Chương 1: Giới thiệu đề tài • Chương 2: Tổng quan về hệ thống điều hòa không khí ô tô 1 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG • Chương 3: Hệ thống điều hòa không khí ô tô trên xe Toyota Yaris • Chương 4: Khai thác hệ thống điều hòa không khí trên xe Toyota Yaris • Chương 5: Kết luận và hướng phát triển 2 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ Ô TÔ 2. Khái niệm chung Điều hòa không khí thực chất là kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm không khí trong một vùng không gian kín. Ngoài ra, điều hòa không khí còn kiểm soát về áp lực đồng thời xử lý nhiệt độ và độ ẩm không khí trong không gian đó.
Điều hòa không khí còn có nghĩa là điều tiết không khí xung quanh vị trí thiết bị được lắp đặt, nhằm tạo ra và duy trì ổn định môi trường không khí phù hợp với nhu cầu của con người. Việc phát minh ra hệ thống điều hòa không khí là để điều chỉnh nhiệt độ theo ý thích của người sử dụng. Thiết bị của hệ thống điều hòa không khí là một tổ hợp gồm nhiều thiết bị kết hợp lại với nhau như: - Máy lạnh - Bộ phận gia nhiệt và hâm nóng - Hệ thống vận chuyển chất tải lạnh - Hệ thống phun ẩm - Hệ thống thải không khí - Bộ điều chỉnh và khống chế tự động - Hệ thống giảm tiếng ồn, chống cháy nổ, lọc khử mùi, khói bụi - Hệ thống phân phối không khí ( van ) Tuy nhiên, không phải tất cả các hệ thống điều hòa không khí hiện nay đều phải có đầy đủ các thiết bị trên. Công dụng - Điều chỉnh và duy trì nhiệt độ thích hợp ( làm mát/ sưởi ấm) giúp người trong xe cảm thấy thoải mái mỗi khí chạy trên đường trong thời tiết nóng và thời tiết lạnh.
- Lọc và làm sạch không khí trước khi đưa vào trong khoang người ngồi. - Khử mùi hôi, khói bụi môi trường xung quanh. - Hút và cân bằng độ ẩm không khí có trong xe. 3 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG 2.
Yêu cầu - Không khí thổi vào trong xe phải là không khí sạch, khô ( không có độ ẩm ), lạnh/ấm và phải được lan truyền khắp cabin người ngồi. - Quạt gió có thể điều chỉnh ở nhiều tốc độ quay khác nhau ( nhanh, trung bình, chậm ). Luồng gió phải được phân bố đều tương đối khắp không gian trong xe. - Hệ thống điều hòa không khí phải điều chỉnh được các mức nhiệt độ ( từ nóng - > lạnh ) và phải tạo được cảm giác thoải mái cho người ngồi trong xe.
- Hệ thống phải tự ngắt blốc lạnh khi nhiệt độ trong xe đã đạt đến mức người điều khiển muốn và phải tự động chạy khi nhiệt độ thay đổi quá 200C so với nhiệt độ được điều chỉnh. Phân loại các hệ thống điều hòa không khí ô tô - Theo vị trí lắp đặt : có 4 dạng + Kiểu phía trước + Kiểu phía sau + Kiểu kép ( phía trước + phía sau ) + Kiểu kép treo trần: thường được dùng trên xe khách - Theo phương pháp điều khiển + Kiểu bằng tay + Kiểu tự động - Theo chức năng + Loại đơn : chỉ dùng hoặc là bộ sưởi hoặc là bộ làm lạnh, để sưởi ấm hoặc làm lạnh + Loại dùng cho tất cả các mùa : kết hợp cả bộ sưởi ấm và bộ làm lạnh 4 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG CHƯƠNG 3. HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN XE TOYOTA YARIS 2007 3. Tổng quan hệ thống điều hòa không khí trên xe Toyota Yaris 3.
Sơ đồ hệ thống và vị trí lắp đặt hệ thống điều hòa không khí trên xe ►Hatchback: Hình 3. Bố trí hệ thống điều hòa không khí Yaris ( Hatchback ) Hình 3. Bố trí hệ thống điều hòa không khí Yaris ( Hatchback ) 5 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG ECU ( BẢNG TÍN HIỆU HỘP CỤM MÁY ĐO TỔNG NỐI ) - HỘP RƠ LE MÁY SƯỞI - CẦU CHÌ ĐO - CẦU CHÌ A/C GIẮC CẮM KẾT NỐI DỮ LIỆU 3 BẢNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ - ĐIỀU KHIỂN MÁY SƯỞI ( CÔNG TẮC QUẠT ) BỘ KHUẾCH ĐẠI - ĐIỀU KHIỂN MÁY SƯỞI CỐ ĐỊNH ( CÔNG TẮC A/C) - NÚM ĐIỀU KHIỂN MÁY SƯỞI THỨ 3 ( CÔNG TẮC NỐNG TỐI ĐA ) Hình 3. Bố trí hệ thống điều hòa không khí Yaris ( Hatchback ) 6 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG ►Sedan Hình 3.
Bố trí hệ thống điều hòa không khí Yaris ( Sedan ) Hình 3. Bố trí hệ thống điều hòa không khí Yaris ( Sedan ) 7 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG CỤM MÁY ĐO TỔNG ECU ( BẢNG TÍN HIỆU HỘP NỐI ) - HỘP RƠ LE MÁY SƯỞI - CẦU CHÌ ĐO - CẦU CHÌ A/C GIẮC CẮM KẾT NỐI DỮ LIỆU 3 BẢNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ BỘ KHUẾCH ĐẠI - ĐIỀU KHIỂN MÁY SƯỞI ( CÔNG TẮC QUẠT ) - ĐIỀU KHIỂN MÁY SƯỞI CỐ ĐỊNH ( CÔNG TẮC A/C) - NÚM ĐIỀU KHIỂN MÁY SƯỞI THỨ 3 ( CÔNG TẮC NỐNG TỐI ĐA ) Hình 3. Bố trí hệ thống điều hòa không khí Yaris ( Sedan ) 8 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG BỘ TẢN NHIỆT ĐIỆN TRỞ QUẠT GIÀN BAY HƠI MÔ TƠ QUẠT CỤM HỆ THỐNG SƯỞI ĐIỆN ĐIỆN TRỞ NHIỆT TRỞ NHIỆT CÓ HỆ SỐ NHIỆT ĐỘ (CẢM BIẾN NHIỆT ĐỘ GIÀN BAY HƠI) DƯƠNG Hình 3. Bộ tri hệ thống điều hòa không khí Yaris ( Hatchback/Sendan ) 9 SVTH: LÊ SAM SUNG Van điều khiển đầu vào Van điều khiển không khí Không Giàn bay Lõi máy sưởi chế độ khí tuần hoàn hơi Hình 3.
Vị trí các chế độ và hoạt động của van điều tiết Thiết bị xông kính phía trước Không khí sạch 3. Vị trí các chế độ và hoạt động của van điều tiết Van chổ để chân phía sau 10 Van chổ để LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP chân phía trước Mô tơ quạt Van mặt bên Van trung tâm Van mặt bên Van điều tiét hỗn họp không khí LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG Van điều khiển Vị trí điều khiển Vị trí van điều tiết Hoạt động Cho phép không SẠCH A khí bên ngoài đi Van điều khiển đầu vào vào không khí Tuần hoàn không TUẦN HOÀN B khí bên trong Liên tục thay đổi tỷ Van điều khiển hỗn MÁT HOẶC lệ trộn không khí C,D họp không khí NÓNG ấm và mát giữa MÁT và NÓNG Bảng 3. Vị trí và hoạt động của van điều tiết Van điều khiển Vị trí điều khiển Vị trí van điều tiết Hoạt động MẶT Thổi không khí ra M,L,E,J từ van trung tâm và van nhánh Thổi không khí từ van trung tâm, van HAI HƯỚNG nhánh, van chổ để N,R,F,J chân phía trước và van chổ để chân phía ghế sau Thổi không khí từ van nhánh, van Van điều tiết điều CHÂN chân trước, và van khiển chế độ O,K,F,I chân sau. Đồng thời, thổi một ít không khí từ bộ xông kính trước Thổi không khí từ CHÂN/KÍNH bộ xông kính O,K,G,H trước, van nhánh, van chân trước, và van chân phía sau XÔNG KÍNH Thổi không khí từ O,R,E,Q bộ xong kính trước và van nhánh Bảng 3.
Vị trí và hoạt động của van điều tiết điều khiển chế độ 11 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG Hình 3. Vị trí các van thổi không khí trong hệ thống điều hòa Yaris (Hatchback/Sedan) ***Bộ khuếch đại điều hòa không khí điều khiển hoạt động của các bộ phận, chẳng hạn như máy nén điều hòa không khí, tự động phù hợp với hoạt động điều kiện của hệ thống điều hòa không khí. 12 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG 3. Cấu tạo của hệ thống điều hòa không khí trên Toyota Yaris 3.
Hệ thống sưởi Hệ thống sưởi dùng một két sưởi ấm như là một bộ trao đổi nhiệt để làm nóng không khí. Nhiệt độ của nước làm mát động cơ được làm nóng bởi động cơ được két sưởi sử dụng làm nóng không khí và được thổi vào xe nhờ một quạt gió. Nhiệt độ của két sưởi là thấp cho đến khi động cơ hoạt động và nhiệt độ nước làm mát tăng lên. Cấu tạo Hệ thống sưởi bao gồm các chi tiết chính sau: ►Van nước: được lắp bên trong mạch nước làm mát động cơ và dùng để điều tiết lưu lượng nước làm mát đến két sưởi.
Độ mở của van nước được người lái điều khiển thông qua núm điều chỉnh nhiệt độ trên xe. Van nước ►Két sưởi ( bộ phận trao đổi nhiệt ) : nước làm mát đông cơ chảy vào két sưởi và làm nóng không khí đi qua két. Gồm có các đường ống, cánh tản nhiệt và vỏ. Két sưởi ► Quạt gió : gồm kiểu mô tơ và cánh quạt 13 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG Hình 3.
Nguyên lí hoạt động Hình 3. Nguyên lí hoạt động của hệ thống sưởi ấm 3. Hệ thống làm lạnh Hệ thống làm lạnh không khí ô tô là một hệ thống hoạt động khép kin. Gồm nhiều quá trình như truất nhiệt, làm lạnh khối không khí và phân phối luồng không khí mát vào bên trong cabin.
Là hệ thống làm lạnh, hút ẩm không khí trong xe hoặc hút không khí bên ngoài vào nhằm tạo bầu không khí mát mẻ, dễ chịu cho người ngồi trên xe 14 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG Van giãn nở Giàn ngưng tụ Máy nén Hình 3. Hệ thống làm lạnh không khí Toyota Yaris a. Cấu tạo : hệ thống làm lạnh không khí gồm các bộ phận chính sau: ►Máy nén: Máy nén được dẫn động bằng đai truyền động và là một loại máy bơm truyền chất khí có thể nén được, trái ngược với máy bơm truyền chất lỏng (ví dụ: máy bơm nước). Để môi chất lạnh trao đổi nhiệt tại giàn ngưng tụ, nó phải nóng hơn không khí bên ngoài xe.
Máy nén thực hiện điều này bằng cách tăng áp suất, và do đó, nhiệt độ của chất làm lạnh. Gồm nhiều loại: kiểu xoắn ốc, kiểu cánh quạt xuyên, kiểu piston,… - Máy nén piston Máy nén kiểu pít-tông có các van để kiểm soát lưu lượng khí nạp và khí thải. Để đơn giản, máy nén A/C sử dụng van lưỡi gà bằng thép không gỉ có lực căng bằng lò xo cho phép dòng khí đi theo một hướng và chỉ khi có sự chênh lệch áp suất đáng kể giữa buồng của máy nén và đường nạp hoặc đường xả. 15 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP SVTH: LÊ SAM SUNG Hình 3.
Máy nén piston - Máy nén cánh quạt xuyên Máy nén cánh quạt xuyên đã thay thế máy nén kiểu pít-tông. Máy nén cánh quạt xuyên giảm khối lượng quay bằng cách loại bỏ các pít-tông để thay bằng các cánh trượt bịt kín vào vỏ máy nén ở cả hai đầu.