đặt vấn đề cho chính phủ của mỗi quốc gia phải có những điều chỉnh mang tính căn bản và toàn diện trong chính sách để đáp ứng yêu cầu xây dựng một thị trường tài chính tăng trưởng nhanh và bền vững. Cách mạng công ngiệp 4.0 đem đến cho toàn xã hội nói chung và lĩnh vực ngân hàng nói riêng nhiều lợi ích. Sự tăng trưởng vượt bậc của nền kinh tế thế giới nhờ công nghệ kỹ thuật là điều chúng ta có thể thấy rõ nhưng bên cạnh đó chính sự tinh vi của công nghệ cũng đem lại những rủi ro không gian mạng nếu không có sự kiểm soát chặt chẽ của bộ máy các cấp lãnh đạo, cụ thể hơn trong lĩnh vực Ngân hàng là sự quyết liệt trong chính sách của các NHTW quốc tế. Mục tiêu nghiên cứu: Nhằm nghiên cứu về cách thức và kinh nghiệm quản lý hệ thống các NHTM của NHTW quốc tế trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, nhóm chúng em xin chọn đề tài “Nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước về quản lý của NHTW đối với hệ thống các NHTM trong bối cảnh CMCN 4.0” làm đề tài tiểu luận, từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho chính phủ Việt Nam để học tập và tận dụng triệt cơ hội để phát triển kinh tế trong thời kì Cách mạng công nghiệp lần thứ tư này.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu: - Thực trạng chuyển đổi số của NHTW quốc tế, những thách thức và khó khăn mà các NHTW và NHTM gặp phải trong quá trình đó. - Chính sách mà một số quốc gia trên thế giới thử nghiệm để đương đầu với những thách thức cũng như nắm bắt cơ hội phát triển trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Phạm vi nghiên cứu: Để phục vụ cho nghiên cứu này, nhóm chúng em sẽ tập trung nghiên cứu kinh nghiệm quản lý NHTM của các NHTW ở các quốc gia: Mỹ, Trung Quốc, Anh và các nước Châu Âu trong những năm gần đây. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, KHUNG PHÂN TÍCH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1.
Tổng quan nghiên cứu trong nước và quốc tế: 1.1 Quốc tế: ➢ Bài báo đăng trên Financial Times: “Central banks see limited roles for crypto in reverse operations” của Eva Szalay, London 7/2021 Tác giả cho biết các NHTW hoài nghi rằng bitcoin và các loại tiền điện tử khác sẽ thay thế vàng như một kho lưu trữ giá trị an toàn nhưng lạc quan về triển vọng cho các đồng tiền kỹ thuật số chính thức khi các nhà chức trách vật lộn với sự bùng nổ tiền điện tử. ➢ Bài phân tích đăng trên Fintech Futures: “Globalisation, crypto and the new cold war” của Dace Wallace, 10/9/2021 Đây là những phân tích dựa trên những sự kiện mới nhất trên thế giới trong làn sóng từ chối tiền điện tử, bao gồm cuộc đàn áp gần đây của Trung Quốc và việc Tesla không chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin, … Tác giả đã nhấn mạnh tầm quan trọng về vấn đề Blockchain nhằm giúp mọi người lưu ý nhiều hơn. ➢ Bài báo đăng trên Financial Times: “Central banks step up fight againist cryptocurrencies” của Eva Szalay, London 23/6/2021 Bài báo chỉ ra rằng các NHTW đã có động thái tăng cường phủ định tiền điện tử khi cuộc chiến về hệ thống tiền tệ leo thang, lập luận rằng các đồng kỹ thuật số như bitcoin có ít tính năng trao đổi và "làm việc chống lại lợi ích cộng đồng". Qua đó thể hiện quyết tâm của họ trong việc kiểm soát loại tiền crypto này.
➢ Bài báo trên trang Tôi yêu Bitcoin đăng ngày 4/6/2020: “Tiền kỹ thuật số: Vũ khí mới của các Ngân hàng trung ương toàn cầu” và bài viết: “CBDC là gì? Đồng tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương” của trang Đầu tư thụ động đăng vào 22/3/2021 Hai bài đăng tập trung giới thiệu về đồng kỹ thuật số của NHTW có tên CBDC (Central Bank Digital Currency) và chức năng của chúng. Đại diện cho Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), ông Jerome Powell gần đây đã nói về các biện pháp mới được thực hiện trong cuộc khủng hoảng tài chính. Phát biểu này của ông Powell được nhiều người cho rằng là bằng chứng về sự cần thiết của tiền điện tử cấp độ quốc gia của Ngân hàng Trung ương. Qua đó bài báo chỉ ra các ưu điểm của đồng điện tử quốc gia và tầm nhìn tương lai khi phát triển chúng.
➢ Bài đăng trên Fintech Futures: “Monetary Authority of Singapore and Banque de France conduct cross-border CBDC test” của Martin Wybrow, 13/7/2021 Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) và Banque de France đã thông báo hoàn thành thành công thử nghiệm thanh toán và thanh toán xuyên biên giới sử dụng tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC). Mạng m-CBDC chung cho phép hai ngân hàng trung ương có khả năng hiển thị về thanh toán xuyên biên giới trong khi vẫn kiểm soát độc lập việc phát hành và phân phối CBDC của riêng họ. ➢ Bài nghiên cứu “The Future of Central Banking” được viết bởi Hiromi Yamaoka và được đăng trên trang degruyter.com ngày 26/09/2019 Tác giả đã giải thích và nêu ra những thách thức đặt ra cho ngân hàng trung ương trong thời đại chuyển đổi số với sự phát triển của công nghệ và ứng dụng rộng rãi của dữ liệu. Thứ nhất, do đổi mới kỹ thuật số, các công ty và cá nhân ngày càng nhạy cảm hơn với chi phí xử lý, vận chuyển và lưu trữ tiền mặt.
Trong một môi trường như vậy, các ngân hàng trung ương có thể cần phải đánh giá hiệu quả của các cơ sở hạ tầng hiện có, và xem xét liệu các phương án để nâng cao hiệu quả của nền kinh tế thông qua việc cải thiện các dịch vụ của mình. Thật vậy, tại các nền kinh tế lớn, bên cạnh việc cố gắng cải thiện hệ thống thanh toán gộp (RTGS) theo thời gian thực, một số ngân hàng trung ương đang nghiên cứu các vấn đề về tiền tệ kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC). Thứ hai, khi số lượng công ty tham gia vào ngành tài chính tăng lên, các ngân hàng trung ương cần xem xét những đơn vị nào nên được phép tiếp cận với các tài khoản ngân hàng trung ương và được cung cấp thanh khoản. Hơn nữa, để đảm bảo sự ổn định của các khoản thanh toán, quyết toán và hệ thống tài chính, các ngân hàng trung ương cần phải theo dõi hoặc giám sát không chỉ hoạt động của các tổ chức tài chính truyền thống mà còn của những người tham gia vào ngành dịch vụ tài chính.
Ví dụ: kể từ tháng 4 năm 2018, Ngân hàng Trung ương Anh đã cho phép các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán phi ngân hàng truy cập trực tiếp vào hệ thống thanh toán của mình, với điều kiện phải tuân theo một khuôn khổ giám sát hiệu quả. Hơn nữa, các ngân hàng trung ương được yêu cầu kiểm tra tác động của việc áp dụng AI và thuật toán vào các chiến lược giao dịch như giao dịch tần suất cao (HFT) trên thị trường tài chính. Thứ ba, với tư cách là “chất xúc tác”, các ngân hàng trung ương có thể cần xem xét cách giao tiếp hiệu quả với nhiều đơn vị khác nhau để tạo điều kiện phối hợp và hợp tác nhằm nâng cao hiệu quả của các dịch vụ tài chính trong khi duy trì sự ổn định tài chính. Thứ tư, sự phát triển của thanh toán “không dùng tiền mặt” dựa trên kỹ thuật số cũng đặt ra nhiều vấn đề khác nhau cho ngân hàng trung ương.
Ví dụ: Thanh toán di động đặt ra những thách thức mới liên quan đến sự ổn định của thanh toán và an ninh mạng. Bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư đang trở nên quan trọng hơn tất cả khi các công ty đang tích lũy một lượng lớn dữ liệu khách hàng thông qua các nền tảng thanh toán kỹ thuật số. Ngoài ra, vì tiền và dữ liệu ngày càng liên kết với nhau, các ngân hàng trung ương có thể cần phải xem xét các cách thức mà họ có thể theo dõi diễn biến của các hoạt động kinh tế và giá cả liên quan. Ví dụ, nhiều công ty đang giảm giá và tặng thưởng để đổi lấy dữ liệu khách hàng, các ngân hàng trung ương có thể trở nên khó khăn trong việc theo dõi diễn biến của giá cả trong thương mại điện tử.
➢ EU: • Bài báo cáo đăng trên Bản tin Kinh tế tháng 4/2021 của European Central Bank: “Economic and monetary developments” Bài báo cáo phân tích và đánh giá về thị trường tài chính trên nhiều mặt đặc biệt là lĩnh vực ngân hàng. Đặc biệt bài nghiên cứu đã chỉ ra diễn biến kinh tế và tiền tệ cũng như những ảnh hưởng đến trung gian tài chính và phân bổ vốn trong thời gian bình thường khi có sự xuất hiện của đồng kỹ thuật số trung ương. Qua đó đề cập một số biện pháp phòng thủ trong thời đại công nghệ số. • Bài nghiên cứu của EBC: “Digiatal experimentation scope and key learnings” vào tháng 9/2020 Bài viết tập trung nghiên cứu số liệu cụ thể trong năm 2020 qua việc phát hành và thử nghiệm các dịch vụ công nghệ trong hệ thống quản lý của ngân hàng một cách chi tiết để từ đó đưa ra các bài học quan trọng cần sửa đổi trong hệ thống kỹ thuật số.
Đó là những quan điểm rất chi tiết về sổ cái đồng euro kỹ thuật số, về giao dịch với người dùng, quyền riêng tư, quyền truy cập, … • Bài phát biểu của EBC trên BIS: “On the new frontier – European in the digital age” của Fabio Panetta vào ngày 22/10/2020 Bài phát biểu thể hiện nỗ lực của NHTW Châu Âu trong việc nhìn nhận sự thay đổi của thanh toán trong thời kì 4.0 và sự cần thiết của các cấp chính quyền trong việc thúc đẩy, kiểm soát chặt chẽ sự thay đổi về mặt kỹ thuật số. Thị trường Châu Âu đã ghi nhận những tiến bộ đáng kể khi bắt tay vào giám sát quá trình chuyển đổi của thời đại CMCN lần thứ tư. • Bài báo với tiêu đề “Công nghệ trong bảo mật: Chìa khóa thúc đẩy thanh toán điện tử” được đăng ngày 28/06/2019 trên trang thoibaonganhang.vn Bài báo chỉ ra rằng việc gian lận trong thanh toán số là một trong những vấn đề đáng báo động và là thách thức hàng đầu trong lĩnh vực thanh toán trong tương lai bởi nó gây ra những thiệt hại khổng lồ cho các nhà bán lẻ trên thế giới. Tuy nhiên, cũng đã xuất hiện rất nhiều phương pháp để đảm bảo an ninh công nghệ thông tin và phòng chống tội phạm công nghệ cao trong lĩnh vực ngân hàng, điển hình là việc ứng dụng công nghệ sinh trắc học.
“Trên thế giới đã có trường hợp Halifax - một ngân hàng ở Anh thử nghiệm công nghệ xác thực cho dịch vụ ngân hàng online bằng nhịp tim.