CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PLC I. GIỚI THIỆU: Bộ ñiều khiển lập trình PLC (Programmable Logic Controller) ñược sáng tạo từ những ý tưởng ban ñầu của một nhóm kỹ sư thuộc hãng General Motor vào năm 1968. Trong những năm gần ñây, bộ ñiều khiển lập trình ñược sử dụng ngày càng rộng rãi trong công nghiệp của nước ta như là 1 giải pháp lý tưởng cho việc tự ñộng hóa các quá trình sản xuất. Cùng với sự phát triển công nghệ máy tính ñến hiện nay, bộ ñiều khiển lập trình ñạt ñược những ưu thế cơ bản trong ứng dụng ñiều khiển công nghiệp.
Như vậy, PLC là 1 máy tính thu nhỏ nhưng với các tiêu chuẩn công nghiệp cao và khả năng lập trình logic mạnh. PLC là ñầu não quan trọng và linh hoạt trong ñiều khiển tự ñộng hóa. QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA KỸ THUẬT ĐIỀU KHIỂN: 1. Hệ thống ñiều khiển là gì? Hệ thống ñiều khiển là tập hợp các thiết bị và dụng cụ ñiện tử.
Nó dùng ñể vận hành một quá trình một cách ổn ñịnh, chính xác và thông suốt.s Phạm Phú Thọ Trang 5/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử 2. Hệ thống ñiều khiển dùng rơle ñiện: Sự bắt ñầu về cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật ñặc biệt vào những năm 60 và 70, những máy móc tự ñộng ñược ñiều khiển bằng những rơle ñiện từ như các bộ ñịnh thời, tiếp ñiểm, bộ ñếm, relay ñiện từ. Những thiết bị này ñược liên kết với nhau ñể trở thành một hệ thống hoàn chỉnh bằng vô số các dây ñiện bố trí chằng chịt bên trong panel ñiện ( tủ ñiều khiển). Như vậy, với 1 hệ thống có nhiều trạm làm việc và nhiều tín hiệu vào/ra thì tủ ñiều khiển rất lớn.
Điều ñó dẩn ñến hệ thống cồng kềnh, sửa chữa khi hư hỏng rất phức tạp và khó khăn. Hơn nữa, các rơle tiếp ñiểm nếu có sự thay ñổi yêu cầu ñiều khiển thì bắt buộc thiết kế lại từ ñầu. Hệ thống ñiều khiển dùng PLC Với những khó khăn và phức tạp khi thiết kế hệ thống dùng rơle ñiện. những năm 80, người ta chế tạo ra các bộ ñiều khiển có lập trình nhằm nâng cao ñộ tinh cậy, ổn ñịnh, ñáp ứng hệ thống làm việc trong môi trường công nghiệp khắc nghiệt ñem lại hiệu quả kinh tế cao.
Đó là bộ ñiều khiển lập trình ñược, ñược cuẩn hóa theo ngôn ngữ Anh Quốc là Programmable Logic Controller (viết tắt là PLC). Điều khiển dùng PLC a. Các khối chức năng Một PLC có khối Module Input, khối CPU(Central Processing Unit) và khối Module Output. Khối Module Input có chức năng thu nhận các dữ liệu digital, analog và chuyển thành các tín hiệu cấp vào CPU.
Khối CPU quyết ñịnh và thực hiện chương trình ñiều khiển thông qua chương trình chứa trong Th.s Phạm Phú Thọ Trang 6/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử bộ nhớ. Khối Module Output chuyển các tín hiệu ñiều khiển từ CPU thành dữ liệu analog, digital thực hiện ñiều khiển các ñối tượng. Ví dụ: ñiều khiển ñộng cơ theo sơ ñồ bên dưới Điều khiển bằng Rơle ñiện Điều khiển bằng PLC Th.s Phạm Phú Thọ Trang 7/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử b. Các chủng loại PLC: Hiện nay, một số PLC ñược sử dụng trên thị trường Việt Nam: - Mỹ:Allen Bradley, General Electric, Square D, Texas Instruments, Cutter Hammer,… - Đức: Siemens, Boost, Festo… - Hàn Quốc: LG - Nhật: Mitsubishi, Omron, Panasonci, Fanuc, Mashushita, Fuzi, Koyo,… Và nhiều chủng loại khác.
Các sản phẩm như: Logo!, Easy, Zen, … cũng ñược chế tạo ra ñể ñáp ứng những yêu cầu ñiều khiển ñơn giản.s Phạm Phú Thọ Trang 8/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử c. Ưu thế của hệ thống ñiều khiển dùng PLC: - Điều khiển linh hoạt, ña dạng. - Lượng contact lớn, tốc ñộ hoạt ñộng nhanh. - Tiến hành thay ñổi và sửa chữa.
- Độ ổn ñịnh, ñộ tin cậy cao. - Lắp ñặt dơn giản. - Kích thước nhỏ gọn. - Có thể nối mạng vi tính ñể giám sát hệ thống.
Hạn chế - Giá thành (tùy theo yêu cầu máy). - Cần một chuyên viên ñể thiết kế chương trình cho PLC hoạt ñộng. - Các yêu cầu cố ñịnh, ñơn giản thì không cần dùng PLC. - PLC sẽ bị ảnh hưởng khi hoạt ñộng ở môi trường có nhiệt ñộ cao, ñộ rung mạnh.
Các ứng dụng của PLC: - Điều khiển các quá trình sản xuất: giấy, ximăng, nước giải khát, linh kiện ñiện tử, xe hơi, bao bì, ñóng gói,… - Rửa xe ôtô tự ñộng. - Thiết bị khai thác. - Giám sát hệ thống, an toàn nhà xưởng. - Hệ thống báo ñộng.
- Điều khiển thang máy. - Điều khiển ñộng cơ. - Chiếu sáng Th.s Phạm Phú Thọ Trang 9/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử - Cửa công nghiệp, tự ñộng - Bơm nước. - Báo giờ trường học, công sở,… - Máy cắt sản phẩm, vô chai,… - Và còn nhiều hệ thống ñiều khiển tự ñộng khác.s Phạm Phú Thọ Trang 10/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử CHƯƠNG 2: CẤU HÌNH HỆ THỐNG I.
CẤU TRÚC PHẦN CỨNG: 1. Bộ ñiều khiển lập trình (PLC) PLC là bộ ñiều khiển lập trình và ñược xem là máy tính công nghiệp. Do công nghệ ngày càng cao vì vậy lập trình PLC cũng ngày càng thay ñổi, chủ yếu là sự thay ñổi về cấu hình hệ thống mà quan trọng là bộ xử lý trung tâm (CPU). Sự thay ñổi này nhằm cải thiện 1 số tính năng, số lệnh, bộ nhớ, số ñầu vào/ ra(I/O), tốc ñộ quét, … vì vậy xuất hiện rất nhiều loại PLC.
PLC của Siemens hiện có các loại sau: S7- 200, S7- 300, S7- 400. Riêng S7- 200 có các loại CPU sau: CPU 210, CPU 214, CPU 221, CPU 222, CPU 224, CPU 226, …. Mới nhất có CPU 224 xp, CPU 226 xp có tích hợp analog. Trong tài liệu này trình bày cấu trúc chung họ S7 – 200, CPU 224.
Tổng số I/O max tương ñối lớn, khoảng 256 I/O. Số module mở rộng tùy theo CPU có thể lên ñến tối ña 7 module.s Phạm Phú Thọ Trang 11/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử Tích hợp nhiều chức năng ñặc biệt trên CPU như ngõ ra xung, high speed counter, ñồng hồ thời gian thực,. Module mở rộng ña dạng, nhiều chủng loại như analog, xử lý nhiệt ñộ, ñiều khiển vị trí, module mạng. Các thành phần CPU: a.
Đặc ñiểm của CPU 224: - Kích thướt: 120.5mm x 80mm x 62mm - Dung lượng bộ nhớ chương trình: 4096 words - Dung lượng bộ nhớ dữ liệu: 2560 words - Bộ nhớ loại EEFROM - Có 14 cổng vào, 10 cổng ra. - Có thể thêm vào 14 modul mở rộng kể cả modul Analog. - Tốc ñộ xử lý một lệnh logic Boole 0.37µs - Có 256 timer , 256 counter, các hàm số học trên số nguyên và số thực. - Có 6 bộ ñếm tốc ñộ cao, tần số ñếm 20 KHz - Có 2 bộ phát xung nhanh kiểu PTO và PWM, tần số 20 KHz chỉ ở các CPU DC.
- Có 2 bộ ñiều chỉnh tương tự. - Các ngắt: phần cứng, theo thời gian, truyền thông,… - Đồng hồ thời gian thực. - Chương trình ñược bảo vệ bằng Password. - Toàn bộ dung lượng nhớ không bị mất dữ liệu 190 giờ khi PLC bị mất ñiện.s Phạm Phú Thọ Trang 12/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử b.
Các ñèn báo trên PLC: - SF: ñèn báo hiệu hệ thống bị hỏng (ñèn ñỏ). - RUN: PLC ñang ở chế ñộ làm việc (ñèn xanh). - STOP: PLC ñang ở chế ñộ dừng (ñèn vàng).x: chỉ ñịnh trạng thái tức thời cổng (ñèn xanh). Công tắc chọn chế ñộ làm việc: - RUN: cho phép PLC thực hiện chương trình trong bộ nhớ, PLC sẽ chuyển từ RUN qua STOP nếu gặp sự cố.
- STOP: PLC dừng công việc thực hiện chương trình ngay lập tức. - TERM: cho phép máy lập trình quyết ñịnh chế ñộ làm việc của PLC. Dùng phần mềm ñiều khiển RUN, STOP. Kết nối ñiều khiển: Cho các model của S7-200 sau: Th.s Phạm Phú Thọ Trang 13/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử Xác ñịnh các ñặc ñiểm của PLC hãng Siemens Kết nối dây cho PLC hoạt ñộng Cấp nguồn: Chú ý: phân biệt loại cấp nguồn nuôi cho PLC.s Phạm Phú Thọ Trang 14/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử Loại DC nguồn nuôi có kí hiệu là M, L+ Loại AC nguồn nuôi có kí hiệu là N, L1.
Ngỏ vào: Giả sử cần kết nối 1 công tắc, hoặc 1 nút nhấn cho ngỏ vào PLC Chân 1M, 2M nối chung với chân M. Chân L+ nối vào 1 ñầu của tiếp ñiểm, ñầu còn lại của tiếp ñiểm nối vào các ngỏ vào I trên PLC.s Phạm Phú Thọ Trang 15/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử Ngỏ ra: Kết nối PLC ñiều khiển ñèn Light, ñiều khiển Relay, các cơ cấu chấp hành khác,… Chân 1L, 2L nối vào nguồn dương. Từng ngỏ ra từ PLC nối vào 1 ñầu của tải, ñầu còn lại của tải nối vào nguồn âm.s Phạm Phú Thọ Trang 16/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử CPU 224 DC/DC/DC L+ M 1M 1L+ 0.1 M L+ OUTPUT PS DC/DC/DC SIEMENS S7-200 INPUT 1M 0.5 M L+ L+ M CPU 224 AC/DC/RELAY Th.s Phạm Phú Thọ Trang 17/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử Các ngỏ vào thường dùng là: - Nút nhấn, công tắc gạt, ba chấu,… - Các loại cảm biến: quang ñiện, tiệm cận, ñiện dung, từ, kim loại, siêu âm, phân biệt màu sắc, cảm biến áp suất, … - Công tắc hành trình, công tắc thường. - Rơle ñiện từ.
- Sensor nhiệt ñộ. - Bộ kiểm tra mức… Các thiết bị ñược ñiều khiển ở ngỏ ra: - Động cơ DC. - Động cơ AC 1 pha và 3 pha. - Van khí nén.
- Van thuỷ lực. - Đèn báo, ñèn chiếu sáng. - Động cơ Step Servo. - Quạt thông gió.
- Động cơ phát ñiện.s Phạm Phú Thọ Trang 18/94 Tài liệu: Lập trình PLC (SIEMENS S7-200) TT Cơ ñiện tử 4. Truyền thông giữa PC và PLC S7-200 sử dụng cổng truyền thông nối tiếp RS 485 với jack nối 9 chân ñể phục vụ cho việc ghép nối với thiết bị lập trình hoặc với các trạm khác của PLC. Tốc ñộ truyền cho máy lập trình kiểu PPI (Point To Point Interface) là 9600 baud. PC/PPI Cable SIEMENS 123 38.