Khảo Sát Tình Hình Viêm Tử Cung Trên Đàn Lợn NáI Tại Thanh Hóa

Khảo sát tình hình viêm tử cung trên lợn nái và thử nghiệm phác đồ điều trị tại trại lợn xã Phú Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

• Tác giả: Lê Văn Thanh
• Người hướng dẫn: Th.S Hoàng Thị Bích
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Chăn nuôi - Thú y
• Đề tài: Khảo Sát Viêm Tử Cung Trên Lợn NáI Và Phác Đồ Điều Trị Tại Thanh Hóa
• Loại tài liệu: báo cáo thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu, yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2.2. Đặc điểm giải phẫu cơ quan sinh dục và sinh lý sinh sản của lợn cái
• 2.2.1. Âm môn
• 2.2.2. Âm vật
• 2.2.3. Tiền đình (vetstibulum vaginae simusinogenitalism)
• 2.2.4. Âm đạo (vagina)
• 2.2.5. Tử cung (uterus)
• 2.2.6. Ống dẫn trứng
• 2.2.7. Buồng trứng
• 2.3. Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn cái
• 2.3.1. Sự thành thục về tính
• 2.3.2. Chu kỳ tính
• 2.3.3. Khoảng cách giữa các lứa đẻ
• 2.4. Sinh lý quá trình mang thai và đẻ
• 2.4.1. Sinh lý mang thai
• 2.4.2. Quá trình phát triển của phôi thai
• 2.4.3. Sự điều hòa thần kinh - thể dịch ở thời kỳ mang thai
• 2.4.4. Những biến đổi sinh lý chủ yếu khi có thai
• 2.4.5. Sự thay đổi ở cơ quan sinh dục
• 3. VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Thời gian, địa điểm
• 3.6. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.7. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.8. Chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 3.9. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.10. Phương pháp xác định các chỉ tiêu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả điều tra tình hình lợn nái mắc bệnh viêm tử cung
• 4.2. Kết quả điều tra tình hình lợn nái mắc bệnh viêm tử cung theo giai đoạn
• 4.3. Kết quả theo dõi tỷ lệ viêm tử cung theo phương thức đỡ đẻ
• 4.4. Kết quả thử nghiệm điều trị
• 4.5. Kết quả theo dõi thời gian khỏi bệnh và giá thành điều trị
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Viêm Tử Cung Lợn Nái Tại Thanh Hóa

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong ngành nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt tại Thanh Hóa. Tuy nhiên, ngành chăn nuôi đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm biến động giá cả và dịch bệnh. Bên cạnh Dịch tả lợn Châu Phi, các bệnh sản khoa, đặc biệt là viêm tử cung lợn nái, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và hiệu quả chăn nuôi. Bệnh không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn mẹ mà còn làm tăng tỷ lệ mắc bệnh phân trắng ở lợn con. Nghiên cứu này tập trung vào khảo sát tình hình viêm tử cung lợn nái tại Thanh Hóa và thử nghiệm các phác đồ điều trị hiệu quả. Theo báo cáo, trại lợn xã Phú Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, với quy mô 1200 nái, vẫn gặp phải tình trạng viêm tử cung lợn nái, ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Khảo Sát Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn

Việc khảo sát bệnh viêm tử cung ở lợn là vô cùng quan trọng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của bệnh đến năng suất sinh sản. Từ đó, có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Việc nắm bắt được tình hình dịch tễ của bệnh giúp các nhà quản lý và kỹ thuật viên thú y đưa ra các quyết định chính xác trong công tác phòng chống dịch bệnh. Nghiên cứu này cung cấp dữ liệu quan trọng về tỷ lệ mắc bệnh và các yếu tố liên quan, giúp cải thiện quy trình quản lý và chăm sóc đàn lợn nái.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung Lợn Nái

Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái sinh sản tại trại lợn xã Phú Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa. Mục tiêu chính là xác định tỷ lệ lợn nái mắc bệnh và đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị khác nhau. Phạm vi nghiên cứu bao gồm việc thu thập thông tin về tình trạng sức khỏe của lợn nái, các yếu tố nguy cơ gây bệnh và kết quả điều trị bằng các loại thuốc khác nhau. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn phác đồ điều trị hiệu quả nhất, giúp nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn nái.

II. Nguyên Nhân Triệu Chứng Viêm Tử Cung Lợn Nái

Viêm tử cung lợn nái là một bệnh lý phức tạp, gây ra bởi nhiều nguyên nhân khác nhau. Các yếu tố như vệ sinh kém, tổn thương trong quá trình sinh đẻ, và sự xâm nhập của vi khuẩn như Streptococcus, Staphylococcus, E.coli đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của bệnh. Triệu chứng của bệnh có thể bao gồm dịch chảy ra từ âm đạo, sốt, bỏ ăn, và giảm năng suất sinh sản. Việc hiểu rõ nguyên nhân và triệu chứng của bệnh là rất quan trọng để có thể chẩn đoán và điều trị kịp thời. Theo tài liệu, trong quá trình sinh đẻ, lợn nái dễ bị các loại vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh nhiễm trùng sau đẻ như viêm tử cung.

2.1. Các Yếu Tố Nguy Cơ Gây Viêm Tử Cung Lợn Nái

Nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái. Vệ sinh kém trong quá trình sinh đẻ tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập. Tổn thương đường sinh dục trong quá trình can thiệp đỡ đẻ cũng là một yếu tố quan trọng. Ngoài ra, sức đề kháng của lợn nái suy giảm do stress hoặc dinh dưỡng kém cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Việc quản lý và chăm sóc lợn nái đúng cách, đặc biệt trong giai đoạn sinh sản, là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

2.2. Dấu Hiệu Nhận Biết Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu của viêm tử cung ở lợn nái là rất quan trọng để điều trị kịp thời. Các triệu chứng thường gặp bao gồm dịch chảy ra từ âm đạo (có thể có màu sắc và mùi khác thường), sốt, bỏ ăn, và giảm năng suất sinh sản. Lợn nái có thể trở nên lờ đờ, ít vận động và có biểu hiện đau đớn. Việc kiểm tra thường xuyên và quan sát kỹ lưỡng lợn nái sau khi sinh là cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh.

III. Phác Đồ Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiệu Quả

Điều trị viêm tử cung lợn nái đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp, bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc tăng co bóp tử cung, và các biện pháp hỗ trợ khác. Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp là rất quan trọng để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Thuốc tăng co bóp tử cung giúp đẩy các chất dịch viêm ra ngoài, làm sạch tử cung. Ngoài ra, việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và chăm sóc tốt cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi của lợn nái. Theo tài liệu, một số loại thuốc được sử dụng bao gồm Ceptiket, Oxytocin và các loại kháng sinh khác.

3.1. Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn

Kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị viêm tử cung ở lợn. Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp cần dựa trên kết quả kháng sinh đồ để đảm bảo hiệu quả điều trị. Một số loại kháng sinh thường được sử dụng bao gồm penicillin, ampicillin, và cephalosporin. Liều lượng và thời gian sử dụng kháng sinh cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để tránh tình trạng kháng thuốc và đảm bảo an toàn cho lợn nái.

3.2. Vai Trò Của Thuốc Tăng Co Bóp Tử Cung Trong Điều Trị

Thuốc tăng co bóp tử cung, như Oxytocin, giúp đẩy các chất dịch viêm và mủ ra khỏi tử cung, làm sạch tử cung và tạo điều kiện cho quá trình phục hồi. Việc sử dụng thuốc tăng co bóp tử cung cần thận trọng và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y để tránh các tác dụng phụ không mong muốn. Thuốc thường được sử dụng sau khi đã loại bỏ các chất dịch viêm bằng phương pháp thủ công hoặc rửa tử cung.

3.3. Các Biện Pháp Hỗ Trợ Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái

Ngoài việc sử dụng kháng sinh và thuốc tăng co bóp tử cung, các biện pháp hỗ trợ khác cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị viêm tử cung ở lợn nái. Cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng giúp tăng cường sức đề kháng của lợn nái. Đảm bảo vệ sinh chuồng trại sạch sẽ giúp ngăn ngừa sự lây lan của vi khuẩn. Theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của lợn nái và điều chỉnh phác đồ điều trị khi cần thiết.

IV. Kết Quả Khảo Sát Điều Trị Viêm Tử Cung Tại Thanh Hóa

Nghiên cứu đã tiến hành khảo sát tình hình viêm tử cung lợn nái tại một số trang trại ở Thanh Hóa và thử nghiệm các phác đồ điều trị khác nhau. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung có sự khác biệt giữa các trang trại, phụ thuộc vào điều kiện vệ sinh và quản lý. Các phác đồ điều trị sử dụng kháng sinh kết hợp với thuốc tăng co bóp tử cung cho thấy hiệu quả tốt trong việc giảm tỷ lệ bệnh và cải thiện năng suất sinh sản. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị khác nhau và tìm ra phương pháp điều trị tối ưu nhất.

4.1. Tỷ Lệ Mắc Viêm Tử Cung Lợn Nái Theo Giai Đoạn Sinh Sản

Nghiên cứu đã phân tích tỷ lệ mắc viêm tử cung ở lợn nái theo các giai đoạn sinh sản khác nhau. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh cao nhất ở giai đoạn sau khi sinh, do tử cung dễ bị tổn thương và nhiễm trùng trong quá trình sinh đẻ. Việc chăm sóc và vệ sinh kỹ lưỡng trong giai đoạn này là rất quan trọng để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Các giai đoạn khác như trước khi phối giống và trong quá trình mang thai có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn.

4.2. So Sánh Hiệu Quả Các Phác Đồ Điều Trị Viêm Tử Cung

Nghiên cứu đã so sánh hiệu quả của các phác đồ điều trị viêm tử cung khác nhau, bao gồm sử dụng các loại kháng sinh khác nhau, kết hợp với thuốc tăng co bóp tử cung và các biện pháp hỗ trợ khác. Kết quả cho thấy phác đồ sử dụng kháng sinh phổ rộng kết hợp với Oxytocin cho hiệu quả tốt nhất trong việc giảm tỷ lệ bệnh và rút ngắn thời gian điều trị. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hiệu quả của phác đồ điều trị có thể khác nhau tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của lợn nái và mức độ nhiễm trùng.

V. Giải Pháp Phòng Ngừa Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiệu Quả

Phòng ngừa viêm tử cung lợn nái là một phần quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và năng suất sinh sản của đàn lợn. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm đảm bảo vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng, và quản lý sinh sản đúng cách. Việc tiêm phòng vaccine cũng có thể giúp tăng cường sức đề kháng của lợn nái và giảm nguy cơ mắc bệnh. Theo tài liệu, công tác phòng bệnh bằng vaccine là một trong những biện pháp quan trọng để duy trì sức khỏe đàn lợn.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Yếu Tố Quan Trọng Phòng Bệnh

Vệ sinh chuồng trại đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa viêm tử cung ở lợn nái. Chuồng trại cần được vệ sinh thường xuyên, loại bỏ phân và chất thải, và khử trùng định kỳ để giảm thiểu số lượng vi khuẩn gây bệnh. Đảm bảo chuồng trại khô ráo và thoáng mát cũng giúp ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn. Việc sử dụng các chất khử trùng an toàn và hiệu quả là cần thiết để đảm bảo vệ sinh chuồng trại.

5.2. Dinh Dưỡng Hợp Lý Tăng Cường Sức Đề Kháng

Dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sức đề kháng của lợn nái và giảm nguy cơ mắc viêm tử cung. Cung cấp đầy đủ protein, vitamin, và khoáng chất giúp tăng cường hệ miễn dịch và khả năng chống lại nhiễm trùng. Đảm bảo lợn nái được cung cấp đủ nước sạch cũng rất quan trọng. Việc điều chỉnh khẩu phần ăn phù hợp với từng giai đoạn sinh sản giúp duy trì sức khỏe tốt cho lợn nái.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung Lợn

Nghiên cứu về viêm tử cung lợn nái tại Thanh Hóa đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình bệnh, nguyên nhân, và các phương pháp điều trị hiệu quả. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc kết hợp các biện pháp phòng ngừa và điều trị là cần thiết để giảm thiểu tác động của bệnh đến năng suất sinh sản. Hướng nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán sớm, các loại vaccine hiệu quả, và các phác đồ điều trị tối ưu hơn. Theo tài liệu, kết quả nghiên cứu giúp đánh giá khách quan tình hình bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái của trại, từ đó có biện pháp hạn chế tỷ lệ bệnh.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Viêm Tử Cung Lợn Nái

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ mắc viêm tử cung ở lợn nái tại một số trang trại ở Thanh Hóa, các yếu tố nguy cơ gây bệnh, và hiệu quả của các phác đồ điều trị khác nhau. Kết quả cho thấy việc kết hợp các biện pháp phòng ngừa và điều trị là cần thiết để giảm thiểu tác động của bệnh đến năng suất sinh sản. Các phác đồ điều trị sử dụng kháng sinh kết hợp với thuốc tăng co bóp tử cung cho thấy hiệu quả tốt trong việc giảm tỷ lệ bệnh và cải thiện năng suất sinh sản.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Điều Trị Viêm Tử Cung

Hướng nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán sớm viêm tử cung ở lợn nái, các loại vaccine hiệu quả, và các phác đồ điều trị tối ưu hơn. Nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố di truyền liên quan đến khả năng mắc bệnh và phát triển các giống lợn nái có sức đề kháng cao hơn. Ngoài ra, việc nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa tự nhiên và thân thiện với môi trường cũng là một hướng đi tiềm năng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Hiện nay chăn nuôi lợn giữ một vị trí quan trọng trong nghành nông nghiệp của Việt Nam. Lợn được xếp hang đầu trong các vật nuôi, cung cấp phần lớn thực phẩm trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, thời gian gần đây ngành chăn nuôi Thanh Hóa nói riêng và cả nước nói chung gặp không ít khó khăn do giá lợn hơi lên xuống thất thường, đặc biệt có thời gian giá lợn giảm sâu và kéo dài.

Thêm vào đó năm vừa qua Dịch tả lợn Châu Phi lây lan trên diện rộng đã gây thiệt hại quá lớn cho ngành chăn nuôi lợn tỉnh nhà cũng như khắp cả nước. Ngoài Dịch tả lợn Châu phi là mối quan tâm hàng đầu của ngành chăn nuôi lợn hiện nay thì với đàn lợn nái sinh sản dịch bệnh xảy ra còn phổ biến, gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập trung trong các trang trại cũng như ở gia trại. Lợn nái, nhất là lợn ngoại được chăn nuôi theo phương thức công nghiệp, các bệnh về sinh sản xuất hiện khá nhiều do khả năng thích nghi của đàn lợn nái ngoại với điều kiện khí hậu nước ta còn kém. Mặt khác, trong quá trình sinh đẻ, lợn nái dễ bị các loại vi khuẩn như: Streptococcus, Staphylococcus, E.coli xâm nhập và gây một số bệnh nhiễm trùng sau đẻ như viêm âm đạo, viêm âm môn, đặc biệt hay gặp là bệnh viêm tử cung.

Viêm tử cung không xảy ra ồ ạt như các bệnh truyền nhiễm nhưng nó cũng góp phần vào việc hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của toàn ngành chăn nuôi. Đây là bệnh không những ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ mà còn là một trong những nguyên nhân làm cho tỷ lệ mắc bệnh phân trắng ở lợn con trong thời gian theo mẹ tăng cao. Từ đó ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả toàn nghành chăn nuôi. Trại lợn xã Phú Lộc, huyện Hậu Lộc tỉnh Thanh Hóa là trại nái của công ty CP Việt Nam, với quy mô đàn 1200 nái, nhìn chung công tác thú y trên đàn lợn khá tốt, dịch bệnh lớn ít xảy ra, tuy nhiên với đàn lợn nái thì bệnh sản khoa đặc biệt là viêm tử cung vẫn diễn ra và ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả chăn 1 nuôi của trại.

Để đánh giá tình hình bệnh, luwaaj chọn phác đồ điều trị hợp lý điều trị bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái của công tychungs tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Khảo sát tình hình viêm tử cung trên đàn lợn nái và thử nghiệm một số phác đồ điều trị tại trại lợn xã Phú Lộc – Hậu Lộc – Thanh Hóa” 1. Mục tiêu, yêu cầu của đề tài 1. Mục tiêu: - Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung trên đàn nái sinh sản nuôi tại trại lợn xã Phú Lộc – Hậu Lộc – Thanh Hóa. - Đánh giá được kết quả của các phác đồ điều trị lợn mắc bệnh viêm tử cung nhằm nâng cao hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn.

Yêu cầu cần đạt - Xác định được tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung tại trại lợn xã Phú Lộc – Hậu Lộc – Thanh Hóa. - Xác định được kết quả điều trị bệnh của các phác đồ và rút ra được phác đồ điều trị hiệu quả. Ý ngĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả nghiên cứu giúp đánh giá được khách quan tình hình bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái của trại, từ đó có biện pháp hạn chế tỷ lệ bệnh.Ý nghĩa thực tiễn Kết quả thử nghiệm điều trị có thể giúp cơ sở lựa chọn được phác đồ điều trị bệnh hiệu quả cho bệnh viêm tử cung lợn nái ở thời điểm hiện tại.

2 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀ I LIÊU 2. Cơ sở khoa hoc ̣ và thực tiễn của đề tài 2. Đặc điểm giải phẩu cơ quan sinh dục và sinh lý sinh sản của lợn cái. Đặc điểm giải phẩu cơ quan sinh dục lợn cái.

* Âm môn Âm môn hay còn gọi là âm hộ, nằm dưới hậu môn. Bên ngoài có hai môi, bờ trên của hai môi có sắc tố, nhiều tuyến tiết chất nhờn màu trắng và tuyến tiết mồ hôi. * Âm vật Âm vật của con cái được cấu tạo giống như dương vật của con đực được thu nhỏ lại, bên trong có các thể hổng. Trên âm vật có các nếp da tạo ra mũ âm, ở giữa âm vật gấp xuống dưới là chỗ tập trung các đầu mút các dây thần kinh.

* Tiền đình (vetstibulum vaginae simusinogenitalism) Tiền đình là giới hạn giữa âm môn và âm đạo. Trong tiền đình có màng trinh, phía trước là âm đạo. Màng trinh là các sợi cơ đàn hồi do hai lớp niêm mạc gấp lại tạo thành một nếp. Tiền đình có một số tuyến xếp theo hàng chéo, hướng quay về âm vật.

* Âm đạo (vagina) Âm đạo là một ống tròn, trước là cổ tử cung, phía sau là tiền đình có màng trinh. Âm đạo được cấu tạo bởi ba lớp: - Lớp liên kết bên ngoài. +Lớp cơ trơn: bên ngoài là cơ dọc, bên trong là cơ vòng, chúng liên kết với các cơ tử cung. +Lớp niêm mạc: trên bề mặt có nhiều tế bào thượng bì gấp nếp dọc.

-Ngoài ra âm đạo còn là bộ phận thải thai ra bên ngoài khi sinh đẻ và là ống thải các chất dịch từ trong tử cung. Theo Trần Tiến Dũng và cs (2002) [3], âm đạo của lợn dài 10 - 12 cm. * Tử cung (uterus) -Tử cung của lợn có hai sừng, một thân và một cổ tử cung. 3 +Cổ tử cung: là phần ngoài của tử cung, cổ tử cung của lợn dài và tròn, không gấp nếp hoa nở mà là những cột thịt dài xen kẽ cài răng lược với nhau do đó dễ dàng cho việc thụ tinh nhân tạo đồng thời cũng dễ gây sảy thai (Đặng Quang Nam và Phạm Đức Chương, 2002) [15].

Theo Trần Tiến Dũng và cs (2002) [3], thì cổ tử cung lợn dài 10 - 18 cm. + Thân tử cung: thân tử cung lợn ngắn, độ dài khoảng 3 - 5 cm nối giữa sừng tử cung và cổ tử cung. Niêm mạc thân và sừng tử cung là những nếp gấp nhăn nheo theo chiều dọc. + Sừng tử cung: sừng tử cung của lợn ngoằn ngoèo như ruột non dài 0,5 - 1 m.

Ở lợn thai làm tổ đều hai sừng tử cung. * Ống dẫn trứng Ống dẫn trứng (vòi fallop) nằm ở màng treo buồng trứng. Chức năng của ống dẫn trứng là vận chuyển trứng và tinh trùng theo chiều ngược nhau. Cấu tạo ống dẫn trứng cũng phù hợp với chức năng này, một đầu ống dẫn trứng thông với xoang bụng, gần sát buồng trứng có loa kèn là một màng mỏng tạo thành một tán rộng lô nhô không đều ôm lấy trứng.

Trứng được vận chuyển qua lớp nhầy đi đến lòng ống dẫn trứng, nơi xảy ra quá trình thụ tinh và phân chia của phôi. Thời gian tế bào trứng di chuyển trong ống dẫn trứng từ 3 - 10 ngày. Trên đường di hành, tế bào trứng có thể ở lại các đoạn khác nhau do những chỗ hẹp của ống dẫn trứng. Có thể chia ống dẫn trứng thành bốn đoạn chức năng: đoạn tua điểm, đoạn phễu, phồng của ống dẫn trứng và đoạn co của ống dẫn trứng.

* Buồng trứng Buồng trứng lợn dài 1,5 - 2,5 cm, khối lượng khoảng 3 - 5g (Đặng Quang Nam, Phạm Đức Chương, 2002) [15]. Cấu tạo: phía ngoài được bao bọc bởi một lớp màng bằng tổ chức liên kết sợi, bên trong buồng trứng chia làm hai miền. Miền vỏ và miền tủy đều được cấu tạo bằng tổ chức liên kết sợi xốp và tạo cho buồng trứng một lớp đệm (Stromaovaris). Ở miền tủy có tác dụng về sinh dục vì ở đó xảy ra quá trình trứng chín và rụng trứng.

Trên buồng trứng của một lợn cái 10 ngày tuổi đã có 4 khoảng 60. Theo thời gian, buồng trứng này phát triển qua các giai đoạn khác nhau. Tầng ngoài là những noãn bào sơ cấp phân bố tương đối đều, tầng trong là những noãn bào thứ cấp đang sinh trưởng, khi noãn bào chín sẽ nổi lên bề mặt buồng trứng. Noãn bào sơ cấp có trứng ở giữa, xung quanh là noãn bào, noãn bào lúc đầu có hình dẹt sau có hình trụ.

Noãn bào thứ cấp do noãn bào tăng sinh và hình thành xoang noãn bào ép trứng về một phía, khi noãn bào chín là quá trình sinh trưởng đã hình thành. Noãn bào nổi lên trên bề mặt buồng trứng, đến một giai đoạn nhất định sẽ vỡ ra, tế bào trứng theo dịch noãn bào vào loa kèn rồi đi vào ống trứng, nơi noãn bào vỡ sẽ hình thành thể vàng. Thể vàng tiết ra progesteron, khối lượng thể vàng và hàm lượng progesteron tăng nhanh từ ngày thứ 8 và tương đối ổn định cho đến ngày thứ 15, sự thoái hóa thể vàng bắt đầu từ ngày thứ 17 - 18 và sẽ chuyển thành thể bạch nếu trứng không được thụ tinh. Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn cái * Sự thành thục về tính Thành thục về tính là tuổi con vật có phản xạ sinh dục và có khả năng sinh sản.

So với thành thục thể vóc, sự hình thành về tính ở gia súc nói chung và lợn nói riêng thường sớm hơn, nên người ta thường bỏ qua chu kỳ động dục đầu tiên, mà phối cho lợn ở chu kỳ sau, khi đó lợn đã phát triển toàn diện về thể vóc và sẵn sàng đảm nhiệm vai trò làm mẹ. Sự thành thục về tính được nhận biết bằng sự biến đổi bộ phận ngoài của cơ quan sinh dục và sự biến đổi của thần kinh. Đầu tiên hai mép âm môn sưng đỏ và có dịch chảy ra, sau chuyển sang đỏ thẫm và keo dính. Tương ứng là sự biến đổi về thần kinh lúc đầu hưng phấn sau chuyển sang giai đoạn mê ì.

Cùng với sự biểu hiện sinh dục bên ngoài, ở bên trong buồng trứng cũng có sự biến đổi, các noãn bào nổi trên bề mặt trứng và chín, niêm mạc tử cung tăng sinh, cổ tử cung mở dần kèm theo tiết dịch. * Chu kỳ tính Khi gia súc thành thục về tính, những biểu hiện tính dục được biểu hiện 5 ra liên tục có tính chu kỳ, nó chấm dứt hoàn toàn khi cơ thể già yếu. Đây là một quá trình sinh lý phức tạp, sau khi cơ thể phát triển hoàn toàn, cơ quan sinh dục không có bào thai và không có hiện tượng bệnh lý thì bên trong buồng trứng các noãn bào phát triển, chín và nổi cộm lên bề mặt buồng trứng.