Lãnh Đạo Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Nghiệp Tỉnh Bình Dương Từ Năm 1997 Đến Năm 2010

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đảng bộ tỉnh bình dương lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng

• Tác giả: Bùi Thanh Xuân
• Người hướng dẫn: PGS. Đoàn Ngọc Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Lãnh Đạo Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Nghiệp Tỉnh Bình Dương (1997-2010)
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• 1.1.1. Nhóm công trình nghiên cứu về phát triển nông nghiệp, nông thôn và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp trong phạm vi cả nước
• 1.1.2. Nhóm công trình nghiên cứu về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở các vùng miền, địa phương
• 1.1.3. Nhóm công trình nghiên cứu liên quan đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn ở tỉnh Bình Dương
• 1.2. Kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài luận án và những nội dung luận án tập trung nghiên cứu
• 1.2.1. Kết quả nghiên cứu của các công trình liên quan đến đề tài, luận án có thể kế thừa và phát triển
• 1.2.2. Những nội dung luận án tập trung nghiên cứu
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH BÌNH DƯƠNG VỀ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000
• 2.1. Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bình Dương
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Thực trạng nông nghiệp và cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở Bình Dương khi tái lập tỉnh năm 1997
• 2.1.3. Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng từ năm 1997 đến năm 2000
• 2.2. Chủ trương và sự chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bình Dương từ năm 1997 đến năm 2000
• 2.2.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bình Dương
• 2.2.2. Đảng bộ tỉnh Bình Dương chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2000
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẢNG BỘ TỈNH BÌNH DƯƠNG LÃNH ĐẠO CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 3.1. Hoàn cảnh lịch sử mới và chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng
• 3.1.1. Hoàn cảnh lịch sử mới
• 3.1.2. Chủ trương của Đảng về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
• 3.2. Chủ trương và sự chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bình Dương từ năm 2001 đến năm 2010
• 3.2.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Bình Dương về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
• 3.2.2. Chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bình Dương
• 3.2.3. Chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu vùng
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 4.1. Nhận xét sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010
• 4.1.1. Ưu điểm, nguyên nhân
• 4.1.2. Hạn chế, nguyên nhân
• 4.2. Một số kinh nghiệm
• 4.2.1. Thường xuyên quán triệt vận dụng đường lối của Đảng vào thực tiễn địa phương, đề ra chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh Bình Dương phù hợp
• 4.2.2. Phát huy sức mạnh tổng hợp của địa phương, tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài để chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp có hiệu quả
• 4.2.3. Thường xuyên quan tâm công tác đào tạo, chuyển đổi nghề cho nông nghiệp, nông thôn
• 4.2.4. Luôn luôn chú trọng nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở địa phương
• 4.2.5. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, quản lý điều hành của chính quyền các cấp trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp
• 4.3. Tiểu kết chương 4
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Lãnh Đạo Chuyển Dịch Kinh Tế Nông Nghiệp Bình Dương

Sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia đòi hỏi một cơ cấu kinh tế hợp lý, giải quyết mối quan hệ giữa các ngành, vùng, thành phần kinh tế. Nông nghiệp luôn đóng vai trò to lớn, tạo ra lương thực, thực phẩm, nền tảng cho các ngành khác. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp là quá trình tất yếu để hiện đại hóa. Đảng luôn khẳng định tầm quan trọng của nông nghiệp, coi đó là mặt trận hàng đầu. Việt Nam quá độ lên CNXH từ một nước nông nghiệp lạc hậu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp là nhiệm vụ chiến lược. Bình Dương, thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Tỉnh có điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn với các loại cây công nghiệp dài ngày. Thực tiễn chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010, bên cạnh những thành tựu, kinh tế nông nghiệp Bình Dương đang đứng trước những thách thức, đòi hỏi chuyển biến mạnh mẽ về chất để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh. Về mặt lý luận cũng còn nhiều vấn đề cần được làm rõ, nhất là về nội dung, mô hình, bước đi, tổ chức thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

1.1. Vai trò Nông Nghiệp trong Phát Triển Kinh Tế Bình Dương

Nông nghiệp không chỉ là nguồn cung cấp lương thực, thực phẩm mà còn là thị trường rộng lớn cho công nghiệp và nguồn nhân lực quan trọng. Bình Dương có tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao nhờ đất đai màu mỡ và điều kiện tự nhiên thuận lợi. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp có ý nghĩa then chốt trong việc nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn diện. Theo tài liệu gốc, Bình Dương có diện tích tự nhiên 2.718,5 km2, chiếm khoảng 0,83% diện tích tự nhiên của cả nước và khoảng 12% diện tích miền Đông Nam Bộ, dân số 679. Đây là vùng đất rất đa dạng, phong phú về chủng loại và rất màu mỡ.

1.2. Mục Tiêu Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Nghiệp Bình Dương

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở Bình Dương nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, đời sống nông dân và khả năng cạnh tranh của nông sản. Quá trình này đòi hỏi sự thay đổi về cơ cấu ngành, vùng và thành phần kinh tế. Đảng bộ tỉnh Bình Dương đã quán triệt và vận dụng đường lối của Đảng vào thực tiễn địa phương, đề ra chủ trương phù hợp để thực hiện mục tiêu này. Mục tiêu cuối cùng là đưa Bình Dương trở thành đô thị hiện đại, văn minh, giàu đẹp như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bình Dương lần thứ IX (2011 - 2015) đề ra.

II. Thách Thức Chuyển Đổi Kinh Tế Nông Nghiệp tại Bình Dương

Thực tiễn chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010, bên cạnh những thành tựu đạt được, kinh tế nông nghiệp Bình Dương đang đứng trước những thách thức to lớn, có nhiều vấn đề về sản xuất và đời sống của nông dân đang nổi lên gay gắt, đòi hỏi phải có chuyển biến mạnh mẽ về chất để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của hàng hóa nông sản, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Mặt khác, về mặt lý luận cũng còn nhiều vấn đề cần được làm rõ, nhất là về nội dung, mô hình, bước đi, tổ chức thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

2.1. Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Chuyển Dịch Cơ Cấu Nông Nghiệp

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, bao gồm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, thực trạng nông nghiệp và cơ cấu kinh tế nông nghiệp khi tái lập tỉnh năm 1997. Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng từ năm 1997 đến năm 2000 cũng đóng vai trò quan trọng. Cần phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra giải pháp phù hợp.

2.2. Vấn Đề Đặt Ra Trong Sản Xuất và Đời Sống Nông Dân

Sản xuất nông nghiệp ở Bình Dương đối mặt với nhiều vấn đề, như năng suất thấp, chất lượng chưa cao, khả năng cạnh tranh yếu. Đời sống của nông dân còn nhiều khó khăn, thu nhập thấp, thiếu việc làm. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết các vấn đề này, nâng cao đời sống của người dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương cần tập trung vào việc giải quyết những thách thức này, tạo điều kiện cho nông dân phát triển sản xuất và cải thiện đời sống.

2.3. Hạn chế trong Lý Luận và Thực Tiễn Chuyển Dịch

Về mặt lý luận, vẫn còn nhiều vấn đề cần được làm rõ về nội dung, mô hình, bước đi và tổ chức thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Trong thực tiễn, còn nhiều hạn chế về nguồn lực, cơ chế chính sách và năng lực quản lý. Cần có nghiên cứu sâu rộng và giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế này. Thành tựu và hạn chế, thuận lợi và khó khăn, kinh nghiệm thành công… không chỉ là vấn đề quan tâm riêng của tỉnh Bình Dương nói riêng mà nó còn thực sự hữu ích cho Đảng nói chung.

III. Đảng Bộ Bình Dương Lãnh Đạo Chuyển Dịch Giai Đoạn 1997 2000

Từ khi tái lập tỉnh năm 1997 đến năm 2010 trong lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp , Đảng bộ tỉnh Bình Dương quán triệt, vận dụng đường lối của Đảng vào thực tiễn địa phương, đề ra chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp phù hợp. Đồng thời từng bước khắc phục khó khăn, phát huy lợi thế, khơi dậy mọi tiềm năng, phát triển KT - XH , thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng CNH, HĐH, đưa kinh tế tỉnh Bình Dương phát triển mạnh mẽ.

3.1. Chủ Trương của Đảng Bộ Tỉnh về Chuyển Dịch Nông Nghiệp

Đảng bộ tỉnh Bình Dương đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Các văn bản này định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng. Cần phân tích nội dung các văn bản này để hiểu rõ chủ trương của Đảng bộ tỉnh. Đồng thời từng bước khắc phục khó khăn, phát huy lợi thế, khơi dậy mọi tiềm năng, phát triển KT - XH , thực hiện chuyển dịch CCKT nông nghiệp theo hướng CNH, HĐH.

3.2. Chỉ Đạo Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Nghiệp

Đảng bộ tỉnh Bình Dương chỉ đạo các cấp ủy, chính quyền triển khai thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Công tác chỉ đạo tập trung vào việc xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, kiểm tra giám sát. Cần đánh giá hiệu quả công tác chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh. Đảng bộ tỉnh Bình Dương quán triệt, vận dụng đường lối của Đảng vào thực tiễn địa phương, đề ra chủ trương chuyển dịch CCKT nông nghiệp phù hợp.

3.3. Giải Pháp Thúc Đẩy Chuyển Dịch Nông Nghiệp giai đoạn 1997 2000

Trong giai đoạn 1997-2000, tỉnh Bình Dương đã triển khai nhiều giải pháp để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, bao gồm đầu tư vào cơ sở hạ tầng, hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, và khuyến khích phát triển các mô hình sản xuất mới. Những giải pháp này đã góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất nông nghiệp. “ Đảng bộ tỉnh Bình Dương quán triệt, vận dụng đường lối của Đảng vào thực tiễn địa phương, đề ra chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp phù hợp”.

IV. Lãnh Đạo Chuyển Dịch Kinh Tế Nông Nghiệp Bình Dương 2001 2010

Giai đoạn 2001-2010 chứng kiến sự thay đổi lớn trong bối cảnh lịch sử và chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Hoàn cảnh lịch sử mới và chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng đã có những điều chỉnh. Chủ trương và sự chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bình Dương từ năm 2001 đến năm 2010 tiếp tục được triển khai một cách quyết liệt.

4.1. Bối Cảnh Lịch Sử Mới và Ảnh Hưởng Đến Nông Nghiệp

Sự kiện gia nhập WTO và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng đã tạo ra cơ hội và thách thức mới cho nông nghiệp Bình Dương. Cần phân tích tác động của các yếu tố này đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Kinh tế tỉnh Bình Dương phát triển mạnh mẽ, góp phần hoàn thiện mục tiêu của Đảng bộ và nhân dân tỉnh là sớm đưa Bình Dương trở thành đô thị hiện đại, văn minh, giàu đẹp như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Bình Dương lần thứ IX (2011 - 2015) đề ra.

4.2. Chủ Trương Của Đảng Về Chuyển Dịch Cơ Cấu Kinh Tế Nông Nghiệp

Đảng tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của nông nghiệp trong phát triển kinh tế - xã hội. Chủ trương chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp được điều chỉnh, bổ sung phù hợp với tình hình mới. Chủ trương của Đảng về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp. ch ỉ đ ạ o chuy ể n d ị ch cơ c ấ u kinh t ế nông nghi ệ p c ủ a Đ ả ng b ộ t ỉ nh Bình Dương.

4.3. Chỉ đạo Chuyển Dịch Cơ Cấu Vùng Nông Nghiệp

Bên cạnh việc chuyển dịch cơ cấu ngành và thành phần kinh tế, tỉnh Bình Dương chú trọng đến việc chuyển dịch cơ cấu vùng trong nông nghiệp. Điều này đòi hỏi sự điều chỉnh về quy hoạch, chính sách và đầu tư cho từng vùng, nhằm phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế của từng địa phương. Việc chuyển dịch cơ cấu vùng được thực hiện thông qua việc khuyến khích các mô hình sản xuất phù hợp với đặc điểm của từng vùng. “Ch ỉ đ ạ o chuy ể n d ị ch cơ c ấ u vùng”.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Lãnh Đạo Chuyển Dịch Nông Nghiệp Bình Dương

Nhận xét sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010. H ạ n ch ế , nguyên nhân cần được chỉ rõ. Từ đó rút ra Một số kinh nghiệm để áp dụng vào thực tiễn.

5.1. Thành tựu và Hạn chế Chuyển Dịch Kinh Tế Nông Nghiệp

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở Bình Dương đã đạt được nhiều thành tựu, như tăng trưởng sản xuất, nâng cao năng suất, cải thiện đời sống nông dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế, như năng lực cạnh tranh yếu, ô nhiễm môi trường, bất bình đẳng xã hội. Cần phân tích rõ các thành tựu và hạn chế này. “H ạ n ch ế , nguyên nhân”

5.2. Nguyên Nhân Khách Quan và Chủ Quan Của Hạn Chế

Các hạn chế trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp có nguyên nhân khách quan và chủ quan. Nguyên nhân khách quan là do tác động của thị trường, biến đổi khí hậu, dịch bệnh. Nguyên nhân chủ quan là do yếu kém trong quản lý, thiếu nguồn lực, năng lực cán bộ hạn chế. Cần xác định rõ các nguyên nhân này để có giải pháp khắc phục. Về mặt lý luận cũng còn nhiều vấn đề cần được làm rõ, nhất là về nội dung, mô hình, bước đi, tổ chức thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

5.3. Giải Pháp Khắc Phục Hạn Chế và Tăng Cường Hiệu Quả

Để khắc phục các hạn chế và tăng cường hiệu quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, cần có giải pháp đồng bộ về chính sách, nguồn lực, khoa học công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực. Cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo vệ môi trường, giảm nghèo và tăng cường liên kết giữa các chủ thể. Việc nghiên cứu, tổng kết sự lãnh đạo của mỗi Đảng bộ địa phương trong quá trình vận dụng chủ trương chung của Đảng vào điều kiện thực tiễn của địa phương về chuyển dịch CCKT nông nghiệp, không chỉ góp phần làm rõ một sự vận động lịch sử đã và đang diễn ra trên mỗi địa bàn, đúc rút những kinh nghiệm của mỗi địa phương, mà còn cung cấp thêm cơ sở khoa học để giải quyết những vấn đề về nhận thức lý luận và chỉ đạo hoạt động thực tiễn đối với sự phát triển kinh tế của đất nước hiện nay.

VI. Bài Học Kinh Nghiệm Lãnh Đạo Chuyển Dịch Nông Nghiệp Bình Dương

Một số kinh nghiệm được rút ra trong quá trình Đảng bộ tỉnh Bình Dương lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010 để vận dụng vào hiện thực. Thư ờ ng xuyên quán tri ệ t v ậ n d ụ ng đư ờ ng l ố i c ủ a Đ ả ng vào th ự c ti ễ n đ ị a phương, đ ề ra ch ủ trương chuy ể n d ị ch cơ c ấ u kinh t ế nông nghi ệ p t ỉ nh Bình Dương phù h ợ p.

6.1. Quán Triệt Đường Lối Đảng và Vận Dụng Sáng Tạo

Luôn luôn quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng vào điều kiện cụ thể của địa phương. “Thư ờ ng xuyên quán tri ệ t v ậ n d ụ ng đư ờ ng l ố i c ủ a Đ ả ng vào th ự c ti ễ n đ ị a phương, đ ề ra ch ủ trương chuy ể n d ị ch cơ c ấ u kinh t ế nông nghi ệ p t ỉ nh Bình Dương phù h ợ p”. Đây là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự thành công của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.

6.2. Phát Huy Sức Mạnh Tổng Hợp và Huy Động Nguồn Lực

Phát huy sức mạnh tổng hợp của địa phương và huy động tối đa nguồn lực bên ngoài. “Phát huy s ứ c m ạ nh t ổ ng h ợ p c ủ a đ ị a phương, tranh th ủ t ố i đa ngu ồ n l ự c bên ngoài đ ể chuy ể n d ị ch cơ c ấ u kinh t ế nông nghi ệ p có hi ệ u qu ả”. Cần tạo môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển kinh tế tư nhân và hợp tác quốc tế.

6.3. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ và Đào Tạo Nguồn Nhân Lực

Quan tâm công tác đào tạo, chuyển đổi nghề cho nông nghiệp, nông thôn. “Thư ờ ng xuyên quan tâm công tác đào t ạ o, chuy ể n đ ổ i ngh ề cho nông nghi ệ p, nông thôn”. Điều này bao gồm nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý và tư duy đổi mới cho đội ngũ cán bộ, cũng như đào tạo nghề cho lao động nông thôn để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

6.4. Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ và Thúc Đẩy Đổi Mới

Luôn luôn chú trọng nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ vào chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở địa phương. “Luôn luôn chú tr ọ ng nghiên c ứ u và ứ ng ứ ng d ụ ng ti ế n b ộ khoa h ọ c, công ngh ệ vào chuy ể n d ị ch cơ c ấ u kinh t ế nông nghi ệ p ở đ ị a phương”. Đồng thời, tăng cường liên kết giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công trình khoa học "Đảng bộ tỉnh Bình Dương lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010" của nghiên cứu sinh Bùi Thanh Xuân (Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Mã số: 62 22 03 15; Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đoàn Ngọc Hải; Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, 2018) là một nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống về quá trình lãnh đạo của một Đảng bộ địa phương đối với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế (CCKT) nông nghiệp trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH).

Bối cảnh khoa học của nghiên cứu đặt trong giai đoạn bản lề khi tỉnh Bình Dương được tái lập ngày 01/01/1997 từ việc chia tách tỉnh Sông Bé (theo Nghị quyết kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa IX). Tọa lạc tại trung tâm Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với diện tích tự nhiên 2.718,5 km² (chiếm 0,83% diện tích cả nước, 12% diện tích miền Đông Nam Bộ), Bình Dương đối mặt với áp lực chuyển đổi cơ cấu kinh tế toàn diện: từ một địa bàn có xuất phát điểm kinh tế thấp, tỷ trọng lao động nông nghiệp chiếm tới 57,93% (182.715 người) trên tổng dân số 679.044 người năm 1997, trở thành một trung tâm công nghiệp năng động bậc nhất cả nước.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) được xác định rõ nét: Mặc dù đã có các công trình nghiên cứu về kinh tế - xã hội Bình Dương (như Địa chí Bình Dương, 2010; Chu Viết Luân, 2003; TS. Nguyễn Văn Hiệp, 2011; Cao Thị Việt Hương, 2010; Võ Thị Cẩm Vân, 2008), song chưa có công trình nào tổng kết toàn diện, có hệ thống lịch sử sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương đối với chuyển dịch CCKT nông nghiệp theo cả ba chiều kích: cơ cấu ngành, cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu vùng lãnh thổ dưới lăng kính khoa học Lịch sử Đảng.

Luận án tập trung giải quyết 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và kiểm chứng 2 giả thuyết khoa học (Hypotheses - H):

• RQ1: Những nhân tố khách quan, chủ quan nào quy định sự hình thành và điều chỉnh chủ trương chuyển dịch CCKT nông nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bình Dương từ năm 1997 đến năm 2010?
• RQ2: Quá trình Đảng bộ tỉnh chỉ đạo thực thi chuyển dịch cơ cấu ngành (trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ nông nghiệp), cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu vùng sản xuất diễn ra như thế nào qua hai giai đoạn 1997–2000 và 2001–2010?
• RQ3: Đâu là những thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị quy luật đối với sự phát triển nông nghiệp đô thị, sinh thái công nghệ cao hiện nay?
• H1: Sự lãnh đạo linh hoạt, sáng tạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương trong việc vận dụng đường lối đổi mới của Trung ương là nhân tố quyết định đưa nông nghiệp từ phương thức tự cấp tự túc sang nền nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn gắn với công nghiệp chế biến và thị trường đô thị.
• H2: Chuyển dịch CCKT nông nghiệp đúng hướng tạo tiền đề cho quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa bứt phá mà không làm suy giảm an ninh kinh tế - xã hội nông thôn hay gây đứt gãy sinh kế của nông dân.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên Chủ nghĩa duy vật lịch sử, Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội của C.Mác - V.I.Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh về nông nghiệp - nông dân - nông thôn ("Tam nông"), kết hợp với Lý thuyết hai khu vực (Dual-sector Model) của W. Arthur Lewis và Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu ngành của Colin Clark - Jean Fourastié. Luận án nghiên cứu trên phạm vi không gian địa bàn tỉnh Bình Dương với khung thời gian 14 năm (1997–2010), trải qua 3 kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh (Đại hội VI: 1997–2000, Đại hội VII: 2001–2005, Đại hội VIII: 2006–2010), mang ý nghĩa to lớn cả về mặt lý luận lịch sử lẫn thực tiễn quản trị phát triển địa phương.

---

Literature Review và Positioning

Tổng quan tình hình nghiên cứu được luận án tổng hợp, phân loại thành 3 nhóm công trình lớn:

1. Nhóm nghiên cứu về chuyển dịch CCKT nông nghiệp toàn quốc: Tiêu biểu có Lê Du Phong & Nguyễn Thành Độ (1994) phân tích cơ sở lý luận chuyển dịch CCKT trong hội nhập; Đặng Thọ Xương (1997), Vũ Oanh (1998), Lê Đình Thắng (2000) đánh giá tác động sau Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị; TS. Trương Thị Tiến (1999) phân tích chuyển đổi từ mô hình HTX sang kinh tế hộ; Nguyễn Đình Hương (2000) nghiên cứu kinh tế trang trại; PGS. Nguyễn Sinh Cúc (2002, 2005) khảo sát 20 năm đổi mới nông nghiệp và lao động nông thôn; PGS.TS. Bùi Tất Thắng (2006) trong Đề tài cấp Nhà nước KX02-05 phân tích chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế so sánh với nhóm NIEs Đông Á; GS.TS. Nguyễn Kế Tuấn (2006) trong Chương trình KX-02; TS. Đặng Kim Sơn (2006, 2008) phân tích sâu sắc các rào cản và thách thức đối với nông dân trong CNH, HĐH; Lê Quang Phi (2006, 2007) và Đặng Kim Oanh (2005, 2011) nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng về nông nghiệp, nông thôn.

2. Nhóm nghiên cứu về chuyển dịch CCKT nông nghiệp theo vùng miền, địa phương: PGS.TS. Lâm Quang Huyên (2002) phác họa bức tranh nông nghiệp Nam Bộ; TS. Đặng Văn Thắng & TS. Phạm Ngọc Dương (2003) nghiên cứu vùng Đồng bằng sông Hồng; Mai Thị Thanh Xuân (2004) khảo sát Bắc Trung Bộ; PGS.TS. Trương Minh Dực (2006) nghiên cứu Duyên hải Nam Trung Bộ; các luận án tiến sĩ nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ cấp tỉnh như Nguyễn Văn Vinh (2010 - Thanh Hóa), Đào Thị Bích Hồng (2011 - Bạc Liêu), Trần Thị Thái (2014 - Nam Định), Nguyễn Văn Thông (2015 - Hải Phòng), Lê Tiến Dũng (2016 - Hà Nội), Nguyễn Khắc Trinh (2016 - Đắk Lắk).

3. Nhóm nghiên cứu liên quan đến tỉnh Bình Dương: Địa chí Bình Dương (UBND tỉnh Bình Dương, 2010) cung cấp nguồn tư liệu lịch sử toàn diện; Bình Dương - Thế và lực mới trong thế kỷ XXI (Chu Viết Luân chủ biên, 2003); Sự chuyển biến Kinh tế - Xã hội tỉnh Bình Dương 1945 - 2007 (TS. Nguyễn Văn Hiệp, 2011); Kinh tế trang trại tỉnh Bình Dương - thực trạng và giải pháp phát triển (Trần Văn Lợi chủ biên, 2000); Lịch sử Đảng bộ tỉnh Bình Dương 1975 - 2010 (Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, 2011); Luận văn thạc sĩ của Võ Thị Cẩm Vân (2008).

Trong y văn tồn tại hai luồng tranh luận học thuật sâu sắc:

• Luồng quan điểm thứ nhất (Ưu tiên công nghiệp hóa cực đại): Nhấn mạnh việc chuyển đổi tối đa quỹ đất nông nghiệp sang phát triển khu công nghiệp, đô thị dịch vụ nhằm đạt tốc độ tăng trưởng GDP nhanh, coi sự suy giảm tỷ trọng nông nghiệp là quy luật tất yếu không cần can thiệp hành chính.
• Luồng quan điểm thứ hai (Phát triển bền vững, giữ vững nền tảng nông nghiệp đô thị - sinh thái): Khẳng định nông nghiệp là "bệ đỡ" ổn định kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái và bảo đảm việc làm tại chỗ. Nông nghiệp không mất đi mà phải chuyển đổi phương thức sang công nghệ cao, nâng cao giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích.

So sánh quốc tế:

• Kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp nông thôn tại Trung Quốc (Township and Village Enterprises - TVEs): Giai đoạn sau cải cách mở cửa 1978 (Lin, 1992; Oi, 1999), Trung Quốc thực hiện "rời đất không rời quê" (ly thổ bất ly hương), dùng công nghiệp chế biến nông thôn hấp thụ lao động nông nghiệp dư thừa.
• Phong trào Saemaul Undong và hiện đại hóa nông nghiệp Hàn Quốc: Thập niên 1970–1990 (Park, 1998), chính phủ Hàn Quốc đầu tư hạ tầng nông thôn đồng bộ, tái cơ cấu cây trồng có giá trị thương phẩm cao để thu hẹp khoảng cách thu nhập thành thị - nông thôn.

Vị thế khoa học của luận án được xác lập: Luận án là công trình chuyên khảo đầu tiên thuộc chuyên ngành Lịch sử Đảng nghiên cứu độc lập, toàn diện về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương đối với chuyển dịch CCKT nông nghiệp giai đoạn 1997–2010, làm rõ cách thức Bình Dương giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa CNH thần tốc và chuyển dịch nông nghiệp đô thị sinh thái hiệu quả cao.

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án làm giàu và phát triển lý luận về sự lãnh đạo của Đảng cầm quyền ở cấp địa phương đối với quá trình chuyển dịch CCKT:

1. Bổ sung và cụ thể hóa Lý thuyết phát triển kinh tế hai khu vực của W. Arthur Lewis: Luận án chỉ ra rằng sự dịch chuyển dòng lao động từ khu vực nông nghiệp truyền thống sang khu vực công nghiệp hiện đại tại Bình Dương không diễn ra một cách tự phát tiêu cực, mà được định hướng chủ động thông qua các đề án đào tạo nghề, phát triển hạ tầng và quy hoạch công nghiệp hóa tập trung.
2. Khẳng định tính đúng đắn của Mô hình tái sản xuất mở rộng xã hội chủ nghĩa: Việc giải phóng sức sản xuất trong nông nghiệp bằng cách đa dạng hóa thành phần kinh tế (kinh tế hộ tự chủ, kinh tế trang trại, kinh tế tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) đã tạo ra nguồn tích lũy ban đầu, cung cấp nguồn lương thực, thực phẩm và nguyên liệu ổn định cho công nghiệp chế biến.
3. Xác lập mô hình liên kết "4 nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông): Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Cấp ủy Đảng và sự điều hành của UBND các cấp, cơ chế phối hợp liên ngành tạo nên động lực cho nông nghiệp hàng hóa phát triển bền vững.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đồng thời 3 trục chuyển dịch hữu cơ:

• Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế: Tái phân bổ tỷ trọng nội bộ ngành nông nghiệp từ trồng trọt truyền thống sang cây công nghiệp có giá trị xuất khẩu cao, gia tăng tỷ trọng chăn nuôi công nghiệp (heo, gà quy mô trang trại lạnh), hình thành phân ngành dịch vụ kỹ thuật nông nghiệp.
• Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế: Chuyển từ cơ chế quản lý tập trung sang nền kinh tế nhiều thành phần; giải phóng kinh tế hộ gia đình; xác lập vị thế hợp pháp và ưu đãi tín dụng đối với kinh tế trang trại theo tinh thần Nghị quyết 06-NQ/TW của Bộ Chính trị (1998); tái cơ cấu các công ty cao su quốc doanh (Cao su Dầu Tiếng, Cao su Phước Hòa).
• Chuyển dịch cơ cấu vùng lãnh thổ: Phân định ranh giới không gian phát triển rõ rệt: Vùng phía Nam (Thuận An, Dĩ An, Thủ Dầu Một) gắn với nông nghiệp đô thị, hoa kiểng, du lịch sinh thái vườn cây Lái Thiêu; Vùng phía Bắc (Bến Cát, Dầu Tiếng, Tân Uyên, Phú Giáo) quy hoạch thành vùng chuyên canh cây công nghiệp dài ngày (cao su, điều, tiêu) và chăn nuôi tập trung xa khu dân cư.

Điều kiện biên (Boundary conditions): Khung phân tích này áp dụng hiệu quả đối với các tỉnh/thành phố nằm trong hành lang kinh tế công nghiệp trọng điểm, có tốc độ đô thị hóa nhanh và thị trường tiêu thụ nông sản rộng lớn.

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

• Thế giới quan và Phương pháp luận: Nghiên cứu vận dụng triệt để chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin. Đặt sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương trong mối quan hệ biện chứng giữa quy luật phát triển kinh tế khách quan và vai trò định hướng chính trị của Đảng cầm quyền.
• Phương pháp chủ đạo:
  • Phương pháp Lịch sử: Tái hiện trung thực, khách quan, liên tục toàn bộ tiến trình lịch sử sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh qua các mốc thời gian, chỉ thị, nghị quyết của Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ VI (1997), VII (2001), VIII (2005) gắn liền với bối cảnh kinh tế - chính trị của đất nước.
  • Phương pháp Logic: Nghiên cứu bản chất, xu hướng vận động tất yếu của chuyển dịch CCKT nông nghiệp, rút ra các nhận xét đánh giá ưu điểm, hạn chế và đúc kết 5 bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị quy luật.
• Thiết kế phân tích đa cấp độ (Multi-level design):
  • Cấp độ vĩ mô: Chủ trương, đường lối CNH, HĐH nông nghiệp của Trung ương (Đại hội VIII, IX, X; Nghị quyết TW 2, TW 4, TW 6 khóa VIII; Nghị quyết 06-NQ/TW năm 1998; Nghị quyết TW 5 khóa IX; Nghị quyết 26-NQ/TW khóa X về Tam nông).
  • Cấp độ trung mô: Nghị quyết, Chỉ thị, Đề án hành động của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Dương; Kế hoạch phát triển KT-XH của HĐND, UBND tỉnh Bình Dương.
  • Cấp độ vi mô: Kết quả triển khai thực tiễn tại các đơn vị hành chính cấp huyện/thị (Thủ Dầu Một, Thuận An, Tân Uyên, Bến Cát, Dầu Tiếng, Phú Giáo) và tại các mô hình trang trại, công ty cao su.

Quy trình nghiên cứu rigorous

• Thu thập và xử lý tài liệu gốc:
  • Khai thác nguồn tài liệu lưu trữ chính thống từ Trung ương và Tỉnh ủy Bình Dương, Văn kiện Đại hội Đảng, các Nghị quyết chuyên đề của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh.
  • Niên giám Thống kê tỉnh Bình Dương các năm 1997, 2000, 2005, 2010 (Cục Thống kê Bình Dương ban hành).
  • Báo cáo tổng kết hàng năm và giai đoạn của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Dương, Ban Kinh tế Tỉnh ủy.
• Tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation):
  • Kiểm chứng chéo giữa 3 nguồn: (1) Văn kiện chủ trương, chỉ thị của Đảng bộ; (2) Số liệu thống kê định lượng về GTSX, diện tích, năng suất cây trồng, tổng đàn vật nuôi; (3) Báo cáo khảo cứu thực địa, biên niên sự kiện từ các công trình lịch sử Đảng bộ địa phương và lời kể nhân chứng lịch sử.
• Độ tin cậy và tính xác thực (Validity & Reliability): Nguồn tài liệu gốc được trích dẫn chính xác mã văn bản, cơ quan ban hành, năm công bố, bảo đảm tính minh bạch, khách quan khoa học.

Data và phân tích

Phân tích số liệu thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ trọng (structural percentage analysis), phân tích chuỗi thời gian (time-series comparative analysis) được triển khai nhất quán:

Bảng dữ liệu thực trạng kinh tế - nông nghiệp Bình Dương năm 1997:

• Cơ cấu GDP toàn tỉnh: Công nghiệp (50%) – Dịch vụ (27%) – Nông nghiệp (23%). Thu nhập bình quân đầu người: 5,8 – 6,0 triệu đồng/năm.
• Giá trị sản xuất (GTSX) nông - lâm - thủy sản: Đạt 894,083 tỷ đồng, trong đó:
  • Nông nghiệp: Chiếm 96,38%
  • Lâm nghiệp: Chiếm 3,12% (GTSX 39,695 tỷ đồng; đất lâm nghiệp 18.082 ha)
  • Thủy sản: Chiếm 0,50% (GTSX 6,385 tỷ đồng; sản lượng 416 tấn)
• Cơ cấu nội ngành nông nghiệp năm 1997: Trồng trọt chiếm 81,10%, Chăn nuôi chiếm 16,00%, Dịch vụ nông nghiệp chiếm 2,60%.
• Cơ cấu quỹ đất nông nghiệp: Đất trồng cây lâu năm chiếm 72,80%; cây công nghiệp lâu năm chiếm 51,20% GTSX ngành trồng trọt.
• Vùng chuyên canh cao su năm 1997: Diện tích 83.855 ha (sản lượng 42.824 tấn mủ khô).
• Cây lương thực: Lúa chiếm 16,40% GTSX trồng trọt (diện tích 25.887 ha, sản lượng 70.000 tấn).
• Cơ cấu chăn nuôi năm 1997: Đàn heo đạt 91.133 con, đàn trâu 18.000 con, đàn gia cầm đạt 1.937.000 con.
• Cơ cấu dân số - lao động: Dân số 679.044 người (nông thôn 491.133 người, chiếm 72,33%); Tỷ trọng lao động nông nghiệp chiếm 57,93% (182.715 người), công nghiệp 24,19% (76.294 người), dịch vụ 5,75% (18.246 người). Đến năm 2010, dân số tăng lên 1.930.000 người, lao động dịch chuyển mạnh sang công nghiệp - dịch vụ.

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Phá vỡ định kiến "Công nghiệp hóa làm triệt tiêu kinh tế nông nghiệp": Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, nông nghiệp Bình Dương không bị triệt tiêu mà tái cấu trúc theo chiều sâu. Mặc dù tỷ trọng nông nghiệp trong GDP giảm từ 23% (năm 1997) xuống dưới 5% (năm 2010), nhưng giá trị tuyệt đối của tổng sản phẩm nông nghiệp liên tục tăng trưởng bình quân trên 4,4%/năm, giá trị sản xuất trên một hecta đất canh tác tăng gấp nhiều lần nhờ chuyển dịch mạnh sang cây công nghiệp và chăn nuôi kỹ thuật cao.

2. Chuyển đổi triệt để cơ cấu giống cây trồng - vật nuôi sang sản xuất hàng hóa:

   • Trồng trọt: Cắt giảm diện tích lúa 1 vụ năng suất thấp và vườn tạp kém hiệu quả, mở rộng vùng chuyên canh cao su lên trên 83.855 ha, phát triển 5.490 ha cây ăn quả đặc sản (măng cụt, sầu riêng, bưởi đường lá cam) cho sản lượng 12.602 tấn, hình thành các vùng rau an toàn tập trung.
   • Chăn nuôi: Bước nhảy vọt về chất khi chuyển đổi từ chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại chăn nuôi công nghiệp khép kín. Đưa vào lai tạo các giống vật nuôi cao sản: Trâu sữa Murah, Bò lai Sind, Ongol, Simmenthal, bò sữa nền Sind lai Holstein Friesian (F1, F2, F3); giống heo ngoại Yorkshire, Landrace, Duroc; giống gà Tam Hoàng, AA, Hubbard-Combrec; giống vịt siêu thịt (Super-meat).

3. Hình thành không gian kinh tế nông nghiệp phân vùng chiến lược: Đảng bộ tỉnh thực hiện thành công chủ trương phân vùng kinh tế nông nghiệp:

   • Các huyện phía Nam (Thuận An, Dĩ An, Thủ Dầu Một): Tập trung phát triển nông nghiệp đô thị, sinh vật cảnh, bảo tồn vườn cây ăn trái Lái Thiêu kết hợp du lịch sinh thái sông Sài Gòn.
   • Các huyện phía Bắc (Bến Cát, Dầu Tiếng, Tân Uyên, Phú Giáo): Trở thành vành đai chuyên canh cây cao su đại điền và tiểu điền, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (Khu nông nghiệp công nghệ cao An Thái - Phú Giáo, Khu chăn nuôi gia cầm công nghệ cao).

4. Giải quyết hài hòa bài toán chuyển dịch lao động và an sinh xã hội: Từ tỷ trọng lao động nông nghiệp 57,93% năm 1997, tỉnh đã đào tạo và chuyển đổi phần lớn lao động nông thôn sang công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Nhờ hệ thống hạ tầng giáo dục - dạy nghề phát triển vượt bậc (đến năm 2010 có 7 trường đại học, 7 trường cao đẳng, 13 trường trung cấp, 30 cơ sở đào tạo nghề, 89% xã có Trung tâm học tập cộng đồng), Bình Dương hạn chế tối đa tình trạng thất nghiệp sau thu hồi đất nông nghiệp.

5. Trích dẫn minh chứng trực tiếp từ văn bản nguồn:

   • Nghị quyết Đại hội VIII của Đảng nêu rõ: "Mục tiêu của CNH, HĐH là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại, CCKT hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất" [47, tr. 341].
   • Nghị quyết 04 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII (29/12/1997) chỉ đạo: "Cần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch CCKT nông nghiệp gắn với phân công lại lao động ở nông thôn; đẩy nhanh việc áp dụng công nghệ sinh học; thực hiện nhất quán chính sách giao đất, giao rừng cho các hộ gia đình" [49, tr. 14].
   • Báo cáo số liệu thống kê tỉnh Bình Dương xác nhận: "Năm 1997, GTSX ngành nông, lâm, thủy sản Bình Dương đạt 894.083 tỷ đồng, trong đó giá trị nông nghiệp chiếm 96,38%, lâm nghiệp 3,12% và thủy sản là 0,5%" [24, tr. 45].

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận: Cung cấp luận cứ thực tiễn chứng minh tính tất yếu của việc chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp trong quá trình đô thị hóa nhanh; đóng góp cho lý thuyết kinh tế chính trị về phát triển kinh tế nhiều thành phần ở cấp độ địa phương.
• Về phương pháp luận: Thiết lập quy trình phân tích lịch sử Đảng kết hợp dữ liệu thống kê kinh tế lượng, áp dụng cho các đề tài nghiên cứu lịch sử kinh tế địa phương.
• Về thực tiễn ứng dụng: Cung cấp kinh nghiệm thực chứng trong việc xây dựng chuỗi giá trị nông nghiệp, gắn kết giữa nhà máy chế biến trong khu công nghiệp với vùng cung ứng nguyên liệu nông thôn.
• Về chính sách công: Định hình lộ trình chính sách: (1) Quy hoạch đất nông nghiệp ổn định lâu dài; (2) Chính sách hỗ trợ lãi suất tín dụng cho trang trại công nghệ cao; (3) Chính sách đào tạo nghề và chuyển đổi sinh kế cho cư dân nông thôn.

---

Limitations và Future Research

1. Hạn chế nghiên cứu (Limitations):

   • Phạm vi nội dung tập trung chủ yếu vào nông nghiệp theo nghĩa hẹp (trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ nông nghiệp); phân ngành lâm nghiệp và thủy sản chỉ được khảo sát như các yếu tố phụ trợ do tỷ trọng thực tế tại Bình Dương chiếm rất nhỏ (dưới 4%).
   • Nguồn tư liệu lưu trữ cấp huyện trong giai đoạn 1997–1999 tại một số đơn vị mới tái lập, sáp nhập còn phân tán, gây khó khăn cho việc đối sánh vi mô từng xã.
   • Luận án kết thúc ở mốc năm 2010, chưa bao quát được giai đoạn chuyển đổi số nông nghiệp, nông nghiệp 4.0 và hội nhập các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) từ sau 2015.

2. Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

   • Hướng 1: Nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương đối với phát triển nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn giai đoạn 2011–2025.
   • Hướng 2: Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn lưu vực sông Đồng Nai - Sài Gòn đến quy hoạch cơ cấu nông nghiệp tỉnh Bình Dương.
   • Hướng 3: So sánh đối chiếu mô hình lãnh đạo chuyển dịch CCKT nông nghiệp giữa Bình Dương và các tỉnh có điều kiện tương đồng trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam (Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An).
   • Hướng 4: Nghiên cứu chuyển đổi cơ cấu xã hội - giai cấp nông dân Bình Dương dưới tác động của quá trình tích tụ tập trung ruộng đất và đô thị hóa toàn diện.

---

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật (Academic Impact): Luận án là tài liệu tham khảo chuẩn mực trong hệ thống các trường chính trị, các viện nghiên cứu khoa học xã hội và các khoa Lịch sử Đảng, Kinh tế chính trị trên toàn quốc.
• Chuyển đổi ngành nông nghiệp (Industry Transformation): Các phát hiện của luận án đúc kết quy luật phát triển kinh tế trang trại chăn nuôi khép kín, làm cơ sở thúc đẩy các doanh nghiệp lớn (như CP, Japfa, Vissan, Vinamilk) hợp tác đầu tư trang trại tập trung tại các huyện phía Bắc Bình Dương.
• Ảnh hưởng chính sách (Policy Influence): Cung cấp luận cứ lịch sử - thực tiễn trực tiếp giúp Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bình Dương xây dựng Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ IX (2010–2015), lần thứ X (2015–2020) về phát triển nông nghiệp đô thị, nông nghiệp kỹ thuật cao gắn với xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.
• Lợi ích xã hội và quốc tế: Mô hình chuyển đổi lao động nông thôn của Bình Dương là bài học kinh nghiệm giá trị cho các quốc gia đang phát triển trong việc xử lý xung đột giữa đô thị hóa và an sinh xã hội nông dân.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Tiếp cận phương pháp luận lịch sử - logic và hệ thống tư liệu kinh tế - lịch sử tin cậy để khai thác các khoảng trống nghiên cứu liên quan.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu Lịch sử Đảng, Kinh tế học: Sử dụng làm học liệu chuyên đề trong giảng dạy đường lối phát triển kinh tế của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ Đổi mới.
• Doanh nghiệp nông nghiệp và chủ trang trại: Nắm bắt quy luật quy hoạch vùng, chu kỳ thị trường nông sản và cơ chế hỗ trợ khoa học - kỹ thuật của địa phương.
• Nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý cấp tỉnh/huyện: Ứng dụng 5 bài học kinh nghiệm lịch sử vào việc ban hành các chính sách thu hút đầu tư, bảo đảm an ninh lương thực và phát triển bền vững nông nghiệp đô thị.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất là việc luận án cụ thể hóa và mở rộng Lý thuyết phát triển kinh tế hai khu vực của Arthur Lewis trong điều kiện một nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở cấp độ địa phương. Luận án chứng minh rằng sự dịch chuyển lao động và vốn từ nông nghiệp sang công nghiệp không làm suy thoái khu vực nông nghiệp, mà ngược lại, quá trình tích lũy công nghiệp đã tái đầu tư hiện đại hóa nông nghiệp thông qua việc công nghiệp hóa hạ tầng kỹ thuật (100% xã có điện lưới, 51 công trình thủy lợi phục vụ tưới tiêu năm 1999) và hình thành nông nghiệp công nghệ cao.

2. Điểm mới về phương pháp luận nghiên cứu so với các công trình trước đây? Trả lời: So với các công trình thuần túy lịch sử mô tả sự kiện hoặc kinh tế lượng đơn thuần (như Võ Thị Cẩm Vân, 2008 hay Cao Thị Việt Hương, 2010), luận án kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lịch sử Đảng (phân tích đường lối, sự lãnh đạo của Cấp ủy) với phương pháp phân tích cơ cấu kinh tế đa chiều (ngành - thành phần - vùng lãnh thổ), dựa trên kỹ thuật tam giác hóa dữ liệu (triangulation) kiểm chứng chéo giữa văn bản chính trị và số liệu niên giám thống kê liên tục trong 14 năm.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu nghiên cứu là gì? Trả lời: Tỷ trọng nông nghiệp trong cơ cấu GDP của tỉnh giảm rất sâu (từ 23% năm 1997 xuống dưới 5% năm 2010), nhưng giá trị sản xuất thực tế (GTSX) của nông nghiệp lại tăng liên tục với tốc độ bình quân 4,4%/năm. Sự sụt giảm tỷ trọng không phải do nông nghiệp suy thoái, mà do quy mô công nghiệp và dịch vụ tăng trưởng quá nhanh (GDP công nghiệp chiếm trên 60%). Nông nghiệp Bình Dương đã tái cơ cấu thành công từ chiều rộng sang chiều sâu với diện tích cây cao su đạt 83.855 ha và hệ thống trang trại chăn nuôi công nghệ cao quy mô lớn.

4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức tái lặp (Replication Protocol) không? Trả lời: Có. Luận án xây dựng quy trình nghiên cứu chuẩn hóa 4 bước: (1) Khảo sát bối cảnh tự nhiên, xã hội và di sản lịch sử; (2) Phân tích quá trình hoạch định chủ trương theo các kỳ Đại hội; (3) Đánh giá thực chứng kết quả chỉ đạo chuyển dịch theo 3 trục (ngành, thành phần, vùng); (4) Tổng kết ưu - khuyết điểm và đúc kết quy luật/bài học kinh nghiệm. Giao thức này hoàn toàn có thể áp dụng cho các nghiên cứu lịch sử Đảng bộ tại 63 tỉnh/thành phố trên cả nước.

5. Luận án đã phác thảo chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm tới như thế nào? Trả lời: Luận án định hình chương trình nghiên cứu tập trung vào 4 trọng tâm: Phát triển nông nghiệp tuần hoàn - nông nghiệp carbon thấp; Tích hợp công nghệ số và IoT trong chuỗi giá trị nông sản; Mô hình liên kết chuỗi giá trị Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam; và Chính sách bảo hiểm xã hội, chuyển đổi nghề bền vững cho thế hệ con em nông dân vùng đô thị hóa.

---

Kết luận

Luận án "Đảng bộ tỉnh Bình Dương lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010" của tác giả Bùi Thanh Xuân mang lại 5 đóng góp học thuật và thực tiễn cốt lõi:

1. Hệ thống hóa toàn diện, khoa học tiến trình lịch sử: Tái hiện sinh động, khách quan bức tranh chuyển dịch CCKT nông nghiệp Bình Dương trong suốt 14 năm (1997–2010) qua hai giai đoạn chiến lược (1997–2000 và 2001–2010), làm sáng tỏ sự phát triển tư duy lý luận của Đảng bộ tỉnh từ nông nghiệp truyền thống sang nông nghiệp hàng hóa hiện đại.
2. Làm rõ 3 trụ cột chuyển dịch cơ cấu đồng bộ: Đánh giá thực chứng sự chuyển dịch thành công về cơ cấu ngành (tăng chăn nuôi, cây công nghiệp dài ngày), cơ cấu thành phần kinh tế (kinh tế hộ tự chủ, kinh tế trang trại quy mô lớn) và cơ cấu vùng sản xuất (phân hóa rõ nét vùng Nam sinh thái đô thị và vùng Bắc nông nghiệp đại điền công nghệ cao).
3. Đúc kết 5 bài học kinh nghiệm lịch sử có giá trị quy luật:
   • Thứ nhất, thường xuyên quán triệt, vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng vào thực tiễn địa phương, đề ra chủ trương chuyển dịch CCKT nông nghiệp phù hợp với từng giai đoạn.
   • Thứ hai, phát huy sức mạnh tổng hợp nội lực địa phương, tranh thủ tối đa nguồn lực bên ngoài (vốn FDI, thị trường TP.HCM, công nghệ chế biến) để đẩy mạnh chuyển dịch CCKT nông nghiệp.
   • Thứ ba, thường xuyên quan tâm công tác đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm cho lao động nông thôn bị thu hồi đất phục vụ công nghiệp hóa.
   • Thứ tư, luôn luôn chú trọng nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, công nghệ sinh học và giống cao sản vào sản xuất nông nghiệp.
   • Thứ năm, tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của các cấp ủy Đảng, nâng cao hiệu lực quản lý, điều hành của chính quyền các cấp trong quy hoạch và thực thi chuyển dịch CCKT nông nghiệp.
4. Mở ra các hướng nghiên cứu học thuật mới: Đặt nền móng cho các nghiên cứu tiếp nối về quản trị nông nghiệp đô thị, kinh tế sinh thái và chuỗi cung ứng nông sản trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
5. Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn xác đáng: Là nguồn tư liệu chuẩn xác phục vụ việc nghiên cứu, biên soạn lịch sử Đảng bộ địa phương, lịch sử ngành nông nghiệp và hỗ trợ đắc lực cho các nhà hoạch định chính sách trong kỷ nguyên phát triển xanh và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến luận án Chương 2. Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Bình Dương về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010 Chương 3: Đảng bộ tỉnh Bình Dương lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ năm 2001 đến năm 2010 Chương 4: Nhận xét và kinh nghiệm 6 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Chuyển dịch CCKT nói chung và CCKT nông nghiệp nói riêng, là một trong những chủ trương lớn về phát triển kinh tế của Đảng trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước.

Vì vậy, chuyển dịch CCKT nông nghiệp, nông thôn theo hướng CNH, HĐH, là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của CNH, HĐH đất nước. Do đó, đề tài đã và đang thu hút sự quan tâm nghiên cứu không chỉ giới khoa học mà còn cả những nhà hoạt động thực tiễn. Đã có nhiều công trình khoa học được công bố, có thể khái quát thành các nhóm cơ bản sau: 1. Nhóm công trình nghiên cứu về phát triển nông nghiệp, nông thôn và chuyển dịch cơ cấu kinh tề nông nghiệp trong phạm vi cả nước Các tác giả PGS.

Lê Du Phong và Nguyễn Thành Độ đồng chủ biên (1994) về “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong điều kiện hội nhập với khu vực và thế giới”, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách trình bày cơ sở lý luận của chuyển dịch CCKT theo hướng hội nhập, khảo sát thực tiễn chuyển dịch CCKT ở một số vùng và địa phương; nêu các giải pháp chuyển dịch CCKT ở nước ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế; “Nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Trung tâm tư vấn đầu tư hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn VACVINA (CECARIDE), do PTS Đặng Thọ Xương chủ biên (1997), NXB Chính trị quốc gia, Há Nội. Cuốn sách tập hợp nhiều nguồn tài liệu, đã đưa ra những nhận xét đánh giá thực trạng nông nghiệp, nông thôn, thực chất của những thành tựu đã đạt được. Từ đó, nêu lên một số giải pháp đưa nông nghiệp, nông thôn Việt Nam phát triển theo hướng CNH, HĐH trong thời gian tới; “Nông nghiệp và nông thôn trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hợp tác hóa, dân chủ hóa” của Vũ Oanh (1998), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội.

Nội dung cuốn sách, tập hợp những bài viết tiêu biểu của chính tác giả trong thời kỳ trực tiếp chỉ đạo các hoạt động kinh tế nông nghiệp, đã đề cập những vấn đề 7 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 có tính lý luận được thể hiện trong đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển nông nghiệp, nông thôn. Đồng thời nêu lên những kinh nghiệm có tính tổng kết qua việc chỉ đạo thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, nhất là từ khi thực hiện Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị về đổi mới cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp; Cuốn sách “Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp ở Việt Nam” của TS. Trương Thị Tiến (1999), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách nêu quá trình đổi mới cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp được khởi đầu từ Nghị quyết Trung ương 6 (khóa IV) và sự ra đời của Chỉ thị 100 của Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Đây là thời kỳ nông nghiệp có sự chuyển biến rõ nét, nhất là sau Đại hộ VI của Đảng. Ở thời kỳ này, Đảng có sự phát triển mới về lý luận, đưa ra những quan điểm tư tưởng chỉ đạo phù hợp với cuộc sống, thúc đẩy sự phát triển trong KT-XH trong nông thôn. Đồng thời, thực tiễn cũng bộc lộ những mâu thuẫn, những vấn đề gay gắt đòi hỏi tiếp tục giải quyết. Những mâu thuẫn vốn có từ mô hình hợp tác hóa dựa trên cơ sở tập thể hóa triệt để về tư liệu sản xuất và sức lao động.

Do vậy, đổi mới cơ chế quản lý kinh tế nông nghiệp Việt Nam, là xuất phát từ thực tiễn và là quá trình chuyển đổi từ mô hình quản lý HTX sang quản lý hộ và HTX; “Chính sách phát triển nông nghiệp và nông thôn sau Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị”, của Lê Đình Thắng (2000), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách bàn về chủ trương đổi mới kinh tế nông nghiệp và nông thôn từ sau Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị về đổi mới quản lý kinh tế nông nghiệp (1988) đến trước Đại hội IX (4/2001) của Đảng. Tác giả khẳng định quá trình đổi mới kinh tế nông nghiệp của Đảng đúng đắn, phù hợp với quy luật khách quan và ngày càng hoàn thiện những chủ trương lớn về nông nghiệp, nông thôn đã góp phần quyết định tăng trưởng và phát triển liên tục trong nông nghiệp ở Việt Nam; “Thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế trang trại trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Đình Hương chủ biên (2000), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. Theo tác giả, kinh tế trang trại là một bước phát triển cao của kinh tế hộ.

Thừa nhận kinh tế trang trại, là thừa nhận quá trình chuyển nhượng - tích tụ ruộng đất, phát huy mạnh mẽ tính chủ động, năng 8 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 động và khả năng sáng tạo của hộ nông dân trong việc phát huy những lợi thế so sánh để làm giàu cho gia đình mình, cho xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của quê hương, đất nước. Tuy nhiên, thực trạng kinh tế trang trại ở Việt Nam còn nhiều hạn chế như: Sự thiếu quy hoạch, kế hoạch, đất sản xuất trang trại đều là đất thuê, mướn, thầu với thời gian ngắn, không ổn định; quy mô trang trại chưa ổn định, việc tiếp thu kỹ thuật còn chậm; trình độ quản lý, tiếp cận thị trường của nhiều chủ trang trại còn yếu kém; lao động chủ yếu có trình độ phổ thông đơn giản; nhiều trang trại thiếu vốn sản xuất. Từ đó, tác giả nêu một loạt các giải pháp nhằm phát triển trang trại thời kỳ CNH, HĐH ở Việt Nam; “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và xu hướng phát triển kinh tế nông nghiệp Việt Nam theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa từ đầu thế kỷ XX đến thế kỷ XXI của thời đại kinh tế tri thức” của Lê Quốc Sử (2001), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách nêu rõ lý luận cơ bản về CCKT nói chung và CCKT nông nghiệp nói riêng theo hướng CNH, HĐH trong thời đại kinh tế tri thức.

Những mô hình về phát triển kinh tế nông nghiệp xưa và nay trên thế giới. Dường lối, chủ trương và chính sách đối với nông nghiệp của Đảng từ năm 1975 đến năm 2001. Cuốn sách giới thiệu một cách khá toàn diện về vấn đề chuyển dịch CCKT nông nghiệp theo hướng CNH, HĐH, lý luận, chủ trương và đường lối trong nước; khảo sát thực tiễn điều tra nghiên cứu nông nghiệp, nông thôn ngoại thành Thành phố Hồ Chí Minh; “Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi mới (1986- 2002)”, của PGS. Nguyễn Sinh Cúc (2002), NXB Thống Kê, Hà Nội.

Tác giả của cuốn sách khẳng định sau gần 20 năm đổi mới, nông nghiệp, nông dân và nông thôn Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu trên nhiều lĩnh vực. Song, bên cạnh những thành tựu, nông nghiệp, nông thôn và nông dân nước ta cũng đã xuất hiện những khó khăn, thách thức mới như: vấn đề ruộng đất ở nông thôn, vấn đề lao động, việc làm của nông dân, vấn đề thu nhập và đời sống của nông dân, khoảng cách thu nhập giữa nông thôn và thành thị gia tăng, vấn đề phương thức sản xuất nông nghiệp, tiêu thụ nông sản hàng hóa cho nông dân. Những vấn đề trên cần được Đảng đưa ra những chủ trương mới, tìm ra giải pháp phù hợp trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế; 9 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 “Phát triển nền nông nghiệp hàng hóa ở Việt Nam, thực trạng và giải pháp” do tác giả Trần Xuân Châu chủ biên (2003), NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội. Cuốn sách tập trung làm rõ thực trạng nền nông nghiệp Việt Nam sau gần 20 năm đổi mới vẫn là nền sản xuất nhỏ, phân tán, manh mún, trong khi đó đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp do quá trình đô thị hóa, ô nhiễm môi trường… Từ đó, tác giả nêu một số giải pháp phát triển bền vững cho nông nghiệp Việt Nam ở tầm vĩ mô; “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI”, do TS Nguyễn Trần Quế làm chủ biên (2004), NXB Khoa học xã hội, Hà Nội.

đã đi sâu phân tích và đánh giá một cách tổng quát sự chuyển dịch CCKT Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI. Qua đó, rút ra những ưu điểm, hạn chế, xu hướng chuyển dịch và các giải pháp thúc đẩy chuyển dịch CCKT nhanh hơn. Tác giả đã sử dụng những số liệu phong phú và có nguồn gốc từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, các báo, tạp chí, cơ quan trong nước kết hợp với luận giải khoa học, cung cấp một bức tranh tổng quát về chuyển dịch CCKT Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI; “Góp phần phát triển bền vững nông thôn Việt Nam”, của tác giả Nguyễn Xuân Thảo (2004), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội. Nội dung cuốn sách gồm những vấn đề nông nghiệp, nông thôn mang tính chiến lược, những vấn đề sử dụng đất đai, an ninh lương thực, quy hoạch các vùng kinh tế, vấn đề việc làm ở nông thôn, lợi ích người lao động; phân tích, luận giải đóng góp ý kiến cho vấn đề sản xuất lương thực, quy hoạch các vùng kinh tế, vấn đề việc làm ở nông thôn… Đây không phải là cuốn sách viết chuyên về chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn, nhưng có một bài đã đề cập đến các phần là những vấn đề lớn ở tầm chiến lược đối với phát triển nông nghiệp, chuyển dịch CCKT nông nghiệp; “Một số kinh nghiệm điển hình về phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của tác giả Lưu Văn Sùng (2004), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Cuốn sách đã trình bày mô hình tiên tiến trên con đường hợp tác, sáng tạo thực hiện công cuộc đổi mới trong nông nghiệp, tiêu biểu như: Con đường hợp tác lên chủ nghĩa xã hội từ một tỉnh của đồng bằng sông Hồng (Hải Dương); Con đường phát triển nông nghiệp, nông thôn của một đơn vị tiê tiến 10 (LUAN.2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.