Chương I: TONG QUAN CƠ SỞ LÍ THUYẾT VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC 1. Đổi mới phương pháp day học Ld. LÝ luận về day học - Đổi mới phương pháp là một quá trình liên tục phát huy, kế thừu những tinh how của giáo dục truyền thông và tiếp thu có chon loc những phương pháp hiện đại trên thể giới - Cấn khuyến khích sự phong phú da dạng của các phương pháp cũng như là sự phong phú da dạng của các ý tưởng - Trọng tâm của việc đổi mới phương pháp day học hiện nay là hướng vào người học, - Cái đích cuối cùng của việc đổi mới phương pháp là nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học. - Học là hiểu, ghi nhớ, liên hệ.
Người học sinh giỏi là người có tư duy tốt chứ không phái người chỉ biết học thuộc bài. - Người giáo viên giỏi không phải là cho học sinh biết nhiều kiến thức mà là dạy cho học sinh cách tư duy, biết cách sử dụng những kiến thức vào tình huống mới, vào đời sống thực tế. - Giáo viên chỉ day tốt khi có sự đồng cảm với sinh viên, học sinh. - Những diều kiện để hoe xinh học tap có hiệu quả: sức khỏe, vốn kiến thức, kha nang ghi nhớ, khả năng tư duy sáng tạo.
phương pháp học tập. điều kiện cơ sở vật chất phục vụ cho học tập, giáo viên giỏi.s Trần Văn Khoa Trang 12 SVTH- Trần Khôi Nguyên THIẾT KẾ THÍ NGHIỆM HOA HỌC 11 BẰNG PHAN MEM MACROMEDIA FLASH PROFESSIONAL 8 12 Mát sở vụ hang đất moh nhướmg pháp day hor |. Phát huy tính tích cực. tự lực, chủ dong, sang tạo của người hoe Chuyển trong tâm hoạt động từ giáo viên sung học xinh, Chuyển lối học từ thông báo tái hiện sang tim tòi, khám phá.
Thực tế cho thay nhiều nơi, nhiều trường đã làm được điều này, tuy nhiên cũng chưa phái là phổ biến lắm. Điều này còn tùy thuộc vào từng vùng, từng địa phương. tùy trình độ hoe xinh mà người giáo viên có làm được những điều này hay không. Vị dụ: Hiện nay khoa Hou chúng ta dang đẩy mạnh phong trào cho sinh viên nghiên cứu khoa học nhằm phát huy sv sáng tạo, tim tồi, ham học hỏi ở sinh viên, tháo luận, di thực tế 3.
Cá thể hóa việc day học Như chúng ta đã biết đổi tướng của quá trình dạy học nói riêng và quá trình giáo dục nói chung là con người - học sinh. Mà đã là từng con người cụ thể thì có sự nhận thức, phát triển tư duy khác nhau. Do đó tùy từng đối tượng, tùy trình độ mà giáo viên lựa chọn phương pháp thích hợp. Ví dụ: Cùng dạy một bài mới, nhưng ở lớp giải giáo viên lựa chon phương pháp thích hợp (làm xemina).
còn với lớp yếu thì giáo viên lựa chọn phương pháp thuyết trình và đàm thoại (dat câu hỏi) 3. Sử dụng tối ưu các phương tiện day học. đặc biệt là tin học và công nghệ thông tin vào dạy học Có thể xem đây là một xu hướng mà nhiều nhà nghiên cứu giáo dục đang nhắm đến, Người giáo viên được khuyến khích là nên sử dụng những dé dùng đơn giản như xơ đố, tranh ảnh đến những phương tiện day học đặc biệt như mô hình, phan mềm, giáo án điện tứ. Ví dụ: Hiện nay nhiều trường đang khuyến khích giáo viên giẳng day bằng táo án điện tử GVHD: Ths Trần Van Khoa — Trang !3 SVTH : Trần Khôi Nguyên THIET KE THÍ NGHIỆM HÓA HỌC 11 BANG PHAN MEM MACROMEDIA FLASH PROFESSIONAL 8 4 Tang cường khá nang van dung kiến thức vào đời sống Chuyển từ lỗi học nắng về tiệu hóa kiến thức sang lối học coi trong việc vận dung kiến thức, Pay chính là cách thức làm cho kiến thức học gắn liên với thực tế để học sinh không cảm nhân những diéu minh học là xa rời thực tế.
Vi dụ: Nhưng bai sản xuất hóa học là su vận dung những phản ứng trong thi nghiệm vào thực tế sản xuất một cách có chon lọc. Cai tiến việc kiểm tra và đánh giá kiến thức Kiểm tra và đánh giá kiến thức là một khâu không thể thiếu trong giảng day. Nó cho phép người giáo viên đánh giá trình độ học sinh, kiểm tra xém học xinh nắm kiến thức như thể nào, đồng thời để giáo viên kip thời điều chỉnh phương pháp day cho tốt hơn, Ví dụ: Hiện nay thường dùng kiểm tra bằng trắc nghiệm khách quan. Phục vụ ngày càng tốt hơn hoạt dong tự học và phương châm học suốt đời Ngày nay trên mọi phương tiện truyền thanh, truyền hình có nhiều chương trình học tap giúp cho hoạt dong tự hoc, chẳng hạn tư học nấu ăn.
ôn tốt nghiệp, ôn thi dai học, Các chương trình trò chơi truyền hình phục vu cho phương châm học suốt đời, vì nó không giới hạn lứa tuổi của người chơi. như: Trúc xanh. Chiếc nón kì điệu, Vui để học. 7, Gan dạy học với nghiên cứu khoa học với mức độ ngày càng cao Tùy theo từng cấp học, tùy trình đô học sinh, mà người dạy áp dụng nhiều hình thức nghiên cứu khoa học.
Trung học phố thông: không có làm khóa luận, chỉ đơn thuần thi cử. Đại học: có mot bài khóa luận thay cho 2 món thi, hay làm bài tập môn học thì miễn thi Thác si: !4 đơn ví tính là tự nghiên cứu. Tiến sĩ: có 3 chuyên dé nghiên cứu và làm luận án GVHD : Th.s Trần Văn Khoa Trang 14 SVTH : Trần Khôi Nguyên THIẾT KE THÍ NGHIÊM HÓA HỌC 11 BANG PHAN MEM MACROMEDIA FLASH PROEESSIONAL 8 1. Dạy học hưởng vào người học Dạy học hướng vào người học là một trong những xu hướng đổi mới phương pháp day học.
Nó còn có những cách gọi khác như “Day học lấy học sinh làm trung tim”, Cách gọi này dễ gây sự hiểu lầm, vô hình chung làm giảm vai trò. giá trị của người thầy. nên một số nhà giáo dục sửa lại là “Day học hưởng tập trung vào người học ” Sau đầy là một số nội dung cơ bản của tư tưởng dạy học hướng vào người học: - Mục dich dạy học là sự phát triển nhiều mặt của học sinh Trong quá trình dạy học giáo viến cần: + Coi trọng lợi ích, nhủ cầu, hứng thú của người hoe, dạy cái học sinh cẩn chứ không phải dạy cái giáo viên có. + Phát huy cao nhất các năng lực tiểm ẩn của người học.
+ Hình thành cho người học phương pháp học tập khoa học, năng lực sang tạo, khả năng thích ứng với môi trường. - Phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động, sáng tạo của người học, - Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà quan trọng hơn là tổ chức ra những tình huống học tập kích thích tò mò, tự duy độc lập, sáng tạo của học sinh, hướng dẫn học sinh học tập. - Người học tham gia vào quá trình đánh giá, tư đánh giá và đánh giá lẫn nhau. Dạy học bằng hoạt động của người học Nội dung cơ bản của xu hướng đổi mới phương pháp này là tạo mọi điểu kiện cho học sinh hoạt đồng càng nhiều càng tốt.
Theo lối dạy học cũ. hoạt động của người thay chiếm phẩn lớn thời giun trên lớp. Trò chủ yếu ngồi nghe một cách thụ động. rất ít tham gia vào hoạt động chung của lớp, Trò it được pgát biểu, càng rất ít khi được thắc mắc hỏi thay những điểu không hiểu hay chưa rõ.
Người ta đã tìm cách giảm thời gian hoạt đông củu thay và tăng hoạt động cúa trò trong mot tiết học. Với cách tiếp cận đó, thực chất củu dạy học bằng hoạt động của người học là GVHD : Th.s Trần Văn Khoa Trang 15 SVTH : Trần Khôi Nguyên THIẾT KE THÍ NGHIỆ M HÓA HỌC 11 BANG PHAN MEM MACROMEDIA FLASH PROFESSIONAL 8 chuyển ur lối dạy cũ (thấy nang về truyền dat, trò tiếp thu mot cách thu đông) sang lối day mới, trong đó vai trò chủ yếu của thấy là tổ chức, hướng dẫn hoạt động, trò chủ động tìm kiểm, phát hiện ra kiến thức, 14. Y nghvà ĩtá a c dụng c học - Day hoe bằng hoạt dong của người học là một nội dung của day học hướng vào người học. Học xinh chỉ có thể phát triển tốt cúc năng lực tư duy, khả năng giải quyết vấn dé, thích ứng với cuộc sống.
nếu như họ có cơ hội hoạt động. - Day học bằng hoạt đồng của người học là một trong những con đường dẫn đến thành công của người giáo viên (day tốt, trở thành giáo viên giỏi) - Day học bằng hoạt động của người học làm phát triển hiệu quả day học + Hoe sinh chỉ học tập thực sự nếu như họ được hoạt đồng. Nếu học sinh chỉ ngồi nghe thì rất để bị phân tâm. nghĩ đến việc khác.
làm việc riêng. + Học sinh càng được hoạt đồng nhiều thì tham gia học tập thực sự trong một tiết học càng lớn, hiệu quả dạy học càng cao. - Dạy học bằng hoạt động của người học giúp rèn luyện các kỉ năng dạy học cho sinh viên sư phạm vì kĩ năng chỉ có thế hình thành qua hoạt động. Để dạy tốt sinh viên phải được đào tao cả về nôi dung day học và phương pháp.
Để tạo điều kiện cho học sinh hoạt động, giáo viên có thể áp dụng một số hình thức sau: - Thấy gợi mở. nêu vấn để cho trò suy nghĩ (không đặt thành câu) - Sử dụng câu hỏi dưới nhiều dụng khác nhau từ thấp đến cao +Thấy đặt cầu hỏi rồi tự trả lời, + Thấy đặt câu hỏi rồi yêu cầu hoc sinh trả lời (đầm thoại} GVHD: Th.s Trần Văn Khoa Trang 16 SVTH : Trần Khôi Nguyên THI ẾT KE THÍ NGH IỆM HÓA HỌ C 11 BẰN G PHA N ME M MAC ROM EDI A FLA SH PRO FES SIO NAL 8 - Thay yêu cấu học sin h néu cau hỏi về các vấn dé mà bản thâ n tha y khô ng hiểu hay chưa rõ - Ra bài tập hay yêu cầu học sin h hoà n thà nh một nhi ềm vụ hoe tap - Giáo viên hướng dẫn học sinh làm việc với sách giáo khoa. Khi sử dụng hình thức này giáo viên có thể tổ chức cho học sinh các hoạt dong sau + Đọc một đoan trong tài liều + Nêu các ý chưa rõ, chưa hiểu trong tài liêu + Tìm ý chính của từng phan, của bài + Tóm tất nói dung bài hye + Đặt câu hỏi cho từ nội dung của bài học - Tổ chức cho học sinh làm vài thí nghiệm nhỏ, từ đơn giản đến phức tạp. - Thả o luậ n nhó m: tổ chứ c cho học sin h thả o luậ n cúc cầu hỏi dướ i su điể u khiển của thay hay học sinh tư điều khiển.