ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRUNG TÂM KHẢO THÍ VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO HƯỚNG DẪN TRIỂN KHAI TỰ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THEO TIÊU CHUẨN AUN-QA Biên soạn: ThS Nguyễn Thị Thanh Nhật ThS Nguyễn Tiến Công ThS Nguyễn Thị Lê Na ThS Đồng Thị Tuyết Hạnh Hiệu đính: TS Nguyễn Quốc Chính ThS Phạm Thị Bích NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2019 i LỜI NÓI ĐẦU Đây là tài liệu Hướng dẫn triển khai tự đánh giá chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn AUN-QA (phiên bản 3), do Trung tâm Khảo thí và Đánh giá Chất lượng Đào tạo, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổng hợp và biên soạn. Tài liệu này được thực hiện dựa trên các văn bản hướng dẫn của Mạng lưới các Trường Đại học ASEAN (AUN) và kinh nghiệm thực tiễn triển công tác tự đánh giá cấp chương trình đào tạo tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Tài liệu gồm ba phần chính: Phần I. Khái niệm về đảm bảo chất lượng, khung đảm bảo chất lượng ASEAN và mô hình đảm bảo chất lượng theo AUN-QA: trình bày các khái niệm về đảm bảo chất lượng trong giáo dục đại học, khung đảm bảo chất lượng ASEAN và các nguyên tắc triển khai tự đánh giá.
Hướng dẫn triển khai tự đánh giá: giới thiệu bộ công cụ Master plan trong triển khai tự đánh giá, hướng dẫn tự đánh giá theo từng tiêu chuẩn, tiêu chí. Hướng dẫn xây dựng hồ sơ minh chứng cốt lõi theo checklist của AUN-QA: gợi ý các thông tin cần cung cấp và hình thức trình bày minh chứng cốt lõi theo yêu cầu của AUN. Hy vọng đây sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích, giúp các đơn vị triển khai tốt hơn công tác tự đánh giá và đánh giá ngoài cấp chương trình đào tạo, hướng đến cải tiến chất lượng liên tục. TRUNG TÂM KT&ĐGCLĐT ii MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU .iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.
KHÁI NIỆM VỀ ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG, KHUNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ASEAN VÀ MÔ HÌNH ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG THEO AUN-QA. Khái niệm đảm bảo chất lượng trong giáo dục đại học. Khung đảm bảo chất lượng ASEAN. Mô hình ĐBCL theo AUN-QA.
Nguyên tắc triển khai tự đánh giá. HƯỚNG DẪN TRIỂN KHAI TỰ ĐÁNH GIÁ. Giới thiệu Bộ công cụ Master plan để triển khai tự đánh giá. Những lưu ý về hệ thống minh chứng.
Các yêu cầu cơ bản khi xây dựng báo cáo tự đánh giá. Làm thế nào để viết báo cáo tự đánh giá tốt. Hướng dẫn tự đánh giá theo từng tiêu chuẩn, tiêu chí. KẾT QUẢ HỌC TẬP MONG ĐỢI.
MÔ TẢ CHƯƠNG TRÌNH. CẤU TRÚC VÀ NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH. PHƯƠNG THỨC DẠY VÀ HỌC. KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ SINH VIÊN.
CHẤT LƯỢNG GIẢNG VIÊN. CHẤT LƯỢNG NHÂN VIÊN HỖ TRỢ. CHẤT LƯỢNG SINH VIÊN VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ SINH VIÊN. CƠ SỞ HẠ TẦNG VÀ TRANG THIẾT BỊ.
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG. HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG HỒ SƠ MINH CHỨNG CỐT LÕI THEO CHECKLIST CỦA AUN-QA. Giới thiệu chung. Hướng dẫn xây dựng hồ sơ minh chứng cốt lõi theo Checklist của AUN-QA.
131 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 141 iv DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Diễn giải nội dung Mạng lưới các trường đại học ASEAN (ASEAN AUN University Network) Mạng lưới chuyên trách về đảm bảo chất lượng giáo dục AUN-QA đại học của AUN (ASEAN University Network - Quality Assurance) CSGD Cơ sở giáo dục CNTT Công nghệ thông tin CTĐT Chương trình đào tạo CSVC Cơ sở vật chất ĐBCL Đảm bảo chất lượng Kết quả học tập mong đợi (Expected Learning ELO Outcomes) FTE Tương đương toàn thời gian (Full-time equivalent) GDĐH Giáo dục đại học GDĐT Giáo dục đào tạo GV Giảng viên NCKH Nghiên cứu khoa học Lập kế hoạch - Triển khai - Rà soát - Cải tiến PDCA (Plan – Do – Check- Act) SV Sinh viên TĐG Tự đánh giá v PHẦN I KHÁI NIỆM VỀ ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG, KHUNG ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG ASEAN VÀ MÔ HÌNH ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG THEO AUN-QA 1. Khái niệm đảm bảo chất lượng trong giáo dục đại học Báo cáo khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của UNESCO định nghĩa đảm bảo chất lượng (ĐBCL) trong giáo dục đại học (GDĐH) là “các quy trình quản lý và đánh giá một cách có hệ thống nhằm giám sát hoạt động của các trường/tổ chức GDĐH, ĐBCL của đầu ra và cải tiến chất lượng” (UNESCO, 2003). Theo định nghĩa của tổ chức SEAMEO, ĐBCL giáo dục là những quan điểm, chủ trương, chính sách, mục tiêu, hành động, công cụ, quy trình và thủ tục mà thông qua sự hiện diện và sử dụng chúng có thể đảm bảo rằng sứ mạng và mục tiêu giáo dục đang được thực hiện, các chuẩn mực đang được duy trì và nâng cao.
1 Hệ thống ĐBCL GDĐH bao gồm các hợp phần: - ĐBCL bên trong: “tổng thể các hệ thống, nguồn lực và thông tin được sử dụng để thiết lập, duy trì và cải tiến chất lượng cũng như các tiêu chuẩn liên quan đến hoạt động giảng dạy, học tập, nghiên cứu và phục vụ cộng đồng. Các cơ chế giám sát trong hệ thống ĐBCL bên trong được vận hành nhằm duy trì và nâng cao chất lượng GDĐH” (AUN-QA, 2015, tr. - ĐBCL bên ngoài: hoạt động do tổ chức bên ngoài cơ sở giáo dục (CSGD) triển khai. Tổ chức này thực hiện đánh giá hoạt động của CSGD/chương trình đào tạo (CTĐT) để xác định CSGD/CTĐT có đáp ứng các tiêu chuẩn đã thống nhất hay xác định từ trước hay không (Sanyal, B.
Hệ thống ĐBCL GDĐH có thể được khái quát qua mô hình sau: Hình 1. Hệ thống ĐBCL GDĐH (Nguồn: Johnson Ong Chee Bin) 2 Theo mô hình trên, ĐBCL bên trong bao gồm hoạt động giám sát, tự đánh giá và cải thiện chất lượng, trong khi đó các hình thức của ĐBCL bên ngoài bao gồm việc thực hiện đối sánh, kiểm toán, đánh giá - kiểm định. Mặc dù có sự khác biệt trong hoạt động song cả ĐBCL bên trong và ĐBCL bên ngoài đều cùng hướng đến một mục tiêu chung là cải tiến liên tục và nâng cao chất lượng. Nền tảng để triển khai các hoạt động này là sự lãnh đạo hiệu quả và văn hóa chất lượng bền vững.
Khung đảm bảo chất lượng ASEAN Khung ĐBCL xây dựng cho khu vực ASEAN được ban hành năm 2016 với tên gọi Khung ĐBCL ASEAN, phục vụ cho các mục tiêu: 1. Là cơ sở để các tổ chức ĐBCL và cơ sở giáo dục đại học ở các quốc gia trong khối ASEAN tham khảo nhằm cải tiến hoạt động và tương thích với các cơ sở và hệ thống giáo dục đại học khác trong khu vực. Tăng cường sự tương thích trong ĐBCL giữa các quốc gia trong khu vực, qua đó thúc đẩy hoạt động công nhận bằng cấp lẫn nhau, hỗ trợ sự lưu động của người học, người lao động và chuyên gia giữa các quốc gia trong khu vực và với quốc tế. Thúc đẩy sự hài hòa giữa các hệ thống giáo dục đại học trong khu vực nhưng vẫn tôn trọng những khác biệt giữa các quốc gia.
Pijano, 2014) Khung ĐBCL ASEAN bao gồm bốn bộ nguyên tắc liên quan chặt chẽ với nhau: 1. Nguyên tắc áp dụng cho các cơ quan ĐBCL bên ngoài. Nguyên tắc áp dụng cho hoạt động ĐBCL bên ngoài – Tiêu chuẩn và Quy trình. Nguyên tắc áp dụng cho hoạt động ĐBCL bên trong.
Nguyên tắc áp dụng cho Khung trình độ quốc gia. Trong đó, bộ nguyên tắc áp dụng cho hoạt động ĐBCL bên trong bao gồm 10 nguyên tắc sau: 1. Chất lượng là trách nhiệm của cơ sở giáo dục. ĐBCL giúp duy trì sự cân bằng giữa quyền tự chủ của cơ sở giáo dục và trách nhiệm giải trình với xã hội.
ĐBCL là hoạt động cần có sự tham gia và hợp tác của tất cả các bên liên quan như: giảng viên, người học và các bên liên quan khác. Văn hóa chất lượng là nền tảng cho tất cả các hoạt động của nhà trường, bao gồm dạy và học, nghiên cứu khoa học, phục vụ cộng đồng và quản lý. Có hệ thống ĐBCL bên trong với cấu trúc hợp lý, vận hành hiệu quả, xác định rõ trách nhiệm của các bộ phận. Hệ thống ĐBCL được lãnh đạo cơ sở giáo dục ủng hộ, quan tâm chỉ đạo để đảm bảo việc triển khai hệ thống được hiệu quả và bền vững.
Cần cung cấp đầy đủ nguồn lực để xây dựng và duy trì hệ thống ĐBCL hoạt động hiệu quả bên trong trường. Nhà trường cần có cơ chế, quy trình chính thức để xét duyệt, rà soát và theo dõi chất lượng các chương trình và văn bằng của đơn vị. Chất lượng được thường xuyên giám sát và rà soát ở tất cả các cấp để cải tiến liên tục. Cần cung cấp cho xã hội thông tin cập nhật, có liên quan đến nhà trường, các chương trình đào 5 tạo, thành tích đạt được và những quy trình ĐBCL.
Mô hình đảm bảo chất lượng theo AUN-QA Mạng các trường Đại học ASEAN (ASEAN University Network, AUN) là tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận, được thành lập năm 1995. Đến năm 1998, tổ chức này sáng lập Mạng lưới AUN-QA với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục đại học, thúc đẩy hoạt động cải tiến liên tục tại các cơ sở giáo dục đại học trong khu vực ASEAN và đẩy mạnh sự công nhận quốc tế đối với giáo dục đại học của khu vực. Mô hình ĐBCL theo AUN-QA được xây dựng năm 2006, bao gồm ba cấp độ: (1) Cấp chiến lược; (2) Cấp hệ thống; (3) Cấp triển khai. Mô hình ĐBCL giáo dục đại học theo AUN-QA Các mô hình ĐBCL tương ứng với từng cấp độ trên cũng đã được xây dựng và cải tiến, bao gồm: - Cấp chiến lược: mô hình ĐBCL cấp cơ sở giáo dục theo AUN-QA (ban hành năm 2006, điều chỉnh năm 2016).
- Cấp hệ thống: mô hình ĐBCL hệ thống ĐBCL bên trong (ban hành năm 2006). - Cấp triển khai: mô hình ĐBCL cấp chương trình (ban hành năm 2006, điều chỉnh lần 1 năm 2011, điều chỉnh lần 2 năm 2015). Mô hình ĐBCL cấp CSGD theo AUN-QA (phiên bản 2. Mô hình ĐBCL bên trong theo AUN-QA 9 Hình 5.
Mô hình ĐBCL cấp CTĐT theo AUN-QA (phiên bản 3.0 của mô hình ĐBCL cấp CTĐT theo AUN- QA bao gồm 11 tiêu chuẩn: 1. Kết quả học tập mong đợi 2. Mô tả CTĐT 3. Cấu trúc và nội dung CTĐT 4.
Phương thức dạy và học 5. Kiểm tra, đánh giá SV 6. Chất lượng GV 7. Chất lượng đội ngũ cán bộ hỗ trợ 8.
Chất lượng SV và các hoạt động hỗ trợ SV 9. Cơ sở hạ tầng và trang thiết bị 10. Nâng cao chất lượng 11.
