Chương 1. KHÁI QUÁT VE THỦ TỤC DAU TƯ RA NƯỚC NGOÀI VA PHÁP LUAT VE THỦ TỤC DAU TƯ RA NƯỚC NGOÀI 1. Khái quát về thủ tục đầu tư ra nước ngoài 1. Khái tiệm, đặc điểm của hoạt động đầu tr ra uước ugodi Với xu thé hộ: nhập kinh tế thé giới, hoạt đông dau tư kinh doanh nói chung và đầu tu ra nước ngoài nói riêng trở thành hoạt động được uu tiên hàng đầu của moi nên kinh tê, ngày càng được thúc day mở rồng và có vị trí quan trong Ở góc đô ngôn ngữ, từ điện Tiếng Việt đính nghia về đầu tư như sau: “Dau hela việc sử đưng những nguồn lực ở hiện tại nhằm muc dich đem lại những loi ich về kinh tế - xd hội lớn hơn trong tương lat, là việc bỏ nhân lực, vất lực, tài lực,.
trên cơ sở tinh toán hiệu quả và nhằm đạt được hiệu quả kinh tế, xã hội tốt nhất”? Từ đó có thé hiểu, đầu tư là sử dụng các nguồn lực dé thực hiên hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm. mục dich sinh lợi. Ở góc đô pháp lý, khoản$ Điều 3 Luật Đầu tư năm 2020 quy đính về khối niém đầu tư như sau: “Dau hr kinh doanh là việc nhà đầu tư bỏ vốn để thực hiện hoạt động kinh doanh ” Dua trên khái mém về đầu tư, có thé hiểu, đầu tư ra nước ngoài là hoạt động ngoài. Ở Việt Nam, định ngifa về hoạt động dau tư ra nước ngoài được ghi nhân lân dau tiên tại Nghị định của Chính phi s6 22/1999/NĐ-CP ngày 14/04/1999 quy định về đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam.
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 1 Nghị định số 22/1999/NĐ-CP: “Dau Rrra nước ngoài của doanh nghiệp Diệt Nam là việc doanh nghiệp Liệt Nam đưa vốn bằng tiền tài sản khác ra nước ngoài dé dau tư trực tiếp ở nước ngoài theo quy đình của Nghị đình này”. Đến Luật Dau tư năm 2005, tại Khoản 1 Điêu 3 có định nghĩa: “Dau hzra nước ngoài là việc nhà đầu hư đưa vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác từ Liệt Nam ra nước ngoài dé tiễn hành hoạt đồng dau tư”. Đền luật Đầu tư năm 2020 khái niém hoạt đông dau tư ra nước ngoài cũng được ghi nhận, theo đó “Hoạt đồng dau tư ra nước ngoài là việc nhà đâu tự chuyễn vốn đâu tư từ Liệt Nam ra nước ngoài, sử ding lợi nhudn thu được từ nguồn vốn đâu tự nà) để thực hiện hoạt động đầu tự kinh doanh Ở nước ngod. „ * Viện ngôn ngĩthọc (2003), Từ điển Tổng Việt, Nob.
Di Nẵng tr301 Ì Khoản 13 Điều 3 Luật Đầu tư năm 2020 Co thể thay, trong Luật Dau tư năm 2020 khái niém về dau tư ra nước ngoài có hai điểm tiên bộ: Mét là thé hiện cách thức nhà đầu tư đưa von dé đầu tư ra nước ngoài, nha đầu tư có thé sử dụng vốn đầu tư được chuyển từ Việt Nam ra nước ngoài hoặc chính lợi nhuận thu được từ nguén vén đầu tư này ở nước ngoài dé thực hién hoạt đông đầu tư kinh doanh ở nước ngoài. Quy đính này có ý ngiữa thé hiện sự tôn trong quyên tự do kinh doanh, trong do có quyền tự do định đoạt lợi nhuận thu được từ hoạt động đầu tư ở nước ngoài của các nhà đầu tư Việt Nam, qua đó nang cao hiệu quả sử dụng vên dau tư và hiệu quả của du án đầu tư. Hai là xác đính rõ mục đích thực hiện hoạt động đầu tư ở nước ngoài của nhà đầu tư là mục đích kinh doanh tim kiếm lợi nhuận Việc quy định cụ. thể về mục đích đầu tư ra trước ngoài giúp các nhà làm luật xây dựng và hoàn thiên các chính sách, pháp luật phù hợp nhằm bão dam tôi đa quyên, lợi ích kinh tê hop pháp của các nhà đầu tu, trên cơ sở hài hòa với lợi ích chưng của toàn bộ niên kinh tê trong nước Dau tư ra nước ngoài là một hình thức đầu tư quốc tế, đó là quá trình nha dau tư dịch chuyển dong vên từ quốc gia nay sang quốc gia khác, thực luận hoạt động đầu tư từ đó thu về những nguôn lợi nhuan hoặc đạt được mục tiêu kinh té - xã hội khác.
Dau tư ra nước ngoài có thé được thực hiện bởi Chính: phủ, các tổ chức phí Chính phủ hay các nhà đầu tư (tổ chức hoặc cá nhân) với nhiều hinh thức. Dau tư ra nước ngoài nói chung có một số đặc điểm tiêu biểu sau: Thứ nhất. về chủ thé của hoạt động đầu tư ra nước ngoài là nhà đầu tư Khoản 18 Điều 3 Luật Đâu tư năm 2020 định nghĩa nhà dau tư là tổ chức, cá nhên thực tiện hoạt động dau tư kinh doanh, gồm nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài và tô chức kinh tê có vên đầu tư nước ngoài. Trên cơ sở quy định của Luật Đâu tư, Nghị định số 31/2021/NĐ-CP quy định cụ thể về nha đầu tư thực hiện hoạt đông đầu tư ra nước ngoài bao gồm: Doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo quy đính của Luật Doanh nghiép và Luật Đâu tư, Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thành.
lập và hoạt động theo quy định của Luật Hợp tác xã, Tổ chức tín dụng thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tin dụng, Hô kinh doanh đăng ky theo quy đính của pháp luật Việt Nam; Cá nhân mang quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp quy đánh tại khoản2 Điêu 17 của Luật Doanh nghiệp, Các tổ chức khác thực hiện dau tư kinh doanh theo quy đính của pháp luật Việt Nam. Hiện nay, hoạt đông đầu tư ra nước ngoài của nhà đầu tư Việt Nam ngày cảng phong phú, đa dang về chủ thé và hinh thức, nhiéu doanh nghiệp, tập đoàn có nguôn von đăng ky đầu tư ra nước ngoài lớn như. Tập đoàn Công nghiệp Viễn thông Quân đội (Viettel), Tap đoàn Dau khi Việt Nam, một số ngân hàng như Vietinbank, BIDV, Vietcombank. Trong khi đó, phạm vi chủ thể thực hiện hoạt động dau tư gián tiếp ra nước ngoài có phân hep hơn Cụ thể, theo Điều 5 và Điêu7 Nghị định số 135/2015/NĐ- CP, chỉ có tổ chức tự doanh, tổ chức nhận ủy thác được dau tư gián tiếp ở nước ngoài.
Ngoài ra nha đầu tư là cả nhén có quốc tịch Việt Nam cũng được thực hiên đầu tu gián tiếp ra nước ngoài, tuy nhiên chủ thé này chỉ được đầu tư đưới hình thức tham gia chương trình thưởng cô phiéu phát hành ở nước ngoài. Thứ hai, về hình thứcđầu tu, bao gom đầu tư trực tiếp ra nước ngoài vàđầu tư giần tiếp ra nước ngoài. Dau tư trực tiếp ra nước ngoài là hình thức đầu tư quốc tế ma nha đầu tư chuyển vốn, tai sản hợp pháp khác từ Việt Nam vao các nước tiệp nhận dau tư dé tiên hành các du án đầu tư và trực tiệp tham gia quản lý hoat động dau tư tại đó Nha dau tư có toàn quyên quyết đính dau tư và tự chịu trách nhiệm về việc đầu tư của mình Hoạt đông đầu tư trực tiếp ra nude ngoài có thé được thực hiện đưới mét số hình thức như: @) Thành lập tổ chức kinh tê theo quy định của phép luật nước tiếp nhân dau tư, (ii) Đâu tư theo hình thức hợp đồng ở nước ngoài; (iii) Góp von, mua cô phên, mua phân vén góp của tô chức kinh tê ở nước ngoài để tham gia quản lý tổ chức kinh tế đó! Đâu tư gián tiếp ra nước ngoài là hình thức đầu tư ra nước ngoài mà các nhà đầu tu thông qua thị trường tài chính mua cô phân hoặc chứng khoán của các công ty của nước tiếp nhân đầu tư nhằm thu lợi nhuận dưới hình thức cô tức hoặc thu nhập chứng khoán ma không tham gia điều hành trực tiép đối với đối tương ma họ bé vén ra đầu tư” Cothé thay, hai hình thức đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiệp ra nước ngoài điểm. khác nhau cơ bên ở quyên quản lý của nhà dau tư đối với dự án đầu tư ở nước ngoài.
Thứ ba, về mục đích, mục đích chính của hoạt động đầu tư ra nước ngoài là tim kiêm lợi nhuận Ngoài ra, các doanh nghiép Viét Nam dau tư za nước ngoài con nham Ý Điểm & b¿ khoăn 1 Điều 52 Luật Đầu trnšm 2020 * Th§. Đoàn Trưng Eiền (chủ biển), Giáo minh Tuất Đẩu te Nobo Giáo đục , Hà Nội, 2009,,t.143 9 khai thác, mỡ rộng thị trường kinh doanh, tim kiêm những cơ hôi dau tư tốt hơn lam tăng doanh thu va lợi nhuận cho doanh nghiép, dem sản phẩm của doanh nghiệp tiếp cận với thi trường thé giới, tân dụng nguôn nhân công giá ré và tải nguyên phuc vụ sẵn xuất tại chỗ đổi đào,. Bên cạnh đó, lam tăng kim ngạch xuất khẩu. hang hóa của Việt Nam, nâng cao năng lực quản ly và bỗ sung nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, đối với hoạt động đầu tư ra nước ngoài của Chính phủ một số quốc gia, hoạt động nay còn liên quan đến các mục tiêu quan lý vi mô và lợi ích cho quốc ga dân tộc. Có thé kế đến như việc Chính phủ các nước phát triển đầu tư ra nước ngoài dưới hình thức Hỗ trợ Phát triển Chính thức (ODA), đây là viện trợ không hoàn lại hoặc hoàn lại hoặc cho vay lãi suat thấp đối với các nước có nên kinh tê kém phát triển hơn Đổi lại các quốc gia cho vay có thể mở rộng thi trường, mở rộng môi quan hệ hợp tác, theo đuôi mục tiêu chính trị, an ninh quốc phòng. về nguôn vén đầu tư ra nước ngoài, bản chat hoạt đông đầu tư ra nước ngoài là sự dich chuyên vên trên phạm vi quốc tế, nhà đầu tư có trách nhiém gop hoặc huy động các nguồn vén để thực hiện hoat đông đầu tư ở nước ngoài. V iệc vay von, chuyên vón dau tư phải tuân thủ điều kiện và thủ tục theo quy dinh của pháp luật Sự khác biệt giữa hai hoạt đông dau tư trực tiếp với đầu tư gián tiép ra nước ngoài cũng ảnh hưởng tới sự khác biệt về nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài.
Nguồn yên đầu tư theo hình thức trực tiếp có thé là von bang tiên, máy móc, sở hữu công nghiép và tai sản khác.