mở đầu, kết thúc hoặc ở những thời điểm mà sự kiện bộc lộ thêm những tính chất mới. Tin không phản ánh sự kiện một cách đầy đủ theo tiến trình, diễn biến mà chỉ thông báo về sự kiện một cách kịp 8 Viện Công nghệ thông tin & Truyền thông Giáo trình Tin và viết tin thời ở những thời điểm tiêu biểu. Tin phản ánh sự kiện giống như những “lát cắt”, ở những thời điểm đỉnh cao - nơi sự kiện bộc lộ bản chất của nó rõ nhất. Không phải mọi sự kiện đều trở thành đối tượng phản ánh của Tin.
Tin chỉ quan tâm đến các sự kiện thời sự cấp bách. Đó là những sự kiện mới xảy ra, đang xảy ra, sắp xảy ra hoặc mới phát hiện được. Sự kiện thời sự cấp bách thường tập trung phản ánh thời điểm bắt đầu và kết thúc của một quá trình vận động phát triển của những sự kiện có quy mô lớn hơn. Nếu sự kiện mà Tin phản ánh vẫn còn đặt ra những vấn đề cần phải luận bàn hoặc cần được làm sáng tỏ thì các thể loại khác (như Bình luận, Điều tra, Ký chính luận, Phóng sự.) sẽ tiếp tục vào cuộc để tiếp tục phản ánh đầy đủ hơn, toàn diện hơn.
Ngắn gọn, cô đọng Ngôn ngữ của Tin có đặc trưng là ngôn ngữ sự kiện, nghĩa là dùng sự kiện để nói lên bản chất của vấn đề mà người viết không cần phải can thiệp vào. Ngôn ngữ của Tin báo chí là ngôn ngữ được thể hiện trực tiếp với tính logic khách quan chứ không mang tính trừu tượng chủ quan, không dùng những từ, những câu, những mệnh lệnh nhiều nghĩa khó hiểu. Nhìn chung ngôn ngữ của Tin phải bám sát vào sự vận động, sự hiện hữu của sự kiện phản ánh. Nói đến Tin là nói đến sự kiện.
Sự kiện là đối tượng nhận thức, là đối tượng phản ánh của thể loại Tin, đồng thời là nội dung của Tin. Tuy nhiên, Tin không phải là sự kiện. Mối liên hệ giữa chúng là cái này có khả năng và nhiệm vụ phản ánh cái kia. Về mặt hình thức: Tin phải ngắn gọn, làm giảm thời gian tiếp nhận thông tin mà công chúng vẫn nắm bắt được thông tin, thông tin phải cụ thể, dễ hiểu, bố cục chặt chẽ.
Công thức 5W+1H Who? (Ai liên quan?) What? (Chuyện gì xảy ra?) Where? (Xảy ra ở đâu?) When? ( Xảy ra khi nào?) Why? (Tại sao chuyện đó xảy ra?) Viện Công nghệ thông tin & Truyền thông 9 Giáo trình Tin và viết tin How? (Chuyện xảy ra như thế nào?) Tin trả lời những câu hỏi cơ bản một cách đặc biệt ngắn gọn. Công thức 5W+1H được sử dụng phổ biến và cơ bản trong quá trình viết tin, hoặc các thể loại báo chí khác. Tuy nhiên, nó cũng còn phụ thuộc vào sự sáng tạo hoặc ý đồ và mức độ phản ánh sự kiện của người viết hay toà soạn mà công thức trên được biển đổi linh hoạt. - 5W: Who, What, Where, When, Why - H: How Trước hết, nó tập trung vào bốn câu hỏi đầu tiên là: Ai?(Who)? Đó là chủ thể của thông tin - Một người (đã có hành động gì, đã tuyên bố cái gì.); - Một sự kiện (chính trị hoặc văn hóa đã xảy ra: quyết định xã hội, tai nạn.); - Một sự việc (giá cả sinh hoạt tăng, một vụ ăn cắp, một căn bệnh mới đã xuất hiện.); Cái gì? (What)? - (Tổng thống) từ chức; - (Một phụ nữ) sinh sáu; - (Cuộc họp của những người theo chủ nghĩa dân tộc) được tổ chức; - (Nghiệp đoàn) quyết định (đình công); Ở đâu (Where)? - Trong một nước, một quận, một thành phố, một cơ sở, thậm chí trong một căn phòng nào đó.
Những sự chính xác về địa điểm này là điều không thể thiếu được. Khi nào?(When)? Thông tin về thời điểm xảy ra sự việc Tại sao (Why)? Những nguyên nhân, những mục tiêu, những lý do của sự việc được kể lại: - Bởi cái van đóng kín (thùng rượu vang bị nổ); - Để chống lại việc tăng tiền đóng góp (những người thuê nhà đã quyết định.); - Để chấm dứt tình trạng lao động bất hợp pháp (Chính phủ đã quyết định. 10 Viện Công nghệ thông tin & Truyền thông Giáo trình Tin và viết tin Như thế nào (How): Bởi phương tiện nào? Bằng cách nào? - (Những tên khủng bố đã nhận trách nhiệm về cuộc mưu sát) trong một thông báo gửi tới. - (Quỹ bảo hiểm sẽ được lập) bằng những khoản trích tiền bắt buộc; - (Tên trộm đã mở cửa) bằng rìu; - Từ những nguồn thạo tin (người ta biết rằng.
So với tất cả các thể loại khác, Tin là thể loại phổ biến nhất, năng động nhất và thể hiện rõ nhất sự nhạy bén, tính xác thực của báo chí trong việc phản ánh sự kiện mới. Nói cách khác, thể loại Tin có nhiệm vụ thông tin, thông báo kịp thời nhất về những sự việc, sự kiện thời sự mới nhất, dưới một hình thức đơn giản, ngắn gọn nhất. Tin vắn Tin vắn có nhiệm vụ thông báo một cách ngắn gọn nhất về sự kiện với độ dài chỉ khoảng từ 30 đến 60 chữ (tương đương với thời lượng từ 10 đến 20 giây khi đọc trên đài phát thanh, truyền hình). Toàn bộ nội dung của một tin vắn có thể chỉ gói gọn trong một hoặc hai câu văn.
Đó là thông tin thô, khô khan, được chọn lọc với số từ tối thiểu và bị hạn chế trong việc nêu lên những sự kiện và không có bình luận. Tin vắn thường trả lời cho các câu hỏi chủ yếu: Ai? Cái gì? Ở đâu? Khi nào? (Tùy trường hợp mà trả lời cho câu hỏi thế nào và tại sao). Tin vắn thường không có tít (đầu đề), tuy nhiên người ta cũng có thể rút và đưa lên đầu một số từ để người đọc biết được tin đó thuộc thể loại Tin “nước ngoài” hay “kinh tế”… (một số tài liệu ghép tít vào những tin vắn. Trong trường hợp này, tít không được tách khỏi bài báo, được in chữ đậm, nó có thể là câu đầu).
Tin vắn có nhiệm vụ thông báo vắn tắt về những sự việc, sự kiện xảy ra hàng ngày hàng giờ trong đời sống, thường được sử dụng trong các trường hợp sau: + Thông báo về những chi tiết, tính chất, bước vận động mới phát hiện, mới xảy ra của sự kiện quan trọng đang diễn ra, vẫn được đưa tin hàng ngày. Viện Công nghệ thông tin & Truyền thông 11 Giáo trình Tin và viết tin + Thông báo nhanh nhất về sự kiện quan trọng mới xảy ra nhưng chưa có đủ điều kiện để tìm hiểu, phát hiện các tính chất, mối quan hệ phức tạp liên quan đến sự kiện đó. + Thông báo về những sự kiện không thuộc dòng thời sự chủ lưu, có ý nghĩa nhất định. Căn cứ vào tính chất của tờ báo và nhu cầu thông tin của công chúng, người ta thấy chỉ cần thông báo về sự kiện đó ở mức độ đơn giản với những thông điệp đặc trưng nhất.
Trong trường hợp này tin vắn chỉ nhằm giúp công chúng “biết” mà chưa giải quyết nhu cầu “thiếu” thông tin về sự kiện một cách sâu sắc, đầy đủ. Tin vắn có thể lấy trực tiếp từ nguồn do phóng viên, cộng tác viên. Nhiều tin do biên tập viên biên tập rút tỉa từ những thông tin hay bài do nhiều nguồn khác nhau đưa lại. Trên báo in, dạng tin này thường được bố trí tâp trung trong một chuyên mục.
Ví dụ: Tin giờ chót, Tin vắn thế giới; Thời sự quốc tế; Tin mới nhận; Tin vắn. Việc sử dụng tin vắn trên đài phát thanh, truyền hình cũng rất năng động, tùy thuộc vào yêu cầu, tính chất của từng chương trình khác nhau. Đặc biệt, một số tờ báo còn có cách lôi cuốn sự chú ý của độc giả là trình bày các thông tin này như những tin nhỏ, riêng biệt và được viết mào đầu bởi một tít đề mục như: “kín”, “điều bí mật”, “hành lang”… Biên tập một tin vắn tức là phải tự hỏi: Tôi có thể lược bỏ một cách tối đa mà thông tin của tôi vẫn có thể hiểu được và đúng hay không? Ví dụ 1: Ngày 4/3, các giáo chủ hồng y đã tụ hội về Vatican, tham dự cuộc họp thảo luận về những thách thức tương lai đối với Giáo hội, về quyết định từ chức của Giáo hoàng Benedict XVI và tác động của sự kiện này, các tiêu chí của những ứng viên tiềm năng cho chức giáo hoàng và định ra ngày cụ thể để tiến hành Mật nghị hồng y. Tòa án xét xử tội phạm chiến tranh Khmer Đỏ (ECCC) ở Campuchia ngày 4/3 đã buộc phải dừng hoạt động do cuộc đình công của 20 phiên dịch và biên dịch viên người Campuchia.
Nguyên do là vì những người này đã không nhận được lương theo thỏa thuận từ 3 tháng qua. Ước tính, để có thể hoạt động trở lại, ECCC cần ít nhất 7 triệu USD. 12 Viện Công nghệ thông tin & Truyền thông Giáo trình Tin và viết tin Ngày 5/3, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 12 Trung Quốc chính thức bắt đầu và kéo dài đến ngày 17/3. Hội nghị lần này gồm 16 chương trình nghị sự, chia làm 4 phần chính trong đó quan trọng nhất là nghe báo cáo công tác thẩm tra phương án cải cách bộ máy và thay đổi chức năng của Quốc vụ viện; bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch Quốc hội, Tổng Thư ký, Ủy viên Quốc hội; Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước; Thủ tướng, Phó Thủ tướng, Ủy viên Quốc vụ, Bộ trưởng các Bộ… Ít nhất 45 người thiệt mạng và 150 người khác bị thương trong một vụ nổ bom nhằm vào người Hồi giáo dòng Shiite tại thành phố Karachi của Pakistan hôm 3-3.
Vụ nổ đã tạo ra một cột khói khổng lồ bao phủ một vùng trời ở Karachi và dẫn đến tình trạng mất điện nhiều nơi trong thành phố. Một bé gái ở bang Mississippi (Mỹ), là con một người mẹ bị nhiễm HIV/AIDS đã được chữa khỏi virus HIV. Nếu thành công hoàn toàn, đây sẽ là trường hợp thứ hai trên thế giới được chữa khỏi loại virus gây căn bệnh thế kỷ AIDS. Ngày 13/4 tới, Ai Cập sẽ mở lại phiên xử nhằm vào cựu Tổng thống Hosni Mubarak, cựu Bộ trưởng Nội vụ và các cố vấn dưới thời ông Mubarak với cáo buộc ra lệnh sát hại những người biểu tình.
(Tiền Phong) Ví dụ 2: * Năm du lịch quốc gia đồng bằng sông Hồng - Hải Phòng 2013. Năm du lịch quốc gia 2013 sẽ diễn ra suốt cả năm với chủ đề “Văn minh sông Hồng”. * Xe Spacy bốc cháy sau khi đổ xăng. Trưa 2-11, xe Spacy của anh Lê Hoàng Nhi bốc cháy sau khi đổ xăng lẻ tại một tiệm tạp hóa gần bến xe khách Cà Mau.
* Bắt kẻ bán con gái.