ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIÁO TRÌNH QUẢN LÝ, SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG TIẾT KIỆM AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ (Ban hành kèm theo Quyết định số 48/QĐ-TCNCC ngày 04/10/2021 của Hiệu trưởng trường Trung cấp nghề Củ Chi) Ban biên soạn Giáo trình Th.s Lê Văn Tùng, Trường TCN Củ Chi, Chủ biên KS. Lê Thành Trí, Trường TCN Củ Chi KS. Lê Minh Nhẩn, Trường TCN Củ Chi Chuyên gia tham gia góp ý hoàn thiện Giáo trình Th.s Nguyễn Đoan Thùy Như Hồng Ngọc, Trường TCN Củ Chi Th.s Nguyễn Trọng Diên, Trường THPT Quang Trung Th.s Triệu Văn Trung KS. Trần Ngọc Phiên, Trường TCN Củ Chi Th.s Võ Thành Nhơn, Trường TCN Củ Chi KS.
Nguyễn Công Tạo, Trường TCN Củ Chi Việc áp dụng Giáo trình này để sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các chương trình đào tạo phải được sự chấp thuận bằng văn bản của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Thành phố Hồ Chí Minh. Thành phố Hồ Chí Minh, Năm 2021 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU .1 DANH MỤC HÌNH ẢNH .2 DANH MỤC BẢNG .5 BÀI 1: AN TOÀN TIẾT KIỆM VÀ GIẢI PHÁP SỬ DỤNG ĐIỆN NĂNG .7 HIỆU QUẢ TẠI XƯỞNG THỰC HÀNH. Tiết kiệm điện năng cho các thiết bị điện tại xưởng thực hành .1 Các thiết bị tiết kiệm điện .1 Đèn chiếu sáng .3 Các thiết bị nghe nhìn .5 Bình đun nước .2 Sử dụng điện năng tiết kiệm và hiệu quả tại xưởng điện.1 Sử dụng các thiết bị điện có dán nhãn năng lượng .2 Sử dụng đèn chiếu sáng .3 Sử dụng và bảo dưỡng quạt .4 Sử dụng các thiết bị điện tử nghe nhìn .5 Sử dụng và bảo dưỡng máy điều hòa nhiệt độ.6 Sử dụng nồi cơm điện .7 Sử dụng bình đun nước .8 Sử dụng bàn là. An toàn điện tại xưởng thực hành .1 Các sự cố cơ bản về điện tại xưởng thực hành .1 Các sự cố về điện do thiết bị điện gây ra .2 Các sự cố về điện khi thực hành .2 Các biện pháp phòng tránh sự cố về tai nạn điện tại xưởng thực hành .1 Các nguyên nhân gây ra sự cố về điện.2 Các biện pháp phòng tránh sự cố về tai nạn điện tại xưởng thực hành.
Ảnh hưởng và các giải pháp tiết kiệm điện năng .1 Ảnh hưởng từ việc sử dụng điện năng chưa tiết kiệm, hiệu quả .2 Giải pháp tiết kiệm điện năng .3 Các chế tài ở nước ta hiện nay .28 CÂU HỎI ÔN TẬP. QUẢN LÝ CÔNG CỤ, DỤNG CỤ VÀ XỬ LÝ PHẾ PHẨM THỰC HÀNH TẠI XƯỞNG ĐIỆN. Quản lý các dụng cụ và nguyên vật liệu thực hành .1 Ký hiệu các dụng cụ và thiết bị thực hành:.2 Quản lý hiệu quả các thiết bị thực hành. Xử lý sản phẩm sau khi thực hành .1 Đánh giá về sản phẩm sau khi thực hành .2 Lưu trữ và hoàn trả thiết bị thực hành.
Phân loại và xử lý phế phẩm sau khi thực hành .1 Phế phẩm nguy hại .1 Pin và ắc quy .2 Đèn huỳnh quang .2 Chất thải sinh hoạt.1 Phế phẩm vô cơ .2 Phế phẩm hữu cơ.3 Một số chất thải thường gặp .4 Tác động của chất thải đến môi trường .2 Chất thải nhựa .3 Hộp xốp đựng đồ ăn. Phân loại chất thải theo nguyên tắc 3R .49 CÂU HỎI ÔN TẬP. NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO. Năng lượng tái tạo .1 Tổng quan về năng lượng tái tạo .1 Định nghĩa về năng lượng tái tạo .2 Các loại về năng lượng .2 Tầm quan trọng của năng lượng tái tạo.
Năng lượng mặt trời .1 Tổng quan về năng lượng mặt trời .2 Những lợi ích khi sử dụng năng lượng mặt trời .2 Sơ đồ hệ thống điện mặt trời .3 Các thành phần của hệ thống điện mặt trời.1 Pin mặt trời.2 Bộ điều khiển .4 Bộ chuyển đổi công suất DC-AC .4 Nguyên tắc hoạt động .5 Cách sử dụng hệ năng lượng mặt trời .7 Ứng dụng pin năng lượng mặt trời. Năng lượng gió .2 Các ứng dụng của năng lượng gió .3 Ưu, nhược điểm của năng lượng gió .4 Hệ thống năng lượng gió .1 Hệ thống phát điện gió .2 Nguyên lý làm việc .66 CÂU HỎI ÔN TẬP .66 TÀI LIỆU THAM KHẢO.67 LỜI GIỚI THIỆU Tài liệu hướng dẫn “Quản lý, sử dụng năng lượng tiết kiệm an toàn và hiệu quả” được biên soạn nhằm cung cấp thêm tư liệu cho học sinh và giáo viên trong việc đào tạo và giải quyết trong việc cải thiện sử dụng, tiết kiệm và xử lý sản phảm, phế phẩm cũng như bảo quản công cụ dụng cụ, nguyên vật liệu thực hành tại xưởng nhằm góp phần trong việc bảo vệ môi trường trong nhà trường và xã hội ngày càng xanh hóa. Tài liệu được biên soạn dựa trên phương pháp dạy và học qua trải nghiệm bài tập dự án. Đặc biệt, hướng dẫn được xây dựng cho bản thân một tác phong và ý thức hơn trong bảo vệ môi trường xanh trong giáo dục nhằm gửi gắm thông điệp và thúc đẩy hành động từ các “xanh hóa” hướng tới xây dựng một cuộc sống an toàn bền vững thân thiện với môi trường.
Khi biên soạn, nhóm giáo viên khoa Kỹ Thuật Điện đã dựa trên kinh nghiệm giảng dạy, tham khảo đồng nghiệp và tham khảo ở nhiều giáo trình hiện có để phù hợp với nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế. Nội dung của môn học gồm có 3 bài: Bài 1: An toàn tiết kiệm và giải pháp sử dụng điện năng hiệu quả tại xưởng thực hành Bài 2: Quản lý công cụ, dụng cụ và xử lý phế phẩm thực hành tại xưởng điện. Năng lượng tái tạo Giáo trình cũng là tài liệu giảng dạy và tham khảo tốt cho các ngành thuộc lĩnh vực điện dân dụng, điện công nghiệp, điện tử, cơ điện tử, cơ khí. Nhóm biên soạn cảm ơn tác giả các nguồn tài liệu tham khảo bản quyền.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết. Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của đọc giả, để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. 1 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1.com/tin-tuc-cong-nghe/thiet-bi-so/5600den- led-moi-cua-philips-tiet-kiem-dien-giong-bong-den-soi-dot.net/bai-viet/cach-bao-quan-bong- dencompact_2096.vn/san-pham/bong-den-led-tron-18w/ Hình 1.4 Bài giảng tập huấn hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm - tổng công ty điện lực miền nam công ty điện lực vĩnh long Hình 1.5 Bài giảng tập huấn hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm - tổng công ty điện lực miền nam công ty điện lực vĩnh long Hình 1.6 Bài giảng tập huấn hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm - tổng công ty điện lực miền nam công ty điện lực vĩnh long Hình 1.7 Bài giảng tập huấn hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm - tổng công ty điện lực miền nam công ty điện lực vĩnh long Hình 1.8 Cẩm nang tiết kiệm điện trong gia đình - Văn phòng Tiết kiệm năng lượng -Tổng cục năng lượng - Bộ Công Thương Hình 1.9 Cẩm nang tiết kiệm điện trong gia đình - Văn phòng Tiết kiệm năng lượng -Tổng cục năng lượng - Bộ Công Thương Hình 1.10 Bài giảng tập huấn hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm - tổng công ty điện lực miền nam công ty điện lực vĩnh long Hình 1.com/an-toan-dien-nhung-nguyen-nhan-gay-ra-su- cochay-no-do-dien/ Hình 1.com/an-toan-dien-nhung-nguyen-nhan-gay-ra-su- cochay-no-do-dien/ Hình 1.vn/may-tinh/them-nhieu-truong-hop-chay-card- vicrimson-driver-amd-thua-nhan-su-co- vn/y-te/so-cuu-khi-bi-dien- giatvbctm79184-328499.vn/dich-vu- congich/uc/evn/newid/d978be65-85c7-4d74- beefa84400fe2a8e/ReqId/b1e32c4e Hình 1.vn/so-cuu-dien-giat-dieu-it-nguoi- biet81410.vn/nguyen-nhan-trieu-chung-va-cach- phongtranh-dien-giat/ Hình 1.org/san-pham/acctools-but-thu-dien-fujiya-fkd- 01s139574855-p7703598823.org/category/chia-se/thiet-bi-dien/ Hình 1.vn/tin-tuc/sua-chua-dien-tu-ngat-chay- caudao.tv/doi-song/9-thoi-quen-co-the-gay-chay-nha- bannhat-dinh-phai-tranh.com/Tin-tuc/Day-Cap-Dien-Cadivi-GiaiPhap- Toi-Uu-Chong-Chay-No.vn/hoakhanh/pages/2018-8-14/Cac- bienphap-de-phong-tai-nan-dien-va-hoa-hoan-kh0hxxssvg0pgm.các loại dây dẫn điện trong sản xuất (trích nguồn internet) Hình 2.2 Hãy bảo vệ môi trường và sử dụng nguyện vật liệu hiệu quả (trích nguồn internet) Hình 2.3 Sắp xếp các vị trí chổ ngồi và các thiết bị thực hành theo hướng khoa học (nguồn trích: Tư liệu cải tiến sản xuất trong công nghiệp ) Hình 2.4 Hãy sắp xếp các thiết bị thực hành ngăn nắp (nguồn trích: Tư liệu cải tiến sản xuất trong công nghiệp ) Hình 2.7 Đánh giá về sản phẩm sau khi thực hành (nguồn trích: giáo trình điện cơ bản) Hình 2.8 Đồ dùng dạy học (nguồn trích: giáo trình điện cơ bản Ban hành kèm theo của Trường TCN Củ Chi) Hình 2.9 Thực hành tại xưỡng điện (nguồn trích: tại xưởng thực hành trường TCN Củ Chi) Hình 2.10 Vệ sinh và hoàn trả thiết bị thực hành (nguồn trích: Tư liệu cải tiến sản xuất trong công nghiệp ) Hình 2.11 Các dụng cụ sắp xếp gọn gàng (nguồn trích: Tư liệu cải tiến sản xuất trong công nghiệp ) Hình 2.vn/search?tbm=isch&q=Các%20phế%20phẩm%20nguy %20hại#imgrc=xe5sNvwkf2IrnM: Hình 2.com/2015/06/23/cau-truc-va- hoatdong-hoa-hoc-trong-vien-pin/ Hình 2.com/2015/08/tong-quan-ve- kythuat-ac-quy-chuyen.vn/tu-dien-cac-ung-dung-cua-tu-dien-id16-html/ Hình 2.com/tac-hai-khung-khiep-cua-muc-in-nguoi-dungcon- tho-o/c/22359239.17 Phân loại rác hữu cơ (trích nguồn: internet) Hình 2.18 Phân loại rác thải (trích nguồn: internet) Hình 2.19 Sử dụng năng lượng tái tạo, bảo vệ môi trường (nguồn trích: www.20- Nguồn:https://www.hình+ảnh+về+hộp+xốp+đựng+th 2.vn/nhat-ban-su-dung-rac-thai-nhua- 2.20 tubien-lam-chai-dung-nuoc-rua-post31680.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/san-pham/bo-kit-day-hoc-ve-dien-nang-luongmat- troi-solarv-100wp/ Hình 3.vn/tin-tuc/pho-bien-kien- thuc/t15465/nang-luong-mat-troi-va-hang-loat-ung-dung-trong- doisong.vn/chuyen-muc/ung-dung-nang-luong-mat-troi/ Hình 3.vn/chuyen-muc/ung-dung-nang-luong-mat-troi/ Hình 3.vn/c3/vi-VN/news-l/Nang-luong-gio- 6164 Hình 3.vn/c3/vi-VN/news-l/Nang-luong-gio- 6164 Hình 3.vn/c3/vi-VN/news-l/Nang-luong-gio- 6164 Hình 3.vn/c3/vi-VN/news-l/Nang-luong-gio- 6164 4 DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Công suất và tuổi thọ của các loại đèn.2: Công suất và đặc điểm của các loại quạt.3: Đặc điểm và mức tiêu thụ của các loại TV.4: Khoảng cách từ vị trí ngồi xem so với kích thước màn hình TV.5: Diện tích phòng tương ứng với công suất máy lạnh.6: Số người sử dụng tương ứng với dung tích và công suất nồi cơm điện.7: Đặc điểm của các loại bình đun nước.8: Nhiệt độ cài đặt máy điều hòa nhiệt độ tương ứng với nhiệt độ môi trường.1: Ký hiệu các dụng cụ và thiết điện.2: Phân hạn sắp xếp các thiết bị.3: Phân loại các nhóm chất thải.1: Ưu và nhược điểm của năng lương gió 5 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT - CFLs: Đèn huỳnh quang compact - LEDs: Đèn phát sáng diot - Đèn Led T5 và T8 là loại đèn tuýp Led, trong đó chữ “T” trong tên của chúng chính là “tuýp” hay tên tiếng anh của chúng là “tube” còn 5 hay 8 là con số đường kính của đèn. - LED: Light Emitting Diode, điốt phát quang ) - LCD: Liquid Crystal Display, màn hình tinh thể lỏng - Đơn vị BTU: British thermal unit, đơn vị nhiệt - CB: Circuit Breaker, CB là thiết bị có chức năng được dùng để đóng ngắt nuồn điện - NĐ-CP: Nghị định -Chính phủ - TKNL: Tiết kiệm năng lượng - TPE: Thermoplastic Elastomer, nhựa đàn hồi nhiệt dẻo - PP: Polypropylene, nhựa có tính bền nhiệt cao nhất - AC: Alternating Current, dòng điện xđiện xoay chiều - DC: Direct Current, dòng điện một chiều - NLMT: Năng lượng mặt trời - Sin PWM: Sine Pulse Width Modulation, điều chế độ rộng xung sin 6 BÀI 1: AN TOÀN TIẾT KIỆM VÀ GIẢI PHÁP SỬ DỤNG ĐIỆN NĂNG HIỆU QUẢ TẠI XƯỞNG THỰC HÀNH Giới thiệu: Các nguồn năng lượng trên thế giới hiện nay chủ yếu được khai thác từ năng lượng truyền thống (năng lượng hoá thạch như dầu mỏ, than đá, khí đốt.) sẽ cạn kiệt trong một tương lai không xa.