Luận án tiến sĩ tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục stem cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi

Luận án tiến sĩ nghiên cứu tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục stem cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng

• Tác giả: Bùi Thị Giáng Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Trăng Rá
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Khám Phá Khoa Học Theo Định Hướng STEM Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC STEM CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
• 1.1. Những nghiên cứu về tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mầm non
• 1.2. Những nghiên cứu về giáo dục STEM
• 1.3. Những nghiên cứu về tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mầm non
• 1.4. Nhận định và mô tả vấn đề đặt ra cho luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC STEM CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
• 2.1. Mô tả khái niệm sử dụng trong luận án
• 2.2. Lý luận về tổ chức hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 2.3. Lý luận về tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 2.4. Đánh giá năng lực khám phá khoa học của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC STEM CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
• 3.1. Thực trạng mức độ năng lực khám phá khoa học của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 3.2. Thực trạng tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non
• 3.3. Thực trạng xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung, sử dụng phương pháp giáo dục, hình thức tổ chức, phương tiện giáo dục
• 3.4. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 4. CHƯƠNG 4: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC STEM CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
• 4.1. Nguyên tắc xây dựng quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 4.2. Quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 4.3. Ví dụ minh họa tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
• 5. CHƯƠNG 5: THỰC NGHIỆM SẢN PHẨM QUY TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG GIÁO DỤC STEM CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI
• 5.1. Tổ chức thực nghiệm
• 5.2. Kết quả thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Bài viết này khám phá tầm quan trọng của khoa học cho trẻ em trong giáo dục mầm non, đặc biệt là trong bối cảnh giáo dục STEM. Mục tiêu chính là xác định cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc tổ chức các hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Việc tổ chức các hoạt động này không chỉ giúp trẻ phát triển tư duy phản biện mà còn khuyến khích sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Theo nghiên cứu, việc áp dụng giáo dục STEM trong giáo dục mầm non có thể tạo ra môi trường học tập tích cực, nơi trẻ em có thể tự do khám phá và học hỏi từ những trải nghiệm thực tế.

1.1. Tầm quan trọng của giáo dục STEM

Giáo dục STEM đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực khám phá khoa học cho trẻ em. Các hoạt động STEM giúp trẻ em hình thành những kỹ năng cần thiết cho thế kỷ 21, bao gồm kỹ năng xã hội, kỹ năng giải quyết vấn đề, và kỹ năng giao tiếp. Việc tổ chức các hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM không chỉ giúp trẻ em hiểu biết về thế giới xung quanh mà còn khuyến khích sự tò mò và ham học hỏi. Theo một nghiên cứu gần đây, trẻ em tham gia vào các hoạt động STEM có xu hướng phát triển tốt hơn về mặt nhận thức và xã hội so với những trẻ không tham gia.

II. Cơ sở lý luận

Chương này trình bày các khái niệm cơ bản liên quan đến tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Các khái niệm này bao gồm khoa học và công nghệ, giáo dục mầm non, và phương pháp giảng dạy. Việc hiểu rõ các khái niệm này là rất quan trọng để xây dựng một khung lý thuyết vững chắc cho việc tổ chức các hoạt động khám phá khoa học. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, như học tập qua chơi, có thể nâng cao hiệu quả của các hoạt động STEM trong giáo dục mầm non.

2.1. Các khái niệm cơ bản

Các khái niệm như khám phá tự nhiên, học tập sáng tạo, và phát triển tư duy là những yếu tố quan trọng trong việc tổ chức các hoạt động STEM cho trẻ em. Những khái niệm này không chỉ giúp trẻ em phát triển kỹ năng tư duy mà còn khuyến khích sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Việc tổ chức các hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM cần phải được thiết kế sao cho phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả.

III. Thực trạng tổ chức hoạt động khám phá khoa học

Chương này phân tích thực trạng tổ chức các hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM tại 27 trường mầm non trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh. Kết quả khảo sát cho thấy rằng nhiều giáo viên vẫn còn gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới và chưa thực sự chú trọng đến việc phát triển năng lực khám phá khoa học cho trẻ. Điều này dẫn đến việc trẻ em không được tiếp cận đầy đủ với các hoạt động STEM, ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻ.

3.1. Đánh giá thực trạng

Thực trạng cho thấy rằng nhiều trường mầm non vẫn còn thiếu các hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM. Giáo viên thường tập trung vào việc truyền đạt kiến thức mà chưa chú trọng đến việc khuyến khích trẻ tự khám phá và tìm tòi. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả của các hoạt động STEM mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển ngôn ngữ và kỹ năng xã hội của trẻ. Cần có những biện pháp cải tiến để nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo.

IV. Quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học

Chương này đề xuất quy trình tổ chức các hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Quy trình này bao gồm các bước từ việc xác định mục tiêu, nội dung, đến việc lựa chọn phương pháp và hình thức tổ chức. Việc xây dựng quy trình rõ ràng sẽ giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việc triển khai các hoạt động STEM, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục.

4.1. Các bước trong quy trình

Quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học bao gồm bốn giai đoạn chính: chuẩn bị, thực hiện, đánh giá và điều chỉnh. Mỗi giai đoạn đều có những yêu cầu và tiêu chí riêng, giúp giáo viên có thể tổ chức các hoạt động một cách hiệu quả. Việc áp dụng quy trình này không chỉ giúp trẻ em phát triển năng lực khám phá khoa học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực, nơi trẻ có thể tự do khám phá và học hỏi từ những trải nghiệm thực tế.

V. Thực nghiệm quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học

Chương cuối cùng trình bày kết quả thực nghiệm quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Kết quả cho thấy quy trình này đã mang lại hiệu quả tích cực trong việc phát triển năng lực khám phá khoa học cho trẻ. Các trẻ tham gia vào các hoạt động STEM đã thể hiện sự tiến bộ rõ rệt trong khả năng tư duy và giải quyết vấn đề.

5.1. Kết quả thực nghiệm

Kết quả thực nghiệm cho thấy rằng trẻ em tham gia vào các hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM đã phát triển tốt hơn về mặt nhận thức và xã hội. Các trẻ đã thể hiện sự hứng thú và tích cực hơn trong việc tham gia vào các hoạt động học tập. Điều này chứng tỏ rằng việc tổ chức các hoạt động STEM là cần thiết và có giá trị trong việc phát triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Toán học) được xem là xu hướng tiên tiến trong giáo dục mầm non nhằm phát triển năng lực toàn diện cho trẻ. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi đang được quan tâm nhưng còn nhiều hạn chế. Qua khảo sát thực trạng tại 27 trường mầm non công lập và ngoài công lập thuộc 22 quận, huyện, nghiên cứu đã chỉ ra rằng giáo viên chủ yếu tập trung truyền đạt kiến thức mà chưa phát huy được năng lực khám phá khoa học của trẻ. Mục tiêu của luận án là xây dựng và thực nghiệm quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM nhằm phát triển năng lực khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại các trường mầm non trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Thời gian khảo sát thực trạng diễn ra trong học kỳ 1 năm học 2021-2022, thực nghiệm kéo dài 18 tuần trong học kỳ 1 năm học 2022-2023. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương pháp giáo dục mầm non, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục STEM, đồng thời hỗ trợ giáo viên và nhà quản lý trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp với năng lực và tâm lý trẻ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận án dựa trên các lý thuyết phát triển nhận thức của Jean Piaget, lý thuyết kiến tạo của Vygotsky và Bruner, cùng với mô hình học tập dựa trên khám phá và thiết kế kỹ thuật. Lý thuyết Piaget nhấn mạnh trẻ em là những nhà khám phá tích cực, tự tạo kiến thức thông qua trải nghiệm và tương tác với môi trường. Vygotsky và Bruner bổ sung quan điểm về vai trò của môi trường xã hội và sự hỗ trợ của người lớn trong quá trình học tập. Khái niệm chính bao gồm:

• Hoạt động khám phá khoa học: quá trình trẻ sử dụng giác quan, kỹ năng tư duy để tìm hiểu các hiện tượng xung quanh.
• Giáo dục STEM: tích hợp kiến thức và kỹ năng từ bốn lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học nhằm phát triển năng lực toàn diện cho trẻ.
• Năng lực khám phá khoa học: khả năng đặt câu hỏi, quan sát, phân tích, giải quyết vấn đề và sáng tạo trong quá trình học tập.
• Quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM: gồm 4 giai đoạn với 3 pha học tập (khám phá, phát hiện, thiết kế).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp phân tích lý thuyết, khảo sát thực trạng và thực nghiệm sản phẩm.

• Nguồn dữ liệu: khảo sát 27 trường mầm non (17 công lập, 10 ngoài công lập) tại 22 quận, huyện Thành phố Hồ Chí Minh; thực nghiệm tại 2 trường mầm non TT (Quận Bình Tân) và VA (Quận 10) với 106 trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi (66 trẻ nhóm thực nghiệm, 40 trẻ nhóm đối chứng).
• Phương pháp phân tích: sử dụng bảng kiểm quan sát, phiếu khảo sát ý kiến cán bộ quản lý và giáo viên, phỏng vấn sâu, phân tích thống kê mô tả, kiểm định T-test và phần mềm SPSS 20.0 để xử lý dữ liệu.
• Timeline nghiên cứu: khảo sát thực trạng từ tháng 9/2021, thực nghiệm 18 tuần trong học kỳ 1 năm học 2022-2023, phân tích và tổng hợp kết quả đến tháng 11/2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng năng lực khám phá khoa học của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi:

   • Khoảng 65% trẻ có năng lực khám phá khoa học ở mức trung bình trở lên.
   • Trẻ tại các trường công lập có điểm năng lực trung bình cao hơn 7% so với trường ngoài công lập.

2. Thực trạng tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM:

   • 70% giáo viên chỉ tập trung truyền đạt kiến thức, chưa khai thác hiệu quả các chủ đề gần gũi với trẻ.
   • 60% hoạt động chưa gắn kết chặt chẽ với thực tiễn và chưa phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ.

3. Ảnh hưởng của các yếu tố đến tổ chức hoạt động:

   • 80% giáo viên và cán bộ quản lý nhận thức rõ tầm quan trọng của giáo dục STEM nhưng thiếu kỹ năng tổ chức và phương tiện hỗ trợ.
   • Môi trường vật chất và tâm lý tại các trường còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả tổ chức hoạt động.

4. Hiệu quả thực nghiệm quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM:

   • Sau 18 tuần thực nghiệm, nhóm trẻ thực nghiệm có điểm năng lực khám phá khoa học tăng trung bình 22% so với trước thực nghiệm, trong khi nhóm đối chứng chỉ tăng 5%.
   • Sự khác biệt điểm năng lực giữa hai nhóm có ý nghĩa thống kê với p < 0.01.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM giúp phát triển năng lực khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi một cách hiệu quả. Nguyên nhân là do quy trình tổ chức được thiết kế bài bản, phù hợp với đặc điểm nhận thức và tâm lý trẻ, đồng thời tích hợp các lĩnh vực STEM một cách linh hoạt, tạo môi trường học tập tích cực, khuyến khích trẻ tự khám phá và sáng tạo. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này tương đồng với các báo cáo cho thấy giáo dục STEM ở bậc mầm non giúp trẻ phát triển kỹ năng tư duy phản biện, giải quyết vấn đề và hợp tác nhóm. Việc áp dụng quy trình này tại các trường mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh góp phần thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực thế kỷ 21 cho trẻ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh điểm năng lực trước và sau thực nghiệm giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng, cũng như bảng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức hoạt động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đào tạo, bồi dưỡng giáo viên về tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM

   • Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về phương pháp, kỹ năng tổ chức hoạt động STEM cho giáo viên mầm non.
   • Mục tiêu: 100% giáo viên mẫu giáo 5-6 tuổi được đào tạo trong vòng 12 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học sư phạm.

2. Xây dựng và phổ biến tài liệu hướng dẫn tổ chức hoạt động STEM

   • Biên soạn bộ tài liệu quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM, kèm theo các chủ đề minh họa phù hợp với trẻ mẫu giáo.
   • Mục tiêu: Phổ biến đến 100% trường mầm non công lập và ngoài công lập trong 6 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Viện Sư phạm Kỹ thuật, Sở Giáo dục và Đào tạo.

3. Cải thiện môi trường vật chất và trang thiết bị hỗ trợ giáo dục STEM

   • Đầu tư trang thiết bị, đồ dùng học tập, góc học tập STEM trong lớp học và ngoài trời.
   • Mục tiêu: 80% trường mầm non có đủ điều kiện vật chất hỗ trợ tổ chức hoạt động STEM trong 18 tháng.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu các trường, UBND các quận, huyện.

4. Xây dựng hệ thống đánh giá năng lực khám phá khoa học của trẻ

   • Phát triển bộ tiêu chí và công cụ đánh giá năng lực khám phá khoa học phù hợp với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.
   • Mục tiêu: Áp dụng đánh giá định kỳ hàng năm để điều chỉnh phương pháp dạy học.
   • Chủ thể thực hiện: Các chuyên gia giáo dục, nhà nghiên cứu, giáo viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên mầm non

   • Lợi ích: Nắm vững quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM, nâng cao kỹ năng tổ chức và phát triển năng lực cho trẻ.
   • Use case: Áp dụng trực tiếp trong giảng dạy và thiết kế bài học.

2. Cán bộ quản lý giáo dục mầm non

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và giải pháp đổi mới tổ chức hoạt động STEM, từ đó xây dựng kế hoạch đào tạo và đầu tư phù hợp.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển chương trình giáo dục STEM tại đơn vị quản lý.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành giáo dục mầm non

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm về giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ, tiến sĩ liên quan.

4. Chuyên gia xây dựng chương trình giáo dục

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để thiết kế chương trình giáo dục mầm non tích hợp STEM.
   • Use case: Soạn thảo tài liệu, hướng dẫn giáo viên và xây dựng chuẩn đầu ra.

Câu hỏi thường gặp

1. Hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM là gì?
   Hoạt động này là quá trình trẻ sử dụng giác quan, kỹ năng tư duy để tìm hiểu các hiện tượng xung quanh, tích hợp kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học nhằm phát triển năng lực toàn diện. Ví dụ, trẻ có thể khám phá hiện tượng nước đổi trạng thái qua thí nghiệm đơn giản.

2. Tại sao cần tổ chức hoạt động STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi?
   Đây là giai đoạn trẻ phát triển nhận thức nhanh, hình thành kỹ năng tư duy và khám phá. Giáo dục STEM giúp trẻ phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, sáng tạo và hợp tác, chuẩn bị tốt cho học tập bậc tiểu học và tương lai.

3. Quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng STEM gồm những bước nào?
   Quy trình gồm 4 giai đoạn chính: lựa chọn chủ đề theo STEM, xây dựng môi trường giáo dục STEM, thực hiện hoạt động theo 3 pha học tập (khám phá, phát hiện, thiết kế), đánh giá và điều chỉnh hoạt động.

4. Làm thế nào để đánh giá năng lực khám phá khoa học của trẻ?
   Đánh giá dựa trên tiêu chí về kỹ năng quan sát, đặt câu hỏi, phân tích, giải quyết vấn đề và sáng tạo. Có thể sử dụng bảng kiểm quan sát, phiếu đánh giá sản phẩm hoạt động của trẻ và quan sát quá trình tham gia hoạt động.

5. Những khó khăn thường gặp khi tổ chức hoạt động STEM cho trẻ mầm non là gì?
   Khó khăn bao gồm thiếu trang thiết bị hỗ trợ, giáo viên chưa được đào tạo bài bản về STEM, môi trường học tập chưa phù hợp và hạn chế về thời gian tổ chức hoạt động. Giải pháp là tăng cường đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và xây dựng kế hoạch tổ chức hợp lý.

Kết luận

• Luận án đã xây dựng thành công quy trình tổ chức hoạt động khám phá khoa học theo định hướng giáo dục STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, gồm 4 giai đoạn và 3 pha học tập.
• Khảo sát thực trạng tại 27 trường mầm non cho thấy nhiều hạn chế trong tổ chức hoạt động STEM, đặc biệt về phương pháp và môi trường học tập.
• Thực nghiệm quy trình tại 2 trường mầm non đã chứng minh tính hiệu quả và độ tin cậy, với mức tăng năng lực khám phá khoa học của trẻ lên đến 22%.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo giáo viên, xây dựng tài liệu hướng dẫn, cải thiện môi trường học tập và hệ thống đánh giá năng lực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục STEM.
• Khuyến nghị các nhà quản lý, giáo viên và nhà nghiên cứu tiếp tục ứng dụng và phát triển quy trình này trong thực tiễn giáo dục mầm non.

Các trường mầm non và cơ quan quản lý giáo dục cần triển khai đào tạo, đầu tư trang thiết bị và áp dụng quy trình tổ chức hoạt động STEM để nâng cao năng lực khám phá khoa học cho trẻ, góp phần thực hiện đổi mới căn bản giáo dục theo định hướng phát triển năng lực thế kỷ 21.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯äNG Đ¾I HâC S¯ PH¾M KĀ THUÊT THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH ----øù---- BÙI THà GIÁNG H¯¡NG Tê CHĄC HO¾T ĐàNG KHÁM PHÁ KHOA HâC THEO ĐàNH H¯âNG GIÁO DĀC STEM CHO TR¾ MÈU GIÁO 5 - 6 TUêI LUÊN ÁN TI¾N S) NGÀNH: GIÁO DĀC HâC Tp. Hé Chí Minh, tháng 11 nm 2023 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯äNG Đ¾I HâC S¯ PH¾M KĀ THUÊT THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH ----�㵞 �㵞---- BÙI THà GIÁNG H¯¡NG Tê CHĄC HO¾T ĐàNG KHÁM PHÁ KHOA HâC THEO ĐàNH H¯âNG GIÁO DĀC STEM CHO TR¾ MÈU GIÁO 5 - 6 TUêI NGÀNH: GIÁO DĀC HâC - 9140101 Ng°åi h°ãng dÉn khoa hãc 1: PGS. VŨ TRâNG RĀ Ng°åi h°ãng dÉn khoa hãc 2: PGS. VÕ THà NGâC LAN PhÁn biện 1: &&&&&&&&&&&&&&&&&.

Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2023 i LäI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cąu căa riêng tôi. Các sá liệu và kÁt quÁ nghiên cąu ghi trong lu¿n án là trung thực và ch°a từng đ°ÿc ai công bá trong bÃt kì mát công trình nào khác. Thành phá Hồ Chí Minh, ngày 02 tháng 11 năm 2023 Nghiên cąu sinh ii LäI CÀM ¡N Tr°ớc tiên, với sự kính trọng và biÁt ¡n sâu sÁc, tôi xin trân trọng cÁm ¡n hai thầy cô h°ớng dẫn đã t¿n tình h°ớng dẫn, chỉ bÁo tôi trong suát thßi gian học t¿p và nghiên cąu để hoàn thành lu¿n án. Tôi xin gÿi lßi cÁm ¡n chân thành tới Viện S° ph¿m Kỹ thu¿t, Phòng Đào t¿o - Bá ph¿n Sau đ¿i học, Tr°ßng Đ¿i học S° ph¿m Kỹ thu¿t Thành phá Hồ Chí Minh đã giúp đỡ và t¿o mọi điều kiện thu¿n lÿi cho tôi trong quá trình học t¿p và hoàn thành lu¿n án.

Tôi cũng xin gÿi lßi cÁm ¡n chân thành tới c¡ quan công tác đã ăng há và cho phép tôi tham gia học t¿p và làm nghiên cąu sinh t¿i Tr°ßng Đ¿i học S° ph¿m Kỹ thu¿t Thành phá Hồ Chí Minh. Đồng cÁm ¡n Ban giám hiệu, giáo viên mầm non căa hai tr°ßng mầm non Tân T¿o và V¿n An đã hß trÿ tôi hoàn thành thực nghiệm lu¿n án. Cuái cùng, tôi rÃt h¿nh phúc kính gÿi lßi biÁt ¡n sâu sÁc và hąa s¿ xąng đáng h¡n với sự tin t°áng, kỳ vọng, hß trÿ, chia sẻ, đáng viên tinh thần căa ba mẹ và từng thành viên trong gia đình, ng°ßi thân, b¿n bè giúp tôi v°ÿt qua nhāng lúc khó khăn để hoàn thành lu¿n án căa mình. Thành phá Hồ Chí Minh, tháng 11 năm 2023 Nghiên cąu sinh iii TÓM TÌT Tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng giáo dāc STEM đ°ÿc xem là mát trong nhāng cách tiÁp c¿n giáo dāc phát triển năng lực cho ng°ßi học.

Với māc tiêu xác định c¡ sá khoa học và thực tiễn cho việc tổ chąc KPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ á tr°ßng MN, lu¿n án t¿p trung phân tích, tổng hÿp, đánh giá tổng quan và xây dựng khung lý lu¿n về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ á tr°ßng MN; đề xuÃt quy trình tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MN; xác định māc tiêu, nái dung, ph°¡ng pháp, hình thąc, ph°¡ng tiện, tiêu chí đánh giá và điều kiện tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ á tr°ßng MN. Trên c¡ sá đó, lu¿n án tiÁn hành khÁo sát, phân tích, đánh giá thực tr¿ng tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ t¿i 27 tr°ßng mầm non trên địa bàn 22 Qu¿n, Huyện, Thành phá thuác thành phá Hồ Chí Minh. Lu¿n án đã triển khai v¿n dāng, thực nghiệm quy trình tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi t¿i 2 tr°ßng MN VA (Qu¿n 10) và MN TT (Qu¿n Bình Tân) để kiểm chąng đá tin c¿y và tính hiệu quÁ căa kÁt quÁ nghiên cąu. Nái dung lu¿n án gồm các phần chính sau: Phần má đầu: Trình bày lí do chọn đề tài, māc tiêu, khách thể, đái t°ÿng, giÁ thuyÁt nghiên cąu, nhiệm vā nghiên cąu, giới h¿n ph¿m vi nghiên cąu, lựa chọn các ph°¡ng pháp nghiên cąu, đồng thßi xác định nhāng đóng góp về khoa học và thực tiễn căa lu¿n án.

Ch°¡ng 1: Tổng quan các công trình nghiên cąu liên quan đÁn lu¿n án nhằm tìm ra sự kÁ thừa và khoÁng tráng cho nghiên cąu. KÁt quÁ nghiên cąu tổng quan là c¡ sá để xác định h°ớng nghiên cąu và phát triển khung lý thuyÁt căa lu¿n án. Ch°¡ng 2: C¡ sá lý lu¿n về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi, bao gồm các khái niệm c¡ bÁn sÿ dāng trong lu¿n án, làm sáng tß mát sá lý lu¿n về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học, lý lu¿n về giáo dāc STEM trong giáo dāc mầm non, lý lu¿n về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM. iv Ch°¡ng 3: Thực tr¿ng tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi á 27 tr°ßng mầm non công l¿p và ngoài công l¿p trên địa bàn TP.

Hồ Chí Minh bao gồm: thực tr¿ng mąc đá năng lực khám phá khoa học căa trẻ MG 5-6 tuổi; thực tr¿ng tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi bao gồm thực tr¿ng xác định māc tiêu, lựa chọn nái dung, thực tr¿ng sÿ dāng PP GD, hình thąc tổ chąc, ph°¡ng tiện giáo dāc; thực tr¿ng mąc đá Ánh h°áng căa các yÁu tá đÁn việc tổ chąc HĐKPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi, thực tr¿ng sÿ dāng quy trình tổ chąc HĐKPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi Ch°¡ng 4: Tổ chąc HĐKPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi gồm nguyên tÁc xây dựng quy trình tổ chąc HĐKPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi; thiÁt kÁ quy trình tổ chąc HĐKPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi gồm 4 giai đo¿n với 3 pha học t¿p khám phá, phát hiện, thiÁt kÁ; ví dā minh họa chă đề HĐKPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi. Ch°¡ng 5: Thực nghiệm s° ph¿m quy trình HĐKPKH theo định h°ớng GD STEM cho trẻ MG 5-6 tuổi nhằm kiểm chąng đá tin c¿y và tính hiệu quÁ căa quy trình. v ABSTRACT Organizing STEM education-oriented scientific discovery activities is considered one of the advanced educational approaches for developing learners’ competencies. With the goal of determining the scientific and practical bases for organizing STEM education oriented scientific discovery activities for preschoolers in kindergartens, this thesis focuses on analyzing, evaluating, and developing a theoretical framework for organizing the STEM education oriented scientific discovery activities for preschoolers in kindergartens; proposes the process for organizing STEM education oriented scientific discovery activities for preschoolers; determines the objectives, contents, methods, forms, means, evaluation criteria and conditions for organizing STEM education oriented scientific discovery activities for preschoolers.

Given that background, the thesis author then conducted a survey and made an analysis and assessment of the actual situation of organizing STEM education oriented scientific discovery activities for preschoolers at 27 kindergartens in 22 districts in Ho Chi Minh City. With a view to verifying the reliability and effectiveness of the research outcomes The author then carried out experiments in applying the proposed process of organizing STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers in two educational establishments in HCMC namely TT kindergarten (in Bình Tân District) and VA Kindergarten (in District 10). The thesis covers the following main parts: Introduction: Presenting the rationale of the study in terms of thesis’s purposes, objects, subjects, hypotheses, research tasks and research scope limitations and research method selection; and concurrently identifying the scientific and practical contributions of the thesis. Chapter 1: Literature review to find out the inheritance theories and gaps in the researches.

The overview research results are the basis for determining the research direction and developing the theoretical framework of the thesis. Chapter 2: Theoretical framework for organizing STEM education oriented scientific discovery activities for preschoolers, including key concepts be used in the thesis; clarifying some theories about organizing scientific discovery activities, some vi theories about STEM education, some theories about organizing STEM education oriented scientific discovery activities for preschoolers, appreciation of STEM education in scientific discovery activities. Chapter 3:The current status of organizing STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers at 27 kindergatens, including: the current status of the 5-6-year-old’s scientific discovery competency; the real situation of organizing STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers, in terms of the goals, the contents, the actual situation of using the teaching methods, organizational forms, educational means, and the effectiveness of organizing STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers schools in the orientation of competence development for students; the influence of objective and subjective factors on the organizing STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers. Chapter 4: Organizing STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers, including building the process of organizing STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers; applying this process of organizing in intentional learning activities.

Chapter 5: Experiment with the research results on the process of STEM education oriented scientific discovery activities for 5-6-year-old preschoolers in order to verify the reliability and effectiveness of the proposed process. vii MĀC LĀC QuyÁt định đổi tên lu¿n án. iv DANH MĀC CHĀ VIÀT TÀT. xi DANH MĀC HÌNH.

xiii DANH MĀC BÀNG. Lý do chọn đề tài. Khách thể và đái t°ÿng nghiên cąu. GiÁ thuyÁt nghiên cąu.

Giới h¿n ph¿m vi nghiên cúu. Ph°¡ng pháp nghiên cąu. Ý nghĩa khoa học. TêNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CĄU VÀ Tê CHĄC HO¾T ĐàNG KHÁM PHÁ KHOA HâC THEO ĐàNH H¯âNG GIÁO DĀC STEM CHO TR¾ MÈU GIÁO 5-6 TUêI.

Nhāng nghiên cąu về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học cho trẻ mầm non. Nhāng nghiên cąu về giáo dāc STEM. Nhāng nghiên cąu về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng giáo dāc STEM cho trẻ mầm non. Nh¿n định và mát sá vÃn đề đặt ra cho lu¿n án.

34 K¿t luËn ch°¢ng 1. 36 viii CH¯¡NG 2. C¡ Sæ LÝ LUÊN VÀ Tê CHĄC HO¾T ĐàNG KHÁM PHÁ KHOA HâC THEO ĐàNH H¯âNG GIÁO DĀC STEM CHO TR¾ MÈU GIÁO 5-6 TUêI. Mát sá khái niệm sÿ dāng trong lu¿n án.

Lý lu¿n về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Lý lu¿n về tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng giáo dāc STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Đánh giá năng lực khám phá khoa học căa trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. 80 K¿t luËn ch°¢ng 2.

THĂC TR¾NG Tê CHĄC HO¾T ĐàNG KHÁM PHÁ KHOA HâC THEO ĐàNH H¯âNG GIÁO DĀC STEM CHO TR¾ MÈU GIÁO 5-6 TUêI. Khái quát khÁo sát thực tÁ. Thực tr¿ng tổ chąc ho¿t đáng khám phá khoa học theo định h°ớng giáo dāc STEM cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi t¿i tr°ßng mầm non .