I. Phạm vi điều chỉnh của Dự thảo Luật Phí và Lệ phí
Kỷ yếu hội thảo khoa học tập trung vào việc phân tích phạm vi điều chỉnh của Dự thảo Luật Phí và Lệ phí. Phạm vi này bao gồm các quy định về danh mục phí, lệ phí, người nộp phí, tổ chức thu phí, nguyên tắc xác định mức thu, và các chế độ miễn, giảm phí. Cải cách tài chính công đòi hỏi sự rõ ràng trong việc xác định phạm vi điều chỉnh để đảm bảo tính hiệu quả của luật. Tuy nhiên, dự thảo hiện tại còn thiếu sự đồng bộ giữa cấu trúc và nội dung, đặc biệt là việc đặt vấn đề về phạm vi điều chỉnh chưa tương ứng với cấu trúc dự thảo.
1.1. Vấn đề về chủ thể quyết định mức phí và lệ phí
Một trong những vấn đề được đề cập là chủ thể quyết định mức phí và lệ phí. Theo dự thảo, chủ thể này bao gồm Chính phủ, Bộ Tài chính, và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh. Tuy nhiên, việc ủy quyền lại cho Bộ Tài chính thực hiện nhiệm vụ này cần được xem xét kỹ lưỡng. Luật phí và lệ phí cần phân định rõ ràng giữa các loại phí và lệ phí, đặc biệt là những loại có tính chất bắt buộc cao và tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
1.2. Đề xuất cải thiện phạm vi điều chỉnh
Các đề xuất cải thiện bao gồm việc bổ sung thẩm quyền quyết định mức phí, lệ phí và xác định rõ các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của luật. Cải cách hành chính cần được áp dụng để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc quản lý phí và lệ phí. Ngoài ra, cần xem xét lại thẩm quyền quyết định mức cụ thể để tránh tình trạng chồng chéo trong quản lý.
II. Thuật ngữ và giải thích từ ngữ trong Dự thảo Luật Phí và Lệ phí
Hội thảo khoa học cũng tập trung vào việc phân tích các thuật ngữ và giải thích từ ngữ trong Dự thảo Luật Phí và Lệ phí. Việc sử dụng các thuật ngữ như 'phí' và 'lệ phí' cần được làm rõ để tránh nhầm lẫn trong quá trình áp dụng luật. Tài chính công đòi hỏi sự chính xác trong việc định nghĩa các khoản thu để đảm bảo tính công bằng và minh bạch.
2.1. Sự khác biệt giữa phí và lệ phí
Theo quan điểm của học giả Michel Bouvier, 'lệ phí' là khoản tiền nhận được khi cung cấp dịch vụ, mang tính chất thù lao, trong khi 'phí' là khoản tiền trả cho dịch vụ đã nhận được, tương đương với giá trị dịch vụ. Luật tài chính công cần phân biệt rõ ràng giữa hai khái niệm này để tránh tình trạng thất thu ngân sách.
2.2. Đề xuất cải thiện thuật ngữ
Các đề xuất bao gồm việc diễn đạt lại nội dung của các thuật ngữ 'phí' và 'lệ phí' sao cho khoa học, chính xác và dễ hiểu. Cải cách tài chính công cần được áp dụng để đảm bảo rằng các thuật ngữ được sử dụng trong luật phản ánh đúng bản chất của các khoản thu, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng pháp luật.
III. Thực trạng và đề xuất cải cách trong quản lý phí và lệ phí
Kỷ yếu hội thảo khoa học cũng đề cập đến thực trạng quản lý phí và lệ phí hiện nay, đặc biệt là tình trạng 'loạn phí' và chồng chéo trong các quy định. Cải cách tài chính công cần tập trung vào việc minh bạch hóa các khoản thu và đảm bảo tính hợp lý trong việc quản lý phí và lệ phí.
3.1. Thực trạng loạn phí
Thực trạng hiện nay cho thấy có nhiều khoản phí và lệ phí bất hợp lý hoặc chồng chéo, gây ra những hiệu ứng tiêu cực từ xã hội. Phí và lệ phí cần được quản lý chặt chẽ để tránh tình trạng này, đặc biệt là trong các lĩnh vực như nông nghiệp và giao thông.
3.2. Đề xuất cải cách
Các đề xuất cải cách bao gồm việc xây dựng các nguyên tắc miễn, giảm phí và lệ phí, đồng thời đảm bảo tính minh bạch trong việc quản lý các khoản thu. Luật phí và lệ phí cần được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu cải cách tài chính công, từ đó tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
