Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam — CN Đà Nẵng. Chương 3: Các khuyến nghị hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - CN Đà Nẵng. Tổng quan tình hình nghiên cứu Rủi ro tín dụng là một trong các rủi ro cốt lõi, có ảnh hưởng quan trọng đối với tình hình kinh doanh của ngành ngân hàng.
Vì vậy, ngăn ngừa và kiểm soát rủi ro liên quan đến nghiệp vụ tín đụng chính là mối quan ngại hàng đầu của các NHTM. Suốt khoảng thời gian gần đây, những nghiên cứu về kiểm soát rủi ro tín dụng đối với hoạt động tín dụng cho mỗi phân khúc khách hàng khác nhau, đặc biệt là nhóm khách hàng doanh nghiệp đã bắt đầu dành được nhiều sự quan tâm. Hau như tat cả ngân hàng thương mại luôn quan tâm chú trọng tới cho vay khách hàng doanh nghiệp, vì đây là nhóm khách hàng có nguồn lợi nhuận cao, ổn định, đồng thời tăng lợi thế cạnh tranh cho ngân hàng. Bên cạnh việc tăng dư nợ cho vay đối với phân khúc doanh nghiệp, thì kiểm soát rủi ro tín dung cũng là một điểm mà các ngân hàng phải đặc biệt quan tâm.
Có thể nói, kiểm soát rủi ro trong cho vay doanh nghiệp có ý nghĩa hết sức quan trọng trong hoạt động của NHTM, đã có nhiều tác giả nghiên cứu thông qua các bài báo đăng tải trên các tạp chí chính thống hay lựa chọn làm đề tài nghiên cứu của luận văn. Tuy nhiên, mỗi đề tài nghiên cứu đều có điểm mạnh và điểm yếu riêng. Trong suốt quá trình làm đề tài nghiên cứu, tác giả cũng đã xem xét đọc tài liệu và tham khảo một số bài viết, luận án nghiên cứu của một số tác giả. Một số bài báo như bài viết về “Hạn chế rủi ro tín dụng và nâng cao hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng thương mại Việt Nam” của Vũ Thị Thanh Thủy và Vũ Thị Ánh Tuyết ở Tạp chí Ngân hàng, tháng 4/2023.
Tác giả bài viết đã phân tích đưa ra những thực trạng rủi ro tín dụng hiện nay ở nhiều khía cạnh như về dư nợ tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, dự phòng rủi ro tín dụng kết hợp với việc phân tích kết quả hoạt động kinh doanh ở tại NHTM thông qua báo cáo tài chính giai đoạn 2020 — 2022 cùng sự tác động của đại dịch Covid- 19, rủi ro tín dụng có xu hướng gia tăng nhưng kết quả kinh doanh mang lại cho NHTM thì ít thay đôi so với giai đoạn trước. Bài viết của Đào Văn Chung, “Giải pháp giảm thiểu rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh Covid-19”, Tạp chí Thị trường Tài chính Tiền tệ, tháng 10/2021. Bài viết phân tích một số thực trạng và nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro cũng như công tác quản lý rủi ro liên quan đến hoạt động tín dụng của các NHTM. Từ đó, đề xuất các giải pháp hạn chế và quản trị rủi ro tín dụng của các NHTM trong bối cảnh nền kinh tế bi ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19.
Bài viết của Nguyễn Thị Hồng Ánh, Nguyễn Thi Hà, “Một số giải pháp nâng cao chất lượng hệ thống kiểm soát nội bộ đối với nghiệp vụ tín dụng tại quỹ tín dụng nhân đân tại việt nam” đăng tải trên Tạp chí Kinh tế - Kỹ thuật tháng 8/2022. Bài viết của Hồng Ánh đã đề xuất một vài giải pháp hoàn thiện va nâng cao chat lượng hoạt động kiểm soát nội bộ của hoạt động tín dụng tại Quỹ tín dụng nhân dân và quản trị rủi ro tín dụng. Hay bài viết về “Các chỉ tiêu phân tích rủi ro tài chính của ngân hàng thương mại” ở tại Tạp chí Tài chính, ky | tháng 5/2019. Bài báo đã chỉ ra các tiêu chí chủ yếu để phân tích rủi ro tài chính của các NHTM ở nước ta hiện nay.
trong hoạt động kinh doanh của NHTM thì rủi ro tài chính được xác định thông qua 4 nhóm rủi ro với những tiêu chí cơ bản giúp phân tích riêng như về rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất, rủi ro thanh khoản và các chỉ tiêu rủi ro tỷ giá. Ngoài các bài báo trên các tạp chí khoa học, còn có nhiều bài nghiên cứu về chủ đề rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng. Trong những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã đưa ra nhiều giải pháp tối ưu dựa trên lý thuyết cơ sở và thực tiễn của từng ngân hàng. Như luận văn của Lê Thị Mai Ngọc (2020), “Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam — CN Bắc Đà Nẵng”.
Trong phan lý thuyết, tác giả đã trình bày các nội dung cơ bản như: đặc điểm rủi ro, căn cứ xác định rủi ro, nguyên nhân phát sinh rủi ro hay các tác động của rủi ro tín dụng đối với hoạt động ngân hàng và xã hội. Từ những cơ sở lý luận và thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng mà tác giả đã đưa ra được một số kiến nghị phù hợp với thực tế tại chi nhánh Ngân hàng mà tác giả đang nghiên cứu. Tuy nhiên tác giả chỉ tập trung đi sâu vào kiểm soát rủi ro tín dụng đối các khoản vay trung dài hạn của doanh nghiệp tại phân khúc vừa và nhỏ mà chưa khái quát được rủi ro chung cho tất cả khối doanh nghiệp. Hay đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam” của Vũ Ngọc Thông (2020).
Luận văn khái quát những rủi ro mà ngân hàng có thể phải đối mặt, phân tích và đánh giá về rủi ro tín dụng, các quy định quản trị rủi ro tín dụng. Từ đó đưa ra giải pháp hỗ trợ ngân hàng hoàn thiện công tác quản trị rủi ro, đặc biệt là phân khúc khách hàng doanh nghiệp. Đề tài cũng đưa ra nhiều khuyến nghị xây dựng, hoàn thiện tốt hơn hệ thống quản trị rủi ro tín dụng như đào tạo nhân sự, phát triển công nghệ, xây dựng hệ thống thu thập phân tích thông tin,. Tiếp đến là tác giả Võ Thị Lê Giang (2021) với đề tài “Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay trung dài hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tại NH TMCP Ngoại thương Việt Nam — CN Quảng Bình”, dé tài đã nêu ra các nội dung, tiêu chí đánh giá sự hiệu quả của việc kiểm soát rủi ro tín dụng dé từ đó dua ra được các giải pháp mang tính thực tiễn có thé áp dụng trong thực tế tại chỉ nhánh nghiên cứu.
Tuy vậy đề tài cũng chỉ quan tâm đến công tác kiểm soát rủi ro tín dụng đối với cho vay trung dài hạn của khách hàng doanh nghiệp tại NHTM. Hay đề tài của Nguyễn Thị Huệ (2022) với đề tài “Kiém soát rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam — CN Đà Nẵng”. Tác giả cũng đã hệ thống chỉ tiết cơ sở lý luận rủi ro tín dụng cũng như kiểm soát rủi ro trong hoạt động cho vay tiêu dùng đề từ đó nhìn rõ được thực trạng hoạt động kiểm soát rủi ro trong vay tiêu dùng tại ngân hàng. Thông qua việc phân tích và đánh giá thực trạng nội bộ chỉ nhánh nghiên cứu, bài viết cũng đã đóng góp một số khuyến nghị nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng.
Hay bài luận văn của Lê Bá Thành Đạt (2020) về “Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam — Chi nhánh Đà Nẵng”. Luận văn cũng chỉ ra những cơ sở lý luận chung về hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay ngắn hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam — Chi nhánh Đà Nẵng. Dựa trên những số liệu thu thập được trong giai đoạn 2016 — 2018, tác giả đã đánh giá hiệu quả công tác kiểm soát rủi ro tại ngân hàng và trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp kiểm soát rủi ro tín dụng phù hợp trong cho vay ngắn hạn của khách hàng doanh nghiệp trong Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng. Tiếp đó là bài luận của Lê Khánh Tâm (2023) về “Hoàn thiện công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn đối với khách hàng doanh nghiệp tai Ngân hàng TMCP Bản Việt — Chi nhánh Đà Nẵng”, tác giả đã hệ thống các cơ sở lý luận, van dé gây ra rủi ro tín dụng và kiểm soát rủi ro, tầm quan trọng trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng.
Qua đó có những nhận định về thực trạng, các điểm tốt và hạn chế đang có tại Ngân hang Bản Việt — Chi nhánh Đà Nẵng. Hay bài viết của Phạm Thị Huyền Trang (2021) “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam — Chi nhánh Quảng Nam”. Luận văn của tác giả Huyền Trang cũng có những cơ sở lý luận tương đối đầy đủ về kiểm soát rủi ro tín dụng đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp. Cũng như chỉ ra được thực trạng hiện hữu dé đưa ra những khuyến 10 nghị giúp công tác kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay nhóm khách hàng doanh nghiệp, đặc biệt nhóm phân khúc doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Khoảng trồng nghiên cứu: Qua tổng quan tình hình nghiên cứu cho thấy có khá nhiều tác giả nghiên cứu về đề tài kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp. Hầu như các nghiên cứu trước đây đều đã hệ thống được các cơ sở lý luận, phân tích và đánh giá thực trang dé thông qua đó có thé tim ra một số khuyến nghị phù hợp giúp nâng cao hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng đối với cho vay khách hàng doanh nghiệp ở các NHTM đang nghiên cứu. Tuy nhiên, cũng không thé phủ nhận rằng vẫn còn một số khoảng trống từ các bài nghiên cứu trước đây cần được cập nhật, làm rõ. Các khoảng trống liên quan về nội dung, không gian và thời gian nghiên cứu kết hợp với các quy trình nội bộ của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam — CN Da nẵng.