UNION UNIVERSITY OF CALIFORNIA Vietnamese School of Theology Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành 1 Tháng 10 năm 2019 Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành 1 CHỦ BÚT Trịnh Văn Khánh BIÊN TẬP Christy Baothi Khau BAN CỐ VẤN Nguyễn Lê Quỳnh Hoa Đoàn Hưng Linh Trần Thị Lý Trương Văn Thiên Tư Lê Hoàng Anh Vũ GIỚI THIỆU Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành do Ban Giáo Huấn Vietnamese School of Theology, Union University of California xuất bản. Tạp chí có thể tải về từ trang web của Union University of California. Quan điểm trình bày trong tạp chí là của các cá nhân hoặc tập thể tác giả, và không phải là quan điểm của ban chủ bút hay của Union University of California. © Union University of California, 2019.
Các bài viết của hợp tuyển được phép sử dụng cho các lớp học mà không cần xin phép. Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành (Hợp tuyển) được thực hiện với tiêu chí phù hợp với mục đích của Vietnamese School of Theology, Union University of California: trang bị cho sinh viên phục vụ Chúa tuỳ theo bối cảnh và mục vụ. Mục đích của Hợp tuyển là phổ biến những bài viết mang tính học thuật thuộc về thần học, thần học thực hành, giải kinh và lịch sử Hội Thánh, nhằm cổ xúy việc đàm luận các tư tưởng và phong trào thần học có ảnh hưởng trên Hội Thánh và xã hội của người Việt Nam. LIÊN LẠC Thư từ trao đổi với ban biên tập xin gởi về địa chỉ: hoptuyen@uuc.
Bài nghiên cứu hoặc bài điểm sách muốn đăng trên Hợp tuyển cần gởi về địa chỉ: hoptuyen@uuc. Bài viết phải trình bày theo bản mới nhất của The Chicago Manual of Style. Các quy tắc trình bày liên quan đến tiếng Việt cần theo các hướng dẫn của Journal of Vietnamese Studies. Quy tắc viết tắt có liên quan đến Kinh Thánh cần tuân tưhủ hướng dẫn của SBL Handbook of Style.
Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành 1 MỤC LỤC Thư biên tập 6-7 Trịnh Văn Khánh Vai trò nữ giới trong Hội Thánh Tin Lành Việt Nam: Một phân tích từ góc nhìn văn hoá và góc nhìn tổ chức 9-27 Lê Ngọc Bích Ly Kể lại chuyện ba người trong Sáng Thế Ký 21:14-22 theo góc nhìn của nữ giới: Tính đa chiều trong giải kinh 29-44 Đỗ Thị Tường Vi Vấn đề cho vay tiền lấy lãi: Trường hợp điển hình của việc áp dụng Cựu Ước trong đời sống Cơ Đốc Nhân 46-69 Daniel C. Owens Semper Reformanda: Diasporic Renewal from West Asia through Southeast Asia and Beyond 71-96 Amos Yong Công tác biên dịch và phổ biến Kinh Thánh Việt ngữ vào cuối thế kỷ 19 98-120 Đặng Ngọc Phúc Giới thiệu sách mới – Asian Christian Theology: Evangelical Perspectives 122-124 Nguyễn Kim Sơn 6 THƯ BIÊN TẬP Ban chủ bút vui mừng giới thiệu Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành Việt Nam 1 (Hợp tuyển) đến với quý độc giả. Hợp tuyển bao gồm những bài viết học thuật thuộc về thần học, thần học thực hành, giải kinh, và lịch sử Hội Thánh trong bối cảnh của người Việt. Với mục đích phục vụ Hội Thánh, Hợp tuyển được thực hiện nhằm góp phần cũng như cổ xúy cho việc đàm luận về những tư tưởng và phong trào thần học có ảnh hưởng trên Hội Thánh và xã hội của người Việt.
Hợp tuyển được ra đời vì chúng tôi tin rằng suy tư thần học là cần thiết cho mỗi Cơ Đốc nhân nói riêng, và Hội Thánh nói chung. Một khi có được sự suy tư thần học, mỗi Cơ Đốc nhân sẽ có sự hiểu biết đúng đắn về giáo lý, có khả năng liên hệ phù hợp giữa lẽ thật Kinh Thánh với những trải nghiệm cá nhân, và có sự nhận thức phân biệt rõ ràng khi đối chiếu những đặc điểm của Phúc Âm với niềm tin của các tôn giáo và chủ nghĩa khác. Ngoài ra, suy tư thần học cần phải đối diện với sự thích nghi trước những biến chuyển của tâm thức văn hóa và hoàn cảnh xã hội theo thời đại. Trong Hợp tuyển kỳ này, với bài “Vai trò nữ giới trong Hội Thánh Tin Lành Việt Nam: Một phân tích từ góc nhìn văn hoá và góc nhìn tổ chức,” tác giả Lê Ngọc Bích Ly sẽ trình bày những mốc lịch sử nổi bật của việc cải cách vai trò phụ nữ.
Bài của tác giả Đỗ Thị Tường Vi sẽ giải nghĩa Sáng Thế Ký 21:14- 21 theo góc nhìn nữ giới, một cách giải kinh mới mẻ với đa số Cơ Đốc nhân Việt Nam dù cách này đã được sử dụng trong giới học giả hơn 50 năm qua. Owen sẽ trình bày về việc áp dụng Cựu Ước trong đời sống Cơ Đốc nhân qua bài nghiên cứu về vấn đề cho vay tiền lấy lãi. Trong tinh thần liên tục cải chánh không ngừng, qua thư tín 1 Phi-e-rơ, tác giả Amos Yong kêu gọi các cộng đồng kiều ngụ phải kiến tạo một Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành 1 7 không gian tinh thần và suy tư thần học riêng. Bài “Công tác biên dịch và phổ biến Kinh Thánh Việt ngữ vào cuối thế kỷ 19” của tác giả Đặng Ngọc Phúc rất hữu ích cho mỗi tín hữu trong việc nhìn nhận công khó của tiền nhân trong công tác chuyển ngữ Kinh Thánh sang tiếng Việt trước khi Hội Truyền Giáo Phúc Âm Liên Hiệp đến Việt Nam.
Chúng ta tạ ơn Chúa vì tính chất đa dạng của các bài viết trong tạp chí kỳ này thể hiện sự phong phú của suy tư thần học trong bối cảnh của người Việt. Ban chủ bút mong rằng những bài viết học thuật được xuất bản sẽ tạo cơ hội cho các giáo sư, chuyên gia, sinh viên thần học, mục sư và tín hữu cùng suy tư và đàm luận về những vấn đề thần học trong bối cảnh của người Việt. Chúng tôi cũng hy vọng, trong tương lai, nhiều học giả cũng như những vị có khả năng chuyên môn trong các ngành liên quan đến đến thần học sẽ cùng đồng lòng với chúng tôi góp phần trong cuộc đàm luận này. Thay mặt ban chủ bút, Trịnh Văn Khánh Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành 1 9 VAI TRÒ NỮ GIỚI TRONG HỘI THÁNH TIN LÀNH VIỆT NAM: MỘT PHÂN TÍCH TỪ GÓC NHÌN VĂN HOÁ VÀ GÓC NHÌN TỔ CHỨC Lê Ngọc Bích Ly Giảng viên Khoa đào tạo Tiến sĩ ngành Xây dựng Hòa bình Đại học Payap, Thái Lan TÓM TẮT Hơn 100 năm kể từ khi đạo Tin Lành được truyền tới Việt Nam bởi các giáo sĩ của Hội Truyền Giáo Phước Âm Liên Hiệp (C&MA) Bắc Mỹ, và Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (HTTLVN) được thành lập vào năm 1927, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng giáo hội, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng của Hội Thánh.
Tuy nhiên, sự đóng góp cũng như khả năng lãnh đạo của phụ nữ trong Hội Thánh vẫn chưa được nhìn nhận đúng mức. Bài viết này sẽ trình bày tóm tắt những mốc lịch sử chính có liên quan đến cải cách vai trò phụ nữ trong Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (HTTLVN) và giải thích vấn đề từ hai góc nhìn văn hoá và tổ chức. MỞ BÀI Phong trào bình đẳng giới trong tôn giáo, đặc biệt là Cơ Đốc giáo bùng nổ ở Bắc Mỹ vào những thập niên sáu mươi của thế kỉ hai mươi. Hai thập niên tiếp theo chứng kiến sự thay đổi đột phá của các giáo hội Tin Lành và Do Thái giáo ở khu vực này trong việc tiếp nhận phụ nữ vào hàng lãnh đạo bình đẳng với nam giới.1 Ở Đông Nam Á, phong trào bình đẳng giới trong Cơ Đốc giáo nổi lên ở một số nước từ những thập niên năm mươi của cùng thế kỉ.
Ví dụ như ở Thái Lan, phong trào phụ nữ trong Tổng Hội Tin Lành của Thái Lan (The Church of Christ 1 Rita M. Gross, Feminism and Religion: An Introduction (Boston: Beacon Press, 1996), 39–42. 10 Vai Trò Nữ Giới in Thailand) được thành lập vào năm 1946, trải qua nhiều lần cải tổ về quyền phụ nữ, đã chấp thuận phong chức mục sư cho nữ từ những năm bảy mươi.2 Ở Indonesia, nơi có tổng số tín hữu Tin Lành cao nhất Đông Nam Á, các Hội Thánh Tin Lành bắt đầu phong chức cho phụ nữ từ những năm 1950. Phong trào bình đẳng giới trong giáo hội bắt đầu nở rộ những năm 1980.
Cho đến nay, hầu hết các tổ chức Tin Lành thuộc tổ chức Liên Hiệp Giáo Hội ở Indonesia (Communion of Churches in Indonesia) đều đã phong chức cho nữ mục sư.3 Giáo hội Tin Lành truyền thống C&MA ở Indonesia cũng đã bắt đầu phong chức mục sư cho phụ nữ vào năm 1977 tại Bali.4 Nhìn riêng về Hội Thánh Tin Lành Việt Nam (HTTLVN), phong trào cải cách vai trò phụ nữ trong giáo hội còn rất chậm chạp. Bình đẳng giới vẫn còn là vấn đề rất nhạy cảm. Hiệp Hội Tin Lành người Việt ở Châu Âu (The Vietnamese Protestant Fellowship), sau 10 năm đấu tranh, đã quyết định phong chức mục sư cho phụ nữ vào năm 2012, 5 và đã phong chức những nữ mục sư đầu tiên vào năm 2013. Riêng HTTLVN tại Bắc Mỹ vẫn chưa công nhận chức vụ này cho phụ nữ.
Hai cộng đồng Tin Lành này được hình thành từ việc di cư của người Việt ra nước ngoài sau biến cố chính trị năm 1975. Tại Việt Nam, HTTLVN là tổ chức giáo hội Tin Lành lớn nhất và lâu đời nhất được thành lập năm 1927, sau 16 năm kể từ ngày các giáo sĩ thuộc 2 Channaporn Jaisaodee, “Trinitarian Transforming Praxis: A Practical Theological Approach for the Thai Church to Engage in Spiritual Formation of Thai Christian Women and a New Way of Gender Practice” (PhD diss. 3 Le Ngoc Bich Ly, Struggles for Women-Inclusive Leadership in Toraja Church in Indonesia and the Evangelical Church of Vietnam: Agency and Structural Change (Geneva: Globethics. 4 Female Pastor Linda, Interview, 2016.
5 Nguyễn Bá Bửu Dung, Con gái Đức Chúa Trời [God’s Daughters] (Hà Nội: Nhà Xuất Bản Tôn Giáo, 2013), 119. Hợp Tuyển Thần Học Tin Lành 1 11 C&MA Bắc Mỹ gieo hạt giống Tin Lành đầu tiên. Sau hơn 100 năm phát triển với hơn một triệu tín đồ, cho đến nay, HTTLVN vẫn chưa nhìn nhận quyền bình đẳng vai trò nam nữ trong giáo hội. Chức vụ mục sư vẫn còn là đặc quyền của nam giới.
Dọc theo chiều dài lịch sử phát triển giáo hội, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng Hội Thánh, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng của giáo hội. Lịch sử giáo hội cũng chứng kiến những nỗ lực tích cực của một số cá nhân lãnh đạo nhằm cải cách vai trò phụ nữ trong giáo hội cho những phụ nữ có tâm tình và tài năng nổi bật. Tuy nhiên, những nỗ lực này còn nhiều hạn chế. Bài viết này tập trung vào hai nguyên nhân cơ bản dẫn đến những hạn chế.
Hai nguyên nhân chính đó là: văn hoá mang tính gia trưởng trọng nam khinh nữ, và tổ chức giáo hội mang tính khép kín và giáo quyền. HỆ THỐNG GIA TRƯỞNG LÀ GÌ?