Khám Phá Thế Giới Nghệ Thuật Thơ Ngân Giang

Chuyên khảo phân tích Thế giới nghệ thuật thơ ngân giang công trình dự thi giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Võ Quốc Việt
• Người hướng dẫn: Thạc sĩ Phan Mạnh Hùng
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Văn học
• Đề tài: Thế Giới Nghệ Thuật Thơ Ngân Giang
• Loại tài liệu: Công trình dự thi
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: BƯỚC ĐẦU TÌM HIỂU NGÂN GIANG NỮ SĨ
• 1.1. Ngân Giang quen mà lạ
• 1.2. Những chặng đường thơ và tác phẩm tiêu biểu
• 2. CHƯƠNG 2: CÁI TÔI TRỮ TÌNH VÀ CẢM HỨNG SÁNG TẠO
• 2.1. Những nét nổi bật ở cái tôi lãng mạn
• 2.2. Thi hứng chủ đạo
• 3. CHƯƠNG 3: ĐẶC SẮC NGHỆ THUẬT TRONG THƠ NGÂN GIANG
• 3.1. CHIẾT QUANG THƠ NGÂN GIANG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Khám Phá Thế Giới Nghệ Thuật Thơ Ngân Giang

Công trình nghiên cứu này khám phá thế giới nghệ thuật thơ Ngân Giang, một nữ sĩ tài hoa nhưng bị lãng quên trong dòng chảy thơ ca Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phê bình hiện đại để giới thiệu và đánh giá lại những giá trị văn học của bà. Sự lãng quên Ngân Giang trong một thời gian dài làm cho công việc này trở nên cấp thiết. Chương 1 tập trung vào việc tìm lại Ngân Giang, hệ thống hóa và đưa ra cái nhìn bao quát về thi nghiệp của bà, giới thiệu những chặng đường thơ song song với các thi phẩm tiêu biểu. Chương 2 đi sâu vào cái tôi trữ tình với màu sắc cổ điển và tình ý trầm buồn, sầu muộn, từ đó nói đến cảm hứng sáng tạo. Chương 3 phân tích hình ảnh và biểu tượng thơ, đồng thời khảo sát chuyên sâu về thể loại, cho thấy đóng góp của Ngân Giang trong cuộc cách tân thơ ca dân tộc. Công trình hy vọng góp phần tìm lại một nữ sĩ tài hoa của Việt Nam thời tiền chiến.

1.1. Tiểu Sử Ngân Giang Nữ Sĩ Quen Mà Lạ

Ngân Giang (1916-2002), tên thật Đỗ Thị Quế, là một trong số ít các nữ sĩ của thời đại cách tân thi ca Việt Nam. Bà sinh ra trong một gia đình Nho học, nhưng lại có một cá tính mạnh mẽ. Ngay từ nhỏ, bà đã bộc lộ một tâm hồn nhạy cảm. Năm 1932, bà in tập thơ đầu tiên "Giọt Lệ Xuân". Năm 1939, thi phẩm "Trưng Nữ Vương" ra mắt, gây tiếng vang trên thi đàn. Sau Cách mạng tháng Tám, bà tham gia cướp chính quyền và được cử làm Trưởng đoàn phụ nữ Cứu quốc Thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, sau đó bà lại bị gạt tên và cuộc đời bắt đầu những ngày cùng khốn. Dù vậy, thơ Ngân Giang vẫn vang vọng, mang phong vị sầu mơ da diết, ngào ngạt.

1.2. Phong Cách Thơ Ngân Giang Đậm Chất Đường Thi

Khi cả thế hệ tìm đến bộ cánh tân thời phương Tây, Ngân Giang lại thủy chung vô vàn với thơ Đường. Tuy nhiên, hồn thơ mang phong khí Đường Thi của nữ sĩ lại mang đến bầu hương sắc khác hẳn với thơ Đường của Quách Tấn. Thơ Ngân Giang ngất ngưởng, sầu mơ da diết, nhưng đâu đó lại hết sức giản dị, mộc mạc, mà cũng rất mực sang trọng và thanh nhã. Giữa làng Thơ Mới, Ngân Giang ngự riêng một góc trời, nhưng lại là khung trời ít người để ý. Dẫu vậy, những đóa hoa của "Nàng" vẫn ngát hương, vẫn rất mực tài hoa và độc đáo.

II. Tác Phẩm Thơ Ngân Giang Những Chặng Đường Tiêu Biểu

Nghiên cứu chia thi nghiệp của Ngân Giang thành hai giai đoạn chính. Giai đoạn đầu, từ ấu thời đến 1935, đánh dấu bằng tập thơ "Giọt Lệ Xuân", thể hiện hồn thơ dồi dào sức sống, mang nhịp thở của thời đại trong ngôi nhà Đường luật đài các. Giai đoạn sau, từ 1935 đến 1945, khi Ngân Giang tham gia vào Tổ chức Thanh niên Cộng sản Cách Mạng, thơ bà bước sang một chặng đường khác, với những khúc ca vang giọng hào sảng, luôn cao ngất tinh thần dân tộc, tự hào dòng dõi Rồng Tiên, dạt dào lòng yêu nước. Tiêu biểu cho giai đoạn này là tập "Tiếng Vọng Sông Ngân".

2.1. Giai Đoạn Đầu Giọt Lệ Xuân và Những Chồi Non Mới Mẻ

Năm 1924, lần đầu tiên thơ của Đỗ Thị Quế được đăng báo, ấy là bài Vịnh Kiều, được dẫn trên Đông Pháp thời báo với bút danh Nguyệt Quyên. Từ năm 1929 đến 1931, nữ sĩ đã là cây bút thường xuyên của Trung Bắc Tân Văn, Đông Pháp với các bút danh Hạnh Liên, Đỗ Quế Anh. Đến năm 1932, cô Hạnh Liên cho in tập thơ đầu tay với tên "GIỌT LỆ XUÂN". Tuy rằng không đủ sức tiên phong cho thời đại Thơ Mới, đi đôi với bài viết của Phan Khôi năm 1932 nhưng "GIỌT LỆ XUÂN" đã báo hiệu bằng những chồi non mới mẻ.

2.2. Giai Đoạn Sau Tiếng Vọng Sông Ngân và Khí Phách Anh Hùng

Từ khi tham gia vào Tổ chức Thanh niên Cộng sản Cách Mạng, thơ Ngân Giang bước sang một chặng đường khác. Đã chìm lắng những dòng suối nhu mì lặng lẽ, kiêu sa, diễm lệ, mà góp vào đó là bao khúc ca vang giọng hào sảng, luôn cao ngất tinh thần dân tộc, tự hào dòng dõi Rồng Tiên, dạt dào lòng yêu nước, hoàn thiện hình ảnh người phụ nữ trong loạn li. Tiêu biểu cho hồn thơ Ngân Giang giai đoạn này phải nhắc đến tập "TIẾNG VỌNG SÔNG NGÂN".

2.3. Trưng Nữ Vương Biểu Tượng Khí Phách Phụ Nữ Việt

Bài thơ "Trưng Nữ Vương" ra đời năm 1939, thể hiện chí khí oai hùng của dòng dõi Lạc Hồng và cũng để hiểu thêm nỗi niềm cô lẻ của người phụ nữ mà Ngân Giang đã cá thể hóa đến mức cao độ hay có thể gọi là sự hóa thân, hòa nhập giữa tâm hồn thi nhân và tâm hồn nhân vật. Cần nói thêm rằng, thơ Ngân Giang từ sau khi đón nhận luồng gió cách mạng cho đến trước Cách Mạng Tháng Tám đã thay đổi tâm tính so với giai đoạn "GIỌT LỆ XUÂN", nhưng thơ của bà vẫn còn vương vất nét sầu bi, buồn não, nhiều khi buồn đến rợn người.

III. Phân Tích Thơ Ngân Giang Cái Tôi Trữ Tình và Cảm Hứng

Nghiên cứu đi sâu vào phân tích cái tôi trữ tình trong thơ Ngân Giang, với hai nét nổi bật chính là màu sắc cổ điển và tình ý trầm buồn, sầu muộn. Cái tôi lãng mạn này được thể hiện qua những cảm hứng sáng tạo độc đáo, khai thác những đề tài quen thuộc như tình yêu, quê hương, đất nước, nhưng mang một giọng điệu riêng biệt, vừa truyền thống vừa hiện đại. Sự hài hòa giữa cái tôi lãng mạn và màu sắc cổ điển là một trong những đặc điểm nổi bật của thơ Ngân Giang.

3.1. Cái Tôi Lãng Mạn Nét Nổi Bật Trong Thơ Ngân Giang

Cái tôi lãng mạn trong thơ Ngân Giang mang màu sắc cổ điển và tình ý trầm buồn, sầu muộn. Điều này thể hiện qua những vần thơ đầy cảm xúc, khai thác những đề tài quen thuộc như tình yêu, quê hương, đất nước, nhưng mang một giọng điệu riêng biệt. Sự kết hợp giữa cái tôi lãng mạn và màu sắc cổ điển tạo nên một phong cách độc đáo cho thơ Ngân Giang.

3.2. Cảm Hứng Sáng Tạo Nguồn Gốc Của Nghệ Thuật Thơ

Cảm hứng sáng tạo trong thơ Ngân Giang bắt nguồn từ những trải nghiệm cá nhân, những rung động trước cuộc đời và những ảnh hưởng từ văn hóa truyền thống. Bà khai thác những đề tài quen thuộc như tình yêu, quê hương, đất nước, nhưng mang một giọng điệu riêng biệt, vừa truyền thống vừa hiện đại. Cảm hứng sáng tạo là nguồn gốc của nghệ thuật thơ Ngân Giang.

IV. Đặc Sắc Nghệ Thuật Hình Ảnh và Biểu Tượng Trong Thơ

Nghiên cứu tập trung vào phân tích hình ảnh và biểu tượng trong thơ Ngân Giang, coi chúng như những siêu tượng, những ám tượng chủ yếu làm nên tâm thức hệ chủ quản của thi nhân. Nghiên cứu sử dụng nhiều phương pháp kết hợp, bao gồm phê bình chủ đề, thuyết chuyển cảm và phương pháp hậu kì của chi phái S. Freud, để soi chiếu vấn đề. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng khảo sát chuyên sâu về thể loại, xác định điểm nổi bật nhất ở các phương diện ấy giữa nhà thơ và các thi nhân cùng thời.

4.1. Biểu Tượng Thi Ca Siêu Tượng Trong Thơ Ngân Giang

Hình ảnh và biểu tượng trong thơ Ngân Giang được coi như những siêu tượng, những ám tượng chủ yếu làm nên tâm thức hệ chủ quản của thi nhân. Nghiên cứu sử dụng nhiều phương pháp kết hợp để phân tích những biểu tượng này, từ đó hiểu sâu hơn về thế giới nghệ thuật thơ Ngân Giang.

4.2. Thể Loại Thơ Đóng Góp Của Ngân Giang Cho Thơ Mới

Nghiên cứu khảo sát chuyên sâu về thể loại trong thơ Ngân Giang, xác định điểm nổi bật nhất ở các phương diện ấy giữa nhà thơ và các thi nhân cùng thời. Ngân Giang có những đóng góp đáng kể vào phong trào Thơ Mới, đặc biệt là trong việc kế thừa và cách tân các thể thơ truyền thống.

V. Ảnh Hưởng Thơ Ngân Giang Trong Nền Văn Học Việt Nam

Nghiên cứu đánh giá vai trò và địa vị của Ngân Giang trong dòng chảy thơ ca hiện đại, sự thừa hưởng từ thơ ca cổ điển Việt Nam. Việc tìm hiểu thế giới nghệ thuật thơ Ngân Giang giúp cho việc nghiên cứu lí luận, phê bình về phong trào Thơ Mới có thêm nhiều cứ liệu và khía cạnh khảo sát. Công trình mang lại một góc nhìn khác về phong trào Thơ Mới, hoặc ít nhất là bổ khuyết vào một góc hẹp còn chưa được nói đến nhiều trong việc nghiên cứu văn học lãng mạn giai đoạn 1932-1945.

5.1. Ngân Giang và Sự Thừa Hưởng Truyền Thống Thơ Ca

Thơ Ngân Giang thể hiện sự thừa hưởng từ truyền thống thơ ca cổ điển Việt Nam, đặc biệt là thơ Đường. Tuy nhiên, bà cũng có những cách tân riêng, tạo nên một phong cách độc đáo, vừa truyền thống vừa hiện đại.

5.2. Ngân Giang Trong Phong Trào Thơ Mới Góc Nhìn Mới

Việc tìm hiểu thế giới nghệ thuật thơ Ngân Giang mang lại một góc nhìn khác về phong trào Thơ Mới, bổ khuyết vào một góc hẹp còn chưa được nói đến nhiều trong việc nghiên cứu văn học lãng mạn giai đoạn 1932-1945.

VI. Kết Luận Giá Trị Nghệ Thuật Thơ Ngân Giang và Tương Lai

Nghiên cứu khẳng định giá trị nghệ thuật thơ Ngân Giang và hy vọng góp phần khôi phục lại vị trí xứng đáng của bà trong nền văn học Việt Nam. Công trình mang đến nhiều hướng gợi mở cho những nghiên cứu tiếp theo về Ngân Giang và phong trào Thơ Mới. Sự trở lại của Ngân Giang không chỉ là sự tìm lại một nữ sĩ tài hoa, mà còn là sự khẳng định những giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh hiện đại.

6.1. Đánh Giá Giá Trị Nghệ Thuật Thơ Ngân Giang

Thơ Ngân Giang có giá trị nghệ thuật cao, thể hiện qua phong cách độc đáo, sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, và những cảm xúc sâu sắc về cuộc đời và con người.

6.2. Tương Lai Của Thơ Ngân Giang Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu này mang đến nhiều hướng gợi mở cho những nghiên cứu tiếp theo về Ngân Giang và phong trào Thơ Mới, góp phần khôi phục lại vị trí xứng đáng của bà trong nền văn học Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: BƯỚC ĐẦU TÌM HIỂU NGÂN GIANG NỮ SĨ 1.1 Ngân Giang quen mà lạ. (1916-2002) Trong số hiếm hoi các nữ sĩ của thời đại cách tân thi ca Việt Nam có Anh Thơ, Vân Đài, Mộng Tuyết, Thu Hồng, Hằng Phương, …. và Ngân Giang nữ sĩ, nhưng không có nhà thơ nào mang cuộc đời khổ ải, gian truân như Ngân Giang. Từ thuở nhỏ, bà sống trong khuôn phép Nho Giáo.

Tuy nhiên, chính điều kiện đó lại hun đúc cho nữ sĩ một cá tính mạnh mẽ. Thân phụ ép duyên vì ắt biết mệnh số con mình sẽ lận đận nhưng Ngân Giang cương quyết cự tuyệt, cho đến khi trốn đi bị cha bắt về mới đành lòng vì chữ hiếu kết nghĩa xích thằng. Ngay từ nhỏ, cá tính mạnh mẽ ấy đã bộc lộ rất rõ. Hơn hết là một tâm hồn nhạy cảm rất mực.

Một lần theo người bác ra sân ga, cô bé Đỗ Thị Quế đã thốt lên hai câu thơ nẫu ruột. Người bác nhắm lẽ huyền vi biết cơ số rồi sẽ khiến cháu gái trầm luân dâu bể. “Tàu về, rồi tàu lại đi Khối đen đủi ấy nhớ gì sân ga” {26} Ngân Giang tên thật là Đỗ Thị Quế, các bút danh khác như: Hạnh Liên, Đỗ Quế Anh, Nguyệt Quyên. Bà sinh ngày 20 tháng 3 năm 1916, trước Bích Khê bốn ngày, trong một gia đình Nho Học tại phố HàngTrống, Hà Nội; nhưng nguyên quán thì ở thôn Hướng Dương, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội).

Dòng họ Đỗ sống thanh đạm bằng nghề thêu ren và bốc thuốc, nhưng là một dòng họ có truyền thống văn thơ. “Ông ngoại của bà là hậu duệ của chúa Trịnh Sâm hay chữ, ông nội là một nho sĩ nổi tiếng ở đất Bắc Hà, bằng hữu của thi hào Nguyễn Du; còn cha bà, nhờ được ông nội dạy cho chữ Hán, đàn nguyệt nên cũng nổi danh không kém” {115}. Lên 6 tuổi, Ngân Giang được cha dạy cho Hán tự, học “ké” chữ quốc ngữ với người thầy bên hàng xóm và được người bác gái làm nghề thuốc yêu thích thơ Đường, dạy cho cách làm thơ phú và dịch Đường Thi.Tám tuổi, Quế có bài thơ đầu tiên: “Vịnh Kiều”, đăng trên Đông Pháp Thời báo, với bút danh Nguyệt Quyên. Nhưng sang năm, tâm hồn 6 non trẻ ấy nhạy cảm đến mức tự vẫn vì học đến Kinh Phật rồi nhận thấy nhân sinh-thế cuộc quá nhiều tội lỗi.

Éo le thay, kiếp má hồng vẫn chưa hết nợ. Năm1932, 16 tuổi, Ngân Giang in tập thơ đầu tiên “Giọt Lệ Xuân”, bằng cái tên Hạnh Liên, do nhà Tân Dân ấn hành. Hiểu tính nết con, cụ Đỗ Hữu Tài bắt Hạnh Liên phải lấy chồng. Chưa hết, một đêm mưa gió bão bùng, đang có mang, Hạnh Liên lại gieo mình xuống Hồ Tây.

"Dường như trời chưa cho tôi thoát kiếp trầm luân" - nữ sĩ nhớ lại. Rồi bà bảo: "Kiếp trước tôi là võ tướng, vì giết nhầm một văn nhân nên kiếp này phải làm thi sĩ để trả nghiệp".{117} Vì là nghiệp chướng nên cái nợ văn chương cứ đeo đuổi mãi. Năm 20 tuổi, bà viết cho tờ Ngọ báo, Bắc Hà và học đàn tại Hàn Lâm Âm Nhạc do Hội Khai Trí Tiến Đức chủ trì. Năm 21 tuổi, bà có thơ in chung trong cuốn “Duyên văn”.

Năm 22 tuổi (1938), bà rời Hà Nội vào Sài Gòn, viết cho Điện Tín nhật báo, báo Mai. Sau đó, bà trở ra Hà Nội viết cho Tiểu thuyết thứ bảy, Phổ thông bán nguyệt san, Đàn bà.Năm sau (1939), thi phẩm “Trưng Nữ Vương” ra mắt, gây tiếng vang trên thi đàn. Đầu năm 1944, bà tham gia mặt trận Việt Minh. Và cũng trong năm này, bà cho in tập thơ “Tiếng Vọng Sông Ngân”.

Thực lẽ, Ngân Giang là cái tên quen thuộc đương thời. Năm 1945, bị hiến binh Nhật bắt ở nhà Dầu (Khâm Thiên), bị giam cầm khoảng một tháng, được tha, bà tham gia cướp chính quyền rồi được cử làm Trưởng đoàn phụ nữ Cứu quốc Thành phố Hà Nội, sau phụ trách Phòng Tuyên truyền đường lối chính sách của Mặt trận Việt Minh. Năm 1946, Ngân Giang phụ trách Ban Lễ tân Bộ Nội Vụ, cho in cuốn “Những ngày trong hiến binh Nhật”, nhưng sách vừa in xong chưa kịp phát hành thì toàn quốc kháng chiến. Ngay đó, bà ra chiến khu công tác tại Sở tuyên truyền liên khu I.

Sau cách mạng tháng Tám và sau khi kháng chiến thành công, không hiểu vì sao, một nhà thơ sớm giác ngộ lí tưởng cộng sản và có nhiều đóng góp cho phong trào thanh niên như Ngân Giang lại bị gạt tên. Khi vấn đề Nhân Văn Giai Phẩm được xem xét ở hội Nhà Văn Việt Nam, Ngân Giang rất bất bình và lên tiếng bênh vực những nghệ sĩ của báo Nhân Văn. Thêm nữa, Ngân Giang luôn là người dám lên tiếng tố cáo những tiêu cực của lãnh đạo văn nghệ Việt Nam. Sau đó vài năm, bà tuyên bố “Với tư cách sáng lập viên và hội viên Hội Nhà 7 Văn Việt Nam, tôi xin về”.

Cuộc đời Ngân Giang bắt đầu những ngày cùng khốn kể từ đây. Có nhiều lúc đói khổ, nhà thơ phải nhờ đến Xuân Diệu xin hộ việc làm cho qua ngày khốn đốn. Lần hồi, con đò văn chương bỏ lại Ngân Giang. “Tiếng Vọng Sông Ngân” lùi vào hẻo lánh.

Vài nét về tài thơ của nữ sĩ, Nguyễn Vỹ cho thấy một tấm lòng trân trọng, lại như nâng niu viên pha lê tinh khiết cao trọng, thanh nhã, và cũng phần nào, ông bày tỏ mối sầu mênh mông của phận số thi nhân. "Không giống như Mộng Sơn, Anh Thơ, Ngân Giang nữ sĩ sống rất nhiều về tình yêu, đau khổ rất nhiều về tình yêu. Nhưng chẳng bao giờ nàng có hạnh phúc với tình yêu cả…”. "Và không biết vì lý do gì, Ngân Giang không thích đăng thơ trên báo, nhưng thi thoảng được nghe thơ Ngân giang, chúng tôi cảm động, khoái trá, bởi phong vị sầu mơ da diết, ngào ngạt trong thơ".

{103} Thêm nữa, Từ điển Tác gia Văn hóa Việt Nam cho biết: "Tiếng thơ Ngân Giang một thời vang vọng, như có lần thi sĩ Đông Hồ (1906-1969) lúc giảng dạy tại Đại học Văn Khoa Sài Gòn, khi giới thiệu bài “Trưng Nữ Vương” của bà, ngâm xong bài thơ, ông đột quỵ. Sinh viên đưa đi cấp cứu nhưng vừa đến bệnh viện thì ông ra người thiên cổ. Âu cũng là một thi thoại văn chương đáng trân trọng”{66} Tới đây, Ngân Giang đã trở thành một giai thoại xa lạ. Hình bóng Ngân Giang lần hồi phai nhạt, chỉ còn lại tấm lưng còng hiu hắt bên sông.

Quy nhất, khi cả thế hệ tìm đến bộ cánh tân thời phương Tây, Ngân Giang lại thủy chung vô vàn với thơ Đường. Nhưng hồn thơ mang phong khí Đường Thi của nữ sĩ lại mang đến bầu hương sắc khác hẳn với thơ Đường của Quách Tấn. Nữ sĩ viết :“Ai về qua xứ trăng vàng cũ ? / Có thấy muôn hương dậy trái mùa”(Tiếng Vọng Sông Ngân) ; Nghe đôi câu những tưởng đang thụ hưởng một cái gì rất mới mẻ…. nếu Thu Hồng là cô bé ngây thơ, Mộng Tuyết là thiếu nữ mơ màng, và Anh Thơ thì rất đỗi trong sáng; Ngân giang lại ngất ngưởng, sầu mơ da diết, nhưng đâu đó lại hết sức giản dị, mộc mạc, mà cũng rất mực sang trọng và thanh nhã.

“Mùa thu ơi, ai gợi sầu thứ lữ ? Nẻo hoàng thành châu ngọc dựng biên cương” (Thu tửu ) 8 Tài thơ của nữ sĩ hẳn thực rành rõ. Giữa làng Thơ Mới, Ngân Giang ngự riêng một góc trời, nhưng lại là khung trời ít người để ý. Dẫu vậy, những đóa hoa của “Nàng” vẫn ngát hương, vẫn rất mực tài hoa và độc đáo. Thế cuộc bể dâu, sự thái bỉ khiến chân mỹ càng rạng tỏ.

Ví như “Ngân Giang” dẫu thật quen mà đến nay nghe xa lạ trong văn giới cũng bởi cái lí thăng trầm vốn có xưa nay.2 Những chặng đường thơ và tác phẩm tiêu biểu a. Từ ấu thời đến 1935 Lại kể về buổi chiều trên sân ga, cô bé Đỗ Thị Quế vì nao lòng mà cảm tác nên hai câu thơ :“Tàu đến rồi tàu lại đi/ Khối đen đuổi ấy nhớ gì sân ga”. Câu thơ giản dị mà tinh tế, sâu nặng và đìu hiu, vẽ chốn cô phòng, gợi niềm lữ thứ. Bà kể rằng khi ấy mới sáu tuổi và người bác đi cùng khi nghe được mấy câu thơ đã quay sang bảo rằng “sau này cháu tôi lại khổ thôi”.

Và từ đó Ngân Giang tập tành đi những bước đầu tiên trên đường thơ trải dài gần đến 80 năm. Năm 1924, lần đầu tiên thơ của Quế được đăng báo, ấy là bài Vịnh Kiều, được dẫn trên Đông Pháp thời báo với bút danh Nguyệt Quyên, một tờ báo uy tín bấy giờ. Rồi càng ngày, Quế dấn thân xa hơn vào đồng thơ. Từ năm 1929 đến 1931, mới lên 13, nữ sĩ độ tuổi trăng tròn đã là cây bút thường xuyên của Trung Bắc Tân Văn, Đông Pháp với các bút danh Hạnh Liên, Đỗ Quế Anh.

Đến năm 1932, cô Hạnh Liên cho in tập thơ đầu tay với tên “GIỌT LỆ XUÂN”. Từ đây Đỗ Thị Quế chính thức bước vào làng thơ. Báo Phụ Nữ Thời Đàm dành hẳn một trang giới thiệu “GIỌT LỆ XUÂN” của Hạnh Liên đang tuổi trăng rằm. Tiếng tăm của nàng thơ đầu mùa đưa tác giả trở thành thi nhân đầy triển vọng.

Tuy rằng không đủ sức tiên phong cho thời đại Thơ Mới, đi đôi với bài viết của Phan Khôi năm 1932 nhưng “GIỌT LỆ XUÂN” đã báo hiệu bằng những chồi non mới mẻ. Đó là hồn thơ dồi dào sức sống, mang nhịp thở của thời đại trong ngôi nhà Đường luật đài các như các bài : Con ai, Gửi bạn, Rượu nào….Ta thấy những câu thơ đậm màu sắc lãng mạn: “Sương thả màn lam, cây mải ngủ, / Liễu buông rèm biếc, gió đua rờn. / Khôn toan đánh thức thần hoa dậy, / Đành gối song trăng mộng chập chờn…. Giai đoạn 1935 - 1945 Trong giai đoạn văn học 1932 – 1945, có thể nói Tố Hữu là nhà thơ cách mạng tiên phong khi “mặt trời chân lí chói qua tim” và con chim ấy đã hát vang bài ca cách mạng cho đến khi trút dứt “Một Tiếng Đờn”.

Nữ sĩ Ngân Giang tham gia vào Tổ chức Thanh niên Cộng sản Cách Mạng khoảng những năm 1934, 1935. Từ đây thơ Ngân Giang bước sang một chặng đường khác. Đã chìm lắng những dòng suối nhu mì lặng lẽ, kiêu sa, diễm lệ, mà góp vào đó là bao khúc ca vang giọng hào sảng, luôn cao ngất tinh thần dân tộc, tự hào dòng dõi Rồng Tiên, dạt dào lòng yêu nước, hoàn thiện hình ảnh người phụ nữ trong loạn li. Thời kỳ này, cái tôi sầu muộn có phần chùng xuống để cho cái tôi hào hùng, bi tráng phất cao ngọn dân tộc.