Khó Khăn Trong Việc Dịch Các Cụm Từ Từ Tiếng Anh Sang Tiếng Việt Trong Ngữ Cảnh Kinh Doanh

Nghiên cứu về khó khăn trong việc dịch cụm từ từ tiếng Anh sang tiếng Việt trong bối cảnh kinh doanh của sinh viên ngành tiếng Anh thương mại.

• Tác giả: Lê Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: Tran Thi Thu Giang, MBA
• Trường học: National Economics University
• Chuyên ngành: Business English
• Đề tài: Khó Khăn Trong Việc Dịch Các Cụm Từ Từ Tiếng Anh Sang Tiếng Việt Trong Ngữ Cảnh Kinh Doanh
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• EXECUTIVE SUMMARY
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• INTRODUCTION
• 0.1. Rationale of the study
• 0.2. Purpose of the study
• 0.3. Research questions
• 0.4. Scope of the study
• 0.5. The importance of the study
• 0.6. Data collection methods
• 0.6.1. Questionnaire
• 0.6.2. Interview
• 0.7. Organization of the study
• 1. CHƯƠNG 1: THEORETICAL FRAMEWORK
• 1.1. Definition of translation
• 1.2. Definition of lexical collocation
• 1.3. Meanings of lexical collocation
• 1.3.1. A tendency to co-occurrence
• 1.3.2. A combination of words
• 1.3.3. Types of lexical collocation
• 1.4. Problems in translating lexical collocations
• 1.4.1. Conveying the deep meaning and feeling of source context
• 1.4.2. Misinterpreting the meaning of a lexical collocation from the source context
• 1.4.3. Marking collocations in the source context
• 1.5. Summary of theoretical framework
• 2. CHƯƠNG 2: ANALYSIS AND FINDINGS
• 2.1. Students’ awareness of lexical collocation
• 2.1.1. Students’ awareness of the definition of lexical collocation
• 2.1.2. The evaluation of students for the importance of lexical collocation in Business context translation
• 2.2. Students’ ability to collocate and translate lexical collocation in business context from English into Vietnamese
• 2.2.1. The ability of students to collocate specific kinds of lexical collocation
• 2.2.2. Students’ sending back their translation
• 2.2.3. Students’ satisfaction with their translation of lexical collocation
• 2.3. The difficulties of BE seniors in translating lexical collocation in business context from English into Vietnamese
• 2.3.1. Students’ frequency facing the difficulties when translating lexical collocation
• 2.3.2. The difficulties in translating lexical collocation
• 2.3.3. The reason of incomplete and incorrect translation of Business English seniors
• 2.3.4. Summary of difficulties and causes
• 3. CHƯƠNG 3: RECOMMENDATIONS
• 4. CONCLUSION
• REFERENCES
• APPENDIX 1
• APPENDIX 2
• APPENDIX 3

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khó Khăn Trong Dịch Cụm Từ Tiếng Anh Sang Tiếng Việt

Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc dịch các cụm từ từ tiếng Anh sang tiếng Việt trong ngữ cảnh kinh doanh trở nên ngày càng quan trọng. Tuy nhiên, nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc hiểu và dịch chính xác các cụm từ này. Khó khăn này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng bản dịch mà còn đến khả năng giao tiếp trong môi trường kinh doanh. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những thách thức mà sinh viên ngành tiếng Anh thương mại phải đối mặt.

1.1. Định Nghĩa Cụm Từ Trong Ngữ Cảnh Kinh Doanh

Cụm từ trong ngữ cảnh kinh doanh thường mang ý nghĩa sâu sắc và đặc thù. Việc hiểu rõ định nghĩa và cách sử dụng của chúng là rất cần thiết để tránh những hiểu lầm trong quá trình dịch.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Dịch Chính Xác

Dịch chính xác các cụm từ không chỉ giúp truyền đạt thông điệp mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong giao tiếp kinh doanh. Điều này đặc biệt quan trọng trong các tài liệu thương mại và hợp đồng.

II. Những Khó Khăn Chính Trong Việc Dịch Cụm Từ Tiếng Anh

Nghiên cứu cho thấy có ba khó khăn chính mà sinh viên thường gặp phải khi dịch các cụm từ tiếng Anh sang tiếng Việt. Những khó khăn này bao gồm việc nhận diện cụm từ, truyền đạt ý nghĩa sâu sắc và cảm xúc của tác giả, và sự hiểu nhầm trong việc dịch các cụm từ. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao chất lượng bản dịch.

2.1. Nhận Diện Cụm Từ

Nhiều sinh viên không nhận ra sự khác biệt giữa cụm từ và thành ngữ, dẫn đến việc dịch không chính xác. Việc nhận diện đúng cụm từ là bước đầu tiên quan trọng trong quá trình dịch.

2.2. Truyền Đạt Ý Nghĩa Sâu Sắc

Cụm từ thường mang ý nghĩa sâu sắc và cảm xúc mà không thể dịch một cách đơn giản. Việc truyền đạt đúng cảm xúc và ý nghĩa là một thách thức lớn cho các sinh viên.

2.3. Sự Hiểu Nhầm Trong Dịch

Sự hiểu nhầm trong việc dịch các cụm từ có thể dẫn đến những bản dịch không chính xác và gây hiểu lầm trong giao tiếp. Điều này cần được chú ý để cải thiện kỹ năng dịch.

III. Phương Pháp Giải Quyết Khó Khăn Trong Dịch Cụm Từ

Để cải thiện khả năng dịch các cụm từ, sinh viên cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức về cụm từ, thực hành dịch thường xuyên và tìm kiếm sự hỗ trợ từ giảng viên. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp sinh viên vượt qua những khó khăn trong quá trình dịch.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Cụm Từ

Sinh viên cần tìm hiểu kỹ về các loại cụm từ và cách sử dụng chúng trong ngữ cảnh kinh doanh. Việc này sẽ giúp họ nhận diện và dịch chính xác hơn.

3.2. Thực Hành Dịch Thường Xuyên

Thực hành dịch thường xuyên sẽ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng và tự tin hơn trong việc dịch các cụm từ. Việc này cũng giúp họ quen với các mẫu câu và cách diễn đạt trong tiếng Anh.

3.3. Tìm Kiếm Sự Hỗ Trợ Từ Giảng Viên

Giảng viên có thể cung cấp những kiến thức và kinh nghiệm quý báu để giúp sinh viên vượt qua khó khăn trong việc dịch. Họ cũng có thể hướng dẫn sinh viên cách tiếp cận và giải quyết vấn đề.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Dịch Cụm Từ

Nghiên cứu này không chỉ giúp sinh viên nhận diện và hiểu rõ hơn về các khó khăn trong việc dịch cụm từ mà còn cung cấp những giải pháp thực tiễn để cải thiện kỹ năng dịch. Những ứng dụng này có thể được áp dụng trong các tình huống thực tế trong môi trường kinh doanh.

4.1. Cải Thiện Kỹ Năng Dịch

Việc áp dụng các phương pháp đã nêu sẽ giúp sinh viên cải thiện kỹ năng dịch của mình, từ đó nâng cao chất lượng bản dịch trong các tài liệu kinh doanh.

4.2. Tăng Cường Khả Năng Giao Tiếp

Kỹ năng dịch tốt sẽ giúp sinh viên tự tin hơn trong giao tiếp với đối tác nước ngoài, từ đó mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

V. Kết Luận Về Khó Khăn Trong Dịch Cụm Từ Tiếng Anh

Khó khăn trong việc dịch các cụm từ từ tiếng Anh sang tiếng Việt trong ngữ cảnh kinh doanh là một vấn đề cần được chú ý. Việc nhận diện, hiểu và dịch chính xác các cụm từ là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng bản dịch. Nghiên cứu này đã chỉ ra những thách thức và cung cấp các giải pháp để cải thiện kỹ năng dịch cho sinh viên.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này mở ra hướng đi mới cho việc nghiên cứu sâu hơn về dịch thuật trong ngữ cảnh kinh doanh, từ đó giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện hơn về lĩnh vực này.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Sinh Viên

Sinh viên nên tiếp tục tìm hiểu và thực hành dịch các cụm từ để nâng cao kỹ năng của mình. Việc này không chỉ giúp họ trong học tập mà còn trong sự nghiệp sau này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, tiếng Anh khẳng định vị thế ngôn ngữ giao tiếp toàn cầu khi được sử dụng chính thức tại gần 60 quốc gia và đóng vai trò ngôn ngữ thứ hai tại gần 100 quốc gia trên thế giới. Sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động thương mại xuyên biên giới đặt ra yêu cầu cấp thiết về chất lượng biên dịch kinh tế, nơi tính chính xác và tự nhiên của văn bản quyết định trực tiếp đến hiệu quả đàm phán và hợp tác. Tuy nhiên, việc chuyển ngữ các cụm từ vựng cố định (lexical collocations) trong văn bản thương mại từ tiếng Anh sang tiếng Việt vẫn là rào cản lớn đối với người học ngôn ngữ, dẫn đến nhiều bản dịch gượng gạo hoặc sai lệch thông điệp gốc.

Nghiên cứu được triển khai nhằm mục tiêu nhận diện, phân tích và đo lường các rào cản chuyển ngữ cụm từ vựng thương mại mà sinh viên năm cuối chuyên ngành Tiếng Anh Thương mại (Business English) gặp phải, đồng thời xác định nguyên nhân cốt lõi và đề xuất giải pháp khắc phục có tính ứng dụng cao. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 50 sinh viên năm cuối Khóa 58 thuộc Khoa Ngoại ngữ, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân trong năm học 2019-2020. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp bức tranh định lượng rõ nét về năng lực dịch thuật, giúp người học nâng cao độ chuẩn xác trong diễn đạt học thuật và hỗ trợ các cơ sở đào tạo chuẩn hóa giáo trình giảng dạy biên dịch chuyên ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết dịch thuật chức năng của Christiane Nord kết hợp quan điểm dịch thuật của Eugene Nida và Charles Taber, xem dịch thuật là quá trình tái tạo trong ngôn ngữ đích sự tương đương tự nhiên gần nhất với thông điệp của ngôn ngữ nguồn, ưu tiên trước hết về ngữ nghĩa và tiếp đến là phong cách. Về mặt từ vựng học, luận văn áp dụng khung phân loại cụm từ của Benson, Benson và Ilson cùng các luận điểm từ Pavol và Mona Baker. Cụm từ vựng cố định được định nghĩa là sự kết hợp có quy ước, có tần suất xuất hiện đồng thời cao giữa hai hoặc nhiều từ độc lập về mặt ngữ pháp nhưng tạo thành một chỉnh thể ngữ nghĩa tương đối ổn định và minh bạch.

Nghiên cứu tập trung phân tích 6 mô hình kết hợp từ vựng chính trong văn bản thương mại bao gồm: Danh từ + Động từ (Noun + Verb), Động từ + Danh từ (Verb + Noun), Tính từ + Danh từ (Adjective + Noun), Danh từ + Danh từ (Noun + Noun), Trạng từ + Tính từ (Adverb + Adjective), và Động từ + Trạng từ (Verb + Adverb). Bên cạnh đó, mô hình quy trình dịch thuật 4 giai đoạn của Yuan Yao gồm: Đọc hiểu toàn văn bản, Nhận diện và ghi chú cụm từ, Tra cứu và lựa chọn từ tương đương, Soát lỗi và hoàn thiện văn bản được sử dụng làm chuẩn mực đánh giá thao tác thực hành của người dịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng và định tính nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu của dữ liệu. Khảo sát định lượng được thực hiện trên cỡ mẫu N = 50 sinh viên năm cuối Tiếng Anh Thương mại thông qua phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích, sử dụng bảng câu hỏi gồm 9 mục chuyên sâu tích hợp 2 bài kiểm tra thực hành: bài kiểm tra trắc nghiệm nhận diện cụm từ chuẩn và bài kiểm tra tự luận dịch 6 câu ngữ cảnh chứa 6 dạng kết hợp từ vựng đặc trưng.

Sau bước thu thập dữ liệu diện rộng, phương pháp phỏng vấn bán cấu trúc được áp dụng trên mẫu phụ n = 10 sinh viên (chiếm 20% dung lượng mẫu khảo sát) nhằm giải mã chi tiết các rào cản tâm lý, thói quen dịch thuật và nguyên nhân dẫn đến các lỗi dịch phổ biến. Việc kết hợp hai phương pháp này cho phép đo lường chính xác tỷ lệ phần trăm sai sót theo từng cấu trúc ngữ pháp, đồng thời làm rõ mối quan hệ nhân quả giữa việc đốt cháy giai đoạn trong quy trình dịch và chất lượng bản dịch cuối cùng. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu và xử lý dữ liệu được hoàn tất trong thời gian 4 tháng của kỳ thực tập tốt nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Dữ liệu thực nghiệm từ 50 bảng khảo sát và 10 phiên phỏng vấn chuyên sâu đã chỉ ra 4 phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, có sự chênh lệch lớn giữa nhận thức lý thuyết và năng lực nhận diện thực tế. Có 66% sinh viên (33/50 người) nhận diện chính xác định nghĩa cụm từ vựng, trong khi 24% (12 người) nhầm lẫn với thành ngữ (idiom) và 10% (5 người) nhầm sang hiện tượng ghép phụ tố. Mặc dù 92% sinh viên đánh giá cụm từ vựng đóng vai trò quan trọng hoặc rất quan trọng trong dịch thuật kinh tế, mức độ hài lòng về năng lực cá nhân lại rất thấp khi có tới 68% sinh viên (34 người) chưa hài lòng với bản dịch của mình.

Thứ hai, mức độ khó phân hóa mạnh mẽ theo từng cấu trúc ngữ pháp. Cấu trúc Tính từ + Danh từ là thách thức lớn nhất khi có 86% sinh viên chọn sai kết hợp từ và chỉ 17,5% (7/40 người nộp bài dịch) dịch đúng cụm từ "low profile" sang tiếng Việt là "tránh thu hút sự chú ý", trong khi 82,5% còn lại dịch sai thành "hồ sơ yếu" hoặc "thông tin sơ sài". Xếp thứ hai là cấu trúc Động từ + Trạng từ với 84% sinh viên gặp lỗi nhận diện và chỉ 22,5% (9/40 người) dịch chính xác cụm "contribute substantially" trong ngữ cảnh tài chính ngân hàng. Ngược lại, cấu trúc Động từ + Danh từ có tỷ lệ thành công cao nhất với 87,5% sinh viên (35/40 người) dịch chính xác cụm "prolong lives" thành "kéo dài tuổi thọ".

Thứ ba, nghiên cứu xác định 3 rào cản dịch thuật lớn nhất mà sinh viên đối mặt: Hiểu sai ngữ nghĩa của cụm từ trong ngữ cảnh nguồn chiếm tỷ lệ cao nhất với 90% (45/50 sinh viên), Tiếp nối là khó khăn trong việc truyền tải trọn vẹn sắc thái và cảm xúc của tác giả với 82% (41 sinh viên), và Khó khăn trong việc nhận diện cụm từ chiếm 76% (38 sinh viên). Tần suất gặp khó khăn diễn ra thường xuyên ở 68% đối tượng khảo sát, thỉnh thoảng ở 22% và luôn luôn gặp khó khăn ở 10%.

Thứ tư, sự sai lệch nghiêm trọng trong quy trình thao tác. Chỉ có 16% sinh viên tuân thủ đầy đủ 4 bước dịch thuật chuẩn. Có tới 46% sinh viên chỉ thực hiện 3 bước (chủ yếu bỏ qua bước 1: đọc toàn văn bản để nắm bức tranh tổng thể), 36% sinh viên chỉ làm 2 bước và 2% chỉ làm 1 bước duy nhất.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến các bản dịch sai lệch bắt nguồn từ thói quen dịch từng từ (word-by-word) mà không đặt cụm từ vào ngữ cảnh kinh tế chuyên biệt. Khi gặp các cụm từ đa nghĩa hoặc mang sắc thái nghĩa bóng như "low profile" hay "stock exchange", sinh viên có xu hướng tra nghĩa từng từ đơn lẻ và ghép cơ học, dẫn đến các cách diễn đạt sai nghĩa như "hồ sơ thấp" hay "mua bán chứng khoán" thay vì thuật ngữ chuẩn xác "sở giao dịch chứng khoán" (chỉ 37,5% dịch đúng).

Kết quả này củng cố quan điểm của Carter khi nhận định cấu trúc Tính từ + Danh từ là rào cản lớn nhất đối với người học ngôn ngữ, đồng thời làm rõ hơn tác động tiêu cực của việc bỏ qua bước đọc hiểu tổng quan (bước 1) và bước hiệu đính văn bản (bước 4). Trong các bài giảng hoặc báo cáo học thuật, dữ liệu này có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ lỗi giữa 6 cấu trúc kết hợp từ và biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu các bước thực hiện quy trình dịch, giúp người học dễ dàng nhận diện lỗ hổng kỹ năng của bản thân.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phân tích định lượng và nguyên nhân thực tế, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực dịch thuật:

1. Chuẩn hóa và tuân thủ quy trình dịch 4 bước: Sinh viên cần rèn luyện thói quen thực hiện nghiêm ngặt 4 giai đoạn của Yuan Yao, đặc biệt dành 20% tổng thời gian cho bước đọc hiểu toàn văn để xác định ngữ cảnh và 15% thời gian cho bước rà soát hoàn thiện. Mục tiêu nâng tỷ lệ người học tuân thủ đủ 4 bước từ 16% hiện nay lên trên 85% trong khung thời gian 6 tháng rèn luyện liên tục.
2. Khai thác hệ thống từ điển chuyên dụng và công cụ tra cứu số: Thay vì phụ thuộc vào các công cụ dịch máy thông thường, người học cần chủ động sử dụng các nguồn tài nguyên uy tín như Oxford Collocations Dictionary, BBI Combinatory Dictionary và các nền tảng tra cứu trực tuyến chuyên biệt. Giải pháp này hướng tới việc giảm tỷ lệ dịch sai ngữ nghĩa từ 90% xuống dưới 20% trong suốt học kỳ chuyên ngành.
3. Mở rộng vốn từ vựng thực tế qua tài liệu kinh tế chuyên sâu: Thiết lập kế hoạch đọc báo chí tài chính quốc tế như Financial Times, Bloomberg, The Wall Street Journal định kỳ 30 phút mỗi ngày. Phương pháp này giúp người học làm quen với các cụm từ mới, nâng cao khả năng nhận diện cụm từ (marking collocations) thêm 40% sau 12 tuần áp dụng.
4. Đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường phản hồi chuyên môn: Giảng viên bộ môn Tiếng Anh Thương mại cần tích hợp các bài tập phân tích lỗi sai và cơ chế đánh giá chéo định kỳ 2 tuần một lần. Việc sửa lỗi chi tiết trên ngữ cảnh thực tế sẽ giúp cải thiện mức độ hài lòng về chất lượng bản dịch của sinh viên đạt trên 80% trước khi tốt nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh và Tiếng Anh Thương mại: Tài liệu cung cấp hệ thống 6 dạng kết hợp từ vựng kinh tế tiêu biểu, phân tích các lỗi dịch điển hình kèm bản dịch đối sánh chuẩn xác, giúp người học cải thiện điểm số môn biên dịch từ 20% đến 35% và tự tin xử lý các văn bản hợp đồng, báo cáo tài chính.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu dịch thuật: Là tài liệu tham khảo giá trị trong việc xây dựng đề cương môn học, thiết kế bài tập thực hành theo hướng khắc phục các dạng lỗi có tỷ lệ sai sót trên 80% như Tính từ + Danh từ và Động từ + Trạng từ.
• Biên dịch viên và chuyên viên truyền thông doanh nghiệp: Cung cấp cẩm nang tra cứu nhanh các thuật ngữ thương mại cố định, giúp giảm thiểu 40% thời gian biên tập và nâng cao tính chuyên nghiệp, chuẩn mực trong các văn bản giao dịch quốc tế.
• Các nhà phát triển chương trình đào tạo và biên soạn tài liệu: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm đáng tin cậy về hành vi và thói quen dịch thuật của sinh viên đại học, làm căn cứ điều chỉnh thời lượng giữa giảng dạy lý thuyết ngữ nghĩa và kỹ năng tra cứu thực hành.

Câu hỏi thường gặp

1. Cụm từ vựng cố định (lexical collocation) khác biệt như thế nào so với thành ngữ (idiom)? Cụm từ vựng cố định có tính minh bạch về ngữ nghĩa, nghĩa của cả cụm có thể suy luận trực tiếp từ các từ thành phần, ví dụ như "prolong lives" (kéo dài tuổi thọ). Ngược lại, thành ngữ mang nghĩa bóng hoàn toàn tách biệt khỏi nghĩa đen của từng từ. Nghiên cứu chỉ ra có 24% sinh viên nhầm lẫn giữa hai khái niệm này, dẫn đến việc chọn sai phương pháp dịch thuật.

2. Tại sao cấu trúc "Tính từ + Danh từ" lại gây khó khăn nhiều nhất cho người dịch? Cấu trúc này chiếm tỷ lệ lỗi cao nhất với 86% do tính đa nghĩa của tính từ khi kết hợp với các danh từ chuyên ngành. Điển hình như cụm "low profile", có 82,5% sinh viên dịch sai sang "hồ sơ yếu" do dịch thô từng từ thay vì nhận diện nghĩa chuẩn xác trong quản trị kinh doanh là "tránh sự chú ý của công chúng".

3. Vì sao việc bỏ qua bước đọc toàn văn bản lại dẫn đến bản dịch thất bại? Khảo sát cho thấy 46% sinh viên bỏ qua bước đọc hiểu tổng thể khiến người dịch không nắm được sắc thái tích cực hay tiêu cực của ngữ cảnh. Ví dụ, động từ "contribute" mang nghĩa tích cực là "đóng góp", nhưng trong ngữ cảnh giảm lợi nhuận ngân hàng để hạ lãi suất, cụm từ này cần được diễn đạt linh hoạt là "dành ra một khoản" mới phản ánh đúng tinh thần văn bản.

4. Dịch từng từ (word-by-word) gây ra hậu quả gì trong văn bản thương mại? Phương pháp dịch từng từ phá vỡ tính tự nhiên của ngôn ngữ đích và làm sai lệch thuật ngữ chuyên ngành. Trong khảo sát, 62,5% sinh viên dịch sai cụm "stock exchange" thành "trao đổi cổ phần" hoặc "mua bán chứng khoán" thay vì thuật ngữ hành chính chính xác là "sở giao dịch chứng khoán".

5. Những công cụ tra cứu nào giúp kiểm soát lỗi dịch cụm từ hiệu quả nhất? Sinh viên nên kết hợp sử dụng từ điển kết hợp từ Oxford Collocations Dictionary để tra cứu tần suất xuất hiện tự nhiên của từ, từ điển BBI Combinatory Dictionary để kiểm tra trật tự ngữ pháp, cùng các kho ngữ liệu song ngữ tài chính uy tín nhằm giảm thiểu hơn 70% các lỗi dịch thuật ngô nghê.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng dịch cụm từ vựng thương mại của 50 sinh viên năm cuối Tiếng Anh Thương mại tại Đại học Kinh tế Quốc dân, chỉ ra tỷ lệ hiểu đúng định nghĩa đạt 66% nhưng có tới 68% sinh viên chưa hài lòng với kết quả dịch.
• Nhận diện 3 rào cản lớn nhất gồm: hiểu sai ngữ nghĩa (90%), không truyền tải được cảm xúc văn bản (82%) và khó khăn trong nhận diện cụm từ (76%), trong đó cấu trúc Tính từ + Danh từ có tỷ lệ lỗi cao nhất (86%).
• Xác định nguyên nhân cốt lõi là thói quen dịch từng từ và việc đốt cháy quy trình, khi chỉ có 16% người học tuân thủ trọn vẹn quy trình dịch 4 bước chuẩn.
• Đóng góp hệ thống giải pháp thực hành 4 bước kết hợp khai thác từ điển chuyên dụng và tài liệu kinh tế thực tế, giúp nâng cao năng lực tự học của sinh viên trong lộ trình 3 đến 6 tháng.
• Khuyến nghị các cơ sở đào tạo chuẩn hóa phương pháp giảng dạy biên dịch chuyên ngành, tăng cường tần suất phản hồi thực hành nhằm chuẩn bị hành trang vững chắc cho sinh viên trước yêu cầu khắt khe của thị trường lao động toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES ENGLISH FOR BUSINESS DEPARTMENT LE THI THU TRANG A STUDY ON DIFFICULTIES IN TRANSLATING LEXICAL COLLOCATION IN BUSINESS CONTEXT FROM ENGLISH INTO VIETNAMESE OF BUSINESS ENGLISH SENIORS OF FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES AT NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES ENGLISH FOR BUSINESS DEPARTMENT LE THI THU TRANG A STUDY ON DIFFICULTIES IN TRANSLATING LEXICAL COLLOCATION IN BUSINESS CONTEXT FROM ENGLISH INTO VIETNAMESE OF BUSINESS ENGLISH SENIORS OF FACULTY OF FOREIGN LANGUAGES AT NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY Supervisor: Tran Thi Thu Giang, MBA Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 ACKNOWLEDGEMENT In order to accomplish this study, I would love to send my gratitude to the support of many people through this acknowledgement. Firstly, I would like to send the deepest appreciation and special thanks to my supervisor, Mrs. Tran Thi Thu Giang for her enthusiastic support and valuable guidance which encouraged me to fulfill this thesis step by step. Without her guidance and advice, I would not be able to accomplish this internship on time.

Secondly, I appreciate the effort of all the tutors at Faculty of Foreign Languages at National Economics University for the valuable advice and knowledge. I have gained many things related to English major, translation skill especially about collocation. Thirdly, my classmates from class Business English Intake 58 substantially play an important role to support me in any circumstances though they have their work to do. I want to send my thanks to all of them who helped me do the survey for this study.

This contributed greatly to the results and findings of my thesis. Finally, words cannot tell how appreciated and thankful I am for the love, care and support from my close friends, my family and my darling, who always stay beside me. Thank you very much! Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 EXECUTIVE SUMMARY This study is conducted to reveal the Difficulties in translating lexical collocation from English into Vietnamese in Business context of Business English seniors of Faculty of Foreign Language at National Economics University. To find out the difficulties that BE seniors encounter, two forms of survey were conducted under questionnaire and interview.

For the questionnaire, the data was collected from 50 seniors of Faculty of Foreign Language at National Economics University. 10 out of 50 students took part in the interview. According to the survey, there are three main parts which can be identified: the awareness of students of lexical collocation; the ability of students to collocate words to form lexical collocation and translate them in business context from English into Vietnamese; the difficulties in translating lexical collocation of BE seniors. A clearer view of these parts will be revealed below: - Although most students aware of the definition of lexical collocation, there are some students confuse it with idiom and other type of word combination.

- There are 6 sentences which are equivalent with 6 types of lexical collocation in the test given in the questionnaire, students have to mark correctly and translate them. As a result, the sentences in which students mark correctly correspond with their ability to translate appropriately. - Based on the survey’s result, among five difficulties list in the questionnaire, there are three main difficulties that students have to face when translating lexical collocation in business context from English into Vietnamese: Marking lexical collocation; Conveying the deep meaning and feeling of the writers; Misinterpreting lexical collocation. - These difficulties in translating were caused by the following reason.

There are 4 steps to follow strictly to have a good version of target language translation. However, students take 2 or 3 steps in their translating process only. Giving recommendations for improving BE seniors’ ability to translate effectively is essential. Then they could overcome the difficulties and widen their knowledge to translate lexical collocation.

Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 TABLE OF CONTENTS List of abbreviations i List of tables ii List of figures iii INTRODUCTION 1. Rationale of the study 2. Purpose of the study 3. Scope of the study 5.

The importance of the study 6. Data collection methods 6. Interview Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 7. Organization of the study 4 CHAPTER 1: THEORETICAL FRAMEWORK 1.

Definition of translation 5 1. Definition of lexical collocation 8 2. Meanings of lexical collocation 9 2. A tendency to co-occurrence 9 2.

A combination of words 10 2. Types of lexical collocation 11 Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 2. Problems in translating lexical collocations 12 2. Conveying the deep meaning and feeling of source context 12 2.

Misinterpreting the meaning of a lexical collocation from the source context 13 2. Marking collocations in the source context 14 3. Summary of theoretical framework 14 CHAPTER 2: ANALYSIS AND FINDINGS 1. Students’ awareness of lexical collocation 16 1.

Students’ awareness of the definition of lexical collocation 16 1. The evaluation of students for the importance of lexical collocation in Business context translation 17 2. Students’ ability to collocate and translate lexical collocation in business context from English into Vietnamese 18 2. The ability of students to collocate specific kinds of lexical collocation 18 Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 2.

Students’ sending back their translation 19 2. Students’ satisfaction with their translation of lexical collocation 22 3. The difficulties of BE seniors in translating lexical collocation in business context from English into Vietnamese 23 3. Students’ frequency facing the difficulties when translating lexical collocation 23 3.

The difficulties in translating lexical collocation 24 4. The reason of incomplete and incorrect translation of Business English seniors 26 5. Summary of difficulties and causes 27 CHAPTER 3: RECOMMENDATIONS 29 CONCLUSION 31 REFERENCES APPENDIX 1 APPENDIX 2 APPENDIX 3 Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 LIST OF ABBREVIATIONS NEU National Economics University Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 LIST OF TABLES Table 1.Word combination as collocation Table 1.Types of Lexical Collocations Table 2.The results of students’ translation Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 LIST OF FIGURES Figure 2.The percentage of students’ understanding of lexical collocation Figure 2.The importance of lexical collocation in students’ point of view Figure 2.Types of lexical collocation challenging students Figure 2.The proportion of students to translate lexical collocations in business context Figure 2.The proportion of students’ ability to translate correctly Figure 2.The degree of students’ satisfaction with their translating lexical collocation Figure 2.The frequency of students’ facing difficulties in translating lexical collocation Figure 2.The number of students facing difficulties when translating lexical collocation Figure 2.The steps students followed to accomplish translation Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 INTRODUCTION 1. Rationale of the study In the current globalization trend of the world, English has become an indispensable tool in helping people to communicate freely with others and bringing them closer together.

Moreover, English is the most common language since nearly 60 countries use it as main language, beside mother tongue and almost 100 countries use English as the second language. Therefore, English plays an important role in this global integration today. The development of English is the basis for Vietnamese students finding job opportunities in many fields, especially in translation industry. At the same time, through business networking activities held regularly at the school, students also have many chances to practice and practice communication skills, translation-interpreting skills in particular.

Translation focuses on preparing and gaining knowledge, skills and essential quality for students’ future occupation. Since the relationships between Vietnam and other countries are developing, translation becomes one of the most important tools to connect people from all over the world. It also helps students satisfy the demand of English-Vietnamese translation or Vietnamese-English translation in different fields such as politics, culture, education, commerce, technology and so on. In this technology era, there are corporations like Google, Microsoft that can build up tools supporting translation like Google Translates, Trip Lingo, iTranslate, SayHi, SDL Trados, and so on.

However, these tools have some restrictions in keeping the writers’ fully meanings. Therefore, students are able to improve individual and technical understandings. Translation is a difficult process due to the knowledge in each field requirement and ability of translators’ skill. In Business context, lexical collocation plays an important role for the full meanings and expressions of writers.

However, translating it for Business English seniors at National Economics is quite challenging. Therefore, a number of mistakes were made in translating process. This will lead to awkward version of translation of target language. All these things forces me to do the research to help Business English students have a better understanding and gain more knowledge of lexical collocation and how to translate it correctly.

Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 2. Purpose of the study This study’s objectives is to help Business English students of Faculty of Foreign Languages at National Economics University evaluate their ability to translate lexical collocation from English into Vietnamese in Business context. The difficulties in translating will be revealed, so the students will be able to point out which skill they need to improve and the reason why their translation result is unacceptable. Relying on that, they can look for the effective methods of translating lexical collocation through this study’s recommendation.

Research questions There are two questions in which this study will discuss clearly (1) What difficulties in translating lexical collocation in Business context do Business English seniors most often face with? (2) What should Business English seniors do to tackle the difficulties in translating lexical collocation in business context? 4. Scope of the study The study focuses on analyzing 50 Business English seniors of Faculty of Foreign Languages at National Economics University about their ability to translate lexical collocations in Business context. Then finding out the difficulties and giving recommendations to overcome it is very essential. The students participate in doing the survey which included 9 questions and interviewing for practical result.

The importance of the study This study is to determine whether Business English seniors can understand or translate lexical collocations correctly or not. Despite the same meaning, there is the combination of word which is unchangeable. This means that just a few verbs, nouns, adverb, adjectives that collocate with one certain word. Having wide knowledge of English collocations would help Business English seniors master English and use it more naturally and flexibly.

Through this study, Business English seniors will be able to mark the lexical collocation and translate correctly each type Lê Thị Thu Trang — 11165373 — Business English 584 of lexical collocation in their own expression without losing the deep feeling and meaning of writer in the source language. Data collection methods 6. Questionnaire In order to collect realistic results from each individual of Business English seniors, a survey was designed and sent to 50 students with the hope that it will be advantageous for this study. In this survey, there are 9 questions in total with multiple-choice answer and freely filling in the blank which was given.

Among seven questions, there are two tests to evaluate the student’s ability and knowledge of lexical collocation and translation skill. The first test is marking the letter A, B or C to indicate the most acceptable collocation. For the answers of each sentence, all three answers are synonyms. This means that in terms of meaning they are the same.

However, only one answer is correct since just one of them can be collocated with the word given in the sentence. The second test is translating all the collocations that students’ have found above. Based on the result of translation, the difficulties will be shown. At that point, once they know the problems, the reasons and recommendations are not the obstacles at all.