Kết Hợp Dạy Học và Nghiên Cứu Khoa Học cho Học Sinh Lớp 12 Môn Hóa Học Hữu Cơ

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích kết hợp dạy học và nghiên cứu khoa học cho học sinh lớp 12 phần hóa học hữu cơ trung học phổ thông, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Phạm Thị Thủy
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Thị Oanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hóa học
• Đề tài: Kết Hợp Dạy Học và Nghiên Cứu Khoa Học cho Học Sinh Lớp 12 Môn Hóa Học Hữu Cơ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ DẠY HỌC THEO DỰ ÁN VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA HỌC SINH THPT
• 1.1. Thực trạng và định hướng đổi mới dạy học hiện nay
• 1.2. Cơ sở lí luận của dạy học theo dự án
• 1.2.1. Định nghĩa dạy học theo dự án
• 1.2.2. Đặc điểm của dạy học theo dự án
• 1.2.3. Quy trình tổ chức cho học sinh học theo dự án
• 1.2.4. Ưu điểm và hạn chế của dạy học theo dự án
• 1.2.5. Điều kiện để thực hiện có hiệu quả
• 1.2.6. Các kỹ năng được phát triển
• 1.2.7. Nguyên tắc lựa chọn các bài để thiết kế dự án
• 1.2.8. Quy trình thiết kế dự án
• 1.3. Cơ sở lí luận của công tác nghiên cứu khoa học
• 1.3.1. Đại cương về nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Trình tự logic của nghiên cứu khoa học
• 1.3.3. Thu thập và xử lý thông tin
• 1.3.4. Trình bày luận điểm khoa học
• 1.3.5. Đạo đức khoa học
• 1.4. Tổ chức hoạt động nghiên cứu khoa học cho học sinh THPT
• 1.4.1. Hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh THPT
• 1.4.2. Vai trò của hoạt động NCKH trong giáo dục trung học
• 1.4.3. Quy trình nghiên cứu khoa học của học sinh trung học
• 1.4.4. Hướng dẫn học sinh THPT nghiên cứu khoa học
• 1.5. Thực trạng của DHTDA và NCKH của HS ở một số trường THPT
• 1.5.1. Thực trạng của dạy học dự án
• 1.5.2. Thực trạng của hoạt động NCKH ở một số trường trung học
• 2. CHƯƠNG 2: KẾT HỢP DẠY HỌC DỰ ÁN VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CHO HỌC SINH LỚP 12 PHẦN HÓA HỌC HỮU CƠ TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 2.1. Mục tiêu, cấu trúc phần hóa học hữu cơ lớp 12 Trung học phổ thông
• 2.2. Cấu trúc của chương trình
• 2.3. Một số dự án dạy học hóa học hữu cơ lớp 12 Trung học phổ thông
• 2.4. Cơ sở khoa học của việc hướng dẫn HS THPT nghiên cứu khoa học
• 2.4.1. Nguyên tắc của hoạt động hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học
• 2.4.2. Quy trình triển khai công tác hướng dẫn HS NCKH
• 2.5. Kết hợp DHTDA và NCKH cho học sinh THPT
• 2.5.1. So sánh DHTDA và hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh
• 2.5.2. Ý nghĩa của việc kết hợp NCKH và DHTDA trong giảng dạy
• 2.5.3. Vai trò của GV và HS trong việc kết hợp DHTDA và NCKH
• 2.5.4. Điều kiện để thực hiện có hiệu quả
• 2.5.5. Xây dựng một số đề tài NCKH và cách hướng dẫn học sinh thực hiện
• 2.5.5.1. Những vấn đề liên quan đến Este – Lipit
• 2.5.5.2. Những vấn đề liên quan đến cacbohidrat
• 2.5.5.3. Những vấn đề liên quan đến Amin-Aminoaxit- Protein
• 2.5.5.4. Những vấn đề liên quan đến Polime
• 2.5.5.5. Một số đề tài khác
• 2.5.5.6. Một số đề tài đã tham gia Hội thi KHKT dành cho HS trung học
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.1.1. Mục đích của thực nghiệm
• 3.1.2. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Kế hoạch và kết quả thực nghiệm sư phạm của tổ chức DHTDA
• 3.2.1. Chọn đối tượng và địa bàn thực nghiệm
• 3.2.2. Tiến hành thực nghiệm
• 3.2.3. Kết quả thực nghiệm sư phạm tổ chức dạy học theo dự án
• 3.2.4. Kết quả từ phiếu thăm dò ý kiến của học sinh
• 3.3. Kế hoạch và kết quả thực nghiệm sư phạm của hoạt động NCKH
• 3.3.1. Chọn đối tượng và địa bàn thực nghiệm
• 3.3.2. Đánh giá đề tài
• 3.3.3. Kết quả thực nghiệm sư phạm về hoạt động NCKH
• 3.3.4. Kết quả phỏng vấn
• 3.4. Một số kinh nghiệm khi triển khai DHTDA kết hợp hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kết Hợp Dạy Học và Nghiên Cứu Hóa Hữu Cơ

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc kết hợp dạy học và nghiên cứu khoa học (NCKH) trở nên vô cùng quan trọng. Đặc biệt, đối với môn Hóa học hữu cơ lớp 12, việc này không chỉ giúp học sinh nắm vững kiến thức mà còn phát triển tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và ứng dụng kiến thức vào thực tiễn. Theo Luật Giáo dục (2005), phương pháp giáo dục phổ thông cần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm từng lớp học, môn học. Việc kết hợp dạy học và NCKH là một trong những phương pháp hiệu quả để đạt được mục tiêu này. Nó giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sâu sắc, chủ động và có ý nghĩa hơn, đồng thời rèn luyện các kỹ năng cần thiết cho tương lai. Dạy học hóa hữu cơ lớp 12 không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là khơi gợi niềm đam mê khoa học.

1.1. Tầm quan trọng của Nghiên cứu Khoa học Hóa học THPT

Nghiên cứu khoa học trong Hóa học hữu cơ THPT đóng vai trò then chốt trong việc phát triển tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề cho học sinh. Tham gia vào các dự án NCKH, học sinh không chỉ học lý thuyết mà còn thực hành, thí nghiệm, phân tích dữ liệu và đưa ra kết luận. Quá trình này giúp các em hiểu sâu sắc hơn về bản chất của các hiện tượng hóa học, đồng thời rèn luyện khả năng làm việc nhóm, giao tiếp và trình bày kết quả nghiên cứu. Dự án nghiên cứu khoa học hóa hữu cơ giúp học sinh tiếp cận với các vấn đề thực tiễn, từ đó tìm ra các giải pháp sáng tạo và có ý nghĩa cho cộng đồng. Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc cho học sinh tham gia vào NCKH góp phần vào đổi mới phương pháp giáo dục và dạy học trong nhà trường.

1.2. Lợi ích của việc Kết hợp Dạy Học và Nghiên cứu Khoa học

Việc kết hợp dạy học và NCKH mang lại nhiều lợi ích cho cả học sinh và giáo viên. Đối với học sinh, nó giúp các em hiểu rõ hơn về kiến thức, phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng làm việc nhóm. Đối với giáo viên, nó tạo cơ hội để đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao trình độ chuyên môn và tạo ra môi trường học tập tích cực, chủ động. Phương pháp dạy học hóa học hữu cơ hiệu quả là phương pháp kết hợp lý thuyết và thực hành, khuyến khích học sinh tự tìm tòi, khám phá và sáng tạo. Việc này giúp các em không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng cần thiết cho tương lai. STEM trong dạy học hóa học hữu cơ là một hướng đi tiềm năng, giúp học sinh ứng dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.

II. Thách Thức và Giải Pháp Dạy Hóa Hữu Cơ Lớp 12 Hiện Nay

Mặc dù việc kết hợp dạy học và NCKH mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt về thời gian và nguồn lực. Chương trình Hóa học hữu cơ lớp 12 nâng cao thường rất nặng, đòi hỏi giáo viên phải nỗ lực để hoàn thành chương trình trong thời gian quy định. Bên cạnh đó, việc tìm kiếm các đề tài NCKH phù hợp với trình độ của học sinh và có tính ứng dụng thực tiễn cũng là một vấn đề khó khăn. Ngoài ra, cơ sở vật chất, trang thiết bị thí nghiệm còn hạn chế cũng là một rào cản lớn đối với việc triển khai NCKH trong trường học. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên, học sinh và các nhà khoa học.

2.1. Vấn đề Thiếu Hụt Thời Gian và Nguồn Lực Nghiên Cứu

Thời gian là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với việc triển khai NCKH. Học sinh cần có đủ thời gian để nghiên cứu, thí nghiệm, phân tích dữ liệu và viết báo cáo. Tuy nhiên, chương trình học hiện nay thường rất nặng, khiến học sinh không có nhiều thời gian dành cho NCKH. Bên cạnh đó, nguồn lực tài chính cũng là một vấn đề quan trọng. Việc mua sắm trang thiết bị thí nghiệm, hóa chất và tài liệu tham khảo đòi hỏi một nguồn kinh phí không nhỏ. Kinh nghiệm dạy học hóa hữu cơ cho thấy, việc thiếu hụt thời gian và nguồn lực là một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều giáo viên và học sinh e ngại tham gia vào NCKH.

2.2. Khó khăn trong việc Lựa Chọn Đề Tài Nghiên Cứu Phù Hợp

Việc lựa chọn đề tài NCKH phù hợp với trình độ của học sinh và có tính ứng dụng thực tiễn là một thách thức không nhỏ. Đề tài cần phải đủ hấp dẫn để thu hút sự quan tâm của học sinh, đồng thời phải có tính khả thi và phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường. Đề tài nghiên cứu khoa học hóa học hữu cơ cần phải liên quan đến các vấn đề thực tiễn, có tính mới mẻ và có khả năng đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề của cộng đồng. Giáo viên cần phải có kiến thức sâu rộng về lĩnh vực Hóa học hữu cơ và có khả năng hướng dẫn học sinh trong quá trình nghiên cứu.

2.3. Hạn chế về Cơ sở Vật Chất và Trang Thiết Bị Thí Nghiệm

Cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai NCKH. Tuy nhiên, nhiều trường học hiện nay vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm, đặc biệt là các trường ở vùng sâu, vùng xa. Điều này gây khó khăn cho việc thực hiện các thí nghiệm phức tạp và đòi hỏi độ chính xác cao. Thí nghiệm hóa học hữu cơ lớp 12 cần phải được thực hiện trong môi trường an toàn và có đầy đủ trang thiết bị bảo hộ. Nhà trường cần đầu tư vào việc nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm để tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh tham gia vào NCKH.

III. Phương Pháp Kết Hợp Dạy Học và Nghiên Cứu Khoa Học Hiệu Quả

Để kết hợp dạy học và NCKH một cách hiệu quả, cần có một phương pháp tiếp cận toàn diện, bao gồm việc xây dựng chương trình học phù hợp, đào tạo giáo viên, cung cấp nguồn lực và tạo môi trường học tập tích cực. Chương trình học cần được thiết kế sao cho vừa đảm bảo kiến thức cơ bản, vừa tạo cơ hội cho học sinh tham gia vào các hoạt động NCKH. Giáo viên cần được đào tạo về phương pháp NCKH và có khả năng hướng dẫn học sinh trong quá trình nghiên cứu. Nguồn lực cần được cung cấp đầy đủ để đảm bảo việc thực hiện các thí nghiệm và nghiên cứu. Môi trường học tập cần được tạo ra sao cho khuyến khích sự sáng tạo, tư duy phản biện và tinh thần hợp tác.

3.1. Xây dựng Chương Trình Học Tích Hợp Nghiên Cứu Khoa Học

Chương trình học cần được xây dựng sao cho tích hợp các hoạt động NCKH vào nội dung giảng dạy. Điều này có nghĩa là giáo viên cần phải tìm cách liên kết các bài học với các vấn đề thực tiễn và khuyến khích học sinh tham gia vào các dự án NCKH liên quan đến các vấn đề đó. Bài tập hóa học hữu cơ lớp 12 cần được thiết kế sao cho khuyến khích học sinh tư duy sáng tạo và áp dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Chương trình học cũng cần phải linh hoạt để có thể điều chỉnh theo nhu cầu và khả năng của học sinh.

3.2. Đào tạo Giáo Viên về Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn học sinh tham gia vào NCKH. Do đó, giáo viên cần được đào tạo về phương pháp NCKH và có khả năng hướng dẫn học sinh trong quá trình nghiên cứu. Phương pháp dạy học hóa học hữu cơ cần phải được đổi mới để khuyến khích sự sáng tạo, tư duy phản biện và tinh thần hợp tác của học sinh. Giáo viên cũng cần phải có kiến thức sâu rộng về lĩnh vực Hóa học hữu cơ và có khả năng truyền đạt kiến thức một cách dễ hiểu và hấp dẫn.

3.3. Cung cấp Nguồn Lực và Tạo Môi Trường Học Tập Tích Cực

Việc cung cấp đầy đủ nguồn lực và tạo môi trường học tập tích cực là rất quan trọng để khuyến khích học sinh tham gia vào NCKH. Nguồn lực bao gồm trang thiết bị thí nghiệm, hóa chất, tài liệu tham khảo và kinh phí. Môi trường học tập tích cực là môi trường mà học sinh cảm thấy thoải mái, được khuyến khích sáng tạo, tư duy phản biện và hợp tác với nhau. Phát triển tư duy nghiên cứu khoa học cho học sinh cần phải được thực hiện trong một môi trường học tập tích cực và có đầy đủ nguồn lực.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Hóa Hữu Cơ Lớp 12

Việc ứng dụng hóa học hữu cơ trong thực tiễn là một trong những mục tiêu quan trọng của việc kết hợp dạy học và NCKH. Học sinh cần được khuyến khích tìm hiểu về các ứng dụng của Hóa học hữu cơ trong đời sống hàng ngày, trong công nghiệp, nông nghiệp và y học. Các dự án NCKH cần phải tập trung vào việc giải quyết các vấn đề thực tiễn và có khả năng đóng góp vào việc cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng. Hóa học hữu cơ và đời sống có mối liên hệ mật thiết với nhau. Các sản phẩm hóa học hữu cơ có mặt ở khắp mọi nơi, từ thực phẩm, quần áo, thuốc men đến các vật dụng gia đình và các sản phẩm công nghiệp.

4.1. Các Dự Án Nghiên Cứu Khoa Học Tiêu Biểu về Hóa Hữu Cơ

Có rất nhiều dự án NCKH tiêu biểu về Hóa học hữu cơ mà học sinh có thể tham gia. Ví dụ, học sinh có thể nghiên cứu về các phương pháp tổng hợp các hợp chất hữu cơ có hoạt tính sinh học, nghiên cứu về các vật liệu polyme mới có tính chất đặc biệt, hoặc nghiên cứu về các phương pháp xử lý ô nhiễm môi trường bằng các chất hóa học hữu cơ. Ứng dụng hóa học hữu cơ trong thực tiễn là một nguồn cảm hứng lớn cho các dự án NCKH của học sinh.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Đóng Góp vào Cộng Đồng

Các dự án NCKH về Hóa học hữu cơ có thể mang lại những kết quả nghiên cứu có giá trị và đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề của cộng đồng. Ví dụ, các nghiên cứu về các phương pháp tổng hợp các hợp chất hữu cơ có hoạt tính sinh học có thể giúp phát triển các loại thuốc mới để chữa bệnh. Các nghiên cứu về các vật liệu polyme mới có tính chất đặc biệt có thể giúp phát triển các sản phẩm mới có tính năng vượt trội. Các nghiên cứu về các phương pháp xử lý ô nhiễm môi trường bằng các chất hóa học hữu cơ có thể giúp bảo vệ môi trường sống của chúng ta. Hóa học hữu cơ và môi trường có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Các chất hóa học hữu cơ có thể gây ô nhiễm môi trường, nhưng cũng có thể được sử dụng để xử lý ô nhiễm môi trường.

V. Kết Luận và Hướng Phát Triển Dạy Học Hóa Hữu Cơ Sáng Tạo

Việc kết hợp dạy học và NCKH là một hướng đi đúng đắn và cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục Hóa học hữu cơ. Nó giúp học sinh nắm vững kiến thức, phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn. Để triển khai thành công phương pháp này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, giáo viên, học sinh và các nhà khoa học. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp dạy học hóa học hữu cơ sáng tạo, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

5.1. Tóm tắt Các Điểm Chính và Bài Học Kinh Nghiệm

Việc kết hợp dạy học và NCKH mang lại nhiều lợi ích cho cả học sinh và giáo viên. Tuy nhiên, để triển khai thành công phương pháp này, cần phải vượt qua nhiều thách thức, bao gồm sự thiếu hụt về thời gian và nguồn lực, khó khăn trong việc lựa chọn đề tài nghiên cứu phù hợp và hạn chế về cơ sở vật chất và trang thiết bị thí nghiệm. Kinh nghiệm dạy học hóa hữu cơ cho thấy, việc xây dựng chương trình học tích hợp NCKH, đào tạo giáo viên về phương pháp NCKH và cung cấp nguồn lực và tạo môi trường học tập tích cực là rất quan trọng.

5.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về Dạy Hóa Hữu Cơ

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp dạy học hóa học hữu cơ sáng tạo, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam. Các hướng nghiên cứu có thể bao gồm việc phát triển các mô hình dạy học tích hợp NCKH, nghiên cứu về tác động của NCKH đối với sự phát triển tư duy và kỹ năng của học sinh, và nghiên cứu về các phương pháp đánh giá hiệu quả của việc kết hợp dạy học và NCKH.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đổi mới phương pháp giáo dục phổ thông theo định hướng phát triển năng lực người học là trọng tâm cốt lõi được quy định tại Điều 28 Luật Giáo dục 2005 và Thông tư số 38/2012/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Tuy nhiên, việc giảng dạy môn Hóa học lớp 12, đặc biệt là phần Hóa học hữu cơ, vẫn còn nặng tính lý thuyết hàn lâm, thiếu sự gắn kết với thực tiễn đời sống và sản xuất. Số liệu khảo sát thực tế tại các trường trung học phổ thông cho thấy có tới 53,8% giáo viên chỉ thỉnh thoảng áp dụng dạy học theo dự án và 23,1% chưa từng thực hiện phương pháp này trong giảng dạy. Đồng thời, khoảng 54,5% học sinh gặp rào cản khi tham gia nghiên cứu khoa học do gia đình đặt nặng áp lực thi cử thuần túy, dù có đến 88% học sinh tự tin vào khả năng sáng tạo của bản thân.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự thiếu hụt mô hình tích hợp đồng bộ giữa dạy học trên lớp và hoạt động nghiên cứu khoa học kỹ thuật cho học sinh. Mục tiêu cụ thể là xây dựng cơ sở lý luận, đề xuất quy trình triển khai kết hợp dạy học theo dự án với công tác hướng dẫn nghiên cứu khoa học trong phần Hóa học hữu cơ lớp 12, đồng thời kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả sư phạm qua thực nghiệm.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào chương trình Hóa học 12 nâng cao, triển khai khảo sát và thực nghiệm tại các trường trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Hải Dương cùng một số tỉnh lân cận trong năm học 2012-2013. Đóng góp của đề tài thể hiện qua việc nâng cao 18,5% tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi, cải thiện 100% mức độ hứng thú học tập và trang bị phương pháp tư duy nghiên cứu độc lập cho học sinh trung học phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kiến tạo trong giáo dục và thuyết học tập trải nghiệm. Đây là hai trụ cột khẳng định người học tiếp thu tri thức hiệu quả nhất khi được trực tiếp tham gia vào quá trình giải quyết các vấn đề phức hợp nảy sinh từ đời sống thực tế. Luận văn tích hợp mô hình dạy học theo dự án của Kilpatrick với quy trình chuẩn của Hội thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế Intel ISEF, tạo nên một chu trình khép kín từ hình thành ý tưởng, thực nghiệm kiểm chứng đến báo cáo sản phẩm.

Hệ thống khung lý thuyết làm sáng tỏ 5 khái niệm cốt lõi:

• Dạy học theo dự án: Hoạt động học tập tổng hợp tri thức đa lĩnh vực để giải quyết nhiệm vụ thực tiễn mang tính hệ thống.
• Nghiên cứu khoa học học sinh trung học: Quá trình tìm tòi, phát hiện bản chất quy luật tự nhiên hoặc tạo ra giải pháp kỹ thuật mới phù hợp với lứa tuổi.
• Năng lực thực nghiệm Hóa học: Kỹ năng thao tác dụng cụ, hóa chất, quan sát và thu thập dữ liệu định lượng chính xác.
• Đạo đức khoa học: Tính trung thực trong thu thập dữ liệu, tôn trọng bản quyền và tính minh bạch của kết quả nghiên cứu.
• Chuyển giao tri thức: Khả năng vận dụng kiến thức lý thuyết về Este, Lipit, Cacbohidrat, Amin và Polime vào giải quyết các bài toán sản xuất, tiêu dùng và bảo vệ môi trường.

Chương trình Hóa học hữu cơ 12 gồm 4 chương với 24 tiết học là môi trường lý tưởng để kết nối kiến thức hàn lâm với các vấn đề xã hội như an toàn thực phẩm, y dược học, vật liệu nhân tạo và xử lý chất thải công nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp thông qua hệ thống phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu khảo sát định lượng trên mẫu gồm 26 giáo viên Hóa học THPT (gồm 16 học viên cao học tại Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên và 10 giáo viên tại các trường THPT Thành Đông, THPT Hồng Quang, THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm thuộc tỉnh Hải Dương) theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích. Đồng thời, nghiên cứu thực hiện điều tra toàn diện trên mẫu 49 học sinh tham gia Hội thi Khoa học Kỹ thuật cấp quốc gia khu vực phía Bắc năm 2013 và phỏng vấn sâu 6 giáo viên có kinh nghiệm hướng dẫn nghiên cứu.

• Nguồn dữ liệu và công cụ thu thập: Sử dụng hệ thống bảng hỏi an-két, phiếu quan sát sư phạm, biên bản phỏng vấn chuyên sâu, nhật ký thực nghiệm và các bài kiểm tra đánh giá chuẩn hóa năng lực học tập.

• Phương pháp phân tích dữ liệu: Luận văn sử dụng phương pháp toán thống kê xác suất để xử lý các biến định lượng. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm kiểm định tính tin cậy của dữ liệu điểm số, phân tích tần suất, giá trị trung bình cộng và độ lệch chuẩn, từ đó loại trừ các yếu tố ngẫu nhiên và khẳng định độ tin cậy của giả thuyết khoa học. Toàn bộ quá trình thu thập tài liệu, khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm được tiến hành theo lịch trình chặt chẽ từ tháng 11/2012 đến tháng 11/2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng cho thấy 100% giáo viên tham gia điều tra đều nhận thức được khái niệm dạy học theo dự án, nhưng tỷ lệ áp dụng thường xuyên đạt 0%. Cụ thể, 53,8% giáo viên chỉ thỉnh thoảng áp dụng, 23,1% rất ít khi áp dụng và 23,1% hoàn toàn không bao giờ sử dụng phương pháp này. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc dự án đòi hỏi nhiều thời gian thiết kế (khoảng 46,2% giáo viên lựa chọn là rào cản hàng đầu) và sự thiếu thốn về trang thiết bị thí nghiệm chuyên sâu (chiếm 30,8% ý kiến).

Về phía học sinh, có đến 88% các em học sinh tham gia hội thi khoa học kỹ thuật khẳng định bản thân có đủ năng lực và tư duy sáng tạo để thực hiện đề tài. Tuy nhiên, 50% học sinh khẳng định sự đồng hành và hướng dẫn phương pháp từ giáo viên là điều kiện tiên quyết mang lại thành công. Rào cản lớn nhất đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh là sự phản đối ban đầu từ gia đình (54,5% ý kiến) và sự hạn chế về kinh phí thực hiện (40,9% ý kiến).

Tại lớp thực nghiệm 12A trường THPT Thành Đông với dự án "Kẹo không chỉ để ăn", 100% học sinh đã hoàn thành xuất sắc các sản phẩm tích hợp. Kết quả phân loại học tập sau thực nghiệm cho thấy nhóm điểm khá và giỏi ở lớp thực nghiệm đạt 78,5%, cao hơn 18,5% so với lớp đối chứng học theo phương pháp truyền thống chỉ đạt 60,0%. Tỷ lệ điểm yếu kém ở lớp thực nghiệm hoàn toàn bị triệt tiêu về mức 0%.

Thảo luận kết quả

Các kết quả thực nghiệm định lượng được minh họa rõ nét qua biểu đồ phân phối điểm số kiểm tra kiến thức Cacbohidrat, thể hiện đường cong phân chuẩn dịch chuyển rõ rệt về phía các thang điểm 8, 9 và 10 ở nhóm thực nghiệm so với nhóm đối chứng. Bên cạnh đó, bảng tổng hợp đánh giá kỹ năng mềm cho thấy sự tăng trưởng vượt bậc về kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình và khả năng tư duy phản biện.

Nguyên nhân của sự tiến bộ này là do dạy học theo dự án kết hợp nghiên cứu khoa học đã biến quá trình truyền thụ thụ động thành quá trình người học tự kiến tạo tri thức. Khi học sinh trực tiếp thực hiện phản ứng tráng bạc bằng dung dịch đường khử chiết xuất từ bánh kẹo, các em hiểu sâu sắc bản chất hóa học của nhóm chức anđehit thay vì chỉ ghi nhớ máy móc phương trình phản ứng.

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với các công bố khoa học quốc tế trong khuôn khổ Hội thi Intel ISEF. Điển hình như đề tài nghiên cứu màng vỏ trứng gà lọc vi khuẩn của học sinh Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam (đoạt giải Tư Intel ISEF 2013), minh chứng rằng khi học sinh được trang bị phương pháp nghiên cứu chuẩn mực, các em hoàn toàn có thể tạo ra các công trình có hàm lượng khoa học cao và giá trị ứng dụng thực tiễn to lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực nghiệm sư phạm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược:

• Tổ chức tập huấn chuẩn hóa phương pháp nghiên cứu khoa học cho giáo viên: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường Đại học Sư phạm tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn mỗi năm. Mục tiêu là giúp 100% giáo viên Hóa học nắm vững phương pháp luận nghiên cứu khoa học, kỹ năng xử lý số liệu thực nghiệm và quy trình hướng dẫn học sinh lập đề cương nghiên cứu, hoàn thành trong vòng 12 tháng.

• Xây dựng ngân hàng 15 chủ đề dự án gắn liền với Hóa học hữu cơ 12: Tổ bộ môn Hóa học tại các trường THPT tiến hành biên soạn và đưa vào kế hoạch dạy học ngay trong học kỳ 1. Các chủ đề tiêu biểu bao gồm: Tinh chế tinh dầu thực vật (Este), Sản xuất xà phòng sinh học từ dầu ăn phế thải (Lipit), Đánh giá an toàn mì chính (Amino axit) và Phân loại, tái chế rác thải nhựa ở khu dân cư (Polime).

• Thiết lập quỹ bảo trợ tài chính và mạng lưới liên kết nghiên cứu: Ban Giám hiệu nhà trường chủ động ký kết hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học địa phương và doanh nghiệp, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận phòng thí nghiệm hiện đại. Đồng thời, nhà trường và Hội cha mẹ học sinh trích lập quỹ khuyến khích sáng tạo với mức hỗ trợ tối thiểu 15 đến 20 triệu đồng mỗi học kỳ nhằm tháo gỡ rào cản tài chính cho 40,9% học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

• Cải tiến quy chế kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực: Bộ phận chuyên môn nhà trường quy đổi kết quả sản phẩm dự án và đề tài nghiên cứu khoa học thay thế cho 30% đến 40% điểm kiểm tra thường xuyên và định kỳ của môn Hóa học, áp dụng chính thức từ năm học tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chính trong hệ thống giáo dục:

• Giáo viên Hóa học tại các trường THPT: Tài liệu cung cấp trọn bộ quy trình 3 bước tổ chức dạy học theo dự án, giáo án mẫu dự án "Kẹo không chỉ để ăn" và danh mục các đề tài Hóa học hữu cơ có thể áp dụng trực tiếp vào giảng dạy chính khóa và ngoại khóa.

• Cán bộ quản lý giáo dục (Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn, Chuyên viên Sở GD&ĐT): Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận, cơ chế phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội và khung tiêu chí đánh giá dự án khoa học kỹ thuật của học sinh theo đúng quy chuẩn Thông tư 38/2012/TT-BGDĐT.

• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục chuyên ngành Lý luận và PPDH Hóa học: Tài liệu đóng vai trò là một case study hoàn chỉnh về phương pháp nghiên cứu thực nghiệm sư phạm, cung cấp hệ thống bảng hỏi chuẩn hóa và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê ứng dụng trong khoa học giáo dục.

• Học sinh THPT đam mê nghiên cứu khoa học và chuẩn bị tham gia cuộc thi KHKT: Tài liệu giúp học sinh nắm vững quy trình 6 bước từ tìm kiếm ý tưởng, lập đề cương, ghi chép nhật ký nghiên cứu, kiểm chứng giả thuyết bằng thực nghiệm đến kỹ năng thuyết trình bảo vệ đề tài trước hội đồng khoa học.

Câu hỏi thường gặp

• Hoạt động nghiên cứu khoa học có làm ảnh hưởng đến kết quả thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học của học sinh lớp 12 không? Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh hoạt động này không làm giảm sút mà còn nâng cao kết quả học tập. Điểm số nhóm khá giỏi ở lớp thực nghiệm đạt 78,5%, cao hơn lớp đối chứng 18,5%. Quá trình nghiên cứu giúp học sinh hiểu sâu bản chất hóa học, phát triển tư duy logic, từ đó giải quyết các câu hỏi phân hóa trong đề thi đại học nhanh chóng và chính xác hơn.

• Làm thế nào để giải quyết khó khăn về kinh phí khi học sinh thực hiện đề tài nghiên cứu? Khoảng 61% phụ huynh sẵn sàng tài trợ toàn bộ chi phí khi hiểu rõ mục đích và giá trị giáo dục của nghiên cứu. Nhà trường cần đẩy mạnh truyền thông, kết nối với doanh nghiệp sản xuất địa phương và tận dụng các nguồn nguyên liệu tái chế giá rẻ (như màng vỏ trứng, dầu phế thải, phụ phẩm nông nghiệp) để tối ưu hóa chi phí nghiên cứu.

• Học sinh ở các trường THPT không chuyên có đủ khả năng tham gia nghiên cứu khoa học không? Hoàn toàn có khả năng. Số liệu điều tra cho thấy 88% học sinh tự tin vào năng lực sáng tạo của mình. Nghiên cứu khoa học ở bậc phổ thông không đòi hỏi phát minh vĩ mô mà chú trọng vào việc rèn luyện phương pháp tư duy và giải quyết các bài toán thực tiễn gần gũi trong đời sống địa phương.

• Yếu tố nào đóng vai trò quyết định đến sự thành công của một dự án khoa học học sinh? Sự hướng dẫn của giáo viên là yếu tố then chốt, chiếm 50% tỷ lệ đồng thuận từ học sinh đạt giải. Giáo viên không làm thay mà đóng vai trò định hướng phương pháp, kết nối chuyên gia, kiểm soát an toàn phòng thí nghiệm và hỗ trợ tâm lý giúp học sinh kiên trì theo đuổi đề tài.

• Làm sao để đánh giá công bằng sự đóng góp của từng cá nhân trong một nhóm thực hiện dự án? Giáo viên sử dụng kết hợp 3 công cụ: Sổ theo dõi tiến độ dự án, phiếu chấm điểm chéo nội bộ giữa các thành viên trong nhóm và phần vấn đáp trực tiếp từng học sinh trong buổi báo cáo sản phẩm. Cách tiếp cận này đảm bảo đánh giá chính xác 100% mức độ tham gia của từng cá nhân.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về việc tích hợp dạy học theo dự án với hoạt động nghiên cứu khoa học cho học sinh phổ thông.
• Khảo sát thực tế trên 26 giáo viên và 49 học sinh đã chỉ ra bức tranh thực trạng, làm rõ những khó khăn về thời gian, kinh phí và phương pháp hướng dẫn.
• Xây dựng thành công hệ thống 15 chủ đề dự án Hóa học hữu cơ lớp 12 gắn liền với các vấn đề thực tiễn sản xuất và đời sống xã hội.
• Triển khai thực nghiệm sư phạm dự án "Kẹo không chỉ để ăn", chứng minh tính ưu việt vượt trội khi nâng tỷ lệ học sinh khá giỏi lên 78,5% và xóa bỏ hoàn toàn nhóm học sinh yếu kém.
• Đề xuất quy trình 6 bước hướng dẫn nghiên cứu khoa học chuẩn mực, tạo tiền đề vững chắc cho học sinh tự tin tham gia các kỳ thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia và quốc tế.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là thiết lập một mô hình sư phạm khả thi, giúp giáo viên chuyển đổi từ vai trò truyền thụ tri thức sang người đồng hành, cố vấn khoa học. Trong lộ trình 24 tháng tới, mô hình này cần được tiếp tục mở rộng áp dụng cho phần Hóa học vô cơ cũng như toàn bộ chương trình khoa học tự nhiên cấp trung học phổ thông. Các cơ sở giáo dục và giáo viên bộ môn cần chủ động áp dụng quy trình này ngay từ đầu năm học để khơi dậy tiềm năng sáng tạo không giới hạn của thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lí luâ ̣n và thực tiễn của vấn đề dạy học theo dự án và nghiên cứu khoa học của học sinh THPT Chương 2. Kết hợp dạy học dự án và nghiên cứu khoa học cho học sinh lớp 12 phần Hóa học hữu cơ trung học phổ thông Chương 3. Thực nghiê ̣m sư pha ̣m 6 z CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ DẠY HỌC THEO DỰ ÁN VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA HỌC SINH THPT 1.

Thực trạng và định hƣớng đổi mới dạy học hiện nay Chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông bước đầu thể hiện được quan điểm dạy học phân hóa, tích hợp và tính liên thông, có nhiều tiến bộ về nội dung và hình thức trình bày. Đầu tư cho giáo dục được ưu tiên, cơ sở vật chất của nhà trường từng bước được cải thiện, xã hội hóa giáo dục được đẩy mạnh. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục phổ thông nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được mục tiêu giáo dục cũng như yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời kì hội nhập. Hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay còn “thiếu hơi thở của thời đại và hơi thở của thực tiễn” chất lượng giáo dục thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu xã hội [45].

Giáo dục kiến thức về xã hội, kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin, trình độ ngoại ngữ, kĩ năng thực hành lập kế hoạch, làm việc nhóm.còn kém, chưa phát huy khả năng tự học, tính chủ động sáng tạo của người học. Để thực hiện mục tiêu đổi mới giáo dục toàn diện trước hết nội dung chương trình phải đổi mới theo hướng phân hóa HS, tích hợp, giảm lí thuyết, tăng cường thực tiễn; đổi mới mạnh mẽ từ nhà trường khép kín sang giáo dục xã hội, đưa nhà trường thâm nhập vào cuộc sống. PPDH phải đổi mới theo hướng phân hóa, dạy theo hướng tương tác đa chiều, không dừng lại ở lí thuyết mà vươn tới hoạt động thực hành, trải nghiệm. HS thích thú, chủ động và tích cực tìm tòi học tập, nâng cao năng lực tự học, tạo ra môi trường học tập ở đó HS được trải nghiệm, được giải quyết các bài toán thực tế, được phát triển mọi kĩ năng cần thiết.[44] Một trong những PPDH đáp ứng được định hướng trên đó là dạy học theo dự án và tổ chức cho học sinh NCKH.

Cơ sở lí luận của dạy học theo dự án 1. Định nghĩa dạy học theo dự án Theo định nghĩa của Bộ Giáo dục Singapore “Dạy học theo dự án là hoạt động học tập nhằm tạo cơ hội cho HS tổng hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập và áp dụng một cách sáng tạo vào thực tế cuộc sống” [12, tr. Đặc điểm của dạy học theo dự án Chủ đề của dự án gắn với thực tiễn, kết quả dự án phải có ý nghĩa thực tiễn xã hội, thu hút người học vào những dự án phức tạp trong thực tiễn xã hội, góp phần gắn việc học tập trong nhà trường với thực tiễn đời sống xã hội. Chủ đề của dự án phù hợp với hứng thú của người học, tăng cường năng lực hoàn thành những công việc quan trọng và mong muốn được đánh giá.

Cơ hội cộng tác với các bạn cùng lớp, tham gia tích cực, sáng tạo và nghiêm túc. Kết quả của dự án có thể là bài báo, bài trình bày, các mô hình, thí nghiệm …[12, tr. Quy trình tổ chức cho học sinh học theo dự án 1.Bước 1: Lập kế hoạch 1). Lựa chọn chủ đề GV và HS cùng nhau đề xuất ý tưởng, xác định chủ đề và mục đích của dự án.

Từ chủ đề lớn, GV tổ chức hướng dẫn HS phát triển tìm các chủ đề nhỏ là vấn đề nghiên cứu cụ thể. Sơ đồ tư duy và sơ đồ câu hỏi 5W1H là công cụ hiệu quả xác định, lựa chọn ý tưởng cũng như những vấn đề cần giải quyết xung quanh dự án. Lập kế hoạch HS cần lập kế hoạch để xác định các vấn đề cần nghiên cứu liên quan đến tiểu chủ đề nhằm giải quyết trả lời câu hỏi nghiên cứu và phân công nhiệm vụ trong nhóm. Ai sẽ làm nhiệm vụ gì và thời hạn hoàn thành, xác định phương tiện và dự kiến sản phẩm.

Sau khi lập được kế hoạch các nhóm cử đại diện trình bày, các nhóm khác và GV bổ sung ý kiến, HS chỉnh sửa hoàn thiện kế hoạch. Sau đó GV hướng dẫn HS cách thực hiện dự án, tổng hợp kết quả, trình bày báo cáo, đánh giá rút kinh nghiệm. GV cần cung cấp cho mỗi nhóm sổ theo dõi dự án.Bước 2: Thực hiện dự án 1).Thu thập thông tin: Theo nhiệm vụ đã được phân công, các thành viên trong nhóm thu thập thông tin từ sách báo, internet, làm thực nghiệm, điều tra, phỏng vấn.Các phương tiện hỗ trợ cần sử dụng như: phiếu phỏng vấn, phiếu ghi dữ liệu, phiếu thiết kế các hoạt động thực nghiệm, máy ghi âm, máy ảnh,. Xử lí thông tin Sau khi đã thu thập được các dữ liệu cần tiến hành xử lí dữ liệu bằng bảng, biểu đồ, sơ đồ, so sánh, đối chiếu.Trong nhóm thường xuyên trao đổi thảo luận để 8 z tập hợp dữ liệu, giải quyết vấn đề, kiểm tra tiến độ.

Đồng thời xin ý kiến của GV cần sự giúp đỡ kịp thời để đảm bảo tiến độ và hướng đi của dự án.Bước 3: Tổng hợp báo cáo sản phẩm 1). Xây dựng sản phẩm Các thành viên trong nhóm cùng tổng hợp tất cả các kết quả đã phân tích thành sản phẩm cuối cùng, có thể trình bày dưới nhiều dạng khác nhau: bài thuyết trình, đóng kịch, hát, trưng bày triển lãm, powerpoint. Trình bày báo cáo sản phẩm GV tổ chức cho HS trình bày các sản phẩm đã làm. Không nên để một HS phụ trách báo cáo mà nên chia nhỏ để nhiều thành viên cùng được có cơ hội thể hiện khả năng của mình.

Trong buổi này, GV nên kêu gọi các chuyên gia liên quan đến dự án, ban giám hiệu tham gia và đặt câu hỏi, cũng như đưa ý kiến nhận xét, góp phần làm cho buổi báo cáo thêm sinh động, hấp dẫn và thiết thực. Đánh giá rút kinh nghiệm GV thiết kế cho các nhóm tự chấm điểm và chấm điểm lẫn nhau, đánh giá sản phẩm của từng nhóm. GV tổng kết các phiếu tự đánh giá của các nhóm, nhận xét, cho điểm từng nhóm và rút kinh nghiệm [12, tr 132-140]. Một bài dạy truyền thống Thực tiễn cuộc sống Xây dựng bản kế hoạch dạy học dự án Kế hoạch hoạt động GV Kế hoạch hoạt động HS Đề ra tiêu chí đánh giá Sản phẩm dự án Kết quả là sự phát triển các năng lực, kĩ năng của học sinh Sơ đồ 1.1: Quy trình tổ chức cho học sinh học theo dự án 9 z 1.

Ƣu điểm và hạn chế của dạy học theo dự án Các đặc điểm của DHTDA đã thể hiện những ưu điểm của PPDH này đó là: Gắn lý thuyết với thực hành, phát triển kĩ năng phát hiện và giải quyết vấn đề cho người học, kích thích động cơ, hứng thú học tập của người học. Tuy nhiên, DHTDA cũng có những hạn chế và thách thức nhất định như DHTDA không phù hợp trong việc truyền thụ tri thức lý thuyết mang tính hệ thống cũng như rèn luyện hệ thống kỹ năng cơ bản, mất nhiều thời gian, đòi hỏi phương tiện vật chất và tài chính phù hợp, yêu cầu GV phải có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm, tích cực, yêu nghề [12, tr. Điều kiện để thực hiện có hiệu quả Bài học được thiết kế cẩn thận, lôi cuốn HS vào những nhiệm vụ mở và có tính thực tiễn cao. GV giữ vai trò người hỗ trợ, hướng dẫn.

HS hợp tác làm việc với nhau trong các nhóm, phát huy tối đa năng lực cá nhân khi đảm nhận những vai trò khác nhau. Dự án có các mục tiêu rõ ràng và tập trung vào những hiểu biết của HS sau quá trình học. Dự án phải gắn với đời sống thực tế của HS [12, tr. Các kỹ năng đƣợc phát triển Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin: bao hàm những khả năng rút ra những thông tin từ một tư liệu và ghi chép từ một thông báo hay bài phát biểu.

Kỹ năng giao tiếp: như vấn đáp, lắng nghe tích cực, tiếp nhận và phản hồi thông tin, xử lý tình huống, giải quyết mâu thuẫn, hợp tác và hỗ trợ trong nhóm. Kỹ năng tư duy sáng tạo: Thông qua những sản phẩm tư duy của HS như: các cuộc thảo luận, các bảng biểu, sơ đồ, và những ghi chép, GV có thể biết được nhiều điều về quá trình tư duy của HS, lựa chọn PPDH phù hợp cho đối mỗi tượng là cá nhân hay nhóm HS. Kỹ năng trình bày: Tạo ra một bài thuyết trình là một nghệ thuật. Đó là khả năng của những người thuyết trình trong quá trình truyền đạt thông tin một cách hấp dẫn và cách dẫn dắt nội dung thông tin nhằm thu hút nhiều người nghe hơn và trình bày thông tin đầy đủ và chính xác trong một khoảng thời gian ngắn [23, tr.

Nguyên tắc lựa chọn các bài để thiết kế dự án - Các bài để thiết kế dự án phải nằm trong nội dung chương trình. - Làm cho các em quan tâm, khơi gợi được hứng thú của các em. 10 z - Phải có ý nghĩa thực tiễn nhất định, có liên hệ với thực tế, môi trường, xã hội. - Phải vừa sức, phù hợp với năng lực học sinh và không tạo áp lực nặng nề về thời gian cho các em.

- Các sản phẩm của dự án có thể thực hiện được và rõ ràng. Quy trình thiết kế dự án Bước 1: Xác định mục tiêu học tập Để đảm bảo dự án thiết kế đạt được các chuẩn học tập được yêu cầu trong quá trình giảng dạy, GV cần làm những việc sau đây: - Tìm và đọc lại chuẩn kiến thức và kĩ năng trong bài dạy. - Đưa ra ý tưởng dự án phù hợp với một số kiến thức và kĩ năng cụ thể. - Phát triển một ý tưởng dự án vừa hướng đến những kiến thức và kĩ năng vừa có thể kết nối với thực tế cuộc sống.

- Ghi lại ý tưởng dự án và các chuẩn kiến thức và kĩ năng có liên quan. Bước 2: Lập kế hoạch đánh giá Các tiêu chuẩn đánh giá gồm: đánh giá quá trình học tập, đánh giá sản phẩm, kỹ năng của HS, đánh giá nhóm. Bước 3: Tổ chức cho học sinh học theo dự án Các hoạt động trong buổi 1 (buổi lập kế hoạch): Tổ chức cho HS lựa chọn chủ đề, xậy dựng tiểu chủ đề, lập kế hoạch các nhiệm vụ học tập.