Khóa luận tốt nghiệp về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Việt Thành Tín, Hà Nội, Học viện Ngân Hàng, lớp K24KTDNA, năm 2025

Khóa luận tốt nghiệp kế toán kiểm toán kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty tnhh việt thành tín phục vụ ng

• Tác giả: Phạm Kiều Trang
• Người hướng dẫn: TS. Trần Quỳnh Hương
• Trường học: Học viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Kế toán doanh nghiệp
• Đề tài: Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Việt Thành Tín
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ Sở Lý Luận Về Kế Toán Tiền Lương Và Các Khoản Trích Theo Lương

Kế toán tiền lương là một lĩnh vực quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp, đóng vai trò thiết yếu trong quản lý nhân sự và tài chính. Khóa luận tốt nghiệp về kế toán lương tập trung vào việc phân tích các nguyên tắc, phương pháp hạch toán và quản lý các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các khoản khấu trừ khác. Nội dung này bao gồm việc hiểu rõ khái niệm tiền lương, phân loại các hình thức trả lương trong doanh nghiệp, và vai trò của kế toán tiền lương trong hoạt động kinh doanh. Thông qua nghiên cứu này, sinh viên có thể nắm vững những kiến thức cơ bản về cấu trúc lương, các chính sách lương thưởng, và cách hạch toán chúng theo các quy định pháp luật hiện hành. Đây là nền tảng quan trọng giúp sinh viên kế toán kiểm toán áp dụng vào thực tế công việc tại các doanh nghiệp.

1.1. Khái Niệm Và Phân Loại Tiền Lương

Tiền lương là khoản thu nhập mà lao động nhân viên nhận được từ doanh nghiệp, bao gồm lương cơ bản, các khoản phụ cấp, và thưởng. Trong kế toán doanh nghiệp, tiền lương được phân loại thành: lương cơ bản, lương thưởng, lương thêm giờ, và các khoản bổ sung khác. Việc phân loại chính xác giúp doanh nghiệp quản lý chi phí lao động hiệu quả và tuân thủ các quy định pháp luật về lương.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Tiền Lương Trong Doanh Nghiệp

Công tác kế toán tiền lương đảm bảo tính chính xác, minh bạch trong việc tính toán và thanh toán lương cho nhân viên. Nó giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí lao động, đảm bảo tuân thủ luật lao động, và cung cấp thông tin tài chính chính xác cho quản lý. Kế toán kiểm toán phải nắm vững quy trình này để có thể kiểm soát và đánh giá hiệu quả quản lý lương thưởng.

II. Chứng Từ Tài Khoản Và Phương Pháp Hạch Toán Kế Toán Tiền Lương

Trong khóa luận tốt nghiệp kế toán, việc nghiên cứu các chứng từ, tài khoản và phương pháp hạch toán là rất quan trọng. Các chứng từ kế toán liên quan đến tiền lương bao gồm: bảng chấm công, bảng tính lương, chứng từ thanh toán lương, và các hóa đơn liên quan. Các tài khoản kế toán thường sử dụng trong hạch toán tiền lương như tài khoản 332 (Tiền lương phải trả), tài khoản 621 (Chi phí tiền lương), và các tài khoản khác để ghi nhận các khoản trích. Phương pháp hạch toán phổ biến là hình thức nhật ký – sổ cái, giúp ghi nhận đầy đủ và có hệ thống các giao dịch liên quan đến lương. Hiểu rõ các phương pháp này giúp sinh viên kế toán kiểm toán nâng cao kỹ năng thực hành.

2.1. Hệ Thống Chứng Từ Sử Dụng

Các chứng từ kế toán cơ bản bao gồm bảng chấm công ghi nhận số giờ làm việc, bảng tính lương chi tiết từng nhân viên, và bảng phân bổ lương theo các bộ phận. Mỗi chứng từ cần phải đầy đủ thông tin như: tên nhân viên, mã nhân viên, thời gian làm việc, mức lương, và các khoản khấu trừ.

2.2. Hình Thức Ghi Sổ Kế Toán

Hình thức nhật ký – sổ cái là phương pháp phổ biến nhất, giúp ghi nhận đầu tiên vào nhật ký rồi mới ghi vào sổ cái. Hình thức sổ nhật ký chung được sử dụng khi khối lượng giao dịch nhỏ. Các doanh nghiệp hiện đại thường sử dụng phần mềm kế toán để tự động hóa quy trình này, tăng tính chính xác và hiệu quả.

III. Thực Trạng Kế Toán Tiền Lương Tại Các Doanh Nghiệp

Khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp về kế toán tiền lương, sinh viên cần điều tra, khảo sát thực trạng tại các doanh nghiệp cụ thể như Công ty TNHH Việt Thành Tín. Thực trạng cho thấy hầu hết doanh nghiệp đã áp dụng các chính sách lương phù hợp với quy định pháp luật, tuy nhiên vẫn tồn tại một số vấn đề như: hệ thống chứng từ chưa hoàn thiện, quy trình hạch toán chưa tối ưu, và khả năng khai thác thông tin từ kế toán tiền lương còn hạn chế. Công ty cần cải thiện cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao kỹ năng của nhân viên kế toán, và đảm bảo tuân thủ các quy định mới nhất. Việc phân tích thực trạng này giúp sinh viên kế toán kiểm toán hiểu rõ các vấn đề thực tiễn.

3.1. Cơ Cấu Tổ Chức Và Chính Sách Lương

Các doanh nghiệp thường có phòng Kế toán chuyên trách công tác hạch toán tiền lương, với các chính sách lương rõ ràng bao gồm: lương cơ bản, phụ cấp làm việc, thưởng hiệu suất. Các khoản trích theo lương được tính và nộp đúng quy định, tuy nhiên cần cải thiện tính minh bạch và công khai.

3.2. Các Vấn Đề Tồn Tại Và Nguyên Nhân

Một số vấn đề chính bao gồm: hệ thống kế toán chưa đồng bộ, chứng từ chưa đầy đủ, và khả năng báo cáo còn yếu. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu nhân lực bộ phận kế toán, hạn chế về công nghệ, và sự thay đổi liên tục của quy định pháp luật.

IV. Giải Pháp Hoàn Thiện Công Tác Kế Toán Tiền Lương

Để hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương, doanh nghiệp cần thực hiện các giải pháp toàn diện. Thứ nhất, cải thiện hệ thống chứng từ bằng cách sử dụng phần mềm kế toán hiện đại, tự động hóa quy trình tính lương và ghi sổ kế toán. Thứ hai, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thông qua đào tạo, tập huấn cho nhân viên kế toán về các quy định mới. Thứ ba, xây dựng quy trình quản lý lao động hiệu quả, đảm bảo hạch toán kế toán đúng quy định. Thứ tư, tăng cường kiểm soát nội bộ và kiểm toán định kỳ để phát hiện và khắc phục sai sót. Thứ năm, cân nhân viên về cơ chế lương thưởng công bằng, minh bạch, khuyến khích tính tích cực của lao động. Các giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp quản lý tiền lương một cách khoa học, hiệu quả.

4.1. Giải Pháp Về Công Nghệ Và Hệ Thống

Áp dụng phần mềm kế toán chuyên dụng, tích hợp quản lý nhân sự và tiền lương, giúp tự động tính toán và ghi sổ kế toán. Xây dựng cơ sở dữ liệu nhân viên đầy đủ, tạo liên kết giữa các bộ phận. Sử dụng công nghệ blockchain để đảm bảo tính minh bạch và bảo mật thông tin lương.

4.2. Kiến Nghị Cho Nhà Nước Và Doanh Nghiệp

Nhà nước cần chuẩn hóa quy định về kế toán tiền lương, cung cấp hướng dẫn chi tiết về hạch toán các khoản trích. Doanh nghiệp phải đầu tư vào đào tạo nhân viên, cải tiến quy trình, và tạo môi trường công việc lành mạnh để cân bằng lợi ích giữa nhà tuyển dụng và lao động.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Kiều Trang tập trung nghiên cứu công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong môi trường doanh nghiệp kinh doanh thương mại. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng, các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa chi phí sản xuất kinh doanh và quản lý nguồn nhân lực hiệu quả. Lao động là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của quá trình sản xuất kinh doanh; ở trung tâm của mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người lao động chính là hệ thống thù lao và chính sách lương bổng.

Kế toán tiền lương không chỉ dừng lại ở việc tính toán số tiền chi trả định kỳ cho người lao động, mà còn bao gồm chuỗi nghiệp vụ từ theo dõi ngày công, xây dựng thang bảng lương, tính toán các khoản phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc đến việc thực hiện nghĩa vụ thuế và phân bổ chi phí nhân công hợp lý vào giá thành hoặc chi phí thời kỳ. Nhận thức được tầm quan trọng của việc quản lý tiền lương nhằm kích thích người lao động nâng cao năng suất, đồng thời kiểm soát chi phí hoạt động, tác giả đã chọn khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Việt Thành Tín.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về cơ sở lý luận của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp.
2. Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng tổ chức hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Việt Thành Tín, đối chiếu với các chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành.
3. Chỉ ra những ưu điểm đã đạt được cũng như các mặt hạn chế còn tồn tại trong quy trình kế toán tại công ty; từ đó đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực tế tại Công ty TNHH Việt Thành Tín (địa chỉ: Số nhà 41, đường Lạc Long Quân, Phường Nghĩa Đô, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2022 - 2024 và số liệu minh họa thực tế nghiệp vụ kế toán tiền lương tháng 11 năm 2024.
• Phạm vi nội dung: Hạch toán kế toán tài chính phần hành tiền lương và các khoản trích theo lương theo quy định tại Thông tư 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên các nguyên lý kế toán tài chính doanh nghiệp và hệ thống văn bản pháp lý hiện hành, trọng tâm là Thông tư 133/2016/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 26/08/2016. Về mặt lý luận, tiền lương được định nghĩa là hình thức biểu hiện bằng tiền của phần hao phí lao động sống mà doanh nghiệp chi trả cho người lao động dựa trên thời gian, khối lượng và chất lượng công việc. Phân loại tiền lương trong doanh nghiệp được tiếp cận theo hai tiêu thức chính:

• Theo tính chất hợp đồng lao động: Hợp đồng cộng tác viên/dịch vụ, hợp đồng lao động thời vụ/tạm thời, và hợp đồng lao động chính thức dài hạn.
• Theo đối tượng nhận lương: Tiền lương lao động trực tiếp tham gia tạo ra sản phẩm/dịch vụ và tiền lương lao động gián tiếp phục vụ công tác quản lý, điều hành.

Các hình thức trả lương được phân tích gồm có trả lương theo thời gian (tháng, tuần, ngày, giờ; bao gồm thời gian giản đơn và thời gian có thưởng) và trả lương theo sản phẩm. Đối với các khoản trích theo lương, văn bản làm rõ bản chất của bốn quỹ tài chính: Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và Kinh phí công đoàn (KPCĐ).

Khóa luận áp dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp quan sát thực tế: Quan sát trực tiếp quy trình chấm công, luân chuyển chứng từ, các bước tính lương, hạch toán định khoản và vào sổ kế toán tại phòng Kế toán của đơn vị.
• Phương pháp điều tra, thu thập số liệu: Phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý và kế toán viên; thu thập các tài liệu nội bộ, báo cáo tài chính, bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của công ty qua các năm.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phân loại, so sánh, đối chiếu số liệu thu thập được với các quy định của chế độ kế toán để đánh giá mức độ tuân thủ và tính hiệu quả của công tác kế toán tại doanh nghiệp.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu bao gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật kế toán, tài liệu giáo trình chuyên ngành và toàn bộ hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán thực tế tại Công ty TNHH Việt Thành Tín trong giai đoạn 2022 - 2024.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp

Chương này khái quát toàn diện cơ sở lý luận về phần hành kế toán tiền lương và trích theo lương. Tác giả trình bày chi tiết vai trò, nhiệm vụ và ý nghĩa của tiền lương đối với ba chủ thể: người lao động (đảm bảo tái sản xuất sức lao động), doanh nghiệp (tối ưu hóa chi phí và thúc đẩy năng suất) và xã hội (đảm bảo an sinh và lưu thông kinh tế).

Về quy định trích nộp, chương 1 tổng hợp khung tỷ lệ trích theo quy định pháp luật:

Khoản trích nộp	Trích vào chi phí DN	Trích trừ lương NLĐ	Tổng tỷ lệ trích
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	17,5%	8,0%	25,5%
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3,0%	1,5%	4,5%
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0%	1,0%	2,0%
Tổng các khoản bảo hiểm	21,5%	10,5%	32,0%
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2,0%	0,0%	2,0%
Tổng cộng	23,5%	10,5%	34,0%

Nội dung hạch toán làm rõ danh mục chứng từ kế toán lao động tiền lương chuẩn theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Bảng chấm công (mẫu 01a-LĐTL), Bảng chấm công làm thêm giờ (mẫu 01b-LĐTL), Bảng thanh toán tiền lương (mẫu 02-LĐTL), Bảng thanh toán tiền thưởng (mẫu 03-LĐTL), Giấy đi đường (mẫu 04-LĐTL), Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành (mẫu 05-LĐTL), Bảng thanh toán tiền làm thêm giờ (mẫu 06-LĐTL), Hợp đồng giao khoán (mẫu 08-LĐTL), Bảng kê trích nộp các khoản theo lương (mẫu 10-LĐTL) và Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (mẫu 11-LĐTL).

Hệ thống tài khoản chủ yếu gồm:

• Tài khoản 334 (Phải trả người lao động): Phản ánh các khoản phải trả và tình hình thanh toán thu nhập cho người lao động.
• Tài khoản 338 (Phải trả, phải nộp khác): Theo dõi các khoản trích nộp nghĩa vụ xã hội (chi tiết TK 3382 - KPCĐ, TK 3383 - BHXH, TK 3384 - BHYT, TK 3386 - BHTN).
• Các tài khoản chi phí liên quan: TK 154, TK 642 và tài khoản tiền tệ TK 111, TK 112.

Chương 1 cũng phân tích quy trình ghi sổ của 5 hình thức tổ chức sổ kế toán: Nhật ký – Sổ cái, Nhật ký chung, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký – chứng từ và Hình thức kế toán máy.

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Việt Thành Tín

Chương 2 mô tả chi tiết thực tế tổ chức công tác kế toán tại đơn vị khảo sát:

• Tổng quan đơn vị: Công ty TNHH Việt Thành Tín thành lập theo Giấy phép đăng ký kinh doanh ngày 19/01/2010, mã số thuế 0104386125, người đại diện pháp luật là bà Nguyễn Thúy Bình. Lĩnh vực hoạt động là bán lẻ hàng hóa khác mới trong các cửa hàng chuyên doanh (chi tiết: Bán lẻ lương thực, thực phẩm, y tế trong các cửa hàng chuyên doanh).
• Quy mô lao động: Năm 2022 có 18 lao động, năm 2023 tăng lên 22 lao động và năm 2024 đạt 25 lao động.
• Cơ cấu tổ chức bộ máy: Mô hình trực tuyến gồm Giám đốc phụ trách chung; dưới quyền là Phòng Tổ chức – Hành chính, Phòng Kinh doanh và Phòng Tài chính – Kế toán. Bộ máy kế toán gọn nhẹ gồm Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp (phụ trách kiêm nhiệm phần hành kế toán tiền lương) và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Chế độ kế toán Doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ VNĐ; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền; tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; hình thức sổ kế toán là Nhật ký chung; phần mềm kế toán đang vận hành là phần mềm VIC.

Thực trạng hạch toán tiền lương và các khoản trích tại công ty:

• Phương pháp tính lương: Công ty áp dụng trả lương theo thời gian tháng (căn cứ tháng quy định 26 ngày công). Công thức: $$\text{Lương theo ngày công} = \frac{\text{Lương cơ bản}}{26} \times \text{Số ngày làm việc thực tế}$$ $$\text{Tổng thu nhập} = \text{Lương theo ngày công} + \text{Phụ cấp (ăn trưa, điện thoại)} + \text{Lương tăng ca} + \text{Thưởng doanh số}$$ $$\text{Thực lĩnh} = \text{Tổng thu nhập} - \text{Các khoản trích BH (10,5%)} - \text{Tạm ứng} - \text{Thuế TNCN}$$
• Căn cứ đóng bảo hiểm: Công ty áp dụng mức lương cố định để tính nộp bảo hiểm bắt buộc là 5.000.000 VNĐ/người/tháng cộng với phụ cấp chức vụ (nếu có).
• Quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán tháng 11/2024:
  • Hàng ngày theo dõi chấm công trên Bảng chấm công (mẫu 01a-LĐTL). Cuối tháng, Kế toán lập Bảng thanh toán tiền lương (mẫu 02a-LĐTL) và Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (mẫu 11-LĐTL).
  • Nghiệp vụ tính lương bộ phận văn phòng ghi: Nợ TK 642 / Có TK 334 (48.000.000 VNĐ).
  • Khấu trừ bảo hiểm vào lương nhân viên: Nợ TK 334 / Có TK 338 (tổng mức trích 10,5% tương ứng 367.500 VNĐ cho mẫu khảo sát hoặc 3.000.000 VNĐ toàn bộ phận).
  • Trích nộp bảo hiểm tính vào chi phí doanh nghiệp: Nợ TK 642 / Có TK 338 (tỷ lệ 23,5%, tương ứng 822.500 VNĐ cho mẫu khảo sát).
  • Thanh toán thu nhập cho người lao động bằng chuyển khoản qua ngân hàng: Nợ TK 334 / Có TK 1121 (44.000.000 VNĐ căn cứ theo Ủy nhiệm chi số 0541702).
  • Nộp tiền bảo hiểm cho cơ quan quản lý bằng chuyển khoản: Nợ TK 3383 / Có TK 1121 (căn cứ Giấy báo nợ số 0541692) và nộp kinh phí công đoàn bằng tiền mặt: Nợ TK 3382 / Có TK 1111 (căn cứ Phiếu chi số 059/10).
  • Tất cả nghiệp vụ được ghi nhận vào Sổ Nhật ký chung (mẫu S03a-DN), sau đó kết chuyển vào Sổ Cái TK 334 (mẫu S03b-DN) và Sổ Cái TK 338.

Chương 3: Hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH Việt Thành Tín

Chương 3 nêu bật tính cấp thiết của việc hoàn thiện công tác kế toán tiền lương trong bối cảnh nâng cao hiệu lực quản lý tài chính doanh nghiệp. Tác giả xây dựng các định hướng giải pháp:

• Về quản lý lao động và chính sách tiền lương: Đa dạng hóa các hình thức trả lương, tránh áp dụng cứng nhắc hình thức lương thời gian thuần túy; đề xuất kết hợp trả lương theo hiệu quả công việc hoặc kết quả kinh doanh để tạo động lực cho các bộ phận như nhân viên kinh doanh.
• Về chứng từ và ghi chép sổ sách: Chấn chỉnh quy trình luân chuyển chứng từ công tác, giảm thiểu tình trạng nộp chậm chứng từ; theo dõi chi tiết tài khoản 334 cho từng người lao động khi phát sinh tạm ứng nhằm tránh sai sót trong đối chiếu.
• Về công nghệ và phần mềm: Tận dụng triệt để các phân hệ tự động của phần mềm kế toán VIC, hạn chế lập chứng từ thủ công; thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ thực tế cho đội ngũ kế toán viên.
• Kiến nghị: Khóa luận đưa ra các kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước về việc ổn định chính sách bảo hiểm, tài chính và kiến nghị Ban Giám đốc công ty tạo điều kiện nâng cấp cơ sở vật chất, đào tạo chuyên môn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh rõ nét thực trạng kế toán tại một doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ:

• Kết quả thực tế:
  • Đơn vị đã vận dụng nghiêm túc Thông tư 133/2016/TT-BTC vào thực tiễn hạch toán phần hành tiền lương; biểu mẫu chứng từ (bảng chấm công, bảng thanh toán lương, bảng phân bổ tiền lương và BHXH) được lập đầy đủ theo mẫu biểu quy định.
  • Doanh nghiệp thực hiện trích nộp đúng các tỷ lệ bắt buộc theo luật định (tổng 34%, gồm 23,5% tính vào chi phí doanh nghiệp và 10,5% trừ vào thu nhập người lao động).
  • Việc thanh toán lương được thực hiện định kỳ và minh bạch vào ngày cuối cùng của tháng thông qua tài khoản ngân hàng và tiền mặt.
• Hạn chế được chỉ ra:
  • Công ty chưa theo dõi chi tiết Tài khoản 334 theo từng đối tượng khi có phát sinh tạm ứng lương, gây trở ngại cho công tác đối chiếu số dư chi tiết.
  • Hình thức ghi sổ Nhật ký chung khi phát sinh nhiều nghiệp vụ dễ dẫn đến khối lượng ghi chép lớn, tiềm ẩn nguy cơ trùng lặp dữ liệu.
  • Phần mềm kế toán VIC chưa được khai thác đồng bộ, một số chứng từ vẫn phải lập thủ công ngoài phần mềm.
  • Hình thức trả lương thuần theo thời gian chưa kích thích tối đa năng suất làm việc của các vị trí bán hàng, kinh doanh.
  • Việc bàn giao và thu nhận chứng từ công tác từ các bộ phận về phòng kế toán đôi khi còn chậm trễ.
• Đóng góp của khóa luận: Khóa luận cung cấp bức tranh thực tế về quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp tính lương và quy trình hạch toán trên phần mềm kế toán máy tại doanh nghiệp thương mại; phân tích cụ thể sự kết nối giữa các sổ tổng hợp và sổ cái TK 334, TK 338 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận được thực hiện trong phạm vi nghiên cứu điển hình tại một doanh nghiệp thương mại bán lẻ quy mô nhỏ (Công ty TNHH Việt Thành Tín) áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, với số liệu minh họa thực tế tập trung vào bộ phận văn phòng trong tháng 11 năm 2024.

Hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo có thể bao gồm:

• Khảo sát mở rộng công tác kế toán tiền lương tại các doanh nghiệp có quy mô lớn hơn áp dụng Chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Nghiên cứu mô hình trả lương kết hợp hiện đại (lương 3P, lương gắn với chỉ số hiệu quả KPI) và tích hợp các giải pháp ERP tự động hóa toàn diện quy trình nhân sự - tiền lương.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp, Kế toán – Kiểm toán đang làm khóa luận hoặc báo cáo thực tập tốt nghiệp về phần hành kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC, cần tài liệu tham khảo về quy trình lập bảng phân bổ tiền lương, bảng chấm công, trích nộp bảo hiểm và vận hành sổ Nhật ký chung trên phần mềm kế toán.

Các nội dung đáng tham khảo nhất gồm hệ thống mẫu biểu chứng từ (01a-LĐTL, 02a-LĐTL, 11-LĐTL), sơ đồ hạch toán đối ứng tài khoản 334, 338 theo Thông tư 133 và trình tự ghi sổ kế toán Nhật ký chung thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Việt Thành Tín áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?

Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, sử dụng đơn vị tiền tệ VNĐ, niên độ kế toán theo năm dương lịch và tổ chức ghi chép theo hình thức sổ kế toán Nhật ký chung trên phần mềm kế toán VIC.

2. Mức căn cứ tiền lương dùng để trích đóng bảo hiểm tại công ty là bao nhiêu?

Theo quy định nội bộ của Công ty TNHH Việt Thành Tín, mức thu nhập làm căn cứ để tính đóng các khoản bảo hiểm xã hội bắt buộc áp dụng thống nhất cho nhân viên là 5.000.000 VNĐ/lao động/tháng cộng với phụ cấp chức vụ (nếu có).

3. Cơ cấu tỷ lệ trích các khoản theo lương tại doanh nghiệp được phân bổ ra sao?

Tỷ lệ trích các khoản theo lương tại công ty tuân thủ theo quy định: Doanh nghiệp chịu 23,5% tính vào chi phí quản lý kinh doanh (gồm BHXH 17,5%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2%); Người lao động chịu 10,5% khấu trừ trực tiếp vào thu nhập (gồm BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%). Tổng tỷ lệ trích nộp là 34%.

4. Phương pháp tính tiền lương thực tế cho nhân viên tại công ty được thực hiện như thế nào?

Công ty áp dụng hình thức trả lương theo thời gian tháng với số ngày làm việc quy định chuẩn là 26 ngày/tháng. Lương theo ngày công được tính bằng Lương cơ bản chia cho 26 ngày và nhân với số ngày làm việc thực tế trên bảng chấm công; sau đó cộng phụ cấp ăn trưa, điện thoại, lương làm thêm giờ và thưởng doanh số (nếu có), trừ đi các khoản bảo hiểm 10,5%, tạm ứng và thuế TNCN để ra số tiền thực lĩnh.

5. Những hạn chế chính trong công tác kế toán tiền lương tại công ty được tác giả chỉ ra là gì?

Tác giả đã chỉ ra các hạn chế: không mở sổ chi tiết theo dõi Tài khoản 334 cho từng cá nhân khi phát sinh tạm ứng; khối lượng nhập liệu sổ Nhật ký chung lớn dễ bị trùng lặp; phần mềm kế toán VIC chưa được ứng dụng đồng bộ (vẫn lập một số chứng từ thủ công); hình thức trả lương thời gian thuần túy chưa gắn chặt với năng suất lao động; và chứng từ đi công tác nộp về phòng kế toán đôi khi còn bị chậm trễ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Kiều Trang đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương, đồng thời phản ánh chi tiết thực trạng hạch toán tại Công ty TNHH Việt Thành Tín theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Đề tài làm rõ quy trình lập chứng từ, tính lương, trích nộp các quỹ bảo hiểm và ghi sổ kế toán Nhật ký chung trên phần mềm VIC. Bên cạnh việc ghi nhận những ưu điểm trong việc tuân thủ chế độ và chi trả thu nhập đúng hạn, tác giả đã chỉ ra các điểm còn hạn chế và đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí tiền lương tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về tiền lương và các khoản trích theo lương 1. Khái niệm về tiền lương Tiền lương là hình thức biểu hiện bằng tiền của phần hao phí lao động sống mà doanh nghiệp cần chi trả cho người lao động, dựa trên thời gian, khối lượng và chất lượng công việc mà họ đã đóng góp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Tiền lương được xác định dựa trên nhiều yếu tố như mức độ phức tạp của công việc, thời gian làm việc, điều kiện môi trường lao động, cũng như chính sách của doanh nghiệp và quy định pháp luật hiện hành. Ngoài ra, tiền lương còn bao gồm các khoản phụ cấp, thưởng và các khoản trích theo lương.

Không chỉ là động lực thúc đẩy người lao động làm việc hiệu quả, tiền lương còn là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp thu hút, giữ chân nhân tài và nâng cao năng suất lao động, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững. Mặt khác, tiền lương cũng được xem như giá cả của sức lao động, được thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động thông qua các nguyên tắc kinh tế như cung cầu, giá cả thị trường, và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Đây không chỉ là khoản thù lao cho sức lao động bỏ ra mà còn là sự phản ánh mối quan hệ kinh tế - xã hội giữa hai bên, đảm bảo sự công bằng và hài hòa trong quá trình lao động. Phân loại tiền lương trong doanh nghiệp Trong các doanh nghiệp, việc phân loại tiền lương mang lại nhiều lợi ích quan trọng.

Đồng thời, hỗ trợ tối ưu hóa nguồn lực lao động, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và giúp doanh nghiệp đạt được các mục tiêu kinh doanh lâu dài một cách bền vững. Tiền lương có thể được chia thành nhiều nhóm dựa trên các tiêu chí khác nhau, vì vậy cần lựa chọn cách phân loại phù hợp với từng loại lao động. Ngoài ra, việc này còn đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về lao động, giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro pháp lý không cần thiết. Dưới đây là hai cách phân loại phổ biến: * Theo tính chất hợp đồng lao động: - Tiền lương theo hợp đồng cộng tác viên hoặc hợp đồng dịch vụ: Đây là khoản chi trả cho những người làm việc tự do, không thuộc biên chế chính thức, thường được thanh toán dựa trên sản phẩm hoặc công việc hoàn thành.

5 - Tiền lương theo hợp đồng lao động tạm thời hoặc thời vụ: Đây là khoản thù lao cho những người lao động trong thời gian ngắn hạn hoặc theo mùa vụ, thường không được hưởng các quyền lợi như nhân viên chính thức. - Tiền lương theo hợp đồng lao động chính thức: Là khoản thù lao dành cho những người ký lao động dài hạn, ổn định với doanh nghiệp. Đây thường là những nhân viên chính thức, được hưởng đầy đủ các chế độ phúc lợi và quyền lợi theo quy định của pháp luật. * Theo đối tượng nhận lương: - Tiền lương lao động gián tiếp: Đây là khoản chi trả cho những người lao động không trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất nhưng hỗ trợ và đảm bảo hoạt động của doanh nghiệp diễn ra trơn tru.

- Tiền lương cho lao động trực tiếp: Đây là khoản chi trả cho những người tham gia ngay vào quá trình tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ, chẳng hạn như công nhân sản xuất, nhân viên bán hàng hay kỹ thuật viên. Hơn nữa, việc phân loại này giúp doanh nghiệp xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lý, tạo sự công bằng và khích lệ người lao động làm việc năng suất hơn. Trước hết, nó cho phép quản lý chi phí một một cách hiệu quả bằng cách phân bổ nguồn lực tài chính phù hợp cho từng nhóm lao động, đảm bảo sử dụng tối ưu các nguồn lực sẵn có. Các hình thức trả lương Việc chi trả lương công bằng không chỉ thúc đẩy người lao động tăng cường năng suất và khả năng sáng tạo, mà còn góp phần tạo ra tài sản vật chất, nâng cao chất lượng đời sống vật chất lẫn tinh thân cho xã hội.

Hiện nay, lương của người lao động được thanh toán theo nhiều hình thức khác nhau. Tiền lương cần tuân theo nguyên tắc phân phối dựa trên lao động, phụ thuộc vào số lượng cũng như chất lượng công việc mà họ thực hiện. Một trong những hình thức phổ biến là: - Hình thức tiền lương theo thời gian: Với hình thức này, tiền lương được tính dựa trên thời gian làm việc thực tế kết hợp với trình độ chuyên môn của người lao động. Cụ thể, mức thu nhập sẽ được xác định theo số giờ, ngày hoặc tháng làm việc, phù hợp với thang lương quy định.

Hình thức này thường áp dụng cho các vị trí như nhân viên hành chính, văn phòng, quản lý, tài chính, kế toán,.hoặc những công việc chưa thể đặt ra định mức lao động cụ thể hay 6 chưa có giá trị lương theo sản phẩm. Đây là một phương pháp trả lương phổ biến, giúp đảm bảo thu nhập minh bạch và ổn định cho người lao động. Tiền lương trả theo thời gian có thể thực hiện tính theo thời gian giản đơn hay tính theo thời gian có thưởng: * Cách tính lương: - Tiền lương tháng: là tiền lương được quy định sẵn trong thang lương, áp dụng cho từng bậc lương và trả định kỳ hàng tháng dựa trên hợp đồng lao động. Đây là hình thức phổ biến và ổn định, thường áp dụng cho nhân viên văn phòng, công chức, viên chức.

Lương cơ bản + các khoản PC (nếu có) Lương tháng =  Số ngày làm việc thực tế Số ngày làm việc theo quy định (26 ngày) - Tiền lương tuần: là tiền lương trả cho một tuần làm việc, thường áp dụng cho các đối tượng lao động có thời gian lao động không ổn định và mang tính thời vụ. Lương tháng  12 tháng Lương tuần = 52 tuần - Tiền lương ngày: là mức lương trả cho một ngày làm việc, thường áp dụng trong các trường hợp như hội họp, học tập, hoặc cho lao động ngắn hạn. Lương tháng Lương ngày = Số ngày làm việc trong tháng (26 ngày) - Tiền lương giờ: là tiền lương trả cho một giờ làm việc, thường được áp dụng để trả lương cho người lao động trực tiếp trong thời gian làm việc không hưởng lương theo sản phẩm. Lương tháng Lương giờ = 8h Số giừo làm việc quy định (không quá ) ngày Hình thức trả lương theo thời gian dựa chủ yếu vào thời gian làm việc của người lao động, mang tính bình quân và chưa phản ánh đầy đủ chất lượng sản phẩm họ tạo ra.

Do đó, cách này chưa tạo ra được động lực đủ lớn để người lao động chú trọng và cố gắng nâng cao hiệu quả công việc. Một hệ quả khác là nó chưa khai thác hết tiềm năng cũng như năng lực sẵn có của họ. Để giải quyết nhược điểm này, nhiều doanh nghiệp đã 7 áp dụng phương thức trả lương theo thời gian kết hợp có thưởng, liên kết giữa thời gian làm việc và kết quả công việc nhằm khơi dậy tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo, đồng thời nâng cao năng suất lao động. - Hình thức tiền lương theo sản phẩm: Phương thức này xác định tiền lương dựa trên số lượng và chất lượng công việc hoặc sản phẩm mà người lao động hoàn thành.

Điều này không chỉ thúc đẩy người lao động gia tăng năng suất mà còn làm tăng sản lượng sản phẩm, gắn kết chặt chẽ thù lao với hiệu quả lao động. Bằng cách liên hệ trực tiếp thu nhập với kết quả đạt được, hình thức này tạo ra động lực lớn để người lao động cải thiện cả hiệu suất lẫn chất lượng công việc của mình. Lương theo sản phẩm = Đơn giá sản phẩm  Số lượng sản phầm hoàn thành 1. Khái niệm về các khoản trích theo lương Các khoản trích theo lương là những chi phí mà doanh nghiệp phải trả cho nhân viên theo quy định của pháp luật hoặc thỏa thuận trong hợp đồng lao động.

Các khoản này bao gồm: - Bảo hiểm xã hội: Là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ gặp biến cố làm giảm hoặc mất khả năng lao động hoặc mất việc làm bằng cách hình thành và sử dụng một quỹ tài chính tập trung do sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động, nhằm đảm bảo an toàn đời sống cho người lao động và cả gia đình họ, cũng như góp phần đảm bảo an ninh xã hội. - Bảo hiểm y tế: Là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần chi phí khám chữa bệnh cho người lao động khi gặp phải rủi ro ốm đau, tai nạn,. Quỹ bảo hiểm y tế được hình thành từ sự đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động, nhằm đảm bảo sức khỏe cho người lao động. - Bảo hiểm thất nghiệp: Là khoản hỗ trợ tài chính tạm thời dành cho những người lao động mất việc làm nhưng đáp ứng ứng đủ điều kiện theo luật: Đối tượng được nhận bảo hiểm thất nghiệp là những người bị mất việc không do lỗi của cá nhân họ.

Những người này thường không mất việc do lỗi cá nhân, mà đang tích cực tìm kiếm việc làm mới, sẵn sàng nhận công việc phù hợp và nỗ lực chấm dứt tình trạng thất nghiệp. Họ nhận được khoản tiền hỗ trợ theo tỷ lệ nhất định, bên cạnh đó còn được hỗ trợ học nghề và tìm kiếm việc làm nếu tham gia bảo hiểm. 8 - Kinh phí công đoàn: Là khoản tiền mà chủ doanh nghiệp phải đóng để tài trợ cho các hoạt động của tổ chức công đoàn. Tổ chức này chuyên trách việc đại diện cho người lao động để đòi quyền lợi và giải quyết các tranh chấp bất đồng giữ những người làm chủ và người lao động.

Nguồn kinh phí này được lấy từ quỹ kinh phí công đoàn. Khi trích kinh phí này thì 1% số tiền đóng góp sẽ được nộp lên cấp trên, trong khi 1% còn lại sẽ được chi dùng cho các hoạt động công đoàn tại cơ sở. Tỷ lệ các khoản trích theo lương Trích vào lương Các khoản bào hiểm trích Trích vào chi phí của người lao Tổng theo lương của doanh nghiệp động 1. Bảo hiểm xã hội 17,5% 8% 25,5% 2.

Bảo hiểm y tế 3% 1,5% 4,5% 3. Bảo hiểm thất nghiệp 1% 1% 2% Tổng các khoản BH 21,5% 10,5% 32% 4. Kinh phí công đoàn 2% 2% => Tổng các khoản: Bảo 23,5% 10,5% 34% hiểm + Công đoàn 1.