phần mở đầu, phần tài liệu tham khảo, phần mục lục thì cấu trúc đề tài đƣợc chia thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn khai thác sản phẩm du lịch Chƣơng 2: Thực trạng khai thác một số sản phẩm du lịch ở tỉnh Long An Chƣơng 3: Định hƣớng và giải pháp khai thác sản phẩm du lịch ở tỉnh Long An 11 Chƣơng 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN KHAI THÁC SẢN PHẨM DU LỊCH 1. Cơ sở lí luận về sản phẩm du lịch 1. Một số khái niệm liên quan Khái niệm du lịch Thuật ngữ du lịch ngày nay tuy đƣợc sử dụng khá phổ biến trên thế giới, tuy nhiên cho đến nay vẫn còn có sự khác nhau trong quan niệm của những nhà nghiên cứu và những ngƣời hoạt động trong lĩnh vực này.
Nhìn chung chƣa có sự thống nhất về nguồn gốc thuật ngữ du lịch, song điều cơ bản của thuật ngữ này đều bắt nguồn từ gốc là cuộc hành trình đi một vòng, từ một nơi này đến một nơi khác và có quay trở lại. Trong tiếng Việt, thuật ngữ du lịch đƣợc giải thích theo âm Hán – Việt: du có nghĩa là đi chơi, lịch có nghĩa là sự từng trải. Ngoài ra, có một số quan niệm không giống nhau về khái niệm du lịch: Năm 1811, định nghĩa du lịch lần đầu tiên xuất hiện tại nƣớc Anh: “Du lịch là sự phối hợp nhịp nhàng giữa lí thuyết và thực hành của các cuộc hành trình với mục đích giải trí”. Năm 1930, Glusman ngƣời Thụy Sỹ định nghĩa: “Du lịch là sự chinh phục không gian của những ngƣời đến một địa điểm, mà ở đó họ không có chỗ cƣ trú thƣờng xuyên”.
Hai học giả Hunziler và Krapf, những ngƣời đặt nền móng cho lý thuyết về cung – cầu du lịch định nghĩa: “Du lịch là tập hợp của những mối quan hệ và các hiện tƣợng phát sinh trong các cuộc hành trình và lƣu trú của những ngƣời ngoài địa phƣơng, nếu việc lƣu trú đó không thành cƣ trú thƣờng xuyên và không liên quan đến hoạt động kiếm lời”. Theo Liên hiệp quốc tế các tổ chức lữ hành chính thức (IUOTO): Du lịch đƣợc hiểu là hành động du hành đến một nơi khác với địa điểm cƣ trú thƣờng xuyên của mình nhằm mục đích không phải để làm ăn, tức không phải để làm một nghề hay một việc kiếm tiền sinh sống… Tại hội nghị của Liên Hợp Quốc về du lịch họp tại Rome – Italia (1963), du lịch 12 đƣợc định nghĩa là: “Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tƣợng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các cuộc hành trình và lƣu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thƣờng xuyên của họ hay ngoài nƣớc họ với mục đích hòa bình, nơi họ đến lƣu trú không phải là nơi làm việc của họ”. Theo Tổ chức Du lịch thế giới: “Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của con ngƣời du hành tạm trú với mục đích tham quan, khám phá và tìm hiểu, trải nghiệm. hoặc với mục đích nghỉ nghơi, giải trí, thƣ giãn cũng nhƣ mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa trong thời gian liên tục nhƣng không quá một năm ở bên ngoài môi trƣờng sống định cƣ nhƣng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền”.Pirojnik (1985), Du lịch là một dạng hoạt động của dân cƣ trong thời gian rỗi liên quan với sự di chuyển và lƣu trú tạm thời bên ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức - văn hóa hoặc thể thao kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa.
Tại Hội nghị quốc tế về Thống kê du lịch tại Ottawa (Cannada – 1991): “Du lịch là một hoạt động của con ngƣời đi tới một nơi ngoài môi trƣờng thƣờng xuyên (nơi ở thƣờng xuyên của mình), trong một khoảng thời gian ít hơn khoảng thời gian đã đƣợc các tổ chức du lịch quy định trƣớc, mục đích của chuyến đi không phải là để tiến hành các hoạt động kiếm tiền trong phạm vi vùng đến thăm”. Theo Tổ chức du lịch thế giới (1993) đã đƣa ra khái niệm du lịch: “Du lịch là hoạt động về chuyến đi đến một nơi khác ngoài môi trƣờng sống thƣờng xuyên của con ngƣời và ở lại đó để tham quan, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí hay các mục đích khác ngoài các hoạt động để có thù lao ở nơi đến với thời gian liên tục ít hơn một năm” (Nguyễn Minh Tuệ, 1997). Theo Nguyễn Minh Tuệ và nnk năm 1997: “Du lịch là một dạng hoạt động của dân cƣ trong thời gian rỗi liên quan đến sự di chuyển và lƣu lại tạm thời bên ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên nhằm nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức – văn hóa hoặc trí tuệ kèm theo việc tiêu thụ những giá trị về tự nhiên, kinh tế và văn hóa”. 13 Theo Điều 4 Luật Du lịch Việt Nam năm 2005 du lịch đƣợc định nghĩa là: “Dulịch là các hoạt động có liên quan đến chuyển đi của con ngƣời ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí trong một khoảng thời gian nhất định” (Quốc hội, 2005).
Theo Điều 3 Luật Du lịch Việt Nam năm 2017: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con ngƣời ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên trong thời gian không quá một năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dƣỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác” (Quốc hội, 2017). Nhƣ vậy, ta thấy du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, bao gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành tổng thể phức tạp. Nó vừa mang đặc điểm của ngành kinh tế vừa có đặc điểm của ngành văn hóa – xã hội, tuy nhiên nó có một số đặc trƣng cơ bản sau: - Hoạt động di chuyển ra khỏi nơi cƣ trú và lƣu lại tạm thời ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên. - Mục đích là nghỉ ngơi, chữa bệnh, phát triển về thể chất và tinh thần, nâng cao trình độ nhận thức về văn hóa, thể thao.
- Tiêu thụ những giá trị của tự nhiên, kinh tế và văn hóa. Nhƣ vậy, có thể thấy rõ sự khác nhau về quan niệm du lịch. Tuy nhiên theo thời gian, các quan niệm này dần hoàn thiện. Trong điều kiện của nƣớc ta hiện nay, quan niệm phổ biến đƣợc công nhận rộng rãi là quan niệm đƣợc trình bày trong luật Du lịch Việt Nam đƣợc Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2017.
Khái niệm sản phẩm du lịch Sản phẩm du lịch là một thuật ngữ có rất nhiều quan niệm hay định nghĩa và cũng đƣợc hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau. Mỗi hƣớng tiếp cận khác nhau sẽ cho ra một khác niệm khác nhau về sản phẩm du lịch. Sản phẩm du lịch là một khái niệm rộng, là tổng thể các yếu tố hữu hình hoặc vô hình, kết hợp với nhau, tạo thành các sản phẩm du lịch hoàn chỉnh, làm thoả mãn nhu cầu cho du khách trong hoạt động du lịch. 14 Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), Sản phẩm Du lịch là "sự kết hợp giữa các yếu tố hữu hình và vô hình, nhƣ tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và nhân tạo, các điểm tham quan, cơ sở, dịch vụ và hoạt động xung quanh một trung tâm quan tâm cụ thể đại diện cho cốt lõi của tiếp thị điểm đến pha trộn và tạo ra trải nghiệm khách truy cập tổng thể bao gồm các khía cạnh cảm xúc cho khách hàng tiềm năng.
Một sản phẩm du lịch đƣợc định giá và bán thông qua các kênh phân phối và nó có vòng đời". Sản phẩm du lịch là các dịch vụ, hàng hoá cung cấp cho du khách dựa trên cơ sở khai thác các tiềm năng du lịch nhằm cung cấp cho khách một khoảng thời gian thú vị, một kinh ngiệm du lịch trọn vẹn và sự hài lòng. Sản phẩm du lịch là các dịch vụ, hàng hoá cung cấp cho du khách, đƣợc tạo nên bởi sự kết hợp của việc khai thác các yếu tố tự nhiên, xã hội với việc sử dụng các nguồn lực: cơ sở vật chất kĩ thuật và lao động tại một cơ sở, một vùng hay một quốc gia nào đó (Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hoà, 2009). Sản phẩm du lịch là một tổng thể phức tạp bao gồm nhiều thành phần không đồng nhất cấu tạo thành, gồm: tài nguyên du lịch tự nhiên, tài nguyên du lịch nhân văn; cơ sở vật chất kĩ thuật, cơ sở hạ tầng dịch vụ du lịch và đội ngũ cán bộ nhân viên du lịch.
Theo điều 3 Luật du lịch Việt Nam năm 2017: “Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ trên cơ sở khai thác giá trị tài nguyên du lịch để thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch” (Quốc hội, 2017). Nguyễn Minh Tuệ trong sách Địa lí Du lịch Việt Nam, khái niệm sản phẩm du lịch là “các dịch vụ, hàng hóa cung cấp cho du khách dựa trên cơ sở khai thác các tiềm năng du lịch nhằm cung cấp cho khách một khoảng thời gian thú vị, một kinh nghiệm du lịch trọn vẹn và sự hài lòng. Dƣơng Văn Sáu, sản phẩm du lịch đƣợc khái niệm “là toàn bộ những dịch vụ tạo ra các hàng hóa mang tính đặc thù do các cá nhân và tổ chức kinh doanh du lịch cung cấp để phục vụ những nhu cầu của các đối tƣợng du khách khác nhau đồng thời đem lại những lợi ích kinh tế, văn hóa - xã hội ở nơi đang diễn ra các hoạt động du lịch. Coltman định nghĩa sản phẩm du lịch “là một tổng thể bao gồm các thành phần không đồng nhất hữu hình và vô hình.
Sản phẩm du lịch có thể là một món hàng cụ thể nhƣ thức ăn, hoặc một món hàng không cụ thể nhƣ chất lƣợng phục vụ, bầu không khí tại nơi nghỉ mát. Sản phẩm du lịch có nhiều hƣớng tiếp cận khác nhau và đƣợc hiểu ở nhiều phạm vi khác nhau: Ở phạm vi điểm đến, sản phẩm du lịch đƣợc gắn liền với một điểm đến cụ thể, đó là: biển, đảo, núi, hồ, sông, danh thắng, di tích, lễ hội, công trình, làng nghề… phục vụ nhu cầu của khách du lịch.