ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BẮC NINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP BẮC NINH GIÁO TRÌNH MÔN ĐUN: MĐ 23 - BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL NGÀNH: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số:433a /QĐ-CĐCN, ngày 12 tháng 10 năm 2022 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh Bắc Ninh - 2022 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Hiện nay, đào tạo nghề phục vụ công cuộc công nghiệp hoá – hiện đại hoá đang được Nhà nước rất quan tâm. Tuy nhiên việc đào tạo nghề hiện nay còn gặp rất nhiều khó khăn và hạn chế.
Một trong những khó khăn đó là thiếu tài liệu, giáo trình để giảng dạy và học tập. Nhận thức được tầm quan trọng và những khó khăn trong công tác đào tạo nghề: Công nghệ ô tô, Bảo trì và sừa chữa ô tô; chúng tôi đã biên soạn giáo trình mô đun: “Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống nhiên liệu động cơ Diesel” với mục đích giúp cho giáo viên và học sinh sinh viên có tài liệu để giảng dạy và học tập. Giáo trình được biên soạn bám sát chương trình giảng dạy của nhà trường năm 2019. Nội dung của giáo trình trình bày ngắn gọn những kiến thức, kĩ năng cơ bản về sửa chữa và bảo dưỡng hệ thống bôi trơn và hệ thống làm mát.
Về cấu trúc, giáo trình gồm 5 bài với tổng thời gian là 90 giờ. Mỗi bài trong giáo trình được chia làm hai phần: Phần một là kiến thức cần thiết để thực hiện công việc, phần hai là các bước và cách thức thực hiện một công việc cụ thể. Trong mỗi phần đều có các chú ý về việc rèn luyện kỹ năng và thực hành trên thiết bị cụ thể theo quy định. Mặc dù có nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, song chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót.
Nhóm biên soạn rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của người đọc để tài liệu được hoàn chỉnh hơn. Xin trân trọng cảm ơn! Bắc Ninh, ngày tháng năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ biên 2. Võ Văn Hùng – Thành viên 3.
Lê Đức Tùng – Thành viên 2 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 BÀI 1: THÁO LẮP, NHẬN DẠNG CÁC BỘ PHẬN CỦA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel. Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel.
Quy trình tháo lắp hệ thống nhiên liệu động cơ diesel. Tháo, lắp hệ thống nhiên liệu động cơ diesel. Nhận dạng các bộ phận và chi tiết. 14 BÀI 2: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA BƠM THẤP ÁP.
Nhiệm vụ, yêu cầu của bơm chuyển nhiên liệu. Cấu tạo và hoạt động của bơm chuyển nhiên liệu. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra, sửa chữa bơm chuyển nhiên liệu. Quy trình tháo lắp, kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa bơm chuyển nhiên liệu.
Sửa chữa bơm chuyển nhiên liệu. 24 BÀI 3: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA BƠM CAO ÁP. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại bơm cao áp. Cấu tạo và hoạt động của bơm cao áp.
Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra, sửa chữa bơm cao áp. Quy trình tháo lắp, kiểm tra bảo dưỡng và sửa chữa bơm cao áp. Bảo dưỡng và sửa chữa bơm cao áp. 52 BÀI 4: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA VÒI PHUN CAO ÁP.
Nhiệm vụ, yêu cầu của vòi phun cao áp. Cấu tạo và hoạt động của vòi phun cao áp. Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra, sửa chữa vòi phun cao áp. Quy trình tháo lắp , kiểm tra bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun cao áp.
Bảo dưỡng và sửa chữa vòi phun cao áp. 65 BÀI 5: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA THÙNG CHỨA NHIÊN LIỆU, CÁC ĐƯỜNG ỐNG VÀ BẦU LỌC. Nhiệm vụ, yêu cầu của thùng chứa nhiên liệu, đường ống dẫn và bầu lọc. Cấu tạo thùng chứa nhiên liệu, đường ống dẫn và bầu lọc.
Hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và phương pháp kiểm tra, sửa chữa thùng chứa nhiên liệu, đường ống dẫn và bầu lọc. Bảo dưỡng và sửa chữa thùng chứa nhiên liệu, đường ống dẫn và bầu lọc 74 TÀI LIỆU THAM KHẢO.75 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL Mã mô đun: MĐ 20 (TRUNG CẤP); MĐ 24 (CAO ĐẲNG) I. Vị trí, tính chất của mô đun: -Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11, MH 12, MH13, MH 14, MH 15, MĐ 16, MĐ 18, MĐ 19, .… - Tính chất: Mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Trình bày đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ chung của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel.
+ Giải thích được sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc chung của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel. + Phân tích đúng những hiện tượng, nguyên nhân hư hỏng trong hệ thống nhiên liệu động cơ diesel. + Trình bày được phương pháp bảo dưỡng, kiểm tra và sửa chữa những hư hỏng của các bộ phận hệ thống nhiên liệu động cơ diesel. - Kỹ năng: + Tháo lắp, kiểm tra và bảo dưỡng, sửa chữa các chi tiết, bộ phận trong hệ thống nhiên liệu động cơ diesel đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa.
+ Sử dụng đúng, hợp lý các dụng cụ kiểm tra, bảo dưỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác và an toàn. - Năng lực tực chủ và trách nhiệm: + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô. + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. 5 Nội dung của mô đun: BÀI 1: THÁO LẮP, NHẬN DẠNG CÁC BỘ PHẬN CỦA HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU ĐỘNG CƠ DIESEL MỤC TIÊU: - Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại, cấu tạo, nguyên lý làm việc của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel.
- Tháo lắp, nhận dạng được hệ thống nhiên liệu động cơ diesel đúng quy trình, quy phạm, đúng yêu cầu kỹ thuật. - Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô. - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên NỘI DUNG: 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel 1.
Nhiệm vụ Hệ thống nhiên liệu của động cơ diesel có nhiệm vụ cung cấp đủ không khí sạch và nhiên liệu điesel dưới dạng sương mù vào buồng đốt của động cơ để thành hỗn hợp cho động cơ hoạt động. Yêu cầu - Cung cấp lượng nhiên liệu phun vào các xi lanhtrên một động cơ phải đồng đều như nhau để động cơ chạy đều và công suất các xi lanhđược thống nhất. - Nhiên liệu phun vào xi lanhphải đúng thời điểm cần thiết để nhiên liệu được đốt cháy hoàn toàn, công suất động cơ đạt tối đa. - Thời gian phun nhiên liệu phù hợp không quá ngắn và cũng không kéo dài và số lượng nhiên liệu phun vào xi lanhđộng cơ phải đủ.
Nếu thời gian phun ngắn nhiệt độ không khí nén trong xi lanhchưa đủ nóng nhiên liệu sẽ được đốt cháy không hoàn toàn. Nếu thời gian phun quá dài lượng nhiên liệu quá nhiều, quá trình cháy sẽ kéo dài qua quá trình xả động cơ nóng và xả nhiều khói đen, động cơ mất công suất và tiêu hao nhiều nhiên liệu. - Nhiên liệu phun vào xi lanhdưới dạng sương mù, tơi để bốc cháy nhanh và trọn vẹn. - Nhiên liệu phải được phân tán đều khắp nơi trong buồng đốt để trộn hòa đều với không khí nén có áp suất và nhiệt độ cao, có như vậy nhiên liệu mới bốc cháy nhanh và kịp thời, công suất động cơ đạt tối đa.
Phân loại * Dựa vào hình thức cung cấp nhiên liệu chia ra hai loại: - Loại tự chảy: Thùng chứa được đặt cao hơn bơm cao áp và nhiên liệu tự chảy từ thùng chứa tới bơm cao áp. - Loại cưỡng bức: Nhiên liệu được đưa tới bơm cao áp một cách cưỡng bức. * Dựa vào cách thức điều khiển - Hệ thống nhiên liệu điesel cơ khí. - Hệ thống nhiên liệu điesel điện tử 2.
Sơ đồ cấu tạo và hoạt động của hệ thống nhiên liệu động cơ diesel 2. Cấu tạo Hình 1. Sơ đồ hệ thống nhiên liệu động cơ diesel dùng bơm PE 1. Bơm truyền nhiên liệu 2.
Đường nhiên liệu cao cáo 9. Bầu lọc tinh 3. 6,8,11 Đường nhiên liệu thấp áp 10. Bầu lọc thô 4.
Bơm cao áp 12, 14 Đường dầu hồi. Bộ điều tốc 13. Thùng chứa Hệ thống nhiên liệu động cơ diesel được giới thiệu trên hình 1.2, gồm có các bộ phận sau: - Thùng chứa nhiên liệu. - Bơm cao áp (PE hoặc VE hoặc PF) - Bơm thấp áp: Với loại hệ thống dùng bơm PE thì bơm thấp áp lắp bên hông bơm cao áp, được dẫn động do cam lệch tâm lắp trên trục cam bơm, dùng để hút nhên liệu từ thùng chứa qua bầu lọc thô đưa lên bầu lọc tinh.
Với loại sử 7 dụng bơm VE thì bơm thấp áp lắp bên trong. Hệ thống sử dụng bơm PF không cơ bơm thấp áp. Sơ đồ hệ thống nhiên liệu động cơ diesel dùng bơm VE - Bầu lọc thô có nhiệm vụ lắng nước và lọc cặn bẩn có kích thước tương đối lớn. - Bầu lọc tinh lọc sạch các cặn bẩn rất bé trước khi nạp nhiên liệu vào bơm cao áp.
- Các ống dẫn nhiên liệu thấp áp dẫn dầu lưu thông trong hệ thống. - Các ống dẫn cao áp dẫn dầu từ bơm cao áp đến vòi phun 2. Nguyên tắc hoạt động Khi động cơ làm việc, nhiên liệu được hút từ thùng nhiên liệu, theo ống dẫn qua bầu lọc thô, tới bơm thấp áp và được đẩy lên bầu lọc tinh, sau khi được lọc sạch đến ngăn chứa của bơm cao áp, ở đây nhiên liệu được nén đến áp suất cao đi qua ống dẫn cao áp đến vòi phun và phun vào buồng cháy của động cơ theo đúng thứ tự làm việc. Nhiên liệu phun vào buồng cháy hòa trộn với không khí ở cuối quá trình nén có áp suất và nhiệt độ cao, nhiên liệu tự bốc cháy, giãn nở và sinh công.
Sau đó khí cháy theo ống xả và bình tiêu âm thải ra ngoài khí trời.