Đặt vấn đề Việt Nam là một nước có nền nông nghiệp phát triển, chiếm một vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Trong đó, chăn nuôi đã và đang là trọng tâm phát triển của nền kinh tế nước ta. Sự phát triển mạnh mẽ của ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng đã đưa nền kinh tế nước ta tiến thêm một bước mới. Cùng với sự phát triển nhanh về số con đã kéo theo các trang trại, xí nghiệp đã và đang được tăng cường xây dựng và đưa vào hoạt động.
Nhờ đó chăn nuôi lợn không những chỉ đáp ứng đầy đủ nhu cầu dinh dưỡng cho bữa ăn hàng ngày mà tiến tới còn phục vụ cho xuất khẩu với số lượng lớn. Trong chăn nuôi “giống là tiền đề, thức ăn là cơ sở”, để ngành chăn nuôi có thể phát triển nhanh và bền vững, thì con giống là vấn đề hết sức quan trọng. Muốn chăn nuôi thắng lợi và đạt được hiệu quả cao thì con giống phải khỏe mạnh. Tuy nhiên, ngành chăn nuôi lợn cũng gặp phải rất nhiều khó khăn đặc biệt là vấn đề dịch bệnh.
Đó là nguyên nhân chủ yếu gây thiệt hại cho ngành chăn nuôi cũng như gây thiệt hại cho ngành nông nghiệp nói chung. Đối với các trang trại nuôi lợn, vấn đề cấp thiết hiện nay vẫn là hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ. Bệnh xuất hiện lúc ồ ạt, lúc lẻ tẻ tùy thuộc vào các yếu tố chăm sóc, nuôi dưỡng và sự thay đổi của thời tiết khí hậu. Khi lợn con mắc bệnh thì hiệu quả chăn nuôi sẽ giảm, chi phí thú y cao.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về hội chứng tiêu chảy ở lợn con và đưa ra các biện pháp phòng và trị bệnh góp phần không nhỏ trong việc hạn chế những thiệt hại do bệnh gây ra. Tuy nhiên sự phức tạp của cơ chế gây bệnh, những tác động phối hợp của nhiều nguyên nhân, đặc điểm cơ thể của gia súc non đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc ứng dụng của c 2 các kết quả nghiên cứu. Vì thế các phương pháp đưa ra vẫn chưa thực sự đem lại kết quả như mong muốn. Xuất phát từ vấn đề trên, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo ThS.
Nguyễn Mạnh Cường, chúng tôi tiến hành thực hiện chuyên đề: “Khảo sát quy trình chăn nuôi và phòng trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn của bà Nguyễn Thị Rộng xã Thanh Sơn, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn l ợn con theo mẹ tại trại lợn của bà Nguyễn Thị Rộng xã Thanh Sơn, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. - Áp dụng quy trình phòng và trị hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con theo mẹ.
Yêu cầu - Đánh giá tình hình mắc hội chứng tiêu chảy trên đàn l ợn con theo mẹ tại trại lợn của bà Nguyễn Thị Rộng xã Thanh Sơn, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng. - Áp dụng quy trình phòng và trị hội chứng tiêu chảy trên đàn lợn con theo mẹ. c 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀ I LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập Trang trại sản xuất lợn hướng nạc của bà Nguyễn Thị Rộng nằm trên địa phận xã Thanh Sơn - huyện Kiến Thụy - Thành phố Hải Phòng.
Trại được xây dựng năm 2010, là trại lợn tư nhân do bà Nguyễn Thị Rộng chủ đại lý thuốc thú y Marphavet làm chủ đầu tư và quản lý. Trại nằm về phía đông bắc của xã, cách xa khu dân cư và có tuyến đường liên xã chạy qua. Cơ sở vật chất của trang trại - Trang trại có khoảng 1,5ha đất để xây dựng trang trại, nhà ở cho công nhân, bếp ăn và các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Trong khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 60 - 70 nái bao gồm: 1 chuồng đẻ có 20 ô kích thước 2,4 × 1,6m/ô, 1 chuồng bầu 70 ô kích thước 2,4 × 0,65m/ô, 1 chuồng đực giống + nái hậu bị 10 ô kích thước 3 × 2m, 1 chuồng thương phẩm có 10 ô chuồng kích thước 4 × 5m.
Cùng một số công trình phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng pha tinh,. - Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phần đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 3 quạt thông gió. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính, mỗi cửa sổ có diện tích 1,2m2, cách nền 1,2m, các ô cửa cách nhau 2,5m.
- Phòng pha tinh của trại được trang bị các dụng cụ hiện đại như: kính hiển vi, các dụng cụ đóng liều tinh, nồi hấp cách thủy, tủ lạnh và một số thiết bị khác. c 4 - Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng. - Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, xây dựng ở đầu chuồng nái đẻ 6 và chuồng bầu 2.
Nước tắm, nước xả gầm, nước phục vụ cho công tác khác được bố trí từ bể lọc và được bơm qua hệ thống ống dẫn tới bể chứa ở giữa các chuồng. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức của trang trại như sau: 01: Chủ trại. 01: Bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại. Mọi người thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc và đúng quy định của trại.
Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong nƣớc và trên thế giới 2. Đặc điểm sinh lý của lợn con Sinh lý của lợn con theo mẹ là khả năng thích ứng của cơ thể từ môi trường trong bụng mẹ có nhiệt độ từ 38 - 400C ra môi trường bên ngoài có nhiệt độ thấp hơn, làm ảnh hưởng đến sự thành thục và hoàn thiện về chức năng của các cơ quan bên trong cơ thể lợn sơ sinh. + Đặc điểm tiêu hóa của lợn con Sau khi sinh ra, chức năng của các cơ quan trong cơ thể lợn con nhất là cơ quan tiêu hoá chưa thành thục. Hàm lượng HCl và các men tiêu hoá chưa hoàn thiện.
Thời gian đầu, dịch tiêu hoá ở lợn con thiếu cả về chất và lượng. Lợn con trước một tháng tuổi hoàn toàn không có HCl tự do vì lúc này lượng HCl tiết ra rất ít và nhanh chúng liên kết với niêm dịch. c 5 + Cơ năng điều tiết thân nhiệt Cơ năng điều tiết thân nhiệt của lợn con còn kém do: - Hệ thần kinh của lợn con chưa phát triển hoàn chỉnh. Trung khu điều tiết thân nhiệt ở vỏ não mà não của gia súc là cơ quan phát triển muộn nhất ở cả hai giai đoạn trong và ngoài thai.
- Diện tích bề mặt của cơ thể lợn con so với khối lượng cơ thể cao hơn lợn trưởng thành nên lợn con dễ bị nhiễm lạnh (Đào Trọng Đạt và cs, 1996) [8]. - Tốc độ sinh trưởng của gia súc non rất cao, nếu sữa mẹ không đảm bảo chất lượng, khẩu phần thức ăn thiếu đạm sẽ làm cho sự sinh trưởng chậm lại và tăng trọng theo tuổi giảm xuống, làm cho khả năng chống đỡ bệnh tật của lợn con kém (Phạm Sỹ Lăng và cs, 2003) [18]. + Hệ miễn dịch của lợn con Ở cơ thể lợn con, hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện, chúng chưa có khả năng tạo kháng thể chủ động mà chỉ có được kháng thể từ mẹ truyền sang qua nhau thai hay sữa đầu. Bộ máy tiêu hóa và các dịch tiêu hóa ở gia súc non hoạt động rất yếu.
Lượng enzyme tiêu hóa và HCl tiết ra chưa đủ nên dễ gây rối loạn tiêu hóa, vì vậy mầm bệnh (Salmonella, E.perfringens,…) dễ dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa. Theo Trần Thị Dân (2008) [3]: Lợn con mới đẻ trong máu không có globulin nhưng sau khi bú sữa đầu lại tăng lên nhanh chóng do truyền từ mẹ sang qua sữa đầu. Lượng globulin sẽ giảm sau 3 - 4 tuần, rồi đến tuần thứ 5 - 6 lại tăng lên và đạt giá trị bình thường 65 mg/100ml máu. Các yếu tố miễn dịch như bổ thể, lyzozyme, bạch cầu,… được tổng hợp còn ít, khả năng miễn dịch đặc hiệu của lợn con kém.
Vì vậy cho lợn con bú sữa đầu rất cần thiết để tăng khả năng bảo vệ cơ thể chống lại mầm bệnh nhất là bệnh LCPT. + Hệ vi sinh vật đường ruột Theo Nguyễn Như Thanh và cs (2004) [31], hệ vi sinh vật đường ruột gồm hai nhóm: c 6 - Nhóm vi khuẩn đường ruột - vi khuẩn bắt buộc gồm: E.coli, Salmonella, Shigella, Klesiella, Proteus,… Trong nhóm vi khuẩn này, người ta quan tâm nhiều nhất đến trực khuẩn E. Đây là vi khuẩn phổ biến nhất hành tinh, chúng có mặt ở mọi nơi và khi gặp điều kiện thuận lợi, các chủng E.coli trở lên cường độc gây bệnh. Cấu trúc kháng nguyên của E.coli rất đa dạng.
U, (1999) [35], cho đến nay đã phát hiện có ít nhất 170 kháng nguyên O, 70 kháng nguyên K, 56 kháng nguyên H. Ngoài 3 loại kháng nguyên thông thường trên, còn có thêm kháng nguyên bám dính F, yếu tố gây bệnh không phải là độc tố của E. Nhóm vi khuẩn vãng lai: chúng là bạn đồng hành của thức ăn, nước uống vào hệ tiêu hoá gồm: Staphylococcus spp, Streptococcus spp, Bacillus subtilis,… Ngoài ra, trong đường tiêu hóa của lợn con có các trực khuẩn yếm khí gây thối rữa: Clostridium perfringens, Bacillus sporogenes, Bacillus fasobacterium, Bacillus puticfus,… 2. Hiểu biết về hội chứng tiêu chảy Tiêu chảy là thuật ngữ để chỉ hiện tượng đại tiện phân lỏng, được mô tả phân lỏng, nhiều nước hoặc có máu và mủ.
Tiêu chảy là biểu hiện lâm sàng của quá trình bệnh lý ở đường tiêu hóa, là hiện tượng con vật đi ỉa nhanh, nhiều lần trong ngày, phân có nhiều nước do rối loạn chức năng tiêu hóa, ruột tăng cường co bóp và tiết dịch (Phạm Ngọc Thạch, 1996) [30]. Hoặc chỉ phản ánh đơn thuần sự thay đổi tạm thời của phân gia súc bình thường khi gia súc đang thích ứng với những thay đổi trong khẩu phần ăn. Tiêu chảy xảy ra ở nhiều bệnh và bản thân nó không phải là bệnh đặc thù (Archie.