Chương 1: Một số vẫn dé lý luân về trách nhiệm bôi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn phòng vệ chính dang. Chương 2: Các quy định pháp luật Việt Nam hiện hanh về trách nhiệm bôi thường thiệt hai do vượt quá giới hạn phòng vệ chính dang và thực tiễn áp dung Chương 3: Một số kiên nghị hoản thiên pháp luật về trách nhiệm bôi thường thiệt hai do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. CHUONG 1: Một số van đề lý luận về trách nhiệm bôi thường thiệt hai do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng 1.1 Khái quát về trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đồng 1.1 1 Khái niệm bỗi thường thiệt hai Bồi thường thiệt hai theo nghĩa thông thường la việc dén bu những tôn thất đã gây ra, đây là hinh thức trách nhiệm Dân su nhằm buôc bên có hành vi gây ra thiệt hại phải khắc phục hậu qua bang cách dén bù các tôn that về vật chất và tôn thất về tinh than cho bên bị thiệt hại. Vé mặt pháp lý, bôi thường thiệt hại là một dang nghĩa vụ Dân sự phát sinh do hanh vi gây thiệt hại nhằm buộc bên có trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Khi mà các bên chủ thé tham gia vào một quan hệ pháp luật Dân sư ma một trong các bên không thực hiên hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ đã cam kết thì tất yếu phải gánh chịu những hậu quả bat lợi vê minh và người không thực hiện đúng nghĩa vu phải có trách nhiệm dén bù những tôn thất mà họ gây ra. Vay bôi thường có thé hiểu là việc đền bù những tổn that, mắt mát về vật chất va tinh than nhằm khắc phục những hậu quả do hành vi gây thiệt hai gây ra, bao gồm tôn that về tai sản, chỉ phí để ngăn chăn, hạn chế thiệt hai, thu nhập thực tế bị mat, bi giảm sút. Người gây thiệt hại về tinh thân cho người khác do xâm hại đến tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác, thì ngoải việc cham dứt hanh vi vi phạm, xin lỗi cải chính công khai còn phải bôi thường một khoản tiễn cho người bi thiệt hại Sự gánh chịu nảy được thực hiện thông qua “Trách nhiệm Dân sự” giữa người có quyền và nghia vụ liên quan. 3 phan Thị Thanh Huyền (2018), “Luận văn Bôi thường thiệt hai ngoài hợp đông — Thực tien tại Tòa án nhàn dan huyện Hitu Ling, tình Lang Sơn", Luận văn thạc sĩ Luật học, trưởng Đại học Luat Hà Nội i) 1.
Khải niệm trách nhiệm bôi thường Trách nhiệm bồi thường thiết hại là một dang cu thé của trách nhiệm Dân sự nói chung va la mét loại trách nhiệm pháp lý noi riêng, có tinh cưỡng chế của Nhà nước nhằm buộc người có hành vi trái pháp luật gây thiệt hai cho người khác phải bôi thường, đồng thời giữa người gây thiệt hại và người bị thiệt hại không có quan hệ hợp đông hoặc có quan hệ hợp đông nhưng hành vi gây thiệt hai hoan toản ko liên quan đền nội dung hợp đông Trách nhiệm bôi thường thiệt hai thì xây ra cả về vật chat lẫn tinh thân. Boi thường về vat chat là khi họ phải có trách nhiệm bu đắp tôn that ma họ gây ra về mặt thực tế, tinh được thành tiên như tôn that tài sẵn, thiệt hai, thu nhập thực tế bị mắt. Con về mặt tinh thân thi ho phải có trách nhiệm chấm dứt hành vi vi phạm, xin lỗi hay cải chính công khai. Thực tiễn đời sống pháp lý cho thây, ngoài trách nhiệm Dân sự do vi phạm nghia vụ còn có một loại trách nhiệm đo thiệt hai gây ra được gọi la trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được hiểu là một loại trách nhiệm Dân sự ma khi người nao có hành vi vi phạm nghĩa vu do pháp luật quy định ngoai hop đồng, xâm phạm đến quyên vả lợi ích hợp pháp của người khác thì phải bôi thường thiệt hai do mình gây ra. Hiện nay, pháp luật Việt Nam quy định chủ yếu về trách nhiệm bôi thường thiệt hai ngoài hợp đông đổi với hành vi xâm phạm đền tinh mạng, danh dự, nhân phẩm, uy tin, tải sản, của các nhân và tô chức. Trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoai hợp dong la môt trong những chế định có lịch sử sớm nhật của pháp luật Dân sự. Ở các quốc gia khác nhau, qua các thời ky lich sử, quy định về bôi thường thiệt hai ngoài hợp dong cũng có sự khác nhau về cách thức bồi thường, mức đô bôi thường.
Tuy nhiên trên thực tế để xác đính được trách nhiệm bôi thường thiệt hại của người có hanh vi gây thiệt hai trong quan hệ Dân su ma không có hop đông là rat khó khăn, vi no liên quan nhiều đên các căn cử phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hop đông 1. Cầm cứ phát sinh trách nhiệm bỗi thường ngoài hợp đồng Căn cứ phát sinh trách nhiệm bôi thường ngoải hợp đông có thé hiểu la những yêu tó, điều kiện, cơ sở được pháp luật quy định ma khi hội tụ đây đủ chúng sẽ xác định được trách nhiém bôi thường, người phải bôi thường, người được bôi thường và mức đô bôi thường. Các điều kiện lam phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đông phải được xem xét trong môi quan hệ biên chứng, thống nhất và đây đủ Theo quy định tại Khoản 1 Điều 584 BLDS 2015 quy định về căn cứ phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đông đã khẳng định: “Người nao có hành vi zâm phạm tinh mang, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tải sản, quyên, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hop Bô luật này, luật khác có liên quan quy định khác." Như vậy, có thé thay rằng, các căn cứ bat buộc phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đông gồm các yêu tô sau: có thiệt hại xây ra, hành vi gây thiệt hai lả hành vi trái pháp luật, có mỗi quan hệ nhân quả giữa hành vị trái pháp luật và thiệt hại xây ra 1.14 Đặc điểm của trách nhiễm bồi thường thiệt hat ngoài hợp đồng Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một loại trách nhiệm Dân sự. Do đó nó mang đây đủ đặc điểm của trach nhiệm Dân sự đó là: Thit nhất, chủ thé chịu trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đồng không được xác định trước, chỉ khi phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoải hợp đông thì khi đó chủ thể chịu trách nhiệm bôi thường thiệt hai va chủ thé được bôi thường mới được xác định.
Đặc điểm của trách nhiệm bôi thường thiệt hai ngoài hợp đông là sư giới hạn hai bên chủ thé trong quan hé (giữa bên có hảnh vi vi phạm với bên có quyên và lợi ich hợp pháp bị xâm phạm, được xác định khi phat sinh quan hệ bôi thường thiệt hai ngoài hợp đông). Đây là điểm khác biệt căn ban giữa trách nhiệm Dân sự vả trách nhiém Hành chính. Tiưt hai, trách nhiệm bôi thường thiệt hai cũng có thé áp dụng đôi với người thứ ba theo quy định tại Điều 586 BLDS 2015, theo đó cỏ nhiều trường hợp người gây ra thiệt hai không phải bôi thường thiệt hai mà chủ thé bồi thường là người thứ ba. Đối với cá nhân, nêu ca nhân dưới 18 tuổi va không có tai sin để bôi thường thi cha mẹ sé bôi thường Tương tự, người mat năng lực hành vi Dân sự, người có khó khăn trong nhân thức, làm chủ hành vi gây thiệt hai ma có người giám hộ phải bôi thường bằng tai sẵn của mình nêu những người nay không đủ tai sẵn dé bôi thường That ba, trách nhiệm Dân sự nói chung và trách nhiệm.
bôi thường thiệt hại ngoải hợp đông nói riêng có thé thực hiện theo ý chi của ca nhân và luôn liên quan tới tải sản. Về nguyên tắc, khi phát sinh quan hé bồi thường thiệt hai ngoai hợp đồng, các chủ thé có quyền thöa thuận về mọi van đề liên quan dén quyên và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ đó. Việc thỏa thuận nảy có thé được xây ra trước, trong hoặc sau khi tranh chấp về bởi thường thiệt hai đã được Tòa án có thầm quyên giải quyết. Trong trường hợp các bên không có thỏa thuân, các vân dé pháp lý co liên quan đến bôi thường thiệt hai sé được giải quyết theo quy định của pháp luật Thit tw, trách nhiệm bôi thường thiệt hai ngoài hợp đồng nhằm khắc phục thiệt hại đã gây ra.
Theo đó, trách nhiệm bôi thưởng thiệt hại chỉ hình thành giữa các bên chủ thể trong một quan hệ nghĩa vụ đang tồn tại va chi phat sinh khi sự vi phạm nghia vụ Dân sự của một bên trong quan hé nghĩa vụ đó đã gây ra thiệt hai cho bên kia. Khi nay, bên vi phạm phải boi thường thiệt hai do sư vi phạm nghia vụ của mình gây ra cho phía bên kia (bên bi vi phạm). Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa đối với trach nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp dong thi không có đặc điểm nay. Bởi lẽ, nội dung chung của đặc điểm nay thé hiện việc khi một bên cỏ hành vi vi phạm dẫn tới thiệt 10 hại cho bên kia, thì đù hai bên có thỏa thuận trước thông qua hợp đông hay không có thỏa thuân (ngoai hợp dong) thì vẫn phát sinh trách nhiêm bôi thường.
Thư năm, bau qua của người bi áp dung trách nhiệm bồi thường thiệt hại luôn mang tinh vật chat thé hiện chức năng khôi phục những hậu qua về mặt vat chat cho người bi thiết hại. Xuất phat từ đặc điểm trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đông khắc phục thiệt hai đã gây ra thì cu thé hóa khả năng khắc phục thiệt hại chính la những giá trị vật chất mà người gây thiệt hai phải bôi thường cho người bi thiệt hại Hay nói cách khác 1a những thiệt hại mà bên gây thiệt hai gây ra sẽ được quy đổi thành giá trị vật chât nhất định như tiên dé thực hiện việc đến bù nhằm khắc phục thiệt hai đã xảy Ta. Khái niệm, đặc điềm, căn cứ phat sinh của trách nhiệm bôi thường thiệt hại do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng 12.1 Khải niệm trách nhiệm bôi thường thiệt hai do vot quá giới han phòng vệ chính đáng Trước một hành vi nguy hiếm cho xã hội, gây nên thiệt hai cả về vat chat lẫn tinh thân thì pháp luật cũng trao cho người bị thiệt hại quyên chông tra lại hanh vi nguy hiểm cho xã hôi ngay tai thời điểm phát sinh đó bằng chế định phòng vệ chính đáng.