Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp khoa các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong bộ luật hình sự năm 2015

Kỷ yếu hội thảo khoa học phân tích các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong Bộ luật Hình sự 2015, cung cấp góc nhìn chuyên sâu và đánh giá pháp lý chi tiết.

• Tác giả: ThS. Phạm Thị Lan Anh
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Các Tội Xâm Phạm Hoạt Động Tư Pháp Trong Bộ Luật Hình Sự 2015
• Loại tài liệu: Kỷ yếu hội thảo
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHUYÊN ĐỀ
• 1.1. Những điểm mới cơ bản trong chương các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong BLHS năm 2015
• 1.2. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật trong BLHS năm 2015
• 1.3. Tội gây rối trật tự phiên tòa, phiên họp dưới góc độ kĩ thuật lập pháp
• 1.4. Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn trong BLHS năm 2015
• 1.5. Tội truy cứu trách nhiệm người không có tội trong BLHS năm 2015
• 1.6. Tội trốn khỏi nơi giam, giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải, đang bị xét xử trong BLHS năm 2015
• 1.7. Tội ra bản án trái pháp luật trong BLHS năm 2015
• 1.8. Tội tha trái pháp luật người đang bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trong BLHS năm 2015
• 1.9. Một số vấn đề về tội bức cung trong BLHS năm 2015
• 1.10. Một số vấn đề về tội dùng nhục hình trong BLHS năm 2015
• 1.11. Tội che giấu tội phạm và tội không tố giác tội phạm trong BLHS năm 2015
• 2. NHỮNG ĐIỂM MỚI CƠ BẢN TRONG CHƯƠNG CÁC TỘI XÂM PHẠM HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015

Tóm tắt

I. Tổng quan về hội thảo khoa học các tội xâm phạm hoạt động tư pháp

Hội thảo khoa học về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong Bộ luật Hình sự 2015 là một sự kiện quan trọng nhằm thảo luận và phân tích các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề này. Sự kiện này không chỉ thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, luật sư mà còn của các cơ quan thực thi pháp luật. Mục tiêu chính của hội thảo là nâng cao nhận thức về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.

1.1. Mục đích và ý nghĩa của hội thảo khoa học

Hội thảo nhằm mục đích trao đổi, thảo luận về các quy định mới trong Bộ luật Hình sự 2015 liên quan đến tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Đây là cơ hội để các chuyên gia, nhà nghiên cứu chia sẻ quan điểm và kinh nghiệm thực tiễn trong việc áp dụng pháp luật.

1.2. Đối tượng tham gia hội thảo

Hội thảo thu hút sự tham gia của các giảng viên, sinh viên, luật sư, và các cán bộ làm việc trong lĩnh vực tư pháp. Sự đa dạng này giúp tạo ra một diễn đàn phong phú cho việc trao đổi ý kiến và kinh nghiệm.

II. Các vấn đề và thách thức trong việc áp dụng Bộ luật Hình sự 2015

Việc áp dụng Bộ luật Hình sự 2015 trong thực tiễn gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc nhận diện và xử lý các tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Những thách thức này không chỉ đến từ sự phức tạp của các quy định pháp luật mà còn từ thực tiễn hoạt động tư pháp. Các cơ quan chức năng cần phải có những biện pháp cụ thể để khắc phục những khó khăn này.

2.1. Khó khăn trong việc nhận diện tội phạm

Một trong những khó khăn lớn nhất là việc xác định rõ ràng các hành vi nào được coi là tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Điều này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các quy định pháp luật và thực tiễn.

2.2. Thách thức trong việc xử lý tội phạm

Việc xử lý các tội phạm hình sự liên quan đến hoạt động tư pháp thường gặp khó khăn do thiếu chứng cứ hoặc sự phối hợp không đồng bộ giữa các cơ quan chức năng. Điều này dẫn đến việc nhiều vụ án không được giải quyết triệt để.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật

Để nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật liên quan đến các tội xâm phạm hoạt động tư pháp, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ hơn trong việc điều tra, truy tố và xét xử các vụ án liên quan.

3.1. Tăng cường đào tạo và nâng cao nhận thức

Đào tạo cho cán bộ tư pháp về các quy định mới trong Bộ luật Hình sự 2015 là rất cần thiết. Điều này giúp họ nhận thức rõ hơn về trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong việc thực thi pháp luật.

3.2. Cải cách quy trình tố tụng

Cần cải cách quy trình tố tụng để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc xử lý các tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Điều này bao gồm việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ và quy trình tố tụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Những kết quả này không chỉ giúp cải thiện hệ thống pháp luật mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan tư pháp.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các quy định trong Bộ luật Hình sự 2015 đã giúp giảm thiểu các hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết.

4.2. Các mô hình ứng dụng thành công

Một số mô hình ứng dụng thành công trong việc xử lý các tội xâm phạm hoạt động tư pháp đã được triển khai tại một số địa phương, mang lại hiệu quả tích cực trong việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ tư pháp.

V. Kết luận và tương lai của các tội xâm phạm hoạt động tư pháp

Kết luận từ hội thảo cho thấy rằng việc hoàn thiện các quy định về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong Bộ luật Hình sự 2015 là rất cần thiết. Tương lai của lĩnh vực này phụ thuộc vào sự nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc thực thi pháp luật một cách nghiêm minh và hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc phát triển các quy định pháp luật liên quan đến tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và bảo vệ quyền lợi của công dân.

5.2. Vai trò của các cơ quan chức năng

Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ hơn trong việc thực thi pháp luật, từ đó tạo ra một môi trường pháp lý vững chắc cho hoạt động tư pháp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KỶ YEU HOI THẢO KHOA HỌC CÁC TỘI XÂM PHẠM HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 Hà Nội - 2020 MỤC LỤC KỶ YÊU HỘI THẢO Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong Bộ luật hình sự nam 2015 CHUYÊN ĐÈ TRANG TT Những điểm mới co bản trong chương các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong BLHS năm 2015 ThS. Phạm Thị Lan Anh Học viện An ninh nhân dân Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật trong 16 BLHS năm 2015 ThS. Phạm Van Bau Truong Dai hoc Luật Ha Nội Tội gây rối trật tự phiên toà, phiên họp dưới góc độ kĩ thuật lập pháp 27 GS. Nguyễn Ngọc Hoà Truong Dai học Luật Hà Nội Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người 34 đang châp hành án phạt tù trôn trong BLHS năm 2015 TS.

Hoàng Văn Hùng Truong Dai học Luật Hà Nội 44 Tội truy cứu trách nhiệm người không có tội trong BLHS năm 2015 PGS. Nguyễn Văn Hương Truong Dai học Luật Hà Nội Tội trốn khỏi nơi giam, giữ hoặc trốn khi đang bị áp giải, đang bị xét xử 54 trong BLHS năm 2015 ThS. Mai Thi Thanh Nhung- ThS. Nguyễn Thanh Long Truong Dai học Luật Ha Nội Tội ra bản án trái pháp luật trong BLHS năm 2015 69 ThS.

Nguyễn Thanh Long Truong Dai học Luật Hà Nội Tội tha trái pháp luật người đang bị bắt, người đang bị tạm giữ, tạm giam, 81 người đang châp hành án phạt tù trong BLHS năm 2015 TS. Lý Văn Quyên Trường Đại học Luật Hà Nội Một số van đề về tội bức cung trong BLHS năm 2015 93 ThS. Đào Phương Thanh Truong Dai học Luật Hà Nội 10. Một số van đề về tội dùng nhục hình trong BLHS năm 2015 102 ThS.

Đào Phương Thanh Truong Dai học Luật Ha Nội 11. Tội che giấu tội phạm và tội không tố giác tội phạm trong BLHS năm 2015 112 ThS. Lưu Hải Yến Truong Dai học Luật Hà Nội NHỮNG DIEM MỚI CƠ BẢN TRONG CHƯƠNG CAC TOI XÂM PHAM HOẠT ĐỘNG TƯ PHÁP TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 ThS. Phạm Thi Lan Anh Khoa Luật - Học viện ANND Trong giai đoạn cải cách tư pháp hiện nay, các quan điểm, chủ trương mới của Đảng về cải cách tư pháp được thé hiện trong Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới; Nghị quyết số 48/NQ-TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 và Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020.

Trong đó tập trung nhắn mạnh các yêu cầu “coi trọng việc hoàn thiện chính sách hình sự và thủ tục to tung tu phap, dé cao hiệu quả phòng ngừa va tinh hướng thiện trong việc xử lý người phạm tội. Khắc phục tình trạng hình sự hóa quan hệ kinh té, quan hệ dan sự và bo lọt tội phạm”, đồng thời, “xứ lý nghiêm khắc hơn doi với những tội phạm là người có thẩm quyên trong thực thi pháp luật, những người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội. Người có chức vụ càng cao mà lợi dụng chức vu, quyên hạn phạm tội thì càng phải xu ly nghiêm khắc dé làm gương cho người khác”. Những quan điểm, chủ trương mới này chính là định hướng chiến lược, quan trọng trong việc sửa đồi, bố sung các quy định của của BLHS năm 2015, trong đó có các tội xâm phạm hoạt động tư pháp.

Thời gian vừa qua, những hành vi phạm tội của người có chức vụ, quyền hạn nói chung, những hành vi xâm phạm tính đúng đắn trong hoạt động tư pháp nói riêng do người có chức vụ, quyên hạn thực hiện đã gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực trong xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của Đảng và Nhà nước, làm giảm sút lòng tin của quần chúng nhân dân. Đặc biệt, những sai phạm trong lĩnh vực tư pháp đã trực tiếp xâm hại đến những quyền con người cơ bản như quyên sống, quyên tự do, quyền được bảo vệ về sức khỏe. Điền hình là vụ sai phạm nghiêm trọng trong hoạt động tố tụng hình sự, các cơ 1 quan chức năng đã kết luận sai cho ông Huỳnh Văn Nén (Bình Thuận) về hành vi giết người trong 02 vụ án khiến ông phải ngồi tù oan đến 17 năm 6 tháng. Vụ án oan sai này gây ra những bức xúc lớn trong dư luận, khiến quần chúng nhân dân bất bình, giảm sút lòng tin về tính công minh, nghiêm túc trong hoạt động bảo vệ và thực thi pháp luật của các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Bình Thuận.

Sai phạm đó dẫn đến hệ qua là Nhà nước phải tổ chức một budi công khai xin lỗi, bồi thường ông Nén 10,5 tỷ đồng (Căn cứ theo Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2009, nay là Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước năm 2017). Những quy định cụ thé về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ cho các cơ quan tư pháp và nhân viên tư pháp mà còn là căn cứ pháp lý quan trong dé các tô chức, cá nhân này đối chiếu, thực hiện. Do đó, những quy định trong Chương các tội xâm phạm hoạt động tư pháp càng chặt chẽ, càng cụ thể và nghiêm khắc thì càng tạo hành lang pháp lý vững chắc đảm bảo quá trình thực thi pháp luật đúng quy định, tránh tình trạng nhằm lẫn, gây oan sai trong quá trình áp dụng. Xuất phát từ các yêu cau cải cách tư pháp trên, Chương XXIV - Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong BLHS năm 2015 có những điểm mới cơ bản so với Chương XXII của BLHS năm 1999.

Trong phạm vi nghiên cứu của bài viết, tác giả tập trung làm rõ điểm mới trong nội hàm khái niệm các tội xâm phạm hoạt động tư pháp tại Điều 367 BLHS, đồng thời chỉ ra những điểm mới căn bản trong tổng thể nội dung quy định về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp trong BLHS năm 2015. Về phạm vi các tội xâm phạm hoạt động tư pháp Điều 292 BLHS năm 1999 quy định: “Các fội xâm phạm hoạt động tư pháp là những hành vi xâm phạm hoạt động đúng đắn cua các cơ quan điều tra, kiểm sát, xét xử và thi hành an trong việc bảo vệ quyên lợi của Nhà nước, quyên và lợi ích hợp pháp cua tô chức, công dân”. Quy định này chỉ tiếp cận các hành vi xâm phạm hoạt động tư pháp trong phạm vi hẹp, gắn với hành vi của các cơ quan điều tra, kiểm sát, xét xử và thi hành án. Hiện nay, lĩnh vực hoạt động tư pháp gắn với quyền tư pháp đã được thể chế hóa trong Hiến pháp năm 2013, tuy nhiên, những quy định đó vẫn mang tính trừu tượng và chưa được giải thích chính thức.

Vì vậy, cho đến nay, bàn về lĩnh vực “hoạt động tư pháp” vẫn còn nhiều quan điểm khác nhau: 2 + Có quan điểm cho răng hoạt động tư pháp là hoạt động xét xử của Tòa án và những hoạt động của các cơ quan, tô chức khác trực tiếp liên quan đến hoạt động xét xử của Tòa án nhằm bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, trật tự pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Theo đó, lĩnh vực hoạt động tư pháp không chỉ là hoạt động của cơ quan xét xử mà còn có cả các cơ quan tư pháp khác bao gồm Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và các cơ quan bé trợ tư pháp như văn phòng Luật sư, Công chứng, Dịch thuật, Giám định. Cơ sở pháp lý của quan điểm này là Nghị quyết 08-NQ/TW và Nghị quyết 49-NQ/TW. + Quan điểm khác lại cho rằng hoạt động tư pháp là hoạt động của các cơ quan được giao thầm quyền điều tra, giải quyết các vụ án hình sự, hành chính, dân sự.

theo trình tự, thủ tục tố tụng (tố tụng hình sự, tố tụng hành chính, tô tụng dân sự). Theo quan điểm này, các cơ quan tư pháp bao gồm Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án và Cơ quan thi hành án. + Tuy nhiên, cũng có quan điểm lại cho rang “# pháp là một lĩnh vực quyén lực nhà nước, được thực hiện thông qua hoạt động phân xử và phán xét tính đúng dan, tính hợp pháp của các hành vi, các quyết định pháp luật khi có sự tranh chấp về các quyền và lợi ich giữa các chủ thé pháp luật”!. Do đó, hoạt động tư pháp chỉ là hoạt động xét xử của Tòa án và cơ quan tư pháp chỉ duy nhất là Tòa án.

Mỗi quan điểm đều chứa đựng những hạt nhân hợp lý. Điều đó khiến cho hoạt động áp dụng pháp luật hình sự trong việc nhận diện các tội xâm phạm hoạt động tư pháp cũng như phạm vi các tội xâm phạm hoạt động tư pháp gặp không ít khó khăn, lúng túng. Mặt khác, quy định tại Điều 292 BLHS năm 1999 cũng chưa bao quát hết phạm vi chủ thể tham gia hoạt động tư pháp. Từ những lý do trên, BLHS năm 2015 đã xây dựng lại khái niệm tội xâm phạm hoạt động tư pháp tại Điều 367 theo hướng quy định khái quát, có tính bao trùm: “Các tội xâm phạm hoạt động tu pháp là những hành vi xâm phạm sự đúng đắn của hoạt động to tụng va thi hành án”.

- Từ nội hàm khái niệm các tội xâm phạm hoạt động tư pháp như vậy, thì vấn ! Xem: PGS.TS Nguyễn Dang Dung, “Thể chế Tư pháp trong Nhà nước pháp quyền”, tr. dé đặt ra hiện nay là cần hiểu về phạm vi các tội xâm phạm hoạt động tư pháp dưới góc độ tiếp cận mới, đó là sự đúng đắn của hoạt động t6 tung va thi hanh an thay vi sự liệt kê là “hoat động đúng đắn của các cơ quan diéu tra, kiểm sát, xét xử và thi hành án trong việc bảo vệ quyên lợi của Nhà nước, quyên và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân” như quy định tai BLHS năm 1999 trước đây. Điều này cho phép xác định các tội xâm phạm hoạt động tư pháp chính là các hành vi phạm tội phát sinh trong hoạt động tố tụng hình sự, t6 tung hanh chinh, t6 tung dan su va thi hanh an cac loai an trén. + Tố tụng hình sự là toàn bộ hoạt động của các chu thé có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ án hình sự.