối ngoại vào tăng trưởng GDP

Kinh tế đối ngoại đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng GDP của Hà Nội. Xuất khẩu tăng trưởng mạnh mẽ, vốn đầu tư nước ngoài được sử dụng hiệu quả. Các ngành dịch vụ thu ngoại tệ phát triển nhanh chóng.

5.2. Tác động của hội nhập kinh tế đến cơ cấu kinh tế

Hội nhập kinh tế đã tác động mạnh mẽ đến cơ cấu kinh tế của Hà Nội. Tỷ trọng các ngành công nghiệp và dịch vụ tăng lên, tỷ trọng ngành nông nghiệp giảm xuống. Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra theo hướng hiện đại và hiệu quả.

5.3. Cải thiện đời sống người dân nhờ phát triển kinh tế đối ngoại

Phát triển kinh tế đối ngoại đã góp phần cải thiện đời sống người dân Hà Nội. Thu nhập bình quân đầu người tăng lên, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống. Các dịch vụ công cộng được cải thiện.

VI. Bài học Kinh nghiệm từ Lãnh đạo KTĐN của Đảng bộ HN

Quá trình lãnh đạo kinh tế đối ngoại của Đảng bộ Thành phố Hà Nội đã để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Những kinh nghiệm này có giá trị tham khảo đối với các địa phương khác trong cả nước. Các bài học chính gồm: Nắm vững đường lối đổi mới của Đảng, Chủ động và sáng tạo trong điều hành, Xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực.

6.1. Nắm vững đường lối đổi mới sáng tạo trong điều hành

Đảng bộ phải nắm vững đường lối đổi mới của Đảng, đồng thời chủ động và sáng tạo trong điều hành. Các chính sách phải phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, linh hoạt và hiệu quả.

6.2. Phát huy vai trò của doanh nghiệp và người dân trong KTĐN

Doanh nghiệp và người dân đóng vai trò quan trọng trong kinh tế đối ngoại. Đảng bộ cần tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp và người dân phát huy vai trò của mình. Các chính sách cần khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh.

6.3. Xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực và trình độ chuyên môn

Đội ngũ cán bộ có vai trò then chốt trong lãnh đạo kinh tế đối ngoại. Đảng bộ cần xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực và trình độ chuyên môn cao, đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Chương 2: Đảng bộ Thành phố Hà Nội lãnh đạo hoạt động kinh tế đối ngoại từ năm 1986 đến năm 1995 Chương 3: Đảng bộ Thành phố Hà Nội lãnh đạo mở rộng và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế đối ngoại từ năm 1996 đến năm 2006 Chương 4: Nhận xét và kinh nghiệm 8 (LUAN.2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2006 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN Trong tiến trình đổi mới đất nước, hoạt động KTĐN là một trong những yếu tố quan trọng để đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển, giúp Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế của thế giới. Do đó, KTĐN nói chung và KTĐN của Hà Nội nói riêng đã trở thành một trong những chủ đề thu hút được sự quan tâm của đông đảo các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đề tài, các công trình nghiên cứu về KTĐN nói chung và KTĐN Hà Nội nói riêng được chia thành các nhóm tư liệu như sau: 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1.

Nhóm các công trình nghiên cứu về kinh tế đối ngoại Đối với nghiên cứu KTĐN về Việt Nam, nhiều nhà khoa học trong nước và quốc tế đã có các cuốn sách, bài báo viết về toàn cầu hóa kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế và các hoạt động KTĐN: Công trình “Kinh tế đối ngoại nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” của tác giả Nguyễn Pháp, năm 1990 [97]. Tác giả đã làm rõ một số điều kiện của môi trường kinh tế thế giới đối với KTĐN XHCN và điều kiện, khả năng của Việt Nam để phát triển KTĐN. Tác giả làm rõ những hình thức hoạt động của KTĐN: ngoại thương, hợp tác sản xuất quốc tế, hợp tác đầu tư nước ngoài, hợp tác khoa học - kỹ thuật, du lịch, hợp tác tín dụng quốc tế, hợp tác lao động. Ngoài ra, tác giả còn đề cập đến vấn đề thị trường và giá cả, vấn đề quản lý các hình thức hoạt động của KTĐN.

Năm 1991, Hà Huy Toàn bảo vệ thành công Luận án Phó Tiến sĩ Kinh tế về “Vai trò của kinh tế đối ngoại trong chiến lược phát triển kinh tế theo quan điểm hệ thống” [181]. Trên cơ sở sử ,dụng cách tiếp cận hệ thống, tác giả đã làm sáng tỏ chiến lược phát triển kinh tế của đất nước một cách tổng thể từ cơ cấu, đầu ra, đầu vào, đến cơ chế và môi trường tồn tại. Bên cạnh đó, tác giả còn chứng minh: “Kinh tế đối ngoại đóng vai trò mũi nhọn của phát triển kinh tế” [181, tr. Từ đó, tác giả 9 (LUAN.2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2006 nhấn mạnh: KTĐN là “con đường chủ yếu để đưa đất nước thoát khỏi bế tắt và tiến lên nhanh chóng, vững chắc” [181, tr.

Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra những kiến nghị và giải pháp để thực hiện đổi mới cơ chế quản lý KTĐN, nhằm đưa KTĐN thực sự đóng vai trò mũi nhọn trong bối cảnh đổi mới đất nước. Cũng trong năm 1991, tác giả Nguyễn Trần Quế biên soạn cuốn sách “Kinh tế đối ngoại Việt Nam - Thực tiễn và chính sách” [108]. Tác giả đã khái quát sự phát triển của KTĐN Việt Nam qua hai giai đoạn: trước 1976 và 1976 - 1991; phân tích các nguồn lực phát triển KTĐN (dân số và lao động, cơ sở vật chất và kỹ thuật, tài nguyên thiên nhiên.); bối cảnh quốc tế và kinh nghiệm của một số nước trên thế giới; tập trung phân tích chính sách KTĐN Việt Nam với mục đích “tìm hiểu tình hình phát triển kinh tế đối ngoại nước ta và những vấn đề liên quan đến cơ sở khoa học và thực tiễn của hoạt động kinh tế đối ngoại, quản lý và hoạch định chính sách kinh tế đối ngoại” [108, tr. Cuốn sách “Đổi mới hoạt động kinh tế đối ngoại Việt Nam” do Nguyễn Thế Uẩn làm chủ biên, năm 1991 [187].

Cuốn sách đã đề cập đến thực trạng KTĐN Việt Nam từ năm 1986 đến năm 1991; đổi mới hoạt động KTĐN Việt Nam; xác định những phương hướng phát triển KTĐN trong thời kỳ đổi mới đất nước. Nhóm tác giả cuốn sách đã chứng minh: “Trong thời đại ngày nay, khi mà trình độ quốc tế hóa đời sống kinh tế ngày càng cao, thì không một quốc gia nào có thể tồn tại, chứ không nói đến phát triển, nếu như thực hiện đường lối “đóng cửa”, không giao lưu kinh tế với nước ngoài” [187, tr. Năm 1993, NXB Khoa học Xã hội xuất bản cuốn sách “Kinh tế đối ngoại: Nghiên cứu so sánh các nước đang phát triển châu Á - Thái Bình Dương và Việt Nam” của tác giả Đỗ Đức Định [54]. Trên cơ sở phân tích “ba mô hình, ba chiến lược, bốn mức độ mở cửa” dựa trên sự tham khảo hoạt động KTĐN của ba nước điển hình Hàn Quốc, Ấn Độ và Mianma, so sánh KTĐN Việt Nam với các nước đang phát triển trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, tác giả đã đưa ra các nhiệm vụ, chính sách và biện pháp phát triển KTĐN Việt Nam.

Tác giả khẳng định: “Muốn phát triển kinh tế nhanh, nền kinh tế cần phải có đầu tàu. Xét theo ngành, kinh tế đối ngoại là đầu tàu. Xét theo vùng, một số tỉnh miền Nam, các thành phố 10 (LUAN.2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2006 lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng và vùng ven biển là đầu tàu cả nước” [54, tr. 131]; đồng thời, tác giả nhấn mạnh: “Để kinh doanh có hiệu quả, phải phát triển kinh tế thị trường.

Muốn có một nền kinh tế thị trường phát triển, phải mở cửa và mở cửa mạnh. Để mở cửa được thông suốt, mang lại hiệu quả cao, nhưng tránh không gây lộn xộn hoặc không bị ách tắc, cần tránh hai thái cực: tự do thương mại và bảo hộ mậu dịch ở mức cao” [54, tr. Công trình “Đổi mới kinh tế Việt Nam và chính sách kinh tế đối ngoại” của nhóm tác giả Viện Kinh tế Thế giới, do Võ Đại Lược làm chủ biên, năm 1995 [91]. Nhóm tác giả phác họa bức tranh tổng quát về quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam từ những năm 80 của thế kỷ XX đến năm 1995; phân tích các kế hoạch phát triển kinh tế (các kế hoạch 5 năm) từ năm 1981 đến năm 2000, chiến lược ổn định, phát triển kinh tế - xã hội từ năm 1991 đến năm 2010 và chiến lược phát triển các vùng kinh tế đến năm 2010; phân tích các khu vực sản xuất nông nghiệp và công nghiệp chế biến; phân tích vai trò viện trợ nước ngoài đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam; phân tích vai trò của FDI đối với sự phát triển kinh tế Việt Nam; phân tích quan hệ thương mại Việt Nam với khu vực châu Á - Thái Bình Dương; lập pháp trong chính sách đổi mới.

Chính sách KTĐN của các nước phát triển trên thế giới tác động mạnh mẽ đến chính sách KTĐN của Việt Nam. Luận điểm này thể hiện rõ thông qua cuốn sách “Chính sách kinh tế đối ngoại - Lý thuyết và kinh nghiệm quốc tế” do tác giả Tô Xuân Dần làm chủ biên, năm 1998 [33]. Nhóm tác giả đã trình bày tổng quan về chính sách KTĐN của các quốc gia (cơ sở của chính sách, nguyên tắc, xu hướng cơ bản của KTĐN); chính sách KTĐN của nhóm NICs, Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ và một số nước châu Âu; làm rõ sự hình thành, phát triển của chính sách KTĐN, những đặc điểm trong chính sách KTĐN ở Việt Nam. Trên cơ sở đó, nhóm tác giả đã đưa ra những kinh nghiệm vận dụng để hoàn thiện chính sách KTĐN của Việt Nam.

Thông qua công trình “Quản lý kinh tế đối ngoại của Việt Nam” được xuất bản năm 2001 [51], tác giả Thế Đạt đã lý giải những nguyên nhân dẫn đến kinh tế quốc dân của từng nước phải tham gia lĩnh vực KTĐN. Bên cạnh đó, tác giả còn đề 11 (LUAN.2006 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2006 cập đến hai lĩnh vực quan trọng trong KTĐN (thương mại và đầu tư quốc tế) về chức năng, hoạt động, thành tựu và hạn chế; sự quản lý nhà nước đối với KTĐN trên lĩnh vực thương mại và lĩnh vực hợp tác quốc tế về đầu tư sản xuất và dịch vụ. Đề cập đến tác động của xu thế toàn cầu hóa đối với KTĐN, năm 2002, tác giả Lê Thanh Bình có biên soạn cuốn sách “Kinh tế đối ngoại trong bối cảnh toàn cầu hoá” [25]. Tác giả đã tập trung trình bày tác động của xu thế toàn cầu hóa trong các vấn đề: Đầu tư nước ngoài; tự do hóa thương mại và phát triển ngoại thương; mở rộng hợp tác và chuyển giao khoa học công nghệ; các hoạt động phát triển du lịch.

Trên cơ sở đó, tác giả chỉ ra một số nhân tố cơ bản thúc đẩy sự phát triển KTĐN dưới tác động của xu thế toàn cầu hóa như: Sức ép chính trị đòi hỏi mức sống cao hơn; sự cải cách những chính sách kinh tế vĩ mô; buôn bán và đầu tư ngày càng tăng; sự bùng nổ của côrghfng nghệ thông tin; khu vực kinh tế tư nhân ngày càng năng động.k Năm 2003, tác giả Đỗ Đức Định làm chủ biên của cuốn sách với nhan đề “Kinh tế đối ngoại: Xu hướng điều chỉnh chính sách ở một số nước châu Á trong bối cảnh toàn cầu hóa và tự do hoá” [55]. Tập thể tác giả cuốn sách đã tập trung phân tích quá trình hình thành, phát triển và những nội dung quan trọng về KTĐN, chủ yếu của ba loại quan điểm và lý thuyết về cấu trúc luận, thuyết tự do mới và toàn cầu hoá; đưa ra những xu hướng và nội dung chủ yếu của sự chuyển đổi chính sách KTĐN ở một số quốc gia hoặc vùng lãnh thổ như: Hàn Quốc, Đài Loan, Philippin, Malaysia, Ấn Độ và Thái Lan; phân tích những điều chỉnh chính sách KTĐN phù hợp với việc điều chỉnh chiến lược CNH theo hướng phát huy lợi thế so sánh động. Trên cơ sở đó, các tác giả nhấn mạnh: “Xu hướng toàn cầu hóa ngày nay đã kéo theo sự tham gia của hầu hết các nền kinh tế mở. Trong xu thế đó, nếu các quốc gia không tự điều chỉnh chính mình, thực hiện chính sách thương mại hợp lý, chủ động đưa ra những chiến lược hội nhập phù hợp để tiến hành hội nhập toàn cầu thì khó có thể hạn chế được những tác động tiêu cực và phát huy được những tác động tích cực của quá trình toàn cầu hóa của chính mình” [55, tr.