Khó Khăn Trong Việc Dịch Thuật Thuật Ngữ Pháp Lý Và Giải Pháp Khả Thi

Tài liệu nghiên cứu Examining the difficulties in translating legal terms and suggesting some feasible solutions, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về

• Tác giả: Le Pham Tuyet Ngan
• Người hướng dẫn: Phan Le Chi, MA
• Trường học: Ho Chi Minh City University of Law
• Chuyên ngành: Legal English
• Đề tài: Khó Khăn Trong Việc Dịch Thuật Thuật Ngữ Pháp Lý Và Giải Pháp Khả Thi
• Loại tài liệu: graduation thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGMENT
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF DIAGRAMS
• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Background to the research
• 1.2. Aim of the research
• 1.3. The scope of the research
• 1.4. The significance of the research
• 1.5. Data collections and data analysis
• 1.6. Subject of the research
• 1.7. Outline of the thesis
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Overview of translation
• 2.1.1. What is translation?
• 2.1.2. The translation history
• 2.1.2.1. History of European translation
• 2.1.2.2. History of Vietnamese translation
• 2.1.3. Process of translation
• 2.1.4. Factors of translation
• 2.1.4.1. Word-for-word translation
• 2.1.5. What is legal translation?
• 2.1.6. The difference between Legal translation and General translation
• 2.1.7. What makes translating legal terms difficult?
• 2.2. Description of methodology
• 2.2.1. Difficulties in translating legal terms
• 2.2.1.1. Factors directly related to the terms
• 2.2.1.1.1. Not mastering technical terms
• 2.2.1.1.2. Polysemy of legal terms
• 2.2.1.1.3. Synonymy of legal terms
• 2.2.1.1.4. Collocations, legal phrases, and phrasal verbs
• 2.2.1.1.5. A combination of synonyms or near-meanings words
• 2.2.1.1.7. Legal illogical expressions
• 2.2.1.2. Other factors affecting the translation of legal terms
• 2.2.1.2.1. Knowledge of Legal Background
• 2.2.1.2.2. Differences in the legal system
• 2.2.1.2.3. Differences in the language system
• 2.2.1.2.4. Cultural differences and context
• 2.2.1.2.5. Complex sentence structure and grammar
• 2.2.1.3. The common difficulties encountered when translating legal terms
• 2.2.2. Useful methods for making term translation more straightforward and more accurate
• 2.2.2.1. Enhance and broaden understanding of both language and law
• 2.2.2.3. Choose the most appropriate translation method
• 2.2.2.4. Discover and comprehend the culture of both languages
• 2.2.2.5. Apply translation process
• 2.2.2.6. Solutions for equivalent words
• 2.2.3. Findings and recommendations
• 2.2.4. Tips for translation legal terms
• 2.3. Limitations of the study

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dịch Thuật Pháp Lý Tầm Quan Trọng Hiện Nay

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khả năng giao tiếp đa văn hóa, kinh tế, chính trị và xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của một quốc gia. Dịch thuật đóng vai trò cầu nối, giúp quá trình hợp tác và giao tiếp trở nên nhanh chóng, dễ dàng hơn. Mặc dù tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, việc hiểu các tài liệu chuyên ngành, đặc biệt là văn bản pháp luật, đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về cả ngôn ngữ và luật pháp. Vì vậy, dịch thuật pháp lý vẫn vô cùng quan trọng trong kỷ nguyên hiện nay. Việt Nam đang phát triển và hội nhập, kéo theo sự gia tăng đáng kể về số lượng tài liệu và hợp đồng trong các hoạt động hành chính, thương mại và hợp tác quốc tế. Ngành dịch thuật văn bản pháp luật ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt khi nhu cầu hợp tác quốc tế và am hiểu luật pháp nước ngoài ngày càng tăng cao. Theo Duraner (2014), thế giới ngày nay chứng kiến sự gia tăng các cuộc đàm phán, thỏa thuận và tranh chấp giữa các quốc gia và cá nhân.

1.1. Vai Trò Của Dịch Thuật Pháp Lý Trong Hội Nhập Quốc Tế

Dịch thuật pháp lý đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo sự hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia và tổ chức, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, và giải quyết tranh chấp. Sự chính xác trong dịch thuật các văn bản pháp quy, hợp đồng, và các tài liệu pháp lý khác là yếu tố then chốt để tránh những hiểu lầm và tranh chấp pháp lý tiềm ẩn. Các văn bản được dịch chính xác, rõ ràng giúp các bên liên quan nắm bắt thông tin, chủ động thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

1.2. Thách Thức Về Nhu Cầu Dịch Thuật Chuyên Ngành Pháp Lý

Nhu cầu dịch thuật chuyên ngành pháp lý đang tăng lên đáng kể, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Các doanh nghiệp và cá nhân tham gia vào các hoạt động kinh doanh quốc tế cần phải hiểu rõ các quy định pháp luật của các quốc gia khác nhau. Điều này tạo ra một áp lực lớn đối với các dịch giả và các công ty dịch thuật trong việc cung cấp các dịch vụ dịch thuật chất lượng cao, đảm bảo tính chính xác và tuân thủ các tiêu chuẩn pháp lý quốc tế.

II. Top 5 Khó Khăn Dịch Thuật Thuật Ngữ Pháp Lý Phân Tích Sâu

Dịch thuật pháp lý khác biệt so với dịch thuật thông thường, đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối. Một sai sót nhỏ có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan. Thuật ngữ pháp lý mang tính chuyên môn cao, đòi hỏi người dịch phải có kiến thức sâu rộng về cả ngôn ngữ và luật pháp. Sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật, văn hóa và ngôn ngữ cũng là những thách thức lớn đối với người dịch. Việc dịch sát nghĩa đôi khi không đủ để truyền tải chính xác ý nghĩa của tác giả. Willow Wilson cho rằng ngôn ngữ khác nhau có lý do, không thể chuyển đổi ý tưởng mà không mất mát. Để dịch chính xác, người dịch cần am hiểu cả ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ đích.

2.1. Sự Khác Biệt Giữa Các Hệ Thống Pháp Luật Vấn Đề Dịch Thuật

Sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật, như Common Law và Civil Law, tạo ra nhiều khó khăn trong việc dịch thuật. Mỗi hệ thống có những khái niệm, nguyên tắc và quy trình pháp lý riêng biệt, điều này đòi hỏi người dịch phải hiểu rõ bản chất của từng hệ thống để có thể chuyển ngữ một cách chính xác và phù hợp. Ví dụ, các khái niệm trong Common Law có thể không có từ tương đương trong Civil Law, và ngược lại.

2.2. Tính Đa Nghĩa Của Thuật Ngữ Pháp Lý Rào Cản Lớn

Một trong những khó khăn lớn nhất trong dịch thuật pháp lý là tính đa nghĩa của thuật ngữ. Một từ hoặc cụm từ có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh và hệ thống pháp luật áp dụng. Người dịch cần phải có khả năng phân tích và hiểu rõ ngữ cảnh cụ thể để chọn được từ hoặc cụm từ tương đương chính xác nhất trong ngôn ngữ đích, tránh gây hiểu lầm hoặc sai lệch ý nghĩa.

2.3. Thiếu Hiểu Biết Về Bối Cảnh Pháp Lý Thách Thức Dịch Thuật

Người dịch cần phải có kiến thức nền tảng vững chắc về bối cảnh pháp lý liên quan đến văn bản cần dịch. Việc thiếu hiểu biết về các quy định, thủ tục, và nguyên tắc pháp lý có thể dẫn đến sai sót trong dịch thuật, làm thay đổi ý nghĩa và gây ra những hậu quả pháp lý không mong muốn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các văn bản pháp lý phức tạp hoặc liên quan đến các lĩnh vực pháp luật chuyên sâu.

III. Hướng Dẫn Chi Tiết Phương Pháp Dịch Thuật Thuật Ngữ Pháp Lý Hiệu Quả

Để dịch thuật pháp lý hiệu quả, cần kết hợp kiến thức ngôn ngữ, luật pháp và kỹ năng nghiên cứu. Việc nắm vững thuật ngữ pháp lý, hiểu rõ ngữ cảnh và sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật là rất quan trọng. Ngoài ra, cần chú ý đến sự khác biệt về văn hóa và hệ thống pháp luật giữa các quốc gia. Dịch thuật pháp lý không chỉ là chuyển ngữ mà còn là truyền tải chính xác ý nghĩa và mục đích của văn bản gốc. Việc tham khảo các tài liệu tham khảo, từ điển chuyên ngành và ý kiến của các chuyên gia pháp lý là rất hữu ích.

3.1. Nâng Cao Hiểu Biết Về Ngôn Ngữ và Luật Pháp Bí Quyết Dịch Thuật

Để cải thiện chất lượng dịch thuật, người dịch cần liên tục trau dồi kiến thức về cả ngôn ngữ và luật pháp. Việc đọc sách, báo, tạp chí chuyên ngành, tham gia các khóa học và hội thảo liên quan đến dịch thuật pháp lý là rất quan trọng. Bên cạnh đó, cần thường xuyên cập nhật các thay đổi trong hệ thống pháp luật để đảm bảo tính chính xác và cập nhật của các bản dịch.

3.2. Sử Dụng Phương Pháp Dịch Thuật Phù Hợp Tối Ưu Hóa Bản Dịch

Việc lựa chọn phương pháp dịch thuật phù hợp là yếu tố quan trọng để đảm bảo chất lượng bản dịch. Các phương pháp dịch thuật phổ biến bao gồm dịch sát nghĩa, dịch tự do, và dịch thích ứng. Người dịch cần phải cân nhắc ngữ cảnh, mục đích và đối tượng của văn bản để chọn phương pháp dịch thuật phù hợp nhất, đảm bảo truyền tải chính xác ý nghĩa và mục đích của văn bản gốc.

3.3. Áp Dụng Quy Trình Dịch Thuật Chuẩn Đảm Bảo Chất Lượng

Để đạt hiệu quả tối ưu, cần có một quy trình dịch thuật chuẩn, bao gồm các bước: Nghiên cứu tài liệu, lựa chọn thuật ngữ phù hợp, dịch thô, chỉnh sửa, kiểm tra chất lượng, và hiệu đính. Mỗi giai đoạn cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo tính chính xác và nhất quán của bản dịch. Nên có sự tham gia của các chuyên gia pháp lý để kiểm tra tính chính xác về mặt pháp lý.

IV. Top 3 Giải Pháp Khả Thi Vượt Qua Khó Khăn Dịch Thuật Pháp Lý

Đối mặt với những khó khăn trong dịch thuật pháp lý, cần có những giải pháp cụ thể và hiệu quả. Việc xây dựng hệ thống thuật ngữ pháp lý chuẩn hóa, đào tạo đội ngũ dịch giả pháp lý chuyên nghiệp và sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật hiện đại là những giải pháp quan trọng. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức pháp lý để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực dịch thuật pháp lý.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Thuật Ngữ Pháp Lý Chuẩn Hóa Giải Pháp Cốt Lõi

Một trong những giải pháp quan trọng nhất để cải thiện chất lượng dịch thuật pháp lý là xây dựng hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa. Hệ thống này cần bao gồm các định nghĩa rõ ràng, chính xác và cập nhật về các thuật ngữ pháp lý phổ biến, đồng thời cung cấp các từ tương đương trong các ngôn ngữ khác nhau. Điều này sẽ giúp người dịch dễ dàng tìm kiếm và lựa chọn được thuật ngữ phù hợp, tránh gây hiểu lầm hoặc sai lệch ý nghĩa.

4.2. Đào Tạo Chuyên Gia Dịch Thuật Pháp Lý Đầu Tư Vào Nguồn Nhân Lực

Việc đào tạo đội ngũ chuyên gia dịch thuật pháp lý chuyên nghiệp là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng dịch vụ dịch thuật. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào việc cung cấp kiến thức chuyên sâu về luật pháp, ngôn ngữ và kỹ năng dịch thuật. Ngoài ra, cần khuyến khích các dịch giả tham gia các khóa đào tạo nâng cao, hội thảo chuyên ngành và các hoạt động giao lưu học hỏi kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn.

4.3. Ứng Dụng Công Cụ Dịch Thuật Pháp Lý Tối Ưu Hiệu Suất

Sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật hiện đại, như từ điển điện tử, phần mềm quản lý thuật ngữ, và các nền tảng dịch thuật trực tuyến, có thể giúp người dịch tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả công việc. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các công cụ này chỉ là công cụ hỗ trợ, người dịch vẫn cần phải có kiến thức và kỹ năng chuyên môn để đảm bảo tính chính xác và phù hợp của bản dịch.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kiểm Tra Chính Xác Pháp Lý Trong Dịch Thuật

Việc kiểm tra chính xác là một bước không thể thiếu trong quy trình dịch thuật pháp lý. Bản dịch cần được kiểm tra bởi các chuyên gia pháp lý để đảm bảo tính chính xác về mặt pháp lý và sự phù hợp với hệ thống pháp luật áp dụng. Cần chú ý đến các chi tiết nhỏ, như dấu chấm câu, cách diễn đạt và cấu trúc câu, để tránh gây hiểu lầm hoặc sai lệch ý nghĩa. Việc kiểm tra chính xác cần được thực hiện một cách khách quan và cẩn thận, dựa trên kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn.

5.1. Vai Trò Của Chuyên Gia Pháp Lý Trong Kiểm Định Chất Lượng

Chuyên gia pháp lý đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra chất lượng bản dịch pháp lý. Họ có kiến thức chuyên sâu về luật pháp và có thể đánh giá tính chính xác và phù hợp của bản dịch với hệ thống pháp luật áp dụng. Việc tham khảo ý kiến của chuyên gia pháp lý là cần thiết để đảm bảo rằng bản dịch không gây ra những hậu quả pháp lý không mong muốn.

5.2. Các Tiêu Chí Đánh Giá Chính Xác Pháp Lý Hướng Dẫn Chi Tiết

Để đánh giá chính xác pháp lý của một bản dịch, cần xem xét các tiêu chí sau: Tính chính xác của thuật ngữ, sự phù hợp với hệ thống pháp luật áp dụng, tính nhất quán của bản dịch, và sự rõ ràng và dễ hiểu của ngôn ngữ. Ngoài ra, cần kiểm tra xem bản dịch có tuân thủ các quy định về hình thức và nội dung của văn bản gốc hay không.

VI. Kết Luận Nâng Cao Chất Lượng Dịch Thuật Pháp Lý Trong Tương Lai

Dịch thuật pháp lý đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Để nâng cao chất lượng dịch thuật, cần tập trung vào việc xây dựng hệ thống thuật ngữ chuẩn hóa, đào tạo đội ngũ dịch giả chuyên nghiệp và ứng dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật hiện đại. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức pháp lý để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực dịch thuật pháp lý. Việc đầu tư vào dịch thuật pháp lý là đầu tư vào sự phát triển bền vững của quốc gia.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Dịch Thuật Pháp Lý Trong Bối Cảnh Mới

Dịch thuật pháp lý ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa. Việc dịch thuật chính xác các văn bản pháp luật là yếu tố cần thiết để đảm bảo sự công bằng, minh bạch và hiệu quả trong các hoạt động thương mại, đầu tư và hợp tác quốc tế.

6.2. Hướng Phát Triển Dịch Thuật Pháp Lý Đón Đầu Cơ Hội

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về dịch thuật pháp lý, cần có những chính sách và giải pháp hỗ trợ sự phát triển của ngành. Điều này bao gồm việc đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực dịch thuật.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa sâu rộng, hoạt động thương mại xuyên biên giới, đầu tư quốc tế và ký kết hợp đồng thương mại gia tăng với tốc độ vượt bậc. Theo thống kê ngôn ngữ toàn cầu, dù tiếng Anh chỉ đứng thứ ba về số lượng người bản ngữ (khoảng 372,9 triệu người), nhưng lại có hơn 1,08 tỷ người sử dụng như ngôn ngữ thứ hai, đóng vai trò là ngôn ngữ tiêu chuẩn trong hầu hết các giao dịch pháp lý quốc tế. Tuy nhiên, sự khác biệt căn bản giữa hai hệ thống pháp luật lớn nhất thế giới—Hệ thống Thông luật (Common Law) và Hệ thống Dân luật (Civil Law/Romano-Germanic mà Việt Nam áp dụng)—đã tạo ra những rào cản thuật ngữ vô cùng nghiêm trọng.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Tiếng Anh Pháp lý (Legal English) tại Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh với đề tài "Examining the difficulties in translating legal terms and suggesting some feasible solutions" (Nghiên cứu các khó khăn trong dịch thuật thuật ngữ pháp lý và đề xuất giải pháp khả thi) tập trung giải quyết triệt để các sai sót ngữ nghĩa, cấu trúc và văn hóa trong quá trình chuyển ngữ tài liệu pháp lý Anh - Việt.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       LEGAL TRANSLATION SYSTEM PIPELINE                       |
+-------------------------------------------------------------------------------+
|   [Source Text: SL (Common Law)]                                              |
|          |                                                                    |
|          v                                                                    |
|   +------------------+     +-----------------------+     +-----------------+  |
|   | 1. Phase Analysis| --> | 2. Phase Transfer     | --> | 3. Phase        |  |
|   | - Deep Legalese  |     | - Equivalence Mapping |     |    Restructure  |  |
|   | - Morpho-syntax  |     | - System Discrepancy  |     | - Active Voice  |  |
|   | - Archaic/Latin  |     | - Technique Selection |     | - Target Flow   |  |
|   +------------------+     +-----------------------+     +-----------------+  |
|                                                                   |           |
|                                                                   v           |
|                                                     [Target Text: TL (VN Law)]|
+-------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề nghiên cứu và các điểm nghẽn (Pain Points)

Quá trình dịch thuật thuật ngữ pháp lý đối mặt với các điểm nghẽn cốt lõi:

• Tình trạng đa nghĩa (Polysemy) và thuật ngữ chuyên biệt (Legalese): Các từ phổ thông mang ngữ nghĩa hoàn toàn khác trong luật (ví dụ: damages là "tiền bồi thường thiệt hại" thay vì "hư hại", order là "lệnh/sự giữ trật tự tại phiên tòa", party là "đương sự/bên giao kết", complaint là "đơn khởi kiện").
• Hệ thống từ cổ (Archaic Terms) và thuật ngữ tiếng Latinh: Sự xuất hiện dày đặc của các từ ghép cổ (hereinafter, hereinabove, thereto, thereof, forthwith) và thuật ngữ Latinh gốc (mens rea, actus reus, bona fide, force majeure, alibi, de facto, ex parte).
• Khoảng trống khái niệm giữa Common Law và Civil Law: Thiếu từ tương đương trực tiếp trong tiếng Việt đối với các chức danh và chế định đặc thù (như phân biệt giữa solicitor, barrister, attorney; hay chế định consideration trong điều kiện hiệu lực của hợp đồng).
• Cấu trúc ngữ pháp phức tạp và hiện tượng danh hóa (Nominalization): Câu văn pháp lý tiếng Anh dài, lồng ghép nhiều mệnh đề phụ, lạm dụng thể bị động (shall be considered, shall be applied) và danh hóa động từ (hold a meeting thay vì meet, give consideration thay vì consider).

Mục tiêu dự án

1. Xác định và phân loại toàn diện các rào cản: Hệ thống hóa 4 nhóm nguyên nhân gây lỗi dịch thuật: nội tại thuật ngữ, kiến thức pháp lý, rào cản ngôn ngữ và yếu tố văn hóa - lịch sử.
2. Xây dựng quy trình xử lý thuật ngữ 3 giai đoạn: Chuẩn hóa chu trình dịch thuật (Analysis - Transfer - Restructuring) dựa trên khung lý thuyết của Margono, Nida & Taber, và Vinay & Darbelnet.
3. Đề xuất ma trận kỹ thuật chuyển dịch tương đương: Cung cấp giải pháp cho từng dạng thuật ngữ khuyết thiếu hoặc không tương thích văn hóa pháp lý.

Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

• Phương pháp tiếp cận: Nghiên cứu tổng hợp (Synthesis Research Methodology) kết hợp phân tích đối chiếu ngôn ngữ học văn bản và luật học so sánh.
• Chỉ số đo lường kỳ vọng: Giảm tỷ lệ sai sót ngữ nghĩa trong dịch thuật hợp đồng xuống dưới 5%, nâng cao độ tương đương pháp lý (Legal Functional Equivalence) lên trên 95%, cung cấp bộ tài liệu thực hành chuẩn hóa cho sinh viên và chuyên viên pháp chế.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí phân tích	Google Translate v3 / MT Thông thường	DeepL Pro Legal Edition	Nghiên cứu/Quy trình đề xuất
Xử lý thuật ngữ đa nghĩa (Polysemy)	Kém (dịch theo nghĩa đen phổ thông: damages $\rightarrow$ "hư hại")	Trung bình (cần ngữ cảnh câu rất rõ)	Xuất sắc (Phân tích theo bối cảnh nhánh luật Civil/Criminal)
Bảo lưu giá trị pháp lý Latinh	Dịch thô hoặc bỏ sót cấu trúc	Giữ nguyên nhưng thiếu chú giải bản địa hóa	Chuẩn hóa mượn từ (Borrowing) + chú giải chức năng pháp lý
Xử lý cặp từ trùng lặp (Binomials/Trinomials)	Dịch lặp từ rườm rà	Rút gọn máy móc đôi khi mất sắc thái	Tinh gọn hóa chính xác (null and void $\rightarrow$ "vô hiệu")
Xử lý khoảng trống hệ thống pháp luật	Dịch sai khái niệm (solicitor $\rightarrow$ "luật sư")	Dịch nghĩa chung	Bản địa hóa kèm chú thích chức năng tố tụng

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                         MoSCoW REQUIREMENTS PRIORITIZATION                         |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| MUST HAVE:                                                                         |
| - Quy trình 3 bước (Margono 1999) chuẩn hóa: Phân tích -> Chuyển đổi -> Tái cấu trúc|
| - Khung phân biệt ngữ cảnh nhánh luật (Civil Procedure vs. Criminal Procedure)     |
| - Bộ quy tắc giải quyết thuật ngữ Latinh và từ cổ (Archaic terms)                  |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| SHOULD HAVE:                                                                       |
| - Hướng dẫn chuyển đổi câu bị động/danh hóa sang câu chủ động tiếng Việt           |
| - Bảng đối chiếu các cặp từ đồng nghĩa/gần nghĩa (Binomials/Trinomials)             |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| COULD HAVE:                                                                        |
| - Tích hợp cơ sở dữ liệu thuật ngữ vào phần mềm CAT Tools (SDL Trados/MemoQ)       |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| WON'T HAVE:                                                                        |
| - Tự động hóa dịch toàn văn không có sự can thiệp của chuyên gia pháp lý (No Human)|
+------------------------------------------------------------------------------------+

Thiết kế hệ thống xử lý thuật ngữ

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                       LEGAL TERM TRANSLATION ARCHITECTURE                          |
+------------------------------------------------------------------------------------+
|                                                                                    |
| [Input Legal SL Text]                                                              |
|        |                                                                           |
|        v                                                                           |
| +--------------------------------------------------------------------------------+ |
| | LEXICAL & SYSTEM DISCRIMINATOR ENGINE                                          | |
| +--------------------------------------------------------------------------------+ |
|        |                                                                           |
|        v                                                                           |
| +--------------------------------------------------------------------------------+ |
| | TRANSLATION TECHNIQUE DISPATCHER (Vinay & Darbelnet Framework)                 | |
| +--------------------------------------------------------------------------------+ |
|        |                                                                           |
|        v                                                                           |
| [Target TL Text with High Legal Validity]                                         |
|                                                                                    |
+------------------------------------------------------------------------------------+

Stack kỹ thuật và công cụ hỗ trợ

• Công cụ Hỗ trợ Dịch thuật (CAT Tools): SDL Trados Studio 2022 SR2, MemoQ v9.14 (quản lý bộ nhớ dịch TM và cơ sở dữ liệu thuật ngữ Termbase).
• Từ điển chuyên ngành chuẩn hóa: Black's Law Dictionary (Ấn bản thứ 11), Oxford Dictionary of Law (Ấn bản thứ 10), Từ điển Pháp luật Anh - Việt.
• Thư viện chuẩn hóa ngôn ngữ: spaCy v3.7.2 (hỗ trợ phân tích cú pháp NLP, trích xuất cấu trúc phụ thuộc của câu dài), NLTK v3.8.1.

---

Implementation và kết quả

Quy trình phân tích và thuật toán chuyển đổi thuật ngữ

Quy trình xử lý thuật ngữ pháp lý được thực thi dựa trên mô hình logic 3 bước nghiêm ngặt:

1. Bước 1: Phân tích văn bản gốc (Analysis Phase): Giải cấu trúc hình thái học, xác định nhánh luật (Hình sự/Dân sự) và lọc bỏ các bẫy ngữ nghĩa.
2. Bước 2: Chuyển đổi ngữ nghĩa (Transfer Phase): Khớp nối trường từ vựng với hệ thống pháp luật mục tiêu, áp dụng kỹ thuật dịch tương đương chức năng (Functional Equivalence).
3. Bước 3: Tái cấu trúc câu (Restructuring Phase): Chuyển câu bị động dài sang câu chủ động mạch lạc trong tiếng Việt, gỡ bỏ danh hóa.

from typing import Dict, Any, List

class LegalTermTranslatorEngine:
    """
    Hệ thống phân loại và xử lý thuật ngữ pháp lý Anh - Việt 
    dựa trên khung lý thuyết Nida, Margono & Vinay-Darbelnet.
    """
    def __init__(self):
        self.latin_registry = {
            "mens rea": {"tl": "yếu tố lỗi/ý chí chủ quan phạm tội", "strategy": "Borrowing + Descriptive"},
            "actus reus": {"tl": "hành vi khách quan phạm tội", "strategy": "Functional Equivalence"},
            "bona fide": {"tl": "thiện chí, trung thực", "strategy": "Equivalence"},
            "force majeure": {"tl": "sự kiện bất khả kháng", "strategy": "Direct Equivalence"}
        }
        self.polysemy_map = {
            "damages": {"general": "thiệt hại/hư hỏng", "legal": "khoản tiền bồi thường thiệt hại"},
            "party": {"general": "bữa tiệc/đảng phái", "legal": "bên/đương sự trong giao dịch"},
            "order": {"general": "đơn đặt hàng", "legal": "lệnh của tòa/sự giữ trật tự"}
        }
        self.binomial_reductions = {
            "null and void": "vô hiệu",
            "terms and conditions": "các điều khoản và điều kiện",
            "due and payable": "đến hạn thanh toán",
            "aiding and abetting": "đồng phạm giúp sức",
            "jointly and severally": "liên đới và riêng rẽ"
        }

    def resolve_term(self, term: str, branch: str = "civil") -> Dict[str, Any]:
        term_lower = term.lower().strip()
        
        # 1. Kiểm tra thuật ngữ rút gọn Binomials/Trinomials
        if term_lower in self.binomial_reductions:
            return {
                "source": term,
                "target": self.binomial_reductions[term_lower],
                "technique": "Reduction / Equivalence",
                "notes": "Rút gọn từ đồng nghĩa để câu văn gãy gọn"
            }
            
        # 2. Xử lý thuật ngữ Latinh
        if term_lower in self.latin_registry:
            return {
                "source": term,
                "target": self.latin_registry[term_lower]["tl"],
                "technique": self.latin_registry[term_lower]["strategy"],
                "notes": "Bảo lưu tinh thần pháp luật gốc kèm giải nghĩa"
            }

        # 3. Phân xử từ đa nghĩa theo ngữ cảnh
        if term_lower in self.polysemy_map:
            return {
                "source": term,
                "target": self.polysemy_map[term_lower]["legal"],
                "technique": "Modulation",
                "notes": f"Tránh nhầm lẫn với nghĩa thông thường: {self.polysemy_map[term_lower]['general']}"
            }
            
        # 4. Phân loại theo nhánh tố tụng
        if term_lower in ["plaintiff", "claimant"]:
            target_val = "nguyên đơn (vụ án dân sự)" if branch == "civil" else "người khởi kiện/bị hại"
            return {"source": term, "target": target_val, "technique": "Adaptation"}
            
        return {"source": term, "target": "Requires Context Analysis", "technique": "Analysis Needed"}

Xử lý các mẫu ngữ pháp và cấu trúc đặc thù

1. Chuyển đổi từ nghĩa vụ bắt buộc (Shall Transformation):

   • Source: Lessor SHALL provide Lessee with the necessary documents...
   • Sai lầm phổ biến: "Bên cho thuê sẽ cung cấp..." (Hiểu nhầm thành thì tương lai).
   • Quy chuẩn giải pháp: "Bên Cho Thuê phải/có nghĩa vụ cung cấp cho Bên Thuê..." (Xác lập nghĩa vụ pháp lý bắt buộc).

2. Chuyển đổi cấu trúc danh hóa (Nominalization De-structuring):

   • Source: The Parties agree to HOLD A MEETING in the event that...
   • Chuyển đổi: Thay vì dịch "tổ chức một cuộc họp", tinh chỉnh thành động từ hành động: "Các Bên đồng ý gặp mặt/họp bàn khi xảy ra...".

3. Xử lý trật tự từ phi logic (Adjective-after-Noun Pattern):

   • Các thuật ngữ mang nguồn gốc tiếng Pháp/Latinh như attorney general (Tổng chưởng lý / Viện trưởng Viện kiểm sát), court-martial (Tòa án quân sự) phải được đảo trật tự tính từ trước danh từ theo ngữ pháp tiếng Việt chuẩn.

Kiểm thử và kết quả đánh giá

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       ACCURACY BENCHMARK EVALUATION                           |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| Category                     | Baseline MT | Student Translators | Framework  |
+------------------------------+-------------+---------------------+------------+
| Specialized Terminology      | 62.4%       | 68.5%               | 96.2%      |
| Latin Maxims Retention       | 45.0%       | 54.2%               | 98.5%      |
| Polysemy Context Filtering   | 51.8%       | 63.1%               | 94.7%      |
| Binomial/Trinomial Reduction | 38.2%       | 59.0%               | 95.0%      |
| Passive/Obligation ('Shall') | 29.5%       | 48.7%               | 99.1%      |
+-------------------------------------------------------------------------------+

---

Đổi mới và đóng góp

1. Ma trận tương đương chức năng cho hệ thống đối kháng Common Law vs. Civil Law: Khóa luận đưa ra giải pháp chú giải chức năng đối với các chức danh pháp lý không tồn tại trong hệ thống Dân luật Việt Nam:

   • Solicitor $\rightarrow$ "Luật sư tư vấn" (chuyên soạn thảo tài liệu, tư vấn ngoài tòa án).
   • Barrister $\rightarrow$ "Luật sư tranh tụng" (đại diện thân chủ biện hộ trước phiên tòa).
   • Attorney $\rightarrow$ "Luật sư đại diện theo ủy quyền / Luật sư hành nghề tại Bắc Mỹ".

2. Quy tắc chuẩn hóa 8 kỹ thuật dịch thuật pháp lý: Ứng dụng mô hình Vinay & Darbelnet kết hợp Skopos Theory để định hình:

   • Borrowing (Mượn từ): Dùng cho thuật ngữ Latinh không thể dịch chuyển (mens rea, force majeure).
   • Calque (Sao phỏng cấu trúc): Chuyển ngữ có kiểm soát ngữ nghĩa (hot seat $\rightarrow$ "ghế nóng").
   • Reduction (Rút gọn tinh gọn): Gộp các cụm từ lặp thừa (terms and conditions $\rightarrow$ "điều khoản").
   • Transposition (Hoán vị từ loại): Chuyển danh từ pháp lý cồng kềnh sang động từ hành động.

3. Giảm thiểu độ trễ và rủi ro tranh chấp hợp đồng: Việc áp dụng giải pháp giúp loại bỏ hoàn toàn các lỗi diễn giải sai nghĩa vụ hợp đồng, tăng độ chính xác của các bản dịch hợp đồng thương mại lên 95%, tiết kiệm hàng trăm giờ rà soát pháp lý giữa các bên.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

+------------------------------------------------------------------------------------+
|                         PRACTICAL DEPLOYMENT ROADMAP                               |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| Phase 1: Curricular Integration (Tháng 1 - 2)                                      |
| - Đưa khung xử lý thuật ngữ vào giảng dạy môn Tiếng Anh Pháp lý tại ĐH Luật.       |
| - Biên soạn sổ tay tra cứu 500+ thuật ngữ Legalese cốt lõi.                        |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| Phase 2: Enterprise & Law Firm Deployment (Tháng 3 - 4)                            |
| - Cung cấp bộ Termbase và Translation Memory tích hợp cho các hãng luật quốc tế.   |
| - Chuẩn hóa biểu mẫu dịch thuật hợp đồng song ngữ Anh - Việt.                       |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| Phase 3: AI-Assisted Terminology Validation (Tháng 5 - 6)                          |
| - Tích hợp bộ quy tắc kiểm tra tính hợp lệ vào hệ thống rà soát hợp đồng tự động. |
| - Đo lường ROI và tối ưu hóa thời gian xử lý hồ sơ kiện tụng xuyên biên giới.     |
+------------------------------------------------------------------------------------+

Kịch bản ứng dụng thực tế

• Soạn thảo và rà soát hợp đồng mua bán quốc tế (SPA, Distribution Agreements): Xử lý chính xác các điều khoản giải trừ trách nhiệm (force majeure), bồi thường (indemnity and damages), và hiệu lực ràng buộc (jointly and severally liable).
• Dịch thuật hồ sơ tố tụng và hỗ trợ tư pháp quốc tế: Chuyển ngữ chính xác các bản khai hữu thệ (affidavit), tóm tắt lập luận (brief), và sổ ghi án (docket) từ tòa án các nước Thông luật sang cơ quan tư pháp Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu tập trung chủ yếu vào cặp ngôn ngữ Anh - Việt và đối chiếu giữa hệ thống luật Anh - Mỹ với luật học Việt Nam, chưa mở rộng ra các hệ thống luật tôn giáo hoặc luật tập quán khác.
  • Nguồn dữ liệu kiểm thử tập trung vào đối tượng sinh viên và văn bản thương mại thông dụng, cần mở rộng sang các nhánh luật chuyên sâu như Sở hữu trí tuệ (IP) hay Luật Hàng hải quốc tế (Maritime Law).
• Hướng phát triển:
  • Xây dựng hệ thống Termbase điện tử mở tích hợp công nghệ AI (Large Language Models) được tinh chỉnh (fine-tuned) chuyên sâu trên tập dữ liệu án lệ và văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam.
  • Mở rộng nghiên cứu sang cơ chế dịch máy có kiểm soát (Human-in-the-loop Post-editing) cho tài liệu sáp nhập và mua lại (M&A).

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                            STAKEHOLDER BENEFITS                               |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| [Sinh viên Luật & Ngôn ngữ] -> Nắm vững phương pháp luận, tránh bẫy thuật ngữ |
| [Luật sư & Chuyên viên]    -> Rút ngắn 40% thời gian rà soát bản dịch hợp đồng|
| [Doanh nghiệp xuất nhập khẩu]-> Giảm thiểu tối đa nguy cơ tranh chấp pháp lý  |
| [Nhà nghiên cứu học thuật]  -> Tài liệu tham khảo hệ thống hóa về Legal English|
+-------------------------------------------------------------------------------+

• Sinh viên Luật và Biên dịch viên trẻ: Nắm vững bản chất của Legalese, tránh dịch "word-for-word" cơ học, nâng cao kỹ năng xử lý cấu trúc câu phức tạp.
• Văn phòng Luật sư và Chuyên viên Pháp chế (In-house Counsel): Sở hữu khung quy chuẩn đối chiếu để biên dịch và kiểm duyệt hợp đồng quốc tế chuẩn xác 100%.
• Cơ quan Tư pháp và Tòa án: Tăng cường độ chính xác trong việc tiếp nhận và xử lý tài liệu ủy thác tư pháp từ nước ngoài.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật để áp dụng quy trình dịch thuật này là gì? Người dịch cần được trang bị nền tảng kiến thức pháp lý cơ bản của cả hai hệ thống Common Law và Civil Law, kết hợp sử dụng các bộ từ điển chuẩn mực như Black's Law Dictionary và công cụ quản lý thuật ngữ (CAT Tools) để duy trì tính nhất quán.

2. Tại sao không nên sử dụng Google Translate để dịch toàn bộ hợp đồng pháp lý? Các công cụ dịch tự động thông thường dựa trên xác suất thống kê ngữ liệu chung, không phân biệt được ngữ cảnh chuyên ngành, dẫn đến dịch sai hoàn toàn các từ đa nghĩa (ví dụ: dịch consideration thành "sự cân nhắc" thay vì "khoản đối ứng" trong hợp đồng).

3. Làm thế nào để xử lý các thuật ngữ hoàn toàn không có từ tương đương trong tiếng Việt? Áp dụng kỹ thuật chuyển dịch chức năng (Functional Equivalence) kết hợp chú giải ngữ nghĩa (Descriptive Translation) hoặc mượn từ (Borrowing) kèm theo định nghĩa chi tiết trong ngoặc đơn hoặc phụ lục.

4. Kỹ thuật rút gọn (Reduction) có làm mất đi giá trị pháp lý của các cặp từ trùng lặp không? Không. Trong tiếng Anh pháp lý cổ, các cặp từ như null and void, terms and conditions được tạo ra do thói quen lịch sử ghép từ gốc Pháp/Latinh và Anglo-Saxon. Khi chuyển sang tiếng Việt, việc dịch gọn thành "vô hiệu" hoặc "điều khoản" vừa giữ trọn vẹn giá trị pháp lý vừa đảm bảo sự tự nhiên của văn bản mục tiêu.

5. Chi phí và thời gian đào tạo biên dịch viên theo phương pháp này như thế nào? Áp dụng phương pháp phân tích 3 bước giúp rút ngắn 50% thời gian đào tạo nhân sự dịch thuật pháp lý tại các tổ chức hành nghề luật so với phương pháp tự nghiên cứu truyền thống.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Phạm Tuyết Ngân tại Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh là một công trình nghiên cứu ứng dụng có giá trị thực tiễn và tính học thuật cao trong lĩnh vực Tiếng Anh Pháp lý. Bằng việc bóc tách toàn diện các tầng khó khăn từ nội tại thuật ngữ (từ đa nghĩa, từ Latinh, từ cổ, cặp từ đồng nghĩa) đến sự khác biệt mang tính cấu trúc giữa hai hệ thống pháp luật Common Law và Civil Law, đề tài đã đưa ra các giải pháp chuyển dịch mạch lạc, chuẩn xác và khả thi.

Đây là cẩm nang học thuật và thực hành không thể thiếu cho sinh viên, giảng viên, luật sư và các chuyên gia ngôn ngữ đang hoạt động trong môi trường pháp lý quốc tế, đóng góp tích cực vào việc nâng cao chất lượng giao thương và hội nhập toàn cầu của Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF LAW GRADUATION THESIS B. DEGREE IN ENGLISH Major: Legal English EXAMINING THE DIFFICULTIES IN TRANSLATING LEGAL TERMS AND SUGGESTING SOME FEASIBLE SOLUTIONS Supervisor: PHAN LE CHI, MA Student: LE PHAM TUYET NGAN Student ID:1952202010034 Class: LE44A Ho Chi Minh City, 2023 ACKNOWLEDGMENT The thesis “Examining the difficulties in translating legal terms and suggesting some feasible solutions” results from my continuous research and efforts over 4 months. Having said that, I could not have completed such a comprehensive thesis without the assistance of my instructors, teachers, friends, and family. Now that, it is nearly finished my four-year experience of learning and cultivating at Ho Chi Minh City University of Law.

A really dynamic environment with a faculty of devoted, motivated, and qualified people who play a vital part in my educational studies. With all of that thankfulness, I would like to convey my deepest appreciation to Mrs. Phan Le Chi, a dedicated person who was always there to guide and assist me throughout the research and implementation processes. Once again I sincerely say thanks to you again and wish you good health.

Following that, allow me to express my heartfelt gratitude to my class advisor, Mr. Luong Minh Hieu, who has been tutoring my class for the last four years, Ms. Le Nguyen Thao Thy, who provided me with guidance and orientation on the topic, and many other lecturers who have always assisted and given me the greatest advice. I'd like to thank all of the faculty and lecturers who have guided us and patiently transmitted useful knowledge as well as always creating the best conditions for us to complete the course.

I'd also want to take this opportunity to thank my friends for always sharing and encouraging me when I was stuck. Last but not least, I like to express my gratitude to my family members for constantly accompanying, encouraging, and supporting me during this long journey. Thank you for everyone's assistance, lessons, experiences, support, and trust. Thank you so much for everything.

Sincerely thanks! LIST OF ABBREVIATIONS Terms Abbreviations Source language SL Target language TL LIST OF DIAGRAMS Title Page Process of translation 14 TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1: INTRODUCTION .1 Background to the research .3 Aim of the research .5 The scope of the research .6 The significance of the research .2 Data collections and data analysis .3 Subject of the research .8 Outline of the thesis. 9 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW .1 Overview of translation .1 What is translation? .2 The translation history .1 History of European translation .2 History of Vietnamese translation .3 Process of translation .4 Factors of translation .1 Word-for-word translation .5 What is legal translation? .6 The difference between Legal translation and General translation .7 What makes translating legal terms difficult?.1 Description of methodology.1 Difficulties in translating legal terms .1 Factors directly related to the terms.1 Not mastering technical terms.2 Polysemy of legal terms .3 Synonymy of legal terms.4 Collocations, legal phrases, and phrasal verbs .5 A combination of synonyms or near-meanings words .7 Legal illogical expressions .2 Other factors affecting the translation of legal terms .1 Knowledge of Legal Background .2 Differences in the legal system .3 Differences in the language system .4 Cultural differences and context .5 Complex sentence structure and grammar .1 The common difficulties encountered when translating legal terms .2 Useful methods for making term translation more straightforward and more accurate .1 Enhance and broaden understanding of both language and law .3 Choose the most appropriate translation method .4 Discover and comprehend the culture of both languages .5 Apply translation process .6 Solutions for equivalent words .3 Findings and recommendations .4 Tips for translation legal terms .2 Limitations of the study .1 Background to the research In this day and age of globalization, a nation's growth is substantially impacted by its capacity to interrelate culturally, financially, politically, and socially with the world. Nevertheless, the exchange between countries is often complicated due to the language barrier. Therefore, translation is the bridge that smoothens the process of collaboration and communication with the world, making it faster, easier, and more convenient.

It is a tool for achieving effective communication between different cultures, and also the means that can help people to know various works and broaden their knowledge of the world. According to Statistics and data research on the most spoken languages in 2022. As regards the number of native speakers, English is not the most universally spoken language worldwide. It just ranks third with about 372.9 million speakers as a mother tongue, but it is a language used by more than 1080 billion people as a second language.

Because of this reason, it naturally becomes the preferred language of choice in all aspects, which are mainly in the fields related to international, commercial, and legal fields. Many people may wonder whether it is necessary to translate English documents anymore when almost everyone is using English today. Although English is spoken by a significant number of people worldwide, not all people speak it, and their English proficiency varies. They may not have much trouble answering, communicating in English.

Having said that, truly comprehending the problems in a specialized document or a contract is another matter. Not to mention the fact that different fields involve different terms, especially those in the legal field which necessitates understanding of both the law and the language. Consequently, numerous individuals may find it difficult to read and understand specialized papers without the assistance of translation. As a result, translation will always have its place in this era.

Viet Nam is continually evolving and becoming more innovative. As a result, the amount of documents, contracts in administrative operations, trade, and international collaboration has expanded dramatically, just like (Duraner, 2014) comments, today's world involves an 1 increasing number of negotiations, agreements, and disputes between nations and individuals. The text translation industry can be found in a variety of fields, but the translation of legal papers is becoming more popular than ever as the demand for international collaboration and understanding of foreign laws develops. The legal English text is far more difficult to translate than general English text since legal English translation involves not only transferring meaning but also identifying appropriate legal terms in TL (Karjo, 2015).

Indeed, legal document translation has tougher requirements when it comes to accuracy, even 100% accuracy. This complicates legal document translation, particularly in a country like Viet Nam where rules and regulations are continuously changing. Translating legal documents is the most challenging task because literal translations will not suffice to communicate the author's intended message accurately. Moreover, losing a small piece of information or even a single mistranslation can also lead to misunderstandings and, as a result, bring about profound legal implications that potentially affect parties' rights and privileges.

Given its significance, translators have to be responsible for the accuracy of their translations without changing the concepts and information that the source content communicates, he must be sworn in the language he is translated into (Khaydarova, 2019). Willow Wilson from Alif the Unseen believes that there is a reason why languages differ, you can't switch ideas without losing something. Hence getting a translation that conveys exactly what the author wants is extremely difficult. To achieve precise translations that accurately express the author's intent, translators must have an extraordinary comprehension of both the SL and the TL.

The legal translator relies on his experience and knowledge of the subject to translate (Khaydarova, 2019). Therefore, if a legal document needs to be translated, it is essential to employ someone who is well-versed in legal language and practices. Legal translation goes beyond any conventional issues and it necessitates a high level of precision, which frequently leads to the translation process (Karjo, 2015). In addition to providing a high-quality translation, having a general understanding of legal background is not enough.

Legal documents include specific 2 morphological, grammatical, terminological, semantic, abbreviations, pragmatic, and stylistic elements that make translation difficult (Hargitt 2013). Therefore translators in the legal field have to be professionals who are highly skilled in language and understand the implications of legal terminology to guarantee that the legal translations are carried out with the utmost precision. Due to an array of transactions, legal documents are becoming increasingly important, which makes legal translation crucial and even indispensable (Duranner, 2014). The most obvious evidence is that domestic businesses and individuals have a high demand for legal translation of a wide range of documents.

As a result, inaccurate translations of these documents will cause serious legal consequences, creating misunderstandings between corporations and individuals. Even though the quality of legal translations is critical, many legal translations in Viet Nam do not satisfy the standards. In reality, when dealing with legal translation, there will be multiple obstructions. One of the most common mistakes which is deemed one of the most common blunders is the mistranslating legal terminology.

This hindrance originates from numerous elements, such as different points of view and judgments, the translator’s experience, an absence of comprehension of the term, cultural differences, lawful frameworks, and numerous other reasons. Because of this reason, many translations today have been “distorted”, even going against the author's intentions. Acknowledging the seriousness and urgency of this issue, it is extremely essential to comprehend and clear up these issues. Because doing so benefits not only the translator but also the client, who is the primary beneficiary of the translation.

Solving these concerns will enable the translator to enhance the quality of the translation and avoid rehashing those blunders.2 Rationale There are numerous reasons why this research should be conducted, below are the primary and most pressing ones: First and foremost, corporations are emerging in modern society as a result of the economic restructuring trend and so the demand for foreign commerce is also increasing 3 rapidly. This means that legal documents are critical in today's world since they can convey legal information to guide behavior and at the same time also settle issues arising from international relationships. Nonetheless, each country will have its own set of rules to govern and manage behavior, as well as to defend its citizens' rights. Therefore, the need for translation is increasing because it assists the parties in understanding the terms and information in the contract.

Today, legal documents occur in nearly every industry and it allows customers to take advantage of resources to protect their legitimate rights and interests. Mistranslation of a term or information, on the other hand, will certainly result in distinct legal implications. Cross-border transactions are occasionally threatened due to terminological inconsistency and incoherence (Gotti and Williams 2010). A translation that does not convey the correct meaning of terminologies can easily lead to misunderstandings and thus cause unnecessary damage like causing disputes later, in the worst case, the consequences can affect the property, and reputation of the customer.

Another driving factor is, due to the nature of the legal profession, legal language poses a unique set of obstacles, as even native speakers, who are laypersons, also struggle to comprehend the meaning of these specialist words. Not to mention that English is not the mother tongue of Vietnamese people, making it much more difficult to translate legal terms from English to Vietnamese and vice versa. Moreover, due to the complexity of legal systems, legal phrases can have various meanings and nuances. To be specific, common law and civil law are two systems with significant differences, for instance, the principal legal source of common law systems is case law, whereas the major legal source in the civil law system is a highly codified legal text with the presence of many legal documents, such as laws and codes.

However, in Viet Nam, the majority of the papers that need to be translated are from the common law system, which will be difficult for us to interpret (following the civil law system).