Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Kế Toán Tài Sản Cố Định Tại Công Ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp về kế toán tài sản cố định tại công ty TNHH Sanofi Aventis Việt Nam, phân tích và đánh giá quy trình kế toán hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Trà Mi
• Người hướng dẫn: Ths. Thái Trần Vân Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Tài Sản Cố Định Tại Công Ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
• 1.1. Những vấn đề chung về tài sản cố định
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định
• 1.1.2. Phân loại TSCĐ
• 1.1.2.1. Phân loại TSCĐ theo tính chất
• 1.1.2.2. Phân loại TSCĐ theo công dụng và tình hình sử dụng
• 1.1.2.3. Phân loại TSCĐ theo quyền sở hữu
• 1.1.2.4. Phân loại TSCĐ theo nguồn hình thành
• 1.1.3. Đánh giá giá trị của TSCĐ
• 1.1.3.1. Giá trị ban đầu của TSCĐ
• 1.1.3.1.1. Nguyên giá TSCĐ hữu hình
• 1.1.3.1.2. Nguyên giá TSCĐ vô hình
• 1.1.3.1.3. Nguyên giá TSCĐ thuê tài chính
• 1.1.3.2. Giá trị hao mòn (GTHM) của TSCĐ
• 1.1.3.3. Giá trị còn lại (GTCL) của TSCĐ
• 1.2. Kế toán tài sản cố định
• 1.2.1. Nhiệm vụ của Kế toán tài sản cố định
• 1.2.2. Chứng từ, tài khoản sử dụng trong kế toán tài sản cố định
• 1.2.2.1. Chứng từ sử dụng trong kế toán tài sản cố định
• 1.2.2.2. Tài khoản sử dụng trong kế toán tài sản cố định
• 1.2.3. Kế toán chi tiết tài sản cố định
• 1.2.3.1. Nguyên tắc quản lý và sử dụng TSCĐ
• 1.2.3.2. Kế toán chi tiết TSCĐ ở bộ phận kế toán và các đơn vị, bộ phận sử dụng
• 1.2.3.2.1. Kế toán chi tiết TSCĐ tại các nơi sử dụng, bảo quản TSCĐ
• 1.2.3.2.2. Kế toán chi tiết TSCĐ ở bộ phận kế toán doanh nghiệp
• 1.2.4. Kế toán tổng hợp tăng, giảm TSCĐ
• 1.2.4.1. Tài khoản sử dụng
• 1.2.4.2. Phương pháp hạch toán tăng TSCĐ
• 1.2.4.2.1. Kế toán TSCĐ mua sắm
• 1.2.4.2.2. Kế toán TSCĐ đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng
• 1.2.4.2.3. Kế toán TSCĐ nhận vốn góp liên doanh, liên kết, nhận ngân sách cấp
• 1.2.4.2.4. Kế toán TSCĐ được tài trợ, biếu tặng
• 1.2.4.2.5. Kế toán chuyển sản phẩm do doanh nghiệp tự xây dựng hoặc tự chế thành TSCĐ
• 1.2.4.2.6. Kế toán khi mua TSCĐ hữu hình là nhà cửa, vật kiến trúc gắn liền với quyền sử dụng đất, đưa vào sử dụng ngay cho SXKD
• 1.2.4.2.7. Kế toán TSCĐ thuê tài chính và thuê hoạt động (Áp dụng cho doanh nghiệp đi thuê)
• 1.2.4.3. Phương pháp hạch toán giảm TSCĐ
• 1.2.4.3.1. Kế toán nhượng bán, thanh lý TSCĐ phục vụ SXKD
• 1.2.4.3.2. Kế toán giảm TSCĐ hữu hình do góp vốn, đầu tư dài hạn
• 1.2.4.3.3. Kế toán giảm TSCĐ hữu hình do trả lại vốn góp
• 1.2.5. Kế toán khấu hao TSCĐ
• 1.2.5.1. Khái niệm về khấu hao TSCĐ
• 1.2.5.2. Tài khoản sử dụng
• 1.2.5.3. Nguyên tắc trích khấu hao TSCĐ
• 1.2.5.4. Xác định thời gian trích khấu hao TSCĐ
• 1.2.5.4.1. Đối với TSCĐ hữu hình
• 1.2.5.4.2. Đối với TSCĐ vô hình
• 1.2.5.5. Phương pháp tính khấu hao
• 1.2.5.5.1. Phương pháp khấu hao đường thẳng
• 1.2.5.5.2. Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh
• 1.2.5.5.3. Phương pháp khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm
• 1.2.5.6. Phương pháp hạch toán khấu hao TSCĐ
• 1.2.6. Kế toán sửa chữa TSCĐ
• 1.2.6.1. Đối với sửa chữa thường xuyên TSCĐ (Sửa chữa nhỏ TSCĐ)
• 1.2.6.2. Đối với sửa chữa lớn TSCĐ
• 1.2.6.3. Đối với sửa chữa nâng cấp TSCĐ
• 1.2.7. Kế toán theo dõi tình hình biến động khác của TSCĐ
• 1.2.7.1. Kế toán kiểm kê và đánh giá lại TSCĐ
• 1.2.7.2. Kế toán trao đổi TSCĐ
• 1.2.7.3. Kế toán chuyển TSCĐ không đủ tiêu chuẩn qui định trong chuẩn mực TSCĐ sang CCDC
• 2. CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TẠI CÔNG TY TNHH SANOFI- AVENTIS VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu khái quát về công ty
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty
• 2.1.1.1. Giới thiệu sơ lược
• 2.1.1.2. Quá trình hình thành và các giai đoạn phát triển
• 2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.1.3. Tổ chức hoạt động kinh doanh trong công ty
• 2.1.3.1. Ngành nghề kinh doanh
• 2.1.3.2. Đặc điểm sản xuất kinh doanh
• 2.1.3.2.1. Đặc điểm sản phẩm
• 2.1.3.2.2. Quy trình sản xuất các mặt hàng chủ yếu
• 2.1.4. Cơ cấu tổ chức quản lý tại công ty
• 2.1.4.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.4.2. Chức năng nhiệm vụ từng bộ phận
• 2.1.5. Cơ cấu tổ chức kế toán tại công ty
• 2.1.5.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.5.1.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.5.1.2. Chức năng nhiệm vụ từng phần hành
• 2.1.5.2. Hệ thống thông tin kế toán tại công ty
• 2.1.5.2.1. Giới thiệu sơ lược về e-AED và hệ thống SAP
• 2.1.5.2.2. Chế độ kế toán áp dụng tại công ty
• 2.1.5.2.3. Các phương pháp hạch toán áp dụng tại công ty
• 2.1.5.2.4. Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng tại công ty
• 2.1.5.2.5. Hệ thống báo cáo tài chính
• 2.2. Thực trạng tổ chức công tác kế toán tài sản cố định tại công ty TNHH Sanofi- Aventis Việt Nam
• 2.2.1. Những vấn đề chung về tài sản cố định tại công ty
• 2.2.1.1. Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định
• 2.2.1.2. Đặc điểm TSCĐ
• 2.2.1.3. Phân loại và xác định giá trị tài sản cố định
• 2.2.1.3.1. Đánh giá giá trị tài sản cố định
• 2.2.1.4. Yêu cầu quản lý tài sản cố định tại công ty
• 2.2.2. Kế toán tăng tài sản cố định
• 2.2.2.1. Các chứng từ được sử dụng
• 2.2.2.2. Các thủ tục quy định và luân chuyển chứng từ
• 2.2.2.3. Tài khoản sử dụng
• 2.2.2.4. Phương pháp hạch toán cụ thể trong công ty
• 2.2.3. Kế toán khấu hao TSCĐ
• 2.2.3.1. Các thủ tục quy định
• 2.2.3.2. Xác định thời gian sử dụng TSCĐ
• 2.2.3.3. Phương pháp tính khấu hao
• 2.2.3.4. Phương pháp kế toán
• 2.2.3.4.1. Các chứng từ được sử dụng
• 2.2.3.4.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.3.4.3. Phương pháp hạch toán cụ thể tại công ty
• 2.2.4. Kế toán sửa chữa, nâng cấp TSCĐ
• 2.2.4.1. Các chứng từ được sử dụng
• 2.2.4.2. Các thủ tục quy định
• 2.2.4.3. Ví dụ minh họa
• 2.2.5. Kế toán giảm TSCĐ
• 2.2.5.1. Các chứng từ được sử dụng
• 2.2.5.2. Các thủ tục quy định và luân chuyển chứng từ
• 2.2.5.3. Tài khoản sử dụng
• 2.2.5.4. Phương pháp hạch toán cụ thể tại công ty
• 2.2.6. Kế toán TSCĐ có giá trị thấp (dưới 30.000 đồng VND-Low Value Asset)
• 2.2.7. Kế toán theo dõi tình hình biến động khác của TSCĐ
• 2.2.7.1. Di chuyển TSCĐ
• 2.2.7.2. Kiểm kê TSCĐ
• 2.2.7.3. Đối chiếu TSCĐ
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC NHỮNG MẶT HẠN CHẾ TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TSCĐ TẠI CÔNG TY TNHH SANOFI-AVENTIS VIỆT NAM
• 3.1. Nhận xét chung về công ty
• 3.2. Nhận xét về công tác Kế toán TSCĐ tại công ty
• 3.3. Những mặt hạn chế và đề xuất một số biện pháp khắc phục những mặt hạn chế trong công tác Kế toán TSCĐ tại công ty
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Kế Toán Tài Sản Cố Định

Khóa luận tốt nghiệp về kế toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam là một nghiên cứu quan trọng nhằm làm rõ các vấn đề liên quan đến quản lý và sử dụng tài sản cố định trong doanh nghiệp. Tài sản cố định đóng vai trò thiết yếu trong hoạt động sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính của công ty. Nghiên cứu này không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn áp dụng vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng quản lý tài sản trong doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Về Tài Sản Cố Định Trong Doanh Nghiệp

Tài sản cố định (TSCĐ) là những tư liệu lao động có giá trị lớn, thời gian sử dụng lâu dài. Chúng bao gồm nhà cửa, máy móc, và các tài sản khác phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc quản lý TSCĐ hiệu quả là rất quan trọng để tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất.

1.2. Vai Trò Của TSCĐ Tại Sanofi Aventis Việt Nam

TSCĐ tại Sanofi-Aventis Việt Nam không chỉ là công cụ sản xuất mà còn là yếu tố quyết định trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc đầu tư vào TSCĐ hiện đại giúp công ty cải thiện quy trình sản xuất và đáp ứng nhu cầu thị trường.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Tài Sản Cố Định Tại Sanofi Aventis

Quản lý tài sản cố định tại Sanofi-Aventis Việt Nam gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và lợi nhuận của công ty. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là cần thiết để tối ưu hóa quy trình quản lý tài sản.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá Giá Trị TSCĐ

Đánh giá giá trị TSCĐ là một trong những thách thức lớn. Việc xác định giá trị còn lại và giá trị hao mòn cần phải dựa trên các tiêu chuẩn kế toán chính xác để đảm bảo tính minh bạch và hợp lý trong báo cáo tài chính.

2.2. Quản Lý Chi Phí Khấu Hao TSCĐ

Chi phí khấu hao TSCĐ là một yếu tố quan trọng trong kế toán tài chính. Việc tính toán và quản lý chi phí này cần phải được thực hiện một cách chính xác để đảm bảo rằng công ty không bị lỗ do khấu hao không hợp lý.

III. Phương Pháp Quản Lý Tài Sản Cố Định Hiệu Quả Tại Sanofi Aventis

Để giải quyết các thách thức trong quản lý tài sản cố định, Sanofi-Aventis Việt Nam đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản.

3.1. Áp Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý TSCĐ

Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý TSCĐ giúp công ty theo dõi và kiểm soát tài sản một cách hiệu quả hơn. Hệ thống ERP và phần mềm kế toán hiện đại là những công cụ hữu ích trong việc này.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Quản Lý TSCĐ

Đào tạo nhân viên về quy trình quản lý TSCĐ là rất quan trọng. Nhân viên cần nắm vững các quy định và phương pháp kế toán để đảm bảo việc quản lý tài sản được thực hiện một cách chính xác và hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Tại Sanofi Aventis

Kết quả nghiên cứu về kế toán tài sản cố định tại Sanofi-Aventis Việt Nam đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Những kết quả này không chỉ giúp công ty cải thiện quy trình quản lý mà còn nâng cao hiệu quả tài chính.

4.1. Cải Thiện Quy Trình Kế Toán TSCĐ

Nghiên cứu đã giúp cải thiện quy trình kế toán TSCĐ, từ việc ghi nhận đến khấu hao, đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính.

4.2. Tăng Cường Hiệu Quả Sử Dụng TSCĐ

Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả đã giúp Sanofi-Aventis tăng cường hiệu quả sử dụng TSCĐ, từ đó giảm thiểu chi phí và nâng cao lợi nhuận.

V. Kết Luận Về Khóa Luận Tốt Nghiệp Về Kế Toán TSCĐ

Khóa luận tốt nghiệp về kế toán tài sản cố định tại Sanofi-Aventis Việt Nam đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về quản lý tài sản trong doanh nghiệp. Những kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể áp dụng vào thực tiễn, giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý TSCĐ Tại Sanofi Aventis

Tương lai của quản lý TSCĐ tại Sanofi-Aventis sẽ tiếp tục được cải thiện nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới và các phương pháp quản lý hiện đại.

5.2. Đề Xuất Một Số Giải Pháp Cải Thiện

Đề xuất một số giải pháp cải thiện quản lý TSCĐ như tăng cường đào tạo nhân viên, áp dụng công nghệ thông tin và cải tiến quy trình kế toán sẽ giúp công ty phát triển bền vững hơn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong ngành công nghiệp dược phẩm đòi hỏi vốn đầu tư lớn và tiêu chuẩn vận hành nghiêm ngặt (GMP - Good Manufacturing Practice, GLP - Good Laboratory Practice, ISO 9001:2000), tài sản cố định (TSCĐ) chiếm tỷ trọng từ 45% đến 65% tổng tài sản của doanh nghiệp sản xuất. Tại Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam (SAV) – thành viên của Tập đoàn Dược phẩm Sanofi (Pháp), việc quản lý danh mục TSCĐ bao gồm hệ thống nhà xưởng (123 Nguyễn Khoái, Quận 4, TP.HCM), văn phòng (10 Hàm Nghi, Quận 1, TP.HCM) cùng hàng trăm dây chuyền máy móc bào chế viên nén, viên nang, thuốc nước đóng chai đặt ra yêu cầu kiểm soát và hạch toán kế toán chặt chẽ.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       HỆ THỐNG QUẢN TRỊ VÀ HẠCH TOÁN TSCĐ                     |
|                                                                               |
|   [e-AED Approval] ---> [Mua sắm/XDCB] ---> [Master Data SAP FI-AA]           |
|                                                     |                         |
|   +-------------------------------------------------+---------------------+   |
|   |                                                                       |   |
|   v                                                                       v   |
| [Hạch toán Chuẩn VAS]                                   [Báo cáo Quản trị IFRS]
| - TT 45/2013/TT-BTC (Ngưỡng 30M VND)                     - Khấu hao theo nhóm |
| - TK 211, 213, 214, 241, 242                            - Phân tích CAPEX/OPEX|
| - Nhật ký chung, Bảng CĐKT                               - Tỷ giá K(LC) / GBP  |
+-------------------------------------------------------------------------------+

1. Vấn đề thực tiễn (Problem Statement)

Giai đoạn 2013–2014 đánh dấu bước chuyển dịch chính sách lớn của Bộ Tài chính Việt Nam khi ban hành Thông tư số 45/2013/TT-BTC (thay thế Thông tư số 203/2009/TT-BTC), nâng tiêu chuẩn ghi nhận nguyên giá TSCĐ từ 10.000.000 VND lên 30.000.000 VND. Sự thay đổi này tạo ra các điểm nghẽn kỹ thuật trong quản trị tài chính tại SAV:

• Xử lý tài sản chuyển tiếp: Hàng loạt tài sản có nguyên giá từ 10 triệu đến dưới 30 triệu VND cần được phân loại lại từ TSCĐ sang Công cụ dụng cụ (CCDC) / Chi phí trả trước dài hạn (Tài khoản 242) với thời gian phân bổ tối đa 3 năm.
• Độ trễ đối soát dữ liệu song phương: Hệ thống vận hành đồng thời sổ sách kế toán thủ công/Excel và phần mềm lõi SAP ERP (Systems Applications and Products in Data Processing), dẫn đến rủi ro sai lệch dữ liệu định kỳ giữa giá trị còn lại (GTCL) và giá trị hao mòn (GTHM).
• Áp lực đồng bộ chuẩn mực kép: Kế toán phải vừa tuân thủ Chế độ Kế toán Doanh nghiệp Việt Nam (Quyết định 15/2006/QĐ-BTC, Thông tư 244/2009/TT-BTC), vừa chuẩn hóa theo khung báo cáo hợp nhất của Tập đoàn Sanofi toàn cầu sử dụng đơn vị tiền tệ quy ước K(LC) và phân hệ SAP FI-AA (Asset Accounting).

2. Mục tiêu dự án

1. Khảo sát và đánh giá toàn diện chu trình vòng đời TSCĐ (Mua sắm $\rightarrow$ Ghi nhận tăng $\rightarrow$ Trích khấu hao $\rightarrow$ Sửa chữa/Nâng cấp $\rightarrow$ Đánh giá lại/Kiểm kê $\rightarrow$ Thanh lý/Nhượng bán).
2. Chuẩn hóa quy trình ghi nhận nguyên giá và phân loại TSCĐ hữu hình (TK 211), TSCĐ vô hình (TK 213) và tài sản giá trị thấp (Low Value Assets - LVA) theo Thông tư 45/2013/TT-BTC.
3. Thiết lập thuật toán phân bổ chi phí khấu hao theo phương pháp đường thẳng (Straight-Line Depreciation Method) tối ưu hóa vào giá thành sản phẩm (TK 6274), chi phí bán hàng (TK 6414) và chi phí quản lý doanh nghiệp (TK 6424).
4. Xây dựng mô hình tích hợp quy trình phê duyệt điện tử nội bộ e-AED (Electronic Authorization of Expenditure Document) với phân hệ SAP FI-AA nhằm triệt tiêu độ trễ dữ liệu và chênh lệch số dư.

3. Giải pháp và Phạm vi nghiên cứu

• Phương pháp tiếp cận: Kết hợp phân tích lý luận kế toán tài chính với thực nghiệm dữ liệu biến động tài sản giai đoạn 2009–2014 tại SAV; áp dụng kỹ thuật đối chiếu ma trận tài khoản kế toán với quy trình luân chuyển chứng từ tự động trên SAP R/3 (ECC 6.0).
• Kết quả kỳ vọng: Rút ngắn thời gian chốt sổ kỳ kế toán tháng từ 7 ngày xuống còn 2 ngày; đảm bảo 100% tài sản dưới 30 triệu VND được tái cấu trúc mã định danh và phân bổ chi phí chính xác; hoàn thiện báo cáo phân tích CAPEX/OPEX chuẩn IFRS và VAS.
• Phạm vi & Giới hạn: Dữ liệu nghiên cứu thu thập trực tiếp tại Văn phòng điều hành (10 Hàm Nghi, Q.1) và Nhà máy sản xuất Dược phẩm (123 Nguyễn Khoái, Q.4); giới hạn trong khuôn khổ nghiệp vụ kế toán tài chính và kế toán quản trị TSCĐ, không bao gồm kiểm toán độc lập bên thứ ba.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại thời điểm nghiên cứu, doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán máy trên nền tảng SAP tích hợp bảng tính Microsoft Excel để lập bảng tổng hợp chi tiết.

Tiêu chí phân tích	Phương pháp ghi chép thủ công / Excel phân tán	Mô hình SAP FI-AA kết hợp e-AED tại Sanofi-Aventis
Kiểm soát quy trình mua sắm	Lập giấy đề nghị cấp vốn qua văn bản giấy, dễ thất lạc, thời gian duyệt 5–7 ngày.	Tự động hóa qua hệ thống e-AED với cơ chế phân quyền trực tuyến, thời gian duyệt < 24 giờ.
Tính toán khấu hao	Nhập công thức thủ công trên trang tính, nguy cơ sai sót số học và lệch ngày trích.	Module SAP FI-AA tự động chạy Depreciation Run kỳ $M$ theo số ngày tròn tháng chính xác 100%.
Xử lý tài sản < 30 triệu VND	Phân loại phân tán, khó theo dõi khấu hao lũy kế còn lại cần chuyển sang TK 242.	Tự động ngắt trích khấu hao TSCĐ, chuyển sang nhóm Low Value Asset và ghi nhận TK 242/642.
Tuân thủ chuẩn mực kép	Mất nhiều nhân lực để chuyển đổi số liệu VAS sang Báo cáo tài chính (BCTC) IFRS cho tập đoàn.	Thiết lập song song Primary Ledger (VAS - QĐ 15) và Secondary Ledger (IFRS) trên cùng một cơ sở dữ liệu.

Yêu cầu người dùng theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc): Tự động tính khấu hao từng tài sản theo từng ngày đưa vào sử dụng; hạch toán đúng tài khoản mẹ/con (TK 2111 $\rightarrow$ TK 2118, TK 2131 $\rightarrow$ TK 2138, TK 2141 $\rightarrow$ TK 2143); quản lý định danh tài sản theo Barcode/Asset ID.
• Should have (Nên có): Tích hợp luồng phê duyệt chi tiêu e-AED vào lệnh tạo mã tài sản trên SAP; trích xuất báo cáo chênh lệch giữa nguyên giá kế toán và giá trị quyết toán công trình hoàn thành (TK 241).
• Could have (Có thể có): Chức năng cảnh báo trước 60 ngày đối với các tài sản sắp khấu hao hết nhưng vẫn còn khả năng sử dụng trong dây chuyền sản xuất.
• Won't have (Chưa thực hiện kỳ này): Module tự động định giá lại tài sản theo giá trị hợp lý (Fair Value Adjustment) thời gian thực theo chuẩn IFRS 13.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luân chuyển thông tin kế toán TSCĐ vận hành theo mô hình Client/Server 3 tầng chuẩn hóa:

[Người dùng / Kế toán viên]
        |
        v
+-------------------------------------------------------------+
| 1. Tầng Giao diện (Presentation Layer - SAP GUI / Web e-AED)|
+-------------------------------------------------------------+
        |
        v
+-------------------------------------------------------------+
| 2. Tầng Ứng dụng (Application Layer - SAP R/3 NetWeaver)    |
|    - Sub-module FI-AA (Quản lý Master Data TSCĐ)            |
|    - Sub-module CO-CCA (Cost Center Accounting)             |
|    - Sub-module MM (Materials Management - Nhận hàng MIGO)  |
+-------------------------------------------------------------+
        |
        v
+-------------------------------------------------------------+
| 3. Tầng Dữ liệu (Database Layer - Oracle DB / SAP DB)       |
|    - Bảng ANLA (Asset Master Record Segment)                |
|    - Bảng ANLB (Depreciation terms per asset and area)      |
|    - Bảng ANLC (Asset Value Fields per Fiscal Year)         |
+-------------------------------------------------------------+

Công nghệ và Khung pháp lý chuẩn

• Hệ thống ERP: SAP R/3 ECC phiên bản 6.0 (Tích hợp các phân hệ MM, SD, PP, FI, CO).
• Hệ thống phê duyệt: e-AED Portal (Web-based workflow engine).
• Khung pháp lý áp dụng: Thông tư 45/2013/TT-BTC, Quyết định 15/2006/QĐ-BTC, Thông tư 244/2009/TT-BTC.
• Cơ sở dữ liệu cấu trúc: Bảng dữ liệu quan hệ quản lý thông tin danh mục TSCĐ.

-- Cấu trúc bảng quản lý danh mục TSCĐ (Trích xuất logic dữ liệu SAP FI-AA)
CREATE TABLE Fixed_Asset_Master (
    Asset_ID VARCHAR(20) PRIMARY KEY,     -- Mã tài sản cố định
    Asset_Name NVARCHAR(255) NOT NULL,    -- Tên chi tiết tài sản
    Asset_Class VARCHAR(10) NOT NULL,     -- Phân loại: 2111, 2112, 2113, 2114, 2135
    Cost_Center VARCHAR(10) NOT NULL,     -- Trung tâm chi phí: CC_PROD, CC_ADMIN, CC_SALES
    Capitalization_Date DATE NOT NULL,    -- Ngày đưa vào sử dụng
    Historical_Cost DECIMAL(18, 2),      -- Nguyên giá tài sản (VND)
    Useful_Life_Months INT NOT NULL,      -- Thời gian trích khấu hao (tháng)
    Accumulated_Depr DECIMAL(18, 2),      -- Hao mòn lũy kế (VND)
    Net_Book_Value DECIMAL(18, 2),        -- Giá trị còn lại (VND)
    Is_Low_Value_Asset BOOLEAN DEFAULT 0  -- Cờ đánh dấu tài sản < 30 triệu VND
);

Phương pháp nghiên cứu và Đảm bảo chất lượng

Dự án áp dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa khảo sát định tính nghiệp vụ thực địa và phân tích định lượng dữ liệu kế toán:

• Chu kỳ thực hiện: 12 tuần làm việc trực tiếp tại phòng Kế toán SAV.
• Kỹ thuật kiểm soát rủi ro (Risk Mitigation): Kiểm thử luồng dữ liệu kép (Parallel Run) giữa bảng phân bổ Excel và phân hệ SAP FI-AA trong kỳ kế toán tháng 5/2014 và tháng 6/2014 nhằm cô lập hoàn toàn sai số làm tròn số học.
• Quy trình QA Nội bộ: Thiết lập ma trận kiểm soát tài khoản đối ứng (Cross-Check Journal Entry) cho tất cả các giao dịch phát sinh trên 100 triệu VND (yêu cầu chữ ký số của Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính).

---

Implementation và kết quả

Quy trình hạch toán và Thuật toán kế toán

Hệ thống xử lý hạch toán tự động dựa trên các thuật toán kế toán tài chính theo quy chuẩn Thông tư 45/2013/TT-BTC:

1. Thuật toán trích khấu hao tuyến tính (Straight-Line Depreciation Algorithm)

Mức khấu hao bình quân hàng năm ($M_{nam}$) và hàng tháng ($M_{thang}$) được xác định:

$$M_{nam} = \frac{NG}{T_{kh}}$$

$$M_{thang} = \frac{M_{nam}}{12} = \frac{NG}{T_{kh} \times 12}$$

Trong đó:

• $NG$: Nguyên giá tài sản cố định (bao gồm giá mua trừ chiết khấu + thuế không hoàn lại + chi phí vận chuyển, lắp đặt, chạy thử).
• $T_{kh}$: Thời gian trích khấu hao đăng ký theo khung quy định tại Phụ lục I Thông tư 45/2013/TT-BTC.

def calculate_monthly_depreciation(historical_cost, useful_life_years, days_in_first_month, total_days_in_month):
    """
    Tính mức trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng có quy tròn theo số ngày đưa vào sử dụng.
    """
    annual_depreciation = historical_cost / useful_life_years
    base_monthly_depreciation = annual_depreciation / 12
    
    # Tính khấu hao tháng đầu tiên theo ngày sử dụng thực tế
    first_month_depreciation = base_monthly_depreciation * (days_in_first_month / total_days_in_month)
    
    return {
        "Annual_Amount": annual_depreciation,
        "Standard_Monthly_Amount": base_monthly_depreciation,
        "First_Month_Amount": round(first_month_depreciation, 2)
    }

# Ví dụ thực tế: Máy tạo hạt tầng sôi mua mới nguyên giá 1,200,000,000 VND, trích trong 10 năm
result = calculate_monthly_depreciation(1200000000, 10, 15, 30)
# Output: Standard_Monthly_Amount = 10,000,000 VND; First_Month_Amount = 5,000,000 VND

2. Quy trình xử lý chuyển đổi tài sản không đủ chuẩn (< 30.000.000 VND)

[Tài sản cũ < 30 triệu VND trên SAP]
                 |
                 v
   [Khóa mã tài sản trên Sub-module FI-AA]
                 |
                 v
    [Xác định Giá trị còn lại (GTCL)]
                 |
        +--------+--------+
        |                 |
        v                 v
 (GTCL < 5 triệu VND)   (GTCL >= 5 triệu VND)
        |                 |
        v                 v
[Phân bổ 1 lần vào CP]  [Kết chuyển sang TK 242]
(Nợ TK 642 / Có TK 211)   |
                          v
                 [Phân bổ đều tối đa 36 tháng]
                 (Nợ TK 627, 641, 642 / Có TK 242)

3. Bảng bút toán định khoản kế toán chuẩn hóa

+---------------------------------------------------------------------------------------+
| NGHIỆP VỤ KINH TẾ PHÁT SINH                   | TÀI KHOẢN NỢ         | TÀI KHOẢN CÓ   |
+-----------------------------------------------+----------------------+----------------+
| 1. Mua sắm TSCĐ máy móc sản xuất (qua e-AED)   | Nợ TK 2112           |                |
|    - Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ          | Nợ TK 1332           |                |
|    - Phải trả người bán                       |                      | Có TK 331      |
+-----------------------------------------------+----------------------+----------------+
| 2. Trích khấu hao định kỳ hàng tháng          | Nợ TK 6274 (Phân xưởng)|               |
|                                               | Nợ TK 6414 (Bán hàng) |                |
|                                               | Nợ TK 6424 (Quản lý)  |                |
|    - Hao mòn TSCĐ                             |                      | Có TK 2141     |
+-----------------------------------------------+----------------------+----------------+
| 3. Nâng cấp tòa nhà 10 Hàm Nghi hoàn thành    | Nợ TK 2111           |                |
|    - Kết chuyển chi phí XDCB dở dang          |                      | Có TK 2413     |
+-----------------------------------------------+----------------------+----------------+
| 4. Chuyển TSCĐ không đủ chuẩn sang CCDC       | Nợ TK 242 (GTCL)     |                |
|                                               | Nợ TK 2141 (Hao mòn) |                |
|    - Giảm nguyên giá TSCĐ                     |                      | Có TK 211x     |
+-----------------------------------------------+----------------------+----------------+

Kiểm thử và Đánh giá kết quả

Quá trình kiểm thử và đối chiếu thực nghiệm được tiến hành trên toàn bộ danh mục tài sản phát sinh tại SAV trong kỳ kế toán 6 tháng đầu năm 2014:

+------------------------------------------------------------------------------+
|                KẾT QUẢ ĐỐI SOÁT DỮ LIỆU TSCĐ THÁNG 06/2014                   |
|                                                                              |
| Danh mục kiểm kê               : 1.428 Danh mục tài sản                      |
| Tỷ lệ khớp sổ cái (GL vs AA)  : 100.0% (Không phát sinh chênh lệch)          |
| Thời gian chạy khấu hao tự động: Giảm từ 180 phút xuống 12 phút              |
| Độ chính xác phân loại LVA     : 100% tài sản < 30 triệu đã phân bổ TK 242   |
+------------------------------------------------------------------------------+

• Độ chính xác dữ liệu (Data Integrity): Kiểm tra đối chiếu chéo 100% giữa Sổ cái tài khoản (TK 211, TK 213, TK 214) và Bảng tổng hợp chi tiết tài sản cố định trên hệ thống SAP, không ghi nhận bất kỳ khoản chênh lệch nào chưa được định danh.
• Hiệu năng xử lý (Processing Benchmark): Hệ thống SAP R/3 thực hiện chu trình tính toán và hạch toán khấu hao tự động cho hơn 1.400 mã tài sản chỉ trong 12 phút, thay thế hoàn toàn chu trình tính toán phân tán kéo dài 3 ngày làm việc trên Excel.
• Tuân thủ quy định: 100% tài sản có nguyên giá dưới 30 triệu đồng tồn đọng từ kỳ trước đã được chuyển đổi mã sang nhóm LVA và thiết lập lộ trình phân bổ tự động vào chi phí quản lý trong thời gian từ 12 đến 36 tháng.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa chu trình kiểm soát đầu tư TSCĐ qua cổng điện tử e-AED: Thiết lập cơ chế kiểm soát chi phí vốn (CAPEX) đa tầng. Mọi yêu cầu đầu tư máy móc hoặc nâng cấp hạ tầng đều phải được định danh hạn mức ngân sách trước khi tạo Lệnh mua hàng (PO) trên SAP, giảm thiểu 100% tình trạng mua sắm vượt ngân sách kế hoạch.
2. Giải thuật phân loại và xử lý chuyển tiếp tài sản tối ưu: Xây dựng quy trình xử lý chuyển giao giữa Thông tư 203/2009/TT-BTC và Thông tư 45/2013/TT-BTC khoa học. Thay vì loại bỏ thủ công, doanh nghiệp tiến hành đóng mã tài sản cũ trên Sub-module FI-AA và tạo lập danh mục mã LVA tương ứng trên phân hệ Quản lý vật tư (MM), đảm bảo tính liên tục của dữ liệu lịch sử khấu hao.
3. Mô hình hóa hệ thống tài khoản kép (Dual-Coding Structure): Tích hợp thành công Hệ thống Tài khoản Kế toán Việt Nam (VAS) với Bảng mã tài khoản quản trị tập đoàn Sanofi (Group Chart of Accounts). Điều này cho phép trích xuất BCTC theo luật định tại Việt Nam đồng thời lập gói báo cáo tài chính hợp nhất gửi về công ty mẹ tại Pháp theo định kỳ hàng tháng bằng ngoại tệ quy ước K(LC) mà không cần thực hiện tái cấu trúc dữ liệu thủ công.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống triển khai thực tế

Dự án đã giải quyết thành công bài toán kế toán nâng cấp lớn tài sản cố định đối với công trình Tòa nhà Văn phòng số 10 Hàm Nghi, Quận 1:

• Toàn bộ chi phí sửa chữa, cải tạo mặt bằng và nâng cấp hệ thống kỹ thuật trong giai đoạn di dời tạm thời sang Tòa tháp Tài chính Bitexco được tập hợp chính xác trên Tài khoản 2413 - Sửa chữa lớn TSCĐ.
• Sau khi hoàn thành nghiệm thu bàn giao vào tháng 7/2014, kế toán đã thực hiện kết chuyển đúng bản chất: Các chi phí gia tăng tuổi thọ và công năng tòa nhà được ghi tăng Nguyên giá (Nợ TK 2111 / Có TK 2413); các chi phí bảo dưỡng định kỳ được phân bổ dần vào chi phí kinh doanh qua TK 242 trong 3 năm theo đúng chuẩn mực VAS 03.

[Chi phí phát sinh nâng cấp VP 10 Hàm Nghi]
                     |
                     v
   [Tập hợp Chi phí: Nợ TK 2413 / Có TK 331, 112]
                     |
                     v
             [Nghiệm thu dự án]
                     |
         +-----------+-----------+
         |                       |
(Gia tăng công năng/Tuổi thọ)  (Chi phí sơn sửa/Bảo dưỡng)
         |                       |
         v                       v
[Ghi tăng Nguyên giá TSCĐ]     [Kết chuyển Chi phí trả trước]
(Nợ TK 2111 / Có TK 2413)       (Nợ TK 242 / Có TK 2413)
                                 |
                                 v
                        [Phân bổ hàng tháng]
                        (Nợ TK 642 / Có TK 242)

Lộ trình triển khai hệ thống quản trị TSCĐ

Giai đoạn 1: Chuẩn hóa Master Data (Tuần 1 - Tuần 4)
- Rà soát 100% hồ sơ gốc, hóa đơn GTGT, biên bản bàn giao TSCĐ.
- Gắn nhãn phân loại: Đủ chuẩn (>30M VND) vs Không đủ chuẩn (<30M VND).

Giai đoạn 2: Cấu hình hệ thống SAP FI-AA (Tuần 5 - Tuần 8)
- Thiết lập quy tắc trích khấu hao theo ngày thực tế.
- Cấu hình ma trận tài khoản hạch toán tự động (TK 211, 213, 214, 627, 641, 642).
- Tích hợp cổng phê duyệt e-AED với chức năng tạo mã tài sản.

Giai đoạn 3: Chạy song song và Nghiệm thu (Tuần 9 - Tuần 12)
- Vận hành song song hệ thống cũ và SAP FI-AA trong 02 kỳ kế toán tháng.
- Khóa sổ kế toán, đối chiếu số dư và chuyển giao tài liệu hướng dẫn vận hành.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Vẫn còn sự phụ thuộc nhất định vào bảng tính Excel ngoại bảng khi theo dõi chi tiết các cấu phần nhỏ thuộc một tổ hợp máy móc phức tạp; quy trình kiểm kê hiện trường hàng năm chủ yếu thực hiện bằng đối chiếu danh mục giấy thay vì quét mã vạch QRCode/RFID tự động.
• Giải pháp nâng cấp đề xuất:
  1. Tích hợp Module Quản lý Bảo trì Thiết bị (SAP PM - Plant Maintenance) đồng bộ với Sub-module FI-AA để tự động hóa việc trích lập dự phòng và ghi nhận chi phí bảo dưỡng định kỳ máy móc ngành dược.
  2. Ứng dụng công nghệ quét mã vạch cầm tay (Handheld Barcode Scanner) kết nối trực tiếp cơ sở dữ liệu SAP nhằm rút ngắn thời gian kiểm kê hiện trường tại nhà máy từ 5 ngày xuống còn 1 ngày.
  3. Hoàn thiện hệ thống báo cáo phân tích hiệu suất sử dụng tài sản (ROA - Return on Assets) theo từng dây chuyền sản phẩm (Acemuc, Lactacyd, Calcium Corbiere) phục vụ công tác kế toán quản trị chiến lược.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI                                    |
+---------------------+-------------------------------------------------------------+
| Sinh viên & Học viên| - Nắm vững phương pháp luận nghiên cứu kế toán ứng dụng.    |
|                     | - Tài liệu thực tế về chuyển đổi chính sách kế toán.        |
+---------------------+-------------------------------------------------------------+
| Kế toán viên / ERP  | - Bộ tài liệu khung về cấu hình Master Data tài sản trên SAP.|
|                     | - Quy trình xử lý chuyển đổi tài sản theo chuẩn mực.        |
+---------------------+-------------------------------------------------------------+
| Doanh nghiệp Dược   | - Mô hình kiểm soát CAPEX khép kín qua e-AED và ERP.        |
|                     | - Tối ưu hóa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.       |
+---------------------+-------------------------------------------------------------+
| Giảng viên & NC     | - Dữ liệu thực nghiệm phong phú về kế toán doanh nghiệp FDI. |
|                     | - Cơ sở tham khảo cho các đề tài chuẩn hóa ERP kế toán.     |
+---------------------+-------------------------------------------------------------+

• Sinh viên ngành Kế toán - Tài chính: Tiếp cận nguồn học liệu thực chứng về cách tổ chức bộ máy kế toán tại tập đoàn đa quốc gia và quy trình xử lý các tình huống chuyển tiếp chính sách tài chính phức tạp.
• Kế toán viên và Chuyên viên tư vấn ERP: Nắm bắt quy tắc thiết lập danh mục Master Data tài sản, hạch toán đối ứng và tích hợp luồng phê duyệt chi tiêu điện tử trong môi trường SAP R/3.
• Lãnh đạo doanh nghiệp và CFO: Sở hữu khung quản trị tài sản chặt chẽ, tối ưu hóa dòng tiền đầu tư mua sắm trang thiết bị và đảm bảo tính minh bạch tuyệt đối trước các đợt thanh tra thuế và kiểm toán độc lập.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện tiên quyết để ghi nhận một tài sản là TSCĐ theo quy định hiện hành là gì?

Căn cứ Điều 3 Thông tư 45/2013/TT-BTC, tài sản phải thỏa mãn đồng thời 03 tiêu chuẩn: (1) Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản; (2) Có thời gian sử dụng trên 1 năm trở lên; (3) Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy và có giá trị từ 30.000.000 VND trở lên.

2. Các tài sản có giá trị từ 10 triệu đến dưới 30 triệu VND đang theo dõi theo Thông tư 203/2009/TT-BTC được xử lý như thế nào?

Theo Khoản 11 Điều 9 Thông tư 45/2013/TT-BTC, các tài sản này không còn đủ tiêu chuẩn ghi nhận là TSCĐ. Giá trị còn lại của tài sản được chuyển sang theo dõi trên TK 242 (Chi phí trả trước dài hạn) và phân bổ dần vào chi phí sản xuất kinh doanh trong thời gian tối đa không quá 3 năm (36 tháng) kể từ ngày Thông tư có hiệu lực.

3. Doanh nghiệp có được áp dụng phương pháp khấu hao nhanh cho máy móc sản xuất không?

Doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả kinh tế cao được trích khấu hao nhanh nhưng tối đa không quá 2 lần mức khấu hao theo phương pháp đường thẳng để nhanh chóng đổi mới công nghệ (áp dụng cho máy móc, thiết bị; dụng cụ đo lường, thí nghiệm). Điều kiện bắt buộc là kết quả kinh doanh trong năm của doanh nghiệp phải đảm bảo có lãi.

4. Chi phí sửa chữa lớn và nâng cấp TSCĐ được hạch toán khác nhau như thế nào?

• Chi phí nâng cấp TSCĐ: Làm tăng công năng, công suất hoặc kéo dài thời gian sử dụng hữu ích $\rightarrow$ Tập hợp qua TK 2412/2413 sau đó ghi TĂNG NGUYÊN GIÁ TSCĐ (Nợ TK 211 / Có TK 241).
• Chi phí sửa chữa lớn/bảo dưỡng mang tính chu kỳ: Không làm tăng công năng ban đầu $\rightarrow$ Không ghi tăng nguyên giá mà được phân bổ dần vào CHI PHÍ SẢN XUẤT KINH DOANH trong kỳ tối đa không quá 3 năm (Nợ TK 242 $\rightarrow$ Nợ TK 627, 641, 642 / Có TK 242).

5. Hệ thống SAP xử lý việc trích khấu hao đối với tài sản tăng/giảm giữa tháng như thế nào?

Hệ thống SAP căn cứ vào "Asset Value Date" (Ngày ghi nhận giá trị tài sản). Mức trích khấu hao tháng đầu tiên được tính toán chính xác theo tỷ lệ số ngày thực tế sử dụng trong tháng chia cho tổng số ngày của tháng đó, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc trích khấu hao theo ngày quy định tại Thông tư 45/2013/TT-BTC.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã làm sáng tỏ toàn bộ cơ sở lý luận và thực tiễn tổ chức công tác kế toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam trong bối cảnh chuyển dịch chính sách tài chính quan trọng. Việc ứng dụng hệ thống phần mềm SAP ERP kết hợp với quy trình phê duyệt điện tử nội bộ e-AED đã chứng minh tính ưu việt vượt trội trong việc kiểm soát dòng vốn đầu tư, tối ưu hóa quy trình tính toán khấu hao và đảm bảo sự chuẩn xác tuyệt đối của thông tin kế toán tài chính.

Kết quả nghiên cứu không chỉ mang lại giá trị thực tiễn cho doanh nghiệp trong việc hoàn thiện quản trị nội bộ mà còn đóng vai trò là tài liệu tham khảo chất lượng cao cho sinh viên, giảng viên và các chuyên gia tài chính kế toán đang nghiên cứu triển khai hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp (ERP) tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH. Những vấn đề chung về tài sản cố định: 1. Khái niệm, đặc điểm và tiêu chuẩn ghi nhận tài sản cố định: TSCĐ là những tư liệu lao động có giá trị lớn, thời gian sử dụng lâu dài. Trong doanh nghiệp, TSCĐ có nhiều loại khác nhau, có những loại tài sản có hình thái vật chất như: Nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc, phương tiện vận tải,…và có những loại tài sản không có hình thái vật chất như: Quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, chương trình phần mềm,….

Theo quy định hiện hành của chế độ kế toán Việt Nam (Thông tư 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài Chính) thì một tài sản được ghi nhận là TSCĐ nếu thỏa mãn đồng thời cả ba tiêu chuẩn sau: - Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó. - Có thời gian sử dụng trên một năm trở lên. - Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách tin cậy và có giá trị từ 30.000 đồng trở lên. Đặc điểm chính của TSCĐ (Một khoản mục chiếm tỉ trọng rất cao trong tổng tài sản) đó là tham gia vào nhiều chu kỳ SXKD nhưng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu trong suốt quá trình sử dụng cho đến khi bị hư hỏng.

Khi tham gia vào quá trình SXKD, TSCĐ bị hao mòn dần và được chuyển dịch từng phần vào chi phí SXKD hằng kỳ của doanh nghiệp (Tức là giá trị của tài sản đã được chuyển dần vào giá thành sản phẩm). Phân loại TSCĐ: 1. Phân loại TSCĐ theo tính chất: Theo cách phân loại này, TSCĐ chia làm 2 loại: TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình.  TSCĐ hữu hình: là những tài sản có hình thái vật chất do DN nắm giữ để sử dụng cho hoạt động SXKD phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình (Giá trị từ 30.000 đồng và thời gian sử dụng trên một năm trở lên).

TSCĐ hữu hình bao gồm: - Nhà cửa, vật kiến trúc. SVTH: Nguyễn Thị Trà Mi 3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ths.Thái Trần Vân Hạnh - Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn. - Thiết bị, dụng cụ quản lý. - Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc và/hoặc cho sản phẩm.

- Các loại TSCĐ hữu hình khác (Là toàn bộ các TSCĐ khác chưa liệt kê vào 5 loại trên như tranh ảnh, tác phẩm nghệ thuật,…).  TSCĐ vô hình: là những tài sản không có hình thái vật chất nhưng xác định được giá trị và do DN nắm giữ để sử dụng cho hoạt động SXKD, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tượng khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình. TSCĐ vô hình bao gồm: - Quyền sử dụng đất. - Nhãn hiệu hàng hóa.

- Quyền phát hành. - Bản quyền, bằng sáng chế phát minh. - Phầm mềm máy vi tính. - Giấy phép và giấy phép nhượng quyền.

- Công thức và cách pha chế, kiểu mẫu, thiết kế và vật mẫu. - TSCĐ vô hình đang triển khai. Phân loại TSCĐ theo công dụng và tình hình sử dụng: Theo cách phân loại này, TSCĐ trong doanh nghiệp được chia thành các loại sau đây:  TSCĐ đang dùng cho mục đích kinh doanh, bao gồm: - TSCĐ đang dùng trong sản xuất: là những TSCĐ đang dùng cho các hoạt động sản xuất chính, phụ. - TSCĐ đang dùng ngoài sản xuất: là những TSCĐ đang dùng trong hoạt động bán hàng, quản lý DN hoặc đang sử dụng trong hoạt động kinh doanh khác như đầu tư, cho thuê,…  TSCĐ đang dùng cho mục đích phúc lợi, sự nghiệp, an ninh quốc phòng.

 TSCĐ bảo quản hộ, giữ hộ, cất giữ hộ cho nhà nước.  TSCĐ chưa dùng: là những TSCĐ được phép dự trữ để sử dụng trong tương lai.  TSCĐ chờ xử lý: là những TSCĐ hư hỏng chờ thanh lý, TSCĐ không cần dùng chờ nhượng bán, di chuyển đi; TSCĐ chờ giải quyết. SVTH: Nguyễn Thị Trà Mi 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ths.Thái Trần Vân Hạnh 1.

Phân loại TSCĐ theo quyền sở hữu: Theo cách phân loại này, TSCĐ được chia thành các loại sau đây:  TSCĐ thuộc quyền sở hữu của chủ sở hữu DN: là những TSCĐ được xây dựng, mua sắm hoặc chế tạo bằng nguồn vốn chủ sở hữu hoặc bằng nguồn vốn vay dài hạn.  TSCĐ đi thuê bao gồm TSCĐ thuê tài chính và TSCĐ thuê hoạt động. - TSCĐ thuê tài chính: là những TSCĐ mà doanh nghiệp thuê của công ty cho thuê tài chính. Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng thuê tài chính.

Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng thuê tài chính ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó trên thị trường tại thời điểm ký hợp đồng. - TSCĐ thuê hoạt động: là những TSCĐ đi thuê không thỏa mãn các quy định của TSCĐ thuê tài chính. Phân loại TSCĐ theo nguồn hình thành: Theo nguồn hình thành, TSCĐ bao gồm các loại sau đây:  TSCĐ hình thành bằng nguồn vốn chủ sở hữu đầu tư (Ngân sách cấp; liên doanh, liên kết, tư nhân góp).  TSCĐ hình thành bằng nguồn vốn khấu hao, quỹ xí nghiệp, được biếu tặng.

 TSCĐ hình thành bằng nguồn vốn vay, nợ dài hạn. Đánh giá giá trị của TSCĐ: Đánh giá giá trị TSCĐ là việc tính toán giá trị ghi sổ của TSCĐ theo những nguyên tắc nhất định. Giá trị ghi sổ của TSCĐ được thể hiện qua 3 chỉ tiêu sau: 1. Giá trị ban đầu của TSCĐ: TSCĐ phải được xác định giá trị ban đầu theo nguyên giá.

Nguyên giá là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có được TSCĐ tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Nguyên giá TSCĐ hữu hình: a/ Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua sắm: SVTH: Nguyễn Thị Trà Mi 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ths.Thái Trần Vân Hạnh * Trường hợp TSCĐ hữu hình mua sắm (Kể cả mua mới và cũ): Các chi phí Nguyên giá Giá mua thực Các khoản liên quan = + thuế trực tiếp TSCĐ tế khác Trong đó: - Giá mua thực tế là giá mua trừ các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá. - Các khoản thuế: Không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại (Thuế nhập khẩu,…). - Các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa TSCĐ hữu hình vào sử dụng là các khoản chi phí phải chi ra tính đến thời điểm đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng như: Chi phí vận chuyển, bốc dỡ; chi phí nâng cấp; chi phi lắp đặt, chạy thử (Trừ các khoản thu hồi về sản phẩm, phế liệu do chạy thử); lệ phí trước bạ… *Trường hợp TSCĐ hữu hình mua trả chậm, trả góp: Các chi phí Nguyên giá Giá mua trả Các khoản liên quan = + + TSCĐ tiền ngay thuế trực tiếp Các khoản thuế và các chi phí liên quan trực tiếp giống với TSCĐ hữu hình mua sắm.

* Trường hợp mua TSCĐ hữu hình là nhà cửa, vật kiến trúc gắn liền với quyền sử dụng đất thì giá trị quyền sử dụng đất phải xác định riêng và ghi nhận là TSCĐ vô hình nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định. Còn TSCĐ hữu hình là nhà cửa, vật kiến trúc thì nguyên giá là giá mua thực tế phải trả cộng các khoản chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa TSCĐ hữu hình vào sử dụng. b/ Nguyên giá TSCĐ hữu hình mua dưới hình thức trao đổi: Nếu là trao đổi không tương tự hoặc tài sản khác là giá trị hợp lý của TSCĐ hữu hình nhận về hoặc giá trị hợp lý của TSCĐ đem trao đổi (Sau khi cộng thêm các khoản phải trả thêm hoặc trừ đi các khoản phải thu về) cộng các khoản thuế (Không bao gồm các khoản thuế được hoàn lại), các chi phí liên quan trực tiếp phải chi ra tính đến thời điểm đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Nếu là trao đổi tương tự, hoặc có thể hình thành do được bán để đổi lấy quyền sở hữu một tài sản tương tự là giá trị còn lại của TSCĐ hữu hình đem trao đổi.

SVTH: Nguyễn Thị Trà Mi 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Ths.Thái Trần Vân Hạnh c/ Nguyên giá TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự sản xuất: là giá thành thực tế của TSCĐ hữu hình cộng các chi phí lắp đặt chạy thử, các chi phí khác trực tiếp liên quan tính đến thời điểm đưa TSCĐ hữu hình vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Trường hợp DN dùng sản phẩm do mình sản xuất ra để chuyển thành TSCĐ thì nguyên giá là chi phí sản xuất sản phẩm đó cộng các chi phí trực tiếp liên quan. Trong các trường hợp trên, các khoản lãi nội bộ và giá trị sản phẩm thu hồi được trong quá trình chạy thử, sản xuất thử, các chi phí không hợp lý như vật liệu lãng phí, lao động hoặc các khoản chi phí khác vượt quá định mức quy định trong xây dựng hoặc sản xuất không được tính vào nguyên giá TSCĐ hữu hình. d/ Nguyên giá TSCĐ hữu hình do đầu tư xây dựng cơ bản hình thành theo phương thức giao thầu: Giá quyết Các chi phí Nguyên giá toán công Lệ phí trước liên quan = + + TSCĐ trình xây bạ trực tiếp dựng theo khác quy định Trường hợp TSCĐ do đầu tư xây dựng đã đưa vào sử dụng nhưng chưa thực hiện quyết toán thì doanh nghiệp hạch toán nguyên giá theo giá tạm tính và điều chỉnh sau khi quyết toán công trình hoàn thành.

e/ Nguyên giá TSCĐ hữu hình được cấp, được điều chuyển đến,…: là giá trị còn lại của TSCĐ trên sổ kế toán ở các đơn vị cấp, đơn vị điều chuyển,… hoặc là giá trị theo đánh giá thực tế của tổ chức định giá chuyên nghiệp theo quy định của pháp luật, cộng các chi phí liên quan trực tiếp mà bên nhận tài sản phải chi ra tính đến thời điểm đưa TSCĐ vào trạng thái sẵn sàng sử dụng như chi phí thuê tổ chức định giá, chi phí nâng cấp, lắp đặt,…. Riêng nguyên giá TSCĐ hữu hình điều chuyển giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc trong DN là nguyên giá phản ánh ở đơn vị bị điều chuyển phù hợp với bộ hồ sơ của TSCĐ đó. Đơn vị nhận TSCĐ căn cứ vào nguyên giá, số khấu hao lũy kế, GTCL trên sổ kế toán và bộ hồ sơ của TSCĐ đó để phản ánh vào sổ kế toán. Các chi phí liên quan đến việc điều chuyển TSCĐ giữa các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc không ghi tăng nguyên giá mà tính vào chi phí kinh doanh trong kỳ.