Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghệ thông tin và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, hành vi tiêu dùng của người dân có sự chuyển dịch rõ rệt sang các kênh mua sắm trực tuyến với hơn 50% người dùng tiếp cận hình thức này. Song song với đó, nhận thức xã hội về sức khỏe, dinh dưỡng lành mạnh và việc sử dụng các thực phẩm tự nhiên không chất bảo quản ngày càng gia tăng. Đề án môn học "Kế hoạch thương mại điện tử của doanh nghiệp Organic Việt" được thực hiện bởi nhóm sinh viên ngành Thương mại điện tử thuộc Khoa Kinh tế, Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Tây Nguyên (lớp DM18301) dưới sự hướng dẫn của giảng viên Trần Minh Thiện.

Đề án tập trung giải quyết bài toán xây dựng và triển khai kế hoạch kinh doanh trực tuyến cho một thương hiệu khởi nghiệp trong ngành thực phẩm dinh dưỡng tại địa phương. Các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

  1. Xác định định vị thương hiệu, tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị cốt lõi, danh mục sản phẩm và mô hình kinh doanh cho doanh nghiệp Organic Việt.
  2. Nghiên cứu, phác thảo chân dung khách hàng mục tiêu và phân tích ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT) của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh số.
  3. Khảo sát, đánh giá hệ thống kênh phân phối thương mại điện tử, mạng xã hội và giao diện website của 4 đối thủ cạnh tranh trực tiếp trên thị trường.
  4. Triển khai các giải pháp thương mại điện tử thực tế bao gồm thiết lập gian hàng trên sàn thương mại điện tử Shopee và chuẩn hóa thiết kế giao diện trải nghiệm người dùng (UI/UX) cho website bán hàng của Organic Việt.
  • Đối tượng nghiên cứu: Kế hoạch và quy trình triển khai hoạt động thương mại điện tử cho thương hiệu Organic Việt kinh doanh các dòng sản phẩm hạt và bánh dinh dưỡng.
  • Phạm vi không gian: Tập trung chủ yếu tại thị trường Thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk và mở rộng ra thị trường toàn quốc qua các nền tảng số.
  • Phạm vi thời gian: Đề án được hoàn thành và nghiệm thu vào ngày 11 tháng 9 năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề án ứng dụng hệ thống khung lý thuyết và công cụ quản trị kinh doanh - thương mại điện tử tiêu chuẩn:

  • Mô hình thương mại điện tử: Khung phân loại mô hình giao dịch B2C (Business to Consumer - bán trực tiếp qua website riêng) và mô hình B2B (Business to Business - hợp tác phân phối qua sàn thương mại điện tử trung gian).
  • Mô hình Marketing Mix 4P: Khung phân tích 4 yếu tố cốt lõi gồm Sản phẩm (Product), Giá (Price), Phân phối (Place) và Xúc tiến thương mại (Promotion) trong môi trường trực tuyến và ngoại tuyến.
  • Ma trận SWOT: Đánh giá tương quan nội lực (Strengths, Weaknesses) và tác động môi trường bên ngoài (Opportunities, Threats).
  • Nguyên lý thiết kế UI/UX: Cấu trúc thành phần trang web (Header, Body, Footer, Catalog, Cart, Checkout) và tiêu chuẩn tối ưu hóa trải nghiệm người dùng trên thiết bị di động và máy tính.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm:

  • Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp dữ liệu vận hành từ các trang web chính thức, kênh Fanpage Facebook, TikTok, Instagram và gian hàng Shopee của các đối thủ cạnh tranh trên thị trường hạt dinh dưỡng.
  • Phương pháp phân tích kỹ thuật website: Sử dụng công cụ Google PageSpeed Insights (dựa trên thuật toán Lighthouse API) để đo lường và đánh giá hiệu năng tải trang, chất lượng mã nguồn trên thang điểm 0 - 100 theo 3 mức phân loại màu sắc (đỏ: 0-49 điểm, cam: 50-89 điểm, xanh: 90-100 điểm).
  • Phương pháp phân tích so sánh đối chuẩn (Benchmarking): Đối chiếu các chỉ số mạng xã hội (lượt thích, lượt theo dõi, tần suất đăng bài, định dạng nội dung Reels/Video, tính năng giỏ hàng, tích hợp thanh toán Momo, ZaloPay, COD) giữa các đơn vị cùng ngành.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Tổng quan về dự án

Chương đầu tiên trình bày toàn diện về cơ sở hình thành, cơ cấu tổ chức và định hướng chiến lược của doanh nghiệp Organic Việt:

  • Thông tin doanh nghiệp: Thành lập ngày 11/9/2023 bởi nhóm 6 thành viên (Nguyễn Minh Nhật, Hứa Thị Hương, Nguyễn Hữu Thịnh, Nông Văn Sơn, H’Dao, Nguyễn Nhật Vy). Slogan định vị: "Chọn Organic Việt – Chọn sức khỏe"; màu sắc nhận diện chủ đạo: Xanh lá cây.
  • Tầm nhìn và sứ mệnh: Trở thành thương hiệu uy tín cung cấp thực phẩm dinh dưỡng tại Buôn Ma Thuột và Việt Nam; cung cấp các sản phẩm hạt dinh dưỡng tự nhiên chất lượng cao, an toàn, hỗ trợ chế độ ăn lành mạnh. Giá trị cốt lõi xác lập trên hai trụ cột: "Chất lượng – Tin tưởng".
  • Kênh tiếp cận trực tuyến ban đầu: Website (nongsanmacca.com), Fanpage Facebook, sàn Shopee và nền tảng TikTok.
  • Mô hình kinh doanh và doanh thu: Vận hành đồng thời mô hình B2C (bán hàng trực tiếp không qua trung gian trên website riêng để tối ưu giá thành) và B2B (phối hợp phân phối mở rộng mạng lưới qua sàn Shopee). Nguồn doanh thu chính đến từ việc cung ứng trực tiếp các dòng sản phẩm hạt và bánh dinh dưỡng, kết hợp chiến lược tiếp thị đa kênh (quảng cáo, mạng xã hội, email marketing).
Tiêu chí nhân khẩu học Đặc điểm khách hàng mục tiêu của Organic Việt
Độ tuổi & Giới tính Nam và nữ trong độ tuổi từ 25 – 45 tuổi (nhóm có thu nhập ổn định, quan tâm đến sức khỏe).
Nghề nghiệp Đa dạng ngành nghề: người tập thể hình ăn kiêng, phụ huynh mua đồ ăn vặt cho gia đình/trẻ nhỏ, người mua làm quà biếu tặng.
Trình độ học vấn Từ Cao đẳng trở lên; có thói quen sử dụng Internet thường xuyên, chủ động tra cứu thông tin sản phẩm.
Mức thu nhập Từ trung bình trở lên, sẵn sàng chi trả cho các dòng thực phẩm dinh dưỡng an toàn.

Phần phân tích hành vi mua hàng trực tuyến chỉ ra rằng khách hàng từ 25–45 tuổi luôn tìm kiếm thông tin về nguồn gốc, công dụng và so sánh giá; đặc biệt chú trọng phản hồi/đánh giá (feedback) của người mua trước, yêu cầu cao về tính tiện lợi trong khâu giao nhận/đổi trả và dịch vụ chăm sóc khách hàng trực tuyến.

                    MA TRẬN SWOT CỦA ORGANIC VIỆT

Đề án cũng phân tích tác động hai chiều của thương mại điện tử: mang lại lợi thế mở rộng thị trường, tối ưu chi phí vận hành, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng; nhưng đồng thời tạo áp lực cạnh tranh giá cả, đòi hỏi nguồn lực bảo mật an toàn thông tin và thay đổi linh hoạt mô hình vận hành.

Phần 2: Phân tích hệ thống kênh triển khai hoạt động thương mại điện tử của đối thủ cạnh tranh

Chương hai đi sâu nghiên cứu cấu trúc phân phối trực tuyến của 4 đối thủ cạnh tranh trực tiếp: Tiệm Phố Núi, DANANUT, VIỆT THÁI ORGANIC và The Fit Tuna - Eat Clean And Healthy.

Tiêu chí so sánh (4P) Tiệm Phố Núi DANANUT VIỆT THÁI ORGANIC The Fit Tuna
Sản phẩm (Product) Mật ong, hạt dinh dưỡng, bánh dinh dưỡng, hạt macca, hạt bí, óc chó, nho khô. Hạt macca Úc, nhân hạt óc chó đỏ Mỹ, hạt hạnh nhân rang mộc, hạt bí xanh. Ngũ cốc, yến mạch, bánh biscotti, hạt dẻ, hạt macca, hạt hạnh nhân tươi. Granola, bánh bao healthy, trà hoa cúc gạo lứt, bơ ăn kiêng, hạt nhập khẩu.
Phân phối ngoại tuyến (Offline) CN1: TP. Pleiku, Gia Lai.
CN2: TP. Thủ Đức, TP.HCM.		 Số 34 đường 12, P. Trường Thọ, TP. Thủ Đức, TP.HCM. Chưa triển khai cửa hàng vật lý. Số 5 Đường Số 11, KP5, P. An Phú, TP. Thủ Đức, TP.HCM.
Phân phối trực tuyến (Online) Website, Facebook, Instagram, TikTok, Shopee. Website, Facebook, Instagram, Shopee. Facebook, Instagram, Shopee, TikTok. Website, Facebook, Instagram, TikTok, Shopee.
Xúc tiến (Promotion) Giảm giá trên các kênh mạng xã hội, minigame. Giảm giá qua các bài đăng định kỳ. Khuyến mãi, làm video chia sẻ kinh nghiệm, Reels. Giảm giá theo chương trình, video review sản phẩm.

Nghiên cứu chi tiết hoạt động truyền thông số của các đối thủ ghi nhận:

  • Tiệm Phố Núi: Sở hữu kênh TikTok mạnh (114,6 nghìn người theo dõi, đạt 13,6 triệu lượt xem, có tích xanh xác minh) với nội dung quy trình sản xuất và review; giỏ hàng TikTok Shop tích hợp đầy đủ mô tả, mã giảm giá, phương thức thanh toán đa dạng (Momo, ZaloPay, COD). Fanpage Facebook có 18.000 lượt thích và 25.000 lượt theo dõi nhưng tần suất đăng bài thấp (3-4 ngày/bài), chưa tích hợp gian hàng trên fanpage.
  • DANANUT: Website sử dụng nền tảng hiển thị rõ ràng, tuy nhiên các kênh mạng xã hội phát triển yếu (Facebook có 339 lượt thích, 363 lượt theo dõi, tần suất 5-10 ngày/bài; Instagram chưa có bài viết).
  • VIỆT THÁI ORGANIC: Fanpage có 16.000 lượt thích và 17.000 lượt theo dõi; kênh TikTok đạt 12,7 nghìn người theo dõi và 326,3 nghìn lượt xem có tích xanh xác minh; Shopee có 11,5 nghìn người theo dõi với tỷ lệ đánh giá tích cực cao.
  • The Fit Tuna: Website sử dụng Theme Flatsome có chứng nhận Bộ Công Thương, giỏ hàng tích hợp nhanh; Instagram đạt 37,5 nghìn người theo dõi; gian hàng Shopee vận hành mạnh với 73 mặt hàng và lượt theo dõi cao. Khi kiểm thử hiệu năng kỹ thuật bằng Lighthouse API, website của đối thủ The Fit Tuna bộc lộ hạn chế với tốc độ tải trang trên cả thiết bị di động và máy tính đều nằm ở mức trung bình - thấp (dưới 50 điểm).

Phần 3: Triển khai hoạt động thương mại điện tử của doanh nghiệp Organic Việt

Chương ba mô tả chi tiết các bước thiết lập kênh thương mại điện tử thực tế của nhóm đề án:

1. Thiết lập và tối ưu hóa gian hàng trên Shopee

  • Thông tin gian hàng: Tên shop "Oganic Việt (Sức Khỏe)", địa chỉ kho vận hành đặt tại số 20/8 Trịnh Văn Cấn, tỉnh Đắk Lắk. Chuẩn hóa hình ảnh đại diện chứa logo nhận diện thương hiệu và hoàn thiện giao diện trang trí gian hàng trên cả hai phiên bản máy tính và thiết bị di động.
  • Chuẩn hóa danh mục sản phẩm đăng bán:
Tên sản phẩm Quy cách đóng gói & Trọng lượng Thành phần chính / Đặc tính Hạn sử dụng & Nguồn gốc
Hạt Điều Rang Đắk Lắk Hộp tròn, lon PET hoặc túi Zip; 500g (bao gồm bao bì). Hạt điều rang khô công nghệ cải tiến, dễ bóc vỏ, bảo quản tốt. HSD: 12 tháng (hoặc 6 tháng theo từng lô chế biến); Xuất xứ: Đắk Lắk. Đổi trả trong 7 ngày nếu lỗi.
Bánh Biscotti Ăn Kiêng Túi đóng gói 200g. Bột nguyên cám không tẩy, mật ong nguyên chất, trứng gà, hạt hạnh nhân, điều, bí xanh, nho. Hàm lượng dinh dưỡng: ~343 calo/100g. HSD: 2 tháng kể từ NSX; Không bơ sữa, chứa tinh bột chuyển hóa chậm giúp no lâu.
Bánh Ngói Hạnh Nhân Túi đóng gói 200g. Hạnh nhân lát, hạt bí xanh, hạt chia, đường ăn kiêng, lòng trắng trứng, bơ. HSD: 2 tháng kể từ NSX; Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.
Hạt Macca Bóc Sẵn Đắk Lắk Đóng gói theo quy chuẩn hộp/lon bảo quản. Nhân hạt macca tách vỏ, giàu chất béo không bão hòa đơn, protein, canxi, đồng; ít đường và carbohydrate. HSD: 12 tháng; Xuất xứ: Đắk Lắk. Hỗ trợ tim mạch, hệ tiêu hóa và kiểm soát cân nặng.
Granola Vị Truyền Thống Hộp/túi bảo quản tiêu chuẩn. Yến mạch, hạnh nhân, hạt điều, hạt bí xanh, hạt óc chó vàng, hạt óc chó đỏ, nho khô, nam việt quất, mật ong tự nhiên, bột quế (1%). Sản xuất tại Đắk Lắk; Sấy mới hàng ngày, không gắt dầu.

2. Xây dựng và chuẩn hóa UI/UX website bán hàng

Nhóm nghiên cứu xây dựng cấu trúc giao diện website thương mại điện tử với các thành phần chức năng rõ ràng:

  • Header: Bố trí thanh menu tách biệt với banner quảng cáo; tích hợp logo, các liên kết điều hướng (Trang chủ, Sản phẩm, Tin tức, Liên hệ, Giỏ hàng), thanh tìm kiếm, email, số điện thoại và liên kết ngoài sang Facebook, Instagram. Banner thể hiện khẩu hiệu "Ăn kiêng nào khó, có granola lo".
  • Body & Footer: Phân vùng danh mục sản phẩm và bài viết blog tư vấn dinh dưỡng; tích hợp thông tin thương hiệu, địa chỉ cơ sở, đường dây nóng hỗ trợ và chính sách chăm sóc khách hàng.
  • Trang chi tiết sản phẩm: Thể hiện rõ hình ảnh, mô tả thành phần, công dụng, nhãn thông báo khuyến mãi, giá gốc và giá sau giảm kèm nút kêu gọi hành động (CTA) thêm vào giỏ hàng hoặc mua ngay.
  • Trang giỏ hàng và thanh toán: Giỏ hàng hiển thị nút tăng/giảm số lượng, mã ưu đãi, tính tự động tổng tiền; trang thanh toán thiết kế biểu mẫu nhập thông tin người nhận đơn giản, cung cấp các tùy chọn thanh toán gồm chuyển khoản ngân hàng và trả tiền mặt khi nhận hàng (COD).
  • Định hướng tối ưu UI: Sử dụng tông màu chủ đạo là trắng và xanh lá cây nhằm tạo độ tương phản dịu mắt, khoảng cách giữa các khối chữ và hình ảnh được căn chỉnh khoa học, phản ánh đúng đặc tính tự nhiên của dòng sản phẩm hữu cơ.

Kết quả và đóng góp

  1. Xây dựng hoàn chỉnh mô hình kinh doanh trực tuyến cho thương hiệu mới: Đề án đã định hình đầy đủ bản sắc thương hiệu cho Organic Việt (slogan, logo, bảng màu xanh lá cây, tầm nhìn, sứ mệnh) và thiết lập mô hình vận hành kết hợp B2C (bán trực tiếp qua website riêng nhằm giảm chi phí trung gian) và B2B (bán lẻ đa kênh qua Shopee).
  2. Khảo sát hệ thống kênh số của các đối thủ trong ngành: Cung cấp bức tranh thực tế về năng lực số của 4 thương hiệu hạt dinh dưỡng (Tiệm Phố Núi, Dananut, Việt Thái Organic, The Fit Tuna), chỉ rõ điểm mạnh về khai thác video ngắn trên TikTok, cũng như các điểm yếu phổ biến về tốc độ tải website (theo Lighthouse API) và tính thiếu đồng bộ giữa các kênh mạng xã hội.
  3. Thực thi số hóa gian hàng và danh mục sản phẩm: Hoàn thành quy trình tạo lập kênh người bán trên sàn Shopee tại địa bàn Đắk Lắk; biên soạn bộ dữ liệu quy chuẩn cho 5 nhóm sản phẩm chủ lực (Hạt điều rang, Bánh Biscotti nguyên cám 343 calo, Bánh ngói hạnh nhân, Hạt macca bóc sẵn, Granola truyền thống).
  4. Chuẩn hóa kiến trúc giao diện website TMĐT: Đưa ra bản thiết kế chi tiết về luồng trải nghiệm khách hàng từ khâu tra cứu, chọn danh mục, giỏ hàng đến thanh toán hai bước thuận tiện, góp phần làm tài liệu mẫu cho việc triển khai dự án thương mại điện tử thực hành.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của đề án:
    • Kế hoạch triển khai mạng xã hội mới dừng lại ở mức khảo sát đối thủ và lập trang thông tin cơ bản; chưa xây dựng được lịch trình sản xuất nội dung chi tiết theo tuần/tháng.
    • Các chỉ số đo lường hiệu quả chuyển đổi thực tế (tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng, chi phí thu hút khách hàng CAC, lưu lượng truy cập thực tế) chưa được ghi nhận do thương hiệu vừa được khởi tạo vào tháng 9/2023.
    • Website vẫn cần tiếp tục tối ưu hóa sâu hơn về mặt thẩm mỹ bố cục và chất lượng hình ảnh đồ họa như chính nhóm tác giả đã tự nhận định.
  • Hướng triển khai tiếp theo:
    • Nghiên cứu tích hợp các cổng thanh toán điện tử trực tuyến (như MoMo, ZaloPay, VNPay) đồng bộ trên website bán hàng tương tự mô hình các đối thủ đã vận hành trên TikTok Shop.
    • Xây dựng chiến lược tiếp thị nội dung (Content Marketing) tập trung vào video ngắn hướng dẫn chế độ ăn kiêng, quy trình chế biến nông sản tại Đắk Lắk nhằm tăng tương tác tự nhiên.
    • Thực hiện các đợt kiểm thử A/B Testing trên giao diện website để cải thiện tốc độ tải trang và tối ưu hóa tỷ lệ chuyển đổi giỏ hàng.

Giá trị tham khảo

Đề án là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

  • Sinh viên ngành Thương mại điện tử, Marketing số, Quản trị kinh doanh: Tham khảo cấu trúc một bài tập lớn/đề án môn học chuẩn chỉnh từ khâu nghiên cứu đối thủ, phân tích ma trận SWOT đến thiết lập gian hàng thương mại điện tử thực tế.
  • Các cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp khởi nghiệp nông sản: Vận dụng quy trình chuẩn hóa thông tin sản phẩm (thành phần, hạn sử dụng, thông số dinh dưỡng), cách thiết lập gian hàng Shopee chuẩn SEO và cấu trúc các khối giao diện (Header, Body, Footer, Checkout) cho một website bán hàng thực phẩm dinh dưỡng.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp Organic Việt được thành lập vào thời gian nào và hướng tới đối tượng khách hàng nào?
Doanh nghiệp được thành lập vào ngày 11/9/2023 tại TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk bởi nhóm 6 sinh viên FPT Polytechnic. Khách hàng mục tiêu là nam và nữ từ 25 – 45 tuổi, có trình độ từ Cao đẳng trở lên, thu nhập từ mức trung bình, quan tâm đến việc ăn kiêng, tập luyện thể hình, ăn vặt lành mạnh và chăm sóc sức khỏe gia đình.

2. Mô hình kinh doanh và doanh thu của Organic Việt được nhóm tác giả xác định ra sao?
Doanh nghiệp kết hợp hai mô hình: B2C (bán trực tiếp tới người tiêu dùng qua website nongsanmacca.com để tối ưu giá thành) và B2B (hợp tác phân phối đưa sản phẩm tới người tiêu dùng qua sàn thương mại điện tử Shopee). Doanh thu cốt lõi đến từ việc cung cấp sản phẩm hạt và bánh dinh dưỡng, hỗ trợ bởi chiến lược tiếp thị đa kênh.

3. Gian hàng Shopee của Organic Việt có địa chỉ kho tại đâu và chính sách đổi trả sản phẩm thế nào?
Gian hàng có tên "Oganic Việt (Sức Khỏe)", địa chỉ kho đặt tại số 20/8 Trịnh Văn Cấn, tỉnh Đắk Lắk. Chính sách bán hàng cam kết hỗ trợ đổi trả hoặc hoàn tiền 100% trong vòng 7 ngày sau khi nhận hàng nếu sản phẩm bị thiếu hoặc hư hỏng do lỗi từ cửa hàng.

4. Dòng sản phẩm Bánh Biscotti Ăn Kiêng của Organic Việt có đặc tính và giá trị dinh dưỡng gì nổi bật?
Bánh Biscotti được đóng túi 200g, thành phần gồm bột nguyên cám không tẩy, mật ong nguyên chất, trứng gà và các loại hạt (hạnh nhân, điều, bí xanh, nho), không chứa bơ sữa. Năng lượng đạt khoảng 343 calo/100g, tinh bột chuyển hóa chậm giúp giảm cảm giác thèm ăn, hỗ trợ giảm cân và có hạn sử dụng 2 tháng kể từ ngày sản xuất.

5. Điểm số PageSpeed Insights từ Lighthouse API được nhóm đề án phân loại theo các mức nào khi đánh giá website đối thủ?
Nhóm phân loại chất lượng trang web theo thang điểm 100: từ 0 – 49 điểm hiển thị màu đỏ (tốc độ chậm, nhiều lỗi cần tối ưu); mức 50 điểm thể hiện chất lượng ổn định nhưng vẫn cần tinh chỉnh; và mức 100 điểm đại diện cho trang web hoạt động tốt, không có lỗi.

Kết luận

Bản đề án "Kế hoạch thương mại điện tử của doanh nghiệp Organic Việt" đã hoàn thành tốt mục tiêu nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn cho môn học Tổng quan thương mại điện tử. Thông qua việc phân tích kỹ lưỡng 4 đối thủ cạnh tranh trên thị trường hạt dinh dưỡng và đánh giá nội lực doanh nghiệp, đề án đã xây dựng thành công phương án triển khai kênh bán hàng trực tuyến trên sàn Shopee và thiết kế khung giao diện website chuẩn UI/UX. Đây là nền tảng thực hành vững chắc giúp sinh viên ngành Thương mại điện tử nắm bắt toàn diện quy trình số hóa kênh phân phối cho sản phẩm nông sản tại địa phương.