MỞ ĐẦU Tín cấp t ết củ đề t Thuế ra đời và tồn tại cùng với sự tồn tại, phát triển của Nhà nƣớc, là nguồn thu chủ yếu ngân sách nhà nƣớc và là một công cụ quan trọng mà bất kỳ quốc gia nào cũng sử dụng để thực thi chức năng, nhiệm vụ của mình. Quản lý thuế là một trong những hoạt động quản lý hành chính Nhà nƣớc nhằm thực hiện các mục tiêu đặt ra cho thuế trên cơ sở tổ chức bộ máy quản lý thuế theo mô hình quản lý phù hợp từng thời kỳ phát triển kinh tế - xã hội. Quốc hội khóa XIV đã ban hành Luật quản lý thuế số 38/2019 QH14 ngày 13/6/2019 có hiệu lực từ ngày 1/7/2020 thay thế luật Luật quản lý thuế số 78/2006/QH11 ngày 29/11/2006 có hiệu lực từ ngày 01/07/2007; Luật đã trao quyền chủ động cho ngƣời nộp thuế trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nƣớc, ngƣời nộp thuế tự khai thuế, tự tính thuế, tự nộp thuế và tự chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật về tính trung thực của mình, cơ quan thuế chỉ giám sát, kiểm tra việc tuân thủ pháp luật của ngƣời nộp thuế nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho ngƣời nộp thuế. Kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển và hội nhập với thế giới là quy luật tất yếu vì vậy dẫn đến công tác quản lý thuế ngày càng khó khăn và phức tạp.
Tổ chức quản lý thu thuế từng bƣớc đƣợc cải cách, hiện đại hoá; trình độ chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ công chức thuế ngày càng đƣợc nâng lên nhƣng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề bất cập đó là tình trạng lợi dụng kẽ hở của các chính sách, chế độ, luật thuế hoặc dựa vào tính chất phức tạp trong hoạt động kinh doanh, khó kiểm soát nhƣ kinh doanh đa cấp, kinh doanh mạng Internet, các doanh nghiệp đầu tƣ nƣớc ngoài thực hiện các giao dịch liên kết ngày càng đa dạng phức tạp. để khai man, trốn lậu thuế, chậm nộp thuế. Chính vì vậy để đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nƣớc, yêu cầu quản lý thuế ngày càng trở nên cấp thiết, trong đó hoàn thiện công tác kiểm tra thuế là nhiệm vụ trung tâm không thể thiếu trong công tác quản lý thuế. Kiểm tra là một trong những hoạt động hết sức quan trọng, mang tính chất đặc thù.
Công tác kiểm tra thuế không những là một chức năng thiết yếu của cơ quan quản lý thuế mà còn là một đòi hỏi tất yếu trong quá trình quản lý thu thuế nhằm đảm bảo thu đúng, thu đủ, thu kịp thời cho ngân sách nhà nƣớc, đảm bảo 1 công bằng trong cạnh tranh kinh doanh tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp cùng phát triển. Với cách quản lý này một trong những khâu rất quan trọng phải tăng cƣờng hoàn thiện công tác quản lý kiểm tra thuế để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, sự công bằng trong nghĩa vụ thuế cũng nhƣ nâng cao tính tự giác cho ngƣời nộp thuế trong việc khai thuế, tính thuế và nộp thuế, hoàn thiện kiểm tra thuế nhƣ là một biện pháp hiệu quả để phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm về thuế; xuất phát từ thức tiễn trên tác giả chọn đề tài: "Kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp do Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý" làm luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ chuyên ngành quản trị kinh doanh. Mục tiêu nghiên cứu - Hệ thống các vấn đề lý luận về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp. - Phân tích thực trạng công tác kiểm tra thuế tại trụ sở ngƣời nộp thuế đối với doanh nghiệp do Văn phòng Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý.
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra thuế tại trụ sở ngƣời nộp thuế đối với doanh nghiệp do Văn phòng Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý. Đ tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu của đề tài Cục Thuế tỉnh Thanh hóa quản lý theo mô hình 02 cấp gồm văn phòng Cục và 14 Chi cục thuế khu vực huyện, thị xã, thành phố. Công tác kiểm tra thuế đối với các doanh nghiệp quản lý bao gồm: [2] kiểm tra hồ sơ khai thuế tại cơ quan thuế (CQT) và [3] kiểm tra thuế tại trụ sở ngƣời nộp thuế (NNT).
Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là Công tác kiểm tra thuế tại trụ sở ngƣời nộp thuế đối với doanh nghiệp do Văn phòng Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý. Phạm vi nghiên cứu của đề tài * Về không gian: Nghiên cứu các doanh nghiệp đƣợc kiểm tra thuộc Văn phòng Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý. * Về thời gian: Sử dụng số liệu thứ cấp từ năm 2018-2020 các doanh nghiệp đƣợc kiểm tra thuộc Văn phòng Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý.1 Phương pháp thu thập thông tin, số liệu Đề tài sử dụng nguồn số liệu thứ cấp đƣợc công bố tại Văn phòng Cục thuế tỉnh Thanh Hoá nhƣ: báo cáo tổng kết năm, báo cáo tổng kết công tác kiểm tra hàng năm, các doanh nghiệp thuộc văn phòng Cục thuế quản lý và một số văn bản quy định liên quan. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu * Xử lý số liệu Các số liệu sau khi thu thập sẽ đƣợc đƣa vào máy vi tính với phần mềm Excel để tổng hợp và hệ thống hoá lại những tiêu thức cần thiết, thể hiện bằng đồ thị, bảng biểu.
* Phƣơng pháp phân tích số liệu. - Phƣơng pháp thống kê mô tả: Phƣơng pháp này sử dụng các chỉ tiêu số tuyệt đối, số tƣơng đối để mô tả thực trạng tình hình Kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp do Cục Thuế quản lý. - Phƣơng pháp phân tích so sánh: Phƣơng pháp này dùng để so sánh đối chiếu các chỉ tiêu thống kê, để so sánh các chỉ tiêu theo thời gian và theo không gian. Thống kê so sánh là phƣơng pháp tính toán các chỉ tiêu theo các tiêu chí khác nhau và đƣợc đem so sánh với nhau, so sánh có nhiều loại: So sánh với kế hoạch, so sánh theo thời gian, so sánh theo không gian, so sánh các điểm nghiên cứu khác nhau trong cùng một vấn đề.
- Phƣơng pháp tổng hợp: Nhằm tổng hợp các kết quả nghiên cứu từng nội dung thành báo cáo tổng hợp luận văn. Kết cấu luận văn Ngoài phần tính cấp thiết của đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng với các nội dung cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng công tác kiểm tra thuế tại trụ sở ngƣời nộp thuế đối với doanh nghiệp do Văn phòng Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra thuế tại trụ sở ngƣời nộp thuế đối với doanh nghiệp do Văn phòng Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa quản lý. 3 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LU N VỀ KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP Tổn qu n n n cứu Thanh kiểm tra thuế là một trong những chức năng cơ bản của hoạt động quản lý thuế. Chính vì vậy trong thời gian qua ở Việt Nam đã có khá nhiều công trình khoa học nghiên cứu về kiểm tra, thanh tra thuế dƣới dạng giáo trình, luận văn thạc sĩ, luận ăn tiến sĩ, hoặc ở một số bài báo.
Có thể liệt kê một số công trình tiêu biểu sau: - Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Cảnh Bảy (2014), về Hoàn thiện công tác kiểm tra, thanh tra thuế ở Cục Thuế tỉnh Hà Tĩnh đã đi đến kết luận Cục Thuế tỉnh Hà Tính xác định kiểm tra, thanh tra thuế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác quản lý thu thuế. Công tác kiểm tra, thanh tra thuế của tỉnh Hà Tĩnh đƣợc tiến hành thƣờng xuyên, đã góp phần quan trọng vào kết quả chung của ngành thuế. Qua công tác kiểm tra, thanh tra thuế đã phát hiện kịp thời những hành vi vi phạm pháp luật về thuế, kiến nghị sữa đổi bổ sung cơ chế chính sách về thuế.góp phần tích cực trong việc chống thất thu ngân sách nhà nƣớc, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngƣời nộp thuế. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau công tác kiểm tra, thanh tra thuế tại Cục Thuế tỉnh Hà Tĩnh vẫn còn nhiều bất cập, khiến cho công tác quản lý thuế chƣa thực sự hiệu quả.
Trên cơ sở định hƣớng phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh, để công tác kiểm tra, thanh tra thuế hiệu quả, Cục Thuế tỉnh Hà Tĩnh cần thực hiện các giải pháp nhằm kiện toàn đội ngũ kiểm tra, thanh tra đủ phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; Tăng cƣờng kiểm tra việc thực hiện các nghiệp vụ quản lý, đồng thời các kiến nghị với ngành thuế, UBND tỉnh Hà Tĩnh, Bộ Tài chính hoàn thiện hệ thống chính sách thuế và Quản lý thuế nhằm thực hiện tốt quá trình hoàn thiện kiểm tra, thanh tra thuế theo cơ chế tự khai tự nộp thuế trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh góp phần phát triển kinh tế, xã hội tỉnh - Luận văn của tác giả Lê Thị Thu Nhàn (2019) về tăng cƣờng công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp tại Chi cục Thuế huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa đã khẳng đinh doanh nghiệp đã có đóng góp nhất định cho phát triển kinh tế của huyên Nông Cống, tuy nhiên hoạt động kiểm tra thuế với đối tƣợng này vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề bất cập. Luận văn cho rằng qua kiểm tra thuế tại 4 huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa, trong nhiều năm qua đã không ít doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở của các chính sách, chế độ, luật thuế hoặc dựa vào tính chất phức tạp trong hoạt động kinh doanh, khó kiểm soát để khai man, trốn thuế, chậm nộp thuế làm thất thoát và ảnh hƣởng đến công tác thu ngân sách Nhà nƣớc. Mặc dù, Chi cục thuế huyện Nông Cống đã đƣa ra nhiều giải pháp để quản lý thu thuế nhƣng đến nay chƣa có một đề tài nào nghiên cứu sâu về giải pháp để tăng cƣờng công tác kiểm tra thuế. Chính vì vậy, sau nghiên cứu, tác giả đã đề xuất 5 nhóm giải pháp tăng cƣờng hệ thống tin học, đào tạo nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, tăng cƣờng phối hợp giữa các ban ngành.
- Luận văn thạc sĩ kinh tế của Phan Văn Vịnh (2013) “Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra thuế đới với các doanh nghiệp tại văn phòng cục thuế tỉnh Hƣng yên”. Đề tài đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế đối với NNT tại văn phòng cục thuế tỉnh Hƣng Yên.