NHÀ PHÁP LUẬT VIỆT - PHÁP MAISON DU DROIT VIETNAMO - FRANCAISE Ta ha AS a eA aaa KY YEU TỌA ĐÀM VE SỬA ĐÔI BO LUẬT DAN SỰ (Phần hợp đồng) Wer (tội — 14 & 15/6/2012 “Ngày 14 và 1S thắng6 năm 2012 “Nhà Pháp luật Việ-Pháp đã 18 chúc Tọa đầm về Siva đỗi Bộ luật dân sự (phần hợp đồng) với sự tham gia của báo cáo viên: , Cộng hòa Pháp su trường Đại học Cergy-Pontoi se Kỳ yeu này gh lại nội ong chính phần rình bày của chuyên gia và các trao đối thảo luận tại tọa đàm làm tài liệu nghiên cứu, tham thảo cho các cơ quan và chuyên gia pháp luật của Việt Nam. Nha Pháp luật Việc Pháp Kỹ yêu Tạa dm về sữa đất Bộ luật ân sự (phân hợp đồng), 14-15/062012 TỌA DAM SỬA DOI BỘ LUAT DÂN SỰ (PHAN HỢP DONG) Ha Nội, 14-15/06/2012 "Ngày 14/06/2011 Budi sing Phin trình bày của Giáo sự Yves-Marie Laithier: “Thưa Ong Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự và kinh tế - Bộ Tư pháp, “Thưa các quý vị, Trước tiên, tối xin được cảm ơn sự đón tiếp rất nhiệt tình mà quý vị đã dành cho. Sự có mặt của quý vi ở đây thé hiện rằng các vị rdt quan tâm đến kinh nghiệm của Php và một lần nữa, tôi rất tự hào thay mặt các đồng nghiệp của minh xin cảm ơn các quý vị và sẽ cố gắng chia sẻ với quý vị những kinh nghiệm của Pháp. ‘Theo yêu cầu của phía Việt Nam, tôi đã cố gắng chuẩn bị để có một nội dung làm việc tốt nhất.
Chúng & sẽ có 6 chủ để được chia làm 2 ngày. Chủ đề đầu tiên dai hơn một chúc nền chúng ta sẽ rao đổi nhiều hơn. Tuy nhiên quý vị có thể đề nghị chỉnh sửa lại chương trinh làm việc của chúng ta cho phù hop hơn. Với mỗi chủ đề, tôi sẽ tình bay thực trạng pháp luật của Pháp hiện nay, những sự thay đổi trong thời gian gần đây vá những dự án sửa đổi trong tương lại.
Cả Việt Nam và Pháp đều có những dự án sửa đổi niên chúng ta có thể trao đối với nhau về nhiêu khía cạnh, đó cũng là mục đích củ ching ta gập nhau ở day. Tôi mới chỉ được tham khảo BLDS Việt Nam bản dich sang tiếng Tháp nên sẽ cổ gắng dua ra một số nhận xt, bình luận về các quy định phần hop đồng với cách là một chuyên gia nước ngoài để chúng ta cũng trao đỗi 1. Các nguyên tắt ết và thực hiệnhợp đồ: 1. Pháp luật thực định của Pháp _ rước be, chúng ta sẽ bắt đầu từ những quy định hiện bành của Pháp.
Tôi sẽ nhận xét về cầu trúc của pháp luật hợp đồng của Pháp, sau đó tôi xin đưa ra một số khuyến nghị. Cầu trúc của pháp luật hợp đồng được quy định trong BLDS Pháp năm 1304 tại Điều 1107: “Mọi hợp đồng dù có hay không có tên gọi riêng đầu phái tuân thủ các quy định chung tại Thiên này”. Đoạn 2 Điều này quy định: “Một sỐ hợp đồng được quy inh tại các Thiên dành cho đừng loại hợp đồng đó”. Như vậy, 6 đây có thé rút ra hai nhận Xét.
Ban dich của Nhà Pháp ludt Việt Pháp, yếu Ta đầm về sua đãi Bộ luật dân sự (phần hợp đằng), 14-15/06/2012 « _ Thứ nhất là có sự phân biệt không chỉ riêng của Pháp mà bất nguồn từ luật La Mã. là sự phân biệt giữa hợp đồng có tên và hợp đồng không có tên, nghĩa là hop đồng không được đặt tên cụ thể, ví dụ như hợp đồng theo một yêu cầu cụ thể của một bên hay của hai bên, Sự phân biệt này đượcthừa nhận trong BLDS nhưng đồng thời cũng ‘mang tính tương đối đo mọi loại hợp đồng đều được điều chỉnh bởi các quy định của luật chung. + Thit hai là có sự phân biệt giữa các quy định chung và quy định đặc thù (chuyên ngành). Các hợp đồng có tên gọi vừa phải tuân thủ các quy định chung vừa phái tuân.
thủ các quy định riêng. Tắt nhiên, các quy định chuyên ngành sẽ được wu tiên áp dụng, khi có sự xung đột giữa quy định chung và quy định chuyên ngành. Đôi khi, quy định chuyên ngành chỉ nhắc lại quy định chung, nhưng nếu hai quy định trái nhau thi sẽ 4y dụng quy định chuyên ngành. Cần bổ sung thêm rằng các quy định chuyên ngành rất phát triển.
Ví dụ về mua bán, ngoài các quy định chung còn có các quy định đặc thù tùy thuộc vào loại hợp đồng, chẳng hạn như hợp đồng mua bán trên mạng, mua bán quốc tế, mua bán mắt động sản. Các loại hợp đồng đó phải nắn thủ các quy định đặc thù riêng. Các vị có thể thấy điều này không làm thay đổi cấu trúc cơ bản của pháp luật hợp ding. Đối với chúng tôi, day là cấu trúc rất hợp lý.
Cầu trúc này đã tồn tại nhiều năm, cho phép bù dp những khiém khuyết bởi vì khi xây đựng pháp luật hợp đồng, rét khó để cóthể ‘bao quát được tất cả nên cắn trúc này cho phép luật chung có thé ba dip trong trường hợp. luật đặc thủ không đầy đủ. Về mặt chính sách pháp luật thì chúng ta có thé có sự lựa chọn. ‘v8 chính sách đối với tit cả các loại hợp đồng, Theo tôi, diều đó cho thấy nỗ lực hợp lý.
hóa, một cầu trúc đảm bio sự hợp lý, dễ đàng tiếp cận đối với những người không phải luật gia. Điều này có ý nghĩa với cả những nước thuộc hệ thống thông lu. Vi du như ở Mỹ đã có rất nhiều nỗ lực để hợp lý hóa pháp luật nhằm đưa ra những quy định chung về hợp đồng. Õ Mỹ có một văn bin không phi uit thực nh mà do giới nghiên cứu đưa ra nhưng lại có giá tr rất cao đối với các thảm phán.
Cấu trúc pháp luật hợp đồng của Pháp đã có những sự phát triển mà tôi sẽ giới " thiệu với quý vị ngay sau đây = Pháp luật hợp đồng không chỉ nằm trong BLDS mà ở Pháp, chúng tôi có khoảng 70 đến 80 bộ luật với những ngành luật khác nhau như du lich, điện ảnh, tiêu dùng. Nói cách khác, hiện nay có những quy định rất khác nhau, tùy theo đối tượng sẽ ký kết hợp. đồng hay theo lĩnh vực hoạt động giữa các cá. Cấu trúc mới có thé sẽ là cấu trúc mà trong đó, BLDS sẽ được áp dụng nhân.
Ví dụ, khi quý vị bán một ch BLDS sẽ được áp dụng. Nhưng trong quan. hệ tiêu dùng thì sẽ có pháp luật về tiêu ding và áp dụng Bộ luật Tiêu dùng, giữa các thương nhân thìáp dụng Bộ luật Thương mại, ngoài ra còn có Bộ luật Tài chính tiền tf. Sự phát trién này đã làm giảm di tim quan trong của BL DS, Ở đây xuất hiện một vin đề néu chúng ta tiếp tục phát triển (heo hướng này, sẽ dẫn đến nguy cơ biến BLDS thành một tác phẩm có giá trị về mặt trí tuệ, lý thuyết nhưng ít được áp dụng vì luôn luôn có Bian dich của Nhà Pháp luật Hột-Pháp, “Kỳ yếu Toa dim về sita đồi Bộ luật in sự (phan hợp đồng), /4-15/06/2012 + một bộ luật khác được áp dụng.
Lúc đó, BLDS sẽ trở thành một bộ luật thứ yếu, đặc bi hi các bộ luật khác có quy định điều chỉnh. Theo tôi, đây là một nguy cơ rit lớn và đáng. Những quy định cơ bản vẫn phải được giữ lại trong BLDS và không thé đễ chứng trở nên v6 nghĩa. Tôi đã giới thiệu với quý vị những phát triển của pháp luật Pháp cing các nguy cơ .kéo theo khi ban hành quá nhiều bộ luật chuyên ngành.
Sau đây, tôi sẽ trình bảy các quy định của BLDS về hợp đồng. Tuy nhiên, cần hm ý rằng pháp luật hợp đồng của Pháp không chi nằm trong BLDS. "Những nguyên tắc cơ bản về ký kết va thu biện hợp đồng gồm 4 nguyên tắc sau: "Nguyên tắc tự do hợp đồng Nhu quý vị đã biét, khẩu hiệu của Pháp là Tự do - Bình đẳng - Bác ái, day là những giá tr bắt nguồn từ cách mang Pháp. Điều đầu tiên của Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền cũng cho rằng: “Mọi người sink ra đều có quyén dimh đẳng".
Như vậy, chúng ta bình đẳng về một pháp luật chữ không phải về thể chất, kinh tế. Và điều này : .được thể hiện, thừa nhận trong pháp luật hợp đồng của Pháp. Trong BLDS, tự do hợp .đồng không được quy định cụ thé nhưng không ai nghĩ ngờ về hiệu lực pháp lý nhất định “của nguyên tắc này. Các thẩm phán của Pháp thừa nhận tự do hợp đồng như một nguyên tắc.
Các thẩm phán ở Téa Phá án với rất nhiễu quyền hạn đã thừa nhận nguyên tắc này, Tòa án hành chính tối cao của Pháp (Tham chính viện) cũng có quan điểm tương tự. Hội đồng Bảo hiến cũng coi tự do hợp đồng như một nguyên tắc mang tính hiển định. Tuy nhiên, sự sự do này không phải là tuyệt đối, không thể xâm phạm vào vì nếu không, sẽ “không cần thiết phải ban hành một bộ luật. Nhà làm luật đưa ra những giới hạn của tự do hợp đồng và các thẩm phán phải đảm bảo rằng những giới hạn nảy phải có căn cứ va được kiểm soát, những giới hạn này phải là cần thiết.
“Tự do hợp đồng là sự tự do giao kết hoặc không giao kết. Điều này ngày cảng trở nén quan trong vì hiện nay, việc giao kết hợp đồng tôn nhiều thời gian hon so với trước đây, giai đoạn đầm phan thương lượng để giao kết hợp đồng kéo di hơn. Vậy san quá tình đảm phán, nếu hợp đồng khòng được ký kết thì sẽ dẫn đến hậu quả, chế tài gi? Về nguyên. tắc thì không bắt buộc phải ký kết hop đồng, Do đó ngay cả khi sự chấm đứt này là trái pháp luật, bên chịu thiệt hại chỉ có thé rêư củu bội thường chứ không thể bắt một bên ký kết hợp đồng trú ý chi của họ.
Tự do hợp đồng còn là sự tự do lựa chọn bên đồng ký kết hợp đồng và sự tự do xác định nội dung hợp đồng, nghĩa là tự do lựa chọn một loại hợp đồng có tên gọi hay không có tên gọi, xác định các điều khoản, hiệu lực hợp đồng. Quyền tự do giao kết hoặc không giao kết có hệ quả đặc biệt. "Nguyên tắc thôa thuận ‘Day là kết quả của nguyên tắc tự do hợp đồng, BLDS cũng không có quy định cụ thể nhưng tit cả đều công nhận nguyên tắc này. Theo nguyên tắc thỏa thuận, hợp đồng chỉ cđược thiết lập khi có sự trao đổi và thỏa thuận giữa hai bên.