MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Kế toán quản trị là quá trình định d ng, đo lƣờng, tổng hợp, phân tích, lập biểu, giải trình và thông đ t các số liệu tài chính và phi tài chính cho ban quản trị để lập kế ho ch, theo dõi việc thực hiện kế ho ch trong ph m vi nội bộ một đơn vị, đảm bảo việc sử dụng có hiệu quả các tài sản và quản lý chặt chẽ các tài sản này nhằm tối ƣu hóa các mục tiêu của đơn vị. Nếu nhƣ kế toán tài chính phản ánh những thông tin của quá khứ, mang tính khách quan thì kế toán quản trị không những phản ánh những thông tin ở thời điểm hiện t i mà còn mang tính dự báo tƣơng lai. Nhƣ vậy cùng với kế toán tài chính, kế toán quản trị góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán t i đơn vị góp phần thiết lập để t o thành một hệ thống thông tin chi tiết phục vụ cho việc điều hành và quản lý đơn vị.
Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa sau hơn 40 năm xây dựng, phát triển đã phát triển vƣợt bậc trở thành Bệnh viện chuyên khoa h ng nhất tuyến tỉnh với trang thiết bị hiện đ i, đội ngũ Y bác sỹ có trình độ chuyên môn cao, cơ sở vật chất đƣợc cải t o và xây mới. Bệnh viện hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Sở Y tế giao cho. Chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng Nhà nƣớc ta đã có những chính sách thay đổi đối với các đơn vị sự nghiệp công lập có thu trong đó có Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa. Là một đơn vị trong ngành y tế với mục đích phục vụ các nhu cầu có tính chất phúc lợi xã hội nên Bệnh viện đã không đặt mục tiêu lợi nhuận là mục tiêu quan trọng nhất.
Trong đó, kinh phí đƣợc cấp phát đƣợc xác định căn cứ kết quả và chất lƣợng ho t động, hƣớng vào việc kiểm soát đầu ra, chất lƣợng chi tiêu (theo mục tiêu cho đơn giản hơn), tăng quyền chủ động sử dụng ngân sách cho đơn v. Các đơn vị sự nghiệp xóa bỏ cơ chế cấp phát theo kiểu “Xin- Cho”, đẩy m nh thực hiện chế độ tự chủ tài chính trên cơ sở xác định nhiệm vụ phải thực hiện, trong đó đƣợc hỗ trợ một phần kinh phí từ phía ngân sách Nhà nƣớc những khoản chi phí chƣa kết cấu vào giá dịch vụ phần còn l i do đơn vị tự trang trải. Khuyến khích các nhà 1 đầu tƣ trong và ngoài nƣớc phát triển trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, đồng thời cũng khuyến khích liên doanh, đầu tƣ trực tiếp của nƣớc ngoài vào lĩnh vực này. Do vậy quản lý tài chính Bệnh viện trở thành chìa khóa quyết định sự phát triển hay tụt hậu của Bệnh viện.
Trên nền tảng đó, kế toán quản trị với tƣ cách là công cụ quản lý trong việc quản lý tài chính kinh tế của Bệnh viện đóng vai tr quan trọng trong việc cung cấp thông tin đến ban lãnh đ o trong việc đƣa ra các quyết định phù hợp nhằm đƣa Bệnh viện phát triển. Kế toán quản trị trong bệnh viện không những cung cấp thông tin quá khứ mà c n đ i hỏi những thông tin mang tính dự báo thông qua việc lập kế ho ch và dự toán chi phí trên cơ sở các định mức chi phí, làm căn cứ để ra các quyết định thích hợp về giá dịch vụ khám chữa bệnh. Vì vậy việc xây dựng hệ thống kế toán quản trị chi phí phù hợp với thực tế phát triển của Bệnh viện là việc làm rất cần thiết. Tuy nhiên trong quá trình khảo sát t i Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa thì kế toán quản trị chi phí mặc dù đã đƣợc quan tâm và áp dụng vào việc quản lý tài chính t i Bệnh viện và có những đóng góp nhất định tuy nhiên vẫn chƣa đƣợc chú trọng và chƣa tách riêng ra khỏi bộ phận kế toán tài chính nên chƣa cung cấp đƣợc thông tin chính xác, đầy đủ cho ban lãnh đ o ra quyết định trong việc quản lý tài chính t i Bệnh viện.
Xuất phát từ tầm quan trọng của kế toán quản trị chi phí về mặt lý luận và thực tiễn, tác giả đã lựa chọn đề tài “Kế toán quản trị chi phí tại Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa” làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2. Mục tiêu chung Đƣa ra giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí t i bệnh viện phụ sản Thanh Hóa 2. Mục tiêu cụ thể Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí t i các đơn vị sự nghiệp có thu 2 Phân tích, đánh giá thực tr ng kế toán quản trị chi phí t i Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán quản trị chi phí t i Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa.
Đối tƣợng, Phạm vi nghiên cứu đề tài 3.1 Đối tượng nghiên cứu: Kế toán quản trị chi phí t i Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa.2 Phạm vi nghiên cứu: Về không gian : Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa Về thời gian : Từ năm 2018 đến năm 2020. Phƣơng pháp nghiên cứu Để đ t đƣợc mục tiêu nghiên cứu, luận văn sử dụng các phƣơng pháp nhƣ: Phƣơng pháp thu thập tài liệu, Phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp đối chiếu.1 Phương pháp thu thập tài liệu - Tài liệu thứ cấp: Tài liệu đƣợc thu thập thông qua việc nghiên cứu các văn bản liên quan, báo cáo tình hình ho t động của Bệnh viện, , kết quả nghiên cứu khoa học, báo cáo thống kê, số liệu và thông tin có sẵn các t p chí. - Tài liệu sơ cấp: Tài liệu sơ cấp đƣợc thu thập thông qua trao đổi trực tiếp các đối tƣợng có liên quan (Trao đổi trực tiếp với lãnh đ o Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa: Các cán bộ thuộc ban Giám đốc; Lãnh đ o các phòng ban nhƣ kế toán trƣởng, trƣởng các khoa, trƣởng các bộ phận, trƣởng phòng ban của bệnh viện). Phương pháp xử lý và phân tích tài liệu Theo yêu cầu của việc nghiên cứu, số liệu sau khi thu thập đƣợc lựa chọn, xử lý bằng phần mềm Excel.
Tác giả đã sử dụng các phƣơng pháp chính yếu quá trình xử lý dữ liệu bao gồm: Phƣơng pháp thống kê: Phƣơng pháp này dùng để điều tra thu thập tài liệu liên quan đến quá trình h ch toán và theo dõi chi phí t i bệnh viện, sau đó tổng hợp và hệ thống hoá tài liệu. 3 Phƣơng pháp đối chiếu và so sánh: Nội dung của phƣơng pháp này là sử dụng hai chỉ tiêu để đối chiếu với nhau từ đó rút ra kết luận về sự chênh lệch giữa hai chỉ tiêu đó. Dự kiến kết quả đạt đƣợc - Về mặt lý luận: luận văn đã hệ thống hoá một số vấn đề cơ bản của kế toán quản trị chi phí; khẳng định vai trò của kế toán quản trị chi phí trong tổ chức; làm rõ bản chất của kế toán quản trị chi phí đồng thời làm rõ đặc điểm ho t động, yêu cầu quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp có thu. - Về ý nghĩa thực tiễn: + Luận văn phản ánh, phân tích, đánh giá đƣợc thực tr ng công tác kế toán quản trị chi phí t i Bệnh viện Phụ sản tỉnh Thanh Hóa.
+ Đề xuất một số giải pháp nhằm vận dụng một cách hiệu quả công tác kế toán quản trị chi phí t i Bệnh viện phụ sản Thanh Hoá. Nội dung nghiên cứu Nội dung nghiên cứu của luận văn bao gồm 3 chƣơng chính: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận kế toán quản trị chi phí trong đơn vị sự nghiệp có thu. Chƣơng 2: Thực tr ng kế toán quản trị chi phí t i Bệnh viện Phụ sản Thanh Hóa Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện kế toán quản trị chi phí t i bệnh viện phụ sản Thanh Hóa. 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU 1.
Tổng quan về đơn vị sự nghiệp có thu 1. Khái niệm, đặc điểm của đơn vị sự nghiệp có thu * Khái niệm Nghiên cứu về đơn vị sự nghiệp và đơn vị sự nghiệp có thu là hƣớng nghiên cứu đƣợc nhiều nhà quản lý và các nhà khoa học quan tâm. Các quy định nghiên cứu liên quan đến cơ chế quản lý, cách thức tổ chức sắp xếp, ho t động cũng đƣợc các văn bản quy ph m pháp luật liên tục điều chỉnh, bổ sung, sửa đổi. Theo định nghĩa đƣợc đƣa ra trong Nghị định 85/2012/NĐ-CP, đơn vị sự nghiệp là “lo i hình tổ.
chức dịch vụ công đƣợc nhà nƣớc lập hoặc cho phép thành lập nhằm thực hiện chức năng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cho xã hội”. Theo tác giả Phan Thị Cúc thì: “Đơn vị sự nghiệp là các tổ chức cung cấp các dịch vụ công về y tế, giáo dục đào t o, văn hóa, thể thao, khoa học công nghệ… đáp ứng nhu cầu về phát triển nguồn nhân lực, chăm sóc sức khỏe, nâng cao thể lực cho nhân dân, đáp ứng yêu cầu về đổi mới, phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc” [6; tr. Khái niệm về đơn vị sự nghiệp có thu có thể đƣợc tổng hợp l i nhƣ sau: “Đơn vị sự nghiệp có thu là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nƣớc, thành lập theo quy định của pháp luật, có tƣ cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, ho t động trong các lĩnh vực giáo dục đào t o; d y nghề; y tế; văn hóa, thể thao và du lịch; thông tin truyền thông và báo chí; khoa học và công nghệ; sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác, phục vụ quản lý nhà nƣớc và có nguồn thu trực tiếp từ các đối tƣợng sử dụng dịch vụ công đó”.16] * Đặc điểm Các đơn vị sự nghiệp có thu gồm nhiều ho t động trong nhiều lĩnh vực với các chức năng và nhiệm vụ khác nhau. Tuy nhiên các đơn vị sự nghiệp có thu đều có các đặc điểm ho t động chung là 5 “Một là, đơn vị sự nghiệp có thu là tổ chức ho t động theo nguyên tắc phục vụ xã hội, không vì mục đích kiếm lời nhƣ các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh.
Đơn vị sự nghiệp có thu thực hiện vai tr của Nhà nƣớc, đƣợc Nhà nƣớc tổ chức và tài trợ cho các ho t động sự nghiệp để cung ứng sản phẩm, dịch vụ xã hội công cộng, hỗ trợ cho các ngành, các lĩnh vực kinh tế ho t động bình thƣờng, thúc đẩy phát triển con ngƣời, phát triển kinh tế.