Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp tại Cục thuế tỉnh Đắk Lắk

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện công tác quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp tại cục thuế tỉnh đắk lắk, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thành Đạt
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp tại Cục thuế tỉnh Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP VÀ QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP TẠI CỤC THUẾ TỈNH ĐẮK LẮK GIAI ĐOẠN 2015-2017
• 3. CHƯƠNG 3: KHUYẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP TẠI CỤC THUẾ TỈNH ĐẮK LẮK ĐẾN NĂM 2020
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp tại Cục thuế tỉnh Đắk Lắk

Quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Cục thuế tỉnh Đắk Lắk. Công tác này không chỉ đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình, việc hoàn thiện công tác quản lý thu thuế TNDN là cần thiết để nâng cao hiệu quả thu ngân sách.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu, có vai trò quan trọng trong việc điều tiết kinh tế. Nó không chỉ là nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước mà còn là công cụ để khuyến khích đầu tư và phát triển sản xuất kinh doanh.

1.2. Cơ cấu tổ chức của Cục thuế tỉnh Đắk Lắk

Cục thuế tỉnh Đắk Lắk được tổ chức với nhiều phòng ban chuyên môn, mỗi phòng ban đảm nhận các nhiệm vụ khác nhau trong công tác quản lý thu thuế. Sự phân công rõ ràng giúp nâng cao hiệu quả công việc và đảm bảo thực hiện đúng các quy định pháp luật.

II. Những thách thức trong quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp tại Đắk Lắk

Mặc dù Cục thuế tỉnh Đắk Lắk đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác quản lý thu thuế TNDN, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này không chỉ đến từ người nộp thuế mà còn từ chính cơ chế quản lý và quy trình thu thuế.

2.1. Hạn chế trong việc tự giác chấp hành pháp luật thuế

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tự giác chấp hành pháp luật thuế, dẫn đến tình trạng trốn thuế và gian lận thuế. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý thu thuế của Cục thuế tỉnh Đắk Lắk.

2.2. Thiếu sót trong quy trình thu thuế

Quy trình thu thuế tại Cục thuế tỉnh Đắk Lắk còn nhiều thiếu sót, chưa hoàn thiện. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả thu ngân sách và tạo ra những khó khăn trong việc kiểm soát nguồn thu.

III. Phương pháp cải cách quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu thuế TNDN, Cục thuế tỉnh Đắk Lắk cần áp dụng các phương pháp cải cách hiện đại. Những cải cách này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả thu ngân sách mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế.

3.1. Cải cách quy trình thu thuế

Cần thiết phải cải cách quy trình thu thuế để đơn giản hóa thủ tục, giảm thiểu thời gian và chi phí cho người nộp thuế. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý thuế sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền về pháp luật thuế

Cục thuế tỉnh Đắk Lắk cần tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người nộp thuế về nghĩa vụ và quyền lợi của họ trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Điều này sẽ giúp giảm thiểu tình trạng vi phạm pháp luật thuế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý thu thuế TNDN

Việc nghiên cứu và ứng dụng các giải pháp trong quản lý thu thuế TNDN tại Cục thuế tỉnh Đắk Lắk đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua số liệu thu ngân sách mà còn qua sự cải thiện trong mối quan hệ giữa cơ quan thuế và người nộp thuế.

4.1. Kết quả thu ngân sách từ thuế TNDN

Trong giai đoạn 2015-2017, Cục thuế tỉnh Đắk Lắk đã đạt được nhiều kết quả khả quan trong thu ngân sách từ thuế TNDN, với tổng thu đạt 5.101,6 tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra.

4.2. Cải thiện mối quan hệ với người nộp thuế

Cục thuế tỉnh Đắk Lắk đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện mối quan hệ với người nộp thuế, từ đó tạo ra sự tin tưởng và hợp tác tốt hơn trong công tác thu thuế.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quản lý thu thuế TNDN

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy, việc hoàn thiện công tác quản lý thu thuế TNDN tại Cục thuế tỉnh Đắk Lắk là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải cách quy trình thu thuế và nâng cao nhận thức của người nộp thuế.

5.1. Định hướng cải cách trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc cải cách công tác quản lý thu thuế TNDN, nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách và đảm bảo công bằng xã hội.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong quản lý thuế

Việc tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý thuế sẽ giúp Cục thuế tỉnh Đắk Lắk học hỏi kinh nghiệm và áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại, từ đó nâng cao hiệu quả công tác thu thuế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là nguồn thu chủ yếu và quan trọng của ngân sách nhà nước (NSNN), đóng vai trò thiết yếu trong việc điều tiết kinh tế vĩ mô và đảm bảo công bằng xã hội. Tại Việt Nam, công tác quản lý thu thuế TNDN đã được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả thu ngân sách, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế phát triển đa dạng và phức tạp. Tỉnh Đắk Lắk, với sự phát triển kinh tế năng động, đã ghi nhận tổng thu ngân sách năm 2017 đạt 5.101,6 tỷ đồng, vượt 114% kế hoạch địa phương và 127,5% kế hoạch Bộ Tài chính giao, trong đó thuế TNDN chiếm tỷ trọng đáng kể. Tuy nhiên, công tác quản lý thu thuế TNDN tại Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk vẫn còn nhiều hạn chế như tình trạng trốn thuế, gian lận thuế, quy trình quản lý chưa hoàn thiện và đội ngũ cán bộ chưa được đào tạo bài bản.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thu thuế TNDN tại Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2015-2017, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu thuế TNDN đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động lập dự toán, tổ chức thu, thanh tra kiểm tra, quản lý nợ và giải quyết khiếu nại liên quan đến thuế TNDN tại địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế, góp phần tăng nguồn thu NSNN, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội tỉnh Đắk Lắk và tạo môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý thuế hiện đại, trong đó có:

• Lý thuyết quản lý thuế: Quản lý thuế là hoạt động tổ chức, điều hành và giám sát nhằm đảm bảo người nộp thuế thực hiện đúng nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật. Quản lý thu thuế TNDN là một phần quan trọng của quản lý thuế, mang tính kỹ thuật và nghiệp vụ cao, được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp hành chính.

• Mô hình quản lý thu thuế theo chức năng: Bao gồm các khâu đăng ký thuế, kê khai, nộp thuế, thanh tra kiểm tra, quản lý nợ và cưỡng chế, giải quyết khiếu nại tố cáo. Mô hình này giúp phân công rõ ràng chức năng, nâng cao hiệu quả quản lý.

• Khái niệm về thuế TNDN: Thuế trực thu đánh trên kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, có vai trò quan trọng trong điều tiết thu nhập và phân phối công bằng.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quản lý thuế, quản lý thu thuế, quản lý thu thuế TNDN, dự toán thuế, thanh tra kiểm tra thuế, nợ thuế và cưỡng chế thuế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp sau:

• Phương pháp thống kê, thu thập thông tin: Thu thập số liệu quản lý thu thuế TNDN từ các báo cáo của Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn 2015-2017, bao gồm số thu, tỷ lệ nợ thuế, số lượng doanh nghiệp đăng ký và kê khai thuế.

• Phương pháp đối chiếu - so sánh: So sánh các chỉ tiêu định lượng như mức độ hoàn thành dự toán thuế, tỷ lệ nợ thuế, tỷ lệ truy thu thuế qua các năm để đánh giá xu hướng và hiệu quả công tác quản lý.

• Phương pháp phân tích: Phân tích nguyên nhân các kết quả thu được, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thu thuế TNDN, so sánh với kinh nghiệm quản lý thuế của các Cục Thuế khác.

• Phương pháp tổng hợp: Tổng hợp các kết quả nghiên cứu để đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu thuế TNDN tại Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ số liệu thuế TNDN của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2015-2017. Phương pháp chọn mẫu dựa trên dữ liệu thực tế và báo cáo chính thức của cơ quan thuế. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2015-2017 với các đề xuất áp dụng đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả thu ngân sách tăng trưởng ổn định: Tổng thu ngân sách năm 2017 của Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk đạt 5.101,6 tỷ đồng, vượt 114% kế hoạch địa phương và tăng 25,2% so với cùng kỳ năm trước. Thuế TNDN đóng góp tỷ trọng lớn trong tổng thu, phản ánh hiệu quả công tác quản lý thuế.

2. Tỷ lệ hoàn thành dự toán thuế TNDN cao: Giai đoạn 2015-2017, mức độ hoàn thành dự toán thuế TNDN đạt trung bình khoảng 110%, cho thấy công tác lập dự toán và tổ chức thu thuế tương đối chính xác và hiệu quả.

3. Tỷ lệ nợ thuế TNDN còn cao: Tỷ lệ nợ thuế TNDN so với tổng thu thuế TNDN dao động khoảng 8-10%, cho thấy vẫn còn tồn tại tình trạng chậm nộp, nợ đọng thuế ảnh hưởng đến nguồn thu NSNN.

4. Công tác thanh tra, kiểm tra thuế hiệu quả nhưng còn hạn chế: Số cuộc thanh tra, kiểm tra thuế tăng 15% so với giai đoạn trước, với tỷ lệ truy thu thuế đạt khoảng 12%, tuy nhiên vẫn còn nhiều doanh nghiệp có dấu hiệu gian lận, trốn thuế chưa được xử lý triệt để.

Thảo luận kết quả

Kết quả thu ngân sách tăng trưởng ổn định phản ánh sự nỗ lực của Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đặc biệt là công tác lập dự toán và tổ chức thu thuế TNDN. Việc hoàn thành dự toán thuế vượt kế hoạch cho thấy khả năng dự báo nguồn thu và tổ chức thực hiện thu thuế tương đối chính xác, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, tỷ lệ nợ thuế TNDN còn ở mức cao cho thấy ý thức chấp hành pháp luật thuế của một số doanh nghiệp chưa tốt, đồng thời công tác đôn đốc, cưỡng chế nợ thuế chưa đạt hiệu quả tối ưu. So với các Cục Thuế có quy mô tương đương như Gia Lai hay Lâm Đồng, Đắk Lắk cần tăng cường hơn nữa các biện pháp quản lý nợ thuế và cưỡng chế.

Công tác thanh tra, kiểm tra thuế đã được đẩy mạnh, góp phần phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, tuy nhiên tỷ lệ truy thu thuế còn thấp so với tiềm năng thất thu, cho thấy cần nâng cao năng lực nghiệp vụ và áp dụng công nghệ thông tin hiện đại để phát hiện gian lận hiệu quả hơn. Việc so sánh với kinh nghiệm của Cục Thuế Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cho thấy ứng dụng công nghệ thông tin và phối hợp liên ngành là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý thuế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng thu ngân sách, bảng so sánh tỷ lệ nợ thuế và tỷ lệ truy thu thuế qua các năm, giúp minh họa rõ nét xu hướng và hiệu quả công tác quản lý thuế tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập dự toán thu thuế TNDN

   • Động từ hành động: Tăng cường phân tích, dự báo chính xác nguồn thu thuế dựa trên dữ liệu kinh tế xã hội và hoạt động doanh nghiệp.
   • Target metric: Đạt tỷ lệ hoàn thành dự toán thuế TNDN trên 110% hàng năm.
   • Timeline: Áp dụng từ năm 2018 đến 2020.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh phối hợp với Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính.

2. Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế

   • Động từ hành động: Tổ chức các lớp tập huấn, hội nghị, phát hành tài liệu hướng dẫn về chính sách thuế TNDN.
   • Target metric: Tăng số lượt hỗ trợ người nộp thuế lên ít nhất 20% so với giai đoạn trước.
   • Timeline: Thực hiện liên tục từ 2018 đến 2020.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh phối hợp với các tổ chức doanh nghiệp và truyền thông địa phương.

3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

   • Động từ hành động: Mở rộng phạm vi thanh tra, kiểm tra, áp dụng công nghệ phân tích dữ liệu để phát hiện gian lận thuế.
   • Target metric: Tăng tỷ lệ truy thu thuế sau thanh tra lên trên 15%.
   • Timeline: Triển khai từ năm 2018, đánh giá hàng năm.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh, Thanh tra Bộ Tài chính.

4. Hiện đại hóa công tác quản lý đăng ký, kê khai và nộp thuế

   • Động từ hành động: Ứng dụng công nghệ thông tin, phát triển hệ thống kê khai và nộp thuế điện tử.
   • Target metric: Đạt tỷ lệ doanh nghiệp kê khai và nộp thuế điện tử trên 90%.
   • Timeline: Hoàn thành trong năm 2020.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh phối hợp với Tổng cục Thuế và các nhà cung cấp công nghệ.

5. Tăng cường công tác đôn đốc thu và quản lý nợ thuế

   • Động từ hành động: Xây dựng kế hoạch đôn đốc thu nợ, áp dụng biện pháp cưỡng chế nghiêm minh.
   • Target metric: Giảm tỷ lệ nợ thuế TNDN xuống dưới 5% tổng thu thuế TNDN.
   • Timeline: Thực hiện từ 2018 đến 2020.
   • Chủ thể thực hiện: Cục Thuế tỉnh phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, công chức ngành thuế

   • Lợi ích: Nắm bắt các phương pháp quản lý thu thuế TNDN hiệu quả, cập nhật các giải pháp cải tiến công tác quản lý thuế.
   • Use case: Áp dụng vào công tác lập dự toán, thanh tra kiểm tra và quản lý nợ thuế tại địa phương.

2. Nhà quản lý doanh nghiệp và kế toán thuế

   • Lợi ích: Hiểu rõ quy trình, nghĩa vụ và quyền lợi trong quản lý thuế TNDN, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế.
   • Use case: Tối ưu hóa công tác kê khai, nộp thuế, giảm thiểu rủi ro vi phạm pháp luật thuế.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý thuế TNDN tại địa phương, phục vụ nghiên cứu và học tập.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn liên quan đến quản lý thuế và chính sách tài chính.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương

   • Lợi ích: Đánh giá hiệu quả công tác quản lý thuế, xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và cải thiện môi trường kinh doanh.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, phối hợp với ngành thuế trong công tác quản lý thu ngân sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao công tác quản lý thu thuế TNDN lại quan trọng đối với ngân sách nhà nước?
   Thuế TNDN là nguồn thu lớn và ổn định cho NSNN, giúp đảm bảo nguồn lực tài chính cho các hoạt động phát triển kinh tế xã hội và thực hiện chính sách công bằng thu nhập.

2. Những khó khăn chính trong quản lý thu thuế TNDN tại Đắk Lắk là gì?
   Bao gồm ý thức chấp hành pháp luật thuế của doanh nghiệp chưa cao, quy trình quản lý còn lạc hậu, đội ngũ cán bộ chưa đồng đều về trình độ và hạn chế trong công tác cưỡng chế nợ thuế.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra thuế?
   Cần áp dụng công nghệ thông tin hiện đại, đào tạo nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ, tăng cường phối hợp liên ngành và xây dựng các chuyên đề thanh tra trọng điểm.

4. Tỷ lệ nợ thuế TNDN ảnh hưởng như thế nào đến công tác quản lý thuế?
   Tỷ lệ nợ thuế cao làm giảm nguồn thu ngân sách, gây mất công bằng xã hội và làm giảm hiệu quả quản lý thuế, đòi hỏi phải có biện pháp đôn đốc và cưỡng chế hiệu quả.

5. Các doanh nghiệp có thể làm gì để tuân thủ tốt hơn nghĩa vụ thuế TNDN?
   Doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức về pháp luật thuế, thực hiện kê khai, nộp thuế đúng hạn, phối hợp với cơ quan thuế trong các hoạt động thanh tra, kiểm tra và cập nhật các chính sách thuế mới.

Kết luận

• Thuế thu nhập doanh nghiệp là nguồn thu quan trọng, góp phần đảm bảo ổn định ngân sách và công bằng xã hội tại tỉnh Đắk Lắk.
• Công tác quản lý thu thuế TNDN giai đoạn 2015-2017 đạt nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế về tỷ lệ nợ thuế và hiệu quả thanh tra, kiểm tra.
• Nghiên cứu đã phân tích kỹ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng và so sánh kinh nghiệm quản lý thuế từ các địa phương khác, làm cơ sở đề xuất các giải pháp hoàn thiện.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào hoàn thiện dự toán thuế, nâng cao tuyên truyền hỗ trợ, hiện đại hóa công tác quản lý và tăng cường cưỡng chế nợ thuế.
• Đề nghị các cơ quan chức năng và Cục Thuế tỉnh Đắk Lắk triển khai các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu thuế TNDN, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Hành động tiếp theo là tổ chức các hội thảo triển khai giải pháp, đào tạo cán bộ và áp dụng công nghệ thông tin hiện đại trong quản lý thuế. Mời các nhà quản lý, cán bộ thuế và doanh nghiệp cùng đồng hành thực hiện các đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý thu thuế TNDN tại Đắk Lắk.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP VÀ QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ THUẾ VÀ QUẢN LÝ THU THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 1. Thuế và thuế thu nhập doanh nghiệp a. Thuế Thuế là một khoản nộp bắt buộc mà các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà nước, phát sinh trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nước ban hành, không mang tính chất đối giá và hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp thuế.

Khi Nhà nước ra đời, thuế là công cụ để Nhà nước có nguồn thu nhằm trang trải các chi tiêu của Nhà nước. Nhà nước dùng quyền lực của mình ban hành các luật thuế để bắt buộc dân cư và các đối tượng khác trong nền kinh tế đóng góp cho Nhà nước. Và đây là hình thức huy động tài chính cho Nhà nước. Người nộp thuế sẽ phải đóng thuế theo luật định, mang tính chất bắt buộc trên nguyên tắc luật định.

Như vậy, thuế có thể hiểu theo hai nghĩa, nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Nghĩa rộng, thuế có thể được hiểu là nguồn lực chuyển giao từ khu vực tư sang khu vực công. Nghĩa hẹp, thuế là một khoản thu bắt buộc bằng tiền của Chính phủ, không mang tính đối giá hoàn trả trực tiếp và được thực thi bằng pháp luật. Thuế thu nhập doanh nghiệp Thuế thu nhập doanh nghiệp xuất hiện rất sớm trong lịch sử phát triển của thuế.

Hiện nay ở các nước phát triển, thuế thu nhập doanh nghiệp giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo ổn định nguồn thu ngân sách Nhà Luan van 11 nước và thực hiện phân phối thu nhập. Mức thuế cao hay thấp áp dụng cho các chủ thể thuộc đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp là khác nhau, điều đó phụ thuộc vào quan điểm điều tiết thu nhập và mục tiêu đặt ra trong phân phối thu nhập của từng quốc gia trong từng giai đoạn lịch sử nhất định. Thuế thu nhập doanh nghiệp là loại thuế trực thu, thu trên kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp. Đối tượng nộp thuế TNDN là tất cả các tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế đều phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, Luật thuế thu nhập doanh nghiệp đầu tiên được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 10/5/1997 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/1999 thay cho Luật thuế lợi tức. Theo Luật thuế thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12 do Quốc Hội nước Việt Nam ban hành ngày 03 tháng 06 năm 2008, Luật sửa đổi, bổ sung số 32/2013/QH13, tại Điều 2 quy định cụ thể các đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bao gồm các tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế theo quy định của Luật này. Về nguyên tắc, thu nhập chịu thuế là bất cứ khoản thu nhập phát sinh nào dù bằng tiền vay hay hiện vật, không phân biệt từ nguồn sản xuất kinh doanh hay hoạt động, đầu tư sau khi loại bỏ những khoản được pháp luật quy định không phải chịu thuế thu nhập. Những khoản thu nhập được quy định không phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp thông thường là những khoản thu nhập còn lại sau khi đã nộp thuế thu nhập hoặc một loại thuế tương đương ở một khâu nào đó.

Những khoản thu nhập không chịu thuế thu nhập cũng có thể là những khoản thu nhập nhỏ, lặt vặt nhưng lại không thuận tiện cho công tác quản lý. Nói cách khác, thu nhập chịu thuế phải gồm hầu hết các khoản thu nhập chủ yếu phát sinh, không phân biệt hình thái và nguồn gốc của chúng. Các khái niệm về Quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp a. Quản lý thuế Quản lý nói chung được hiểu là sự tác động của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu đã đề ra.

Theo Luật quản lý thuế (năm 2007), Quản lý thuế (QLT) là hoạt động tổ chức, điều hành và giám sát của cơ quan thuế nhằm đảm bảo người nộp thuế chấp hành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật. Theo đó, QLT được hiểu là quá trình tổ chức, điều hành và giám sát việc thực hiện những quy định trong luật thuế nhằm huy động đầy đủ những khoản tiền thuế vào NSNN theo luật định. Tuy nhiên vấn đề QLT phải được xem xét dưới góc độ của nền kinh tế nói chung, tức là quản lý các mối quan hệ về thuế của các chủ thể bao gồm: Nhà nước (cơ quan định ra chính sách thuế), các đối tượng nộp thuế và bộ máy quản lý hành chính thuế (Quản lý hành chính thuế được hiểu là chức năng, là hoạt động quản lý của cơ quan QLT đối với các thực hiện nghĩa vụ thuế của người nộp thuế và được thực hiện bằng phương pháp hành chính). QLT là một nội dung quan trọng cuả công tác quản lý tài chính Nhà nước.

QLT không thể tách rời quản lý Nhà nước nói chung và quản lý Nhà nước vế kinh tế nói riêng. Quản lý thu thuế Quản lý thu thuế (QLTT) là một nội dung của quản lý thuế - một lĩnh vực quản lý hành chính công của nhà nước. “QLTT là quản lý việc thực thi và thực thi các chính sách thuế hay là việc thực hiện quyền hành pháp và tư pháp của nhà nước trong lĩnh vực thuế.” “QLTT là việc thực thi các luật thuế, là việc định ra các hệ thống tổ chức, phân công chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và nghĩa vụ cho các tổ chức Luan van 13 này, xác lập mối quan hệ hữu hiệu trong thực thi luật thuế nhằm đạt được mục tiêu đề ra trong môi trường luôn biến động”. “Theo Luật quản lý thuế, QLTT là quá trình thực thi các chức năng quản lý từ quản lý đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế, ấn định thuế; quản lý hoàn thuế, miễn thuế, giảm thuế; quản lý xóa nợ tiền thuế, tiền phạt; quản lý thông tin về người nộp thuế; thanh tra, kiểm tra thuế; cưỡng chế thi hành các quyết định hành chính thuế; xử lý vi phạm pháp luật về thuế và giải quyết khiếu nại tố cáo về thuế”.

Từ các khái niệm trên có thể định nghĩa QLTT là một quá trình thực thi chính sách thuế, thông qua quá trình tác động của cơ quan thuế lên các tổ chức và công dân, nhằm đảm bảo và tăng cường sự tuân thủ nghĩa vụ thuế một cách đầy đủ, tự nguyện và đúng thời gian trong điều kiện môi trường QLTT luôn biến động. Quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp Quản lý thu thuế TNDN là một một nội dung cơ bản và quan trọng của công tác quản lý thu thuế. Vì vậy, về cơ bản cách hiểu về QLTT đã nêu ở phần trên cũng là cách hiểu về quản lý thu thuế TNDN. Tuy nhiên, quản lý thu thuế TNDN có những nét đặc thù riêng như sau: Thứ nhất, quản lý thu thuế TNDN là việc quản lý bằng pháp luật, hoạt động quản lý thuế được quy định rõ trong pháp luật quản lý thuế.

Thứ hai, quản lý thu thuế TNDN được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp hành chính. Phương pháp này thể hiện việc tuân thủ mệnh lệnh, quyết định đơn phương của cơ quan quản lý cấp trên là chủ yếu. Người nộp thuế phải chấp hành nghiêm chỉnh quyết định quản lý của cơ quan cấp trên về lĩnh vực nộp thuế. Cơ quan quản lý thì đưa ra những quyết định quản lý buộc người nộp thuế phải thực hiện.

Nếu không chấp hành thì người nộp thuế sẽ phải chịu mức phạt hành chính theo quy định. Luan van 14 Thứ ba, quản lý thu thuế TNDN là hoạt động mang tính kỹ thuật, nghiệp vụ chặt chẽ. Thuế là nguồn thu chủ yếu của NSNN, việc nộp thuế là nghĩa vụ của mỗi công dân. Tuy nhiên thuế lại dễ gây ra những phản ứng từ người phải gánh chịu.

Vì vậy, để thu được thuế không phải là điều đơn giản, buộc những cán bộ ngành thuế phải có chuyên môn, nghiệp vụ nhất định trong quản lý thu nộp thuế, đồng thời phải nắm bắt được những kỹ thuật nghiệp vụ chủ yếu để việc thu thuế thành công, đóng góp vào NSNN. Sự cần thiết phải quản lý thu thuế thu nhập doanh nghiệp Quản lý thu thuế nói chung và quản thu lý thuế TNDN nói riêng luôn là một yêu cầu bức thiết được đặt ra cho mỗi quốc gia. Sự cần thiết phải quản lý thu thuế TNDN là xuất phát từ những lý do cơ bản sau: a. Do yêu cầu tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước Ở hầu hết các quốc gia, thuế đóng vai trò hết sức quan trọng vì là nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước.

Vì vậy làm tốt công tác quản lý thu thuế sẽ có tác dụng lớn trong việc tập trung, huy động đầy đủ và kịp thời số thu cho ngân sách quốc gia. Mặt khác, thuế có tác động đến toàn bộ quá trình phát triến kinh tế mà đây chính là cơ sở tạo ra nguồn thu thuế trong tương lai. Cho nên, để tăng trưởng và ổn định số thu của ngân sách nhà nước trong tương lai, công tác quản lý thu thuế cũng cần chú ý duy trì và phát triển các cơ sở tạo ra nguồn thu thuế. Thuế TNDN là nguồn thu quan trọng của NSNN.

Điều này thể hiện ở phạm vi áp dụng thuế TNDN rất rộng rãi, bao gồm mọi cơ sở kinh doanh có thu nhập. Mặt khác, cùng với xu hướng tăng trưởng kinh tế, quy mô của các hoạt động kinh tế ngày càng được mở rộng, hiệu quả kinh doanh ngày càng cao sẽ tạo ra nguồn thu về thuế TNDN ngày càng lớn cho NSNN. Do yêu cầu điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội Thuế TNDN là công cụ quan trọng để Nhà nước thực hiện chức năng Luan van 15 tái phân phối thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội. Thuế không chỉ đem lại nguồn thu ngân sách phục vụ nhu cầu chi tiêu của Nhà nước mà còn là công cụ để Nhà nước điều tiết các hoạt động kinh tế và phân phối lại thu nhập.

Vì vậy, thuế có vai trò to lớn trong việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội. Vai trò của thuế trong nền kinh tế được phát huy tốt nhất chính là nhờ vào việc hoạch định chính sách thuế hợp lý và tổ chức quản lý thu thuế có hiệu quả. Ngược lại, sự yếu kém trong công tác quản lý thu thuế sẽ làm cho thuế không thể hiện được vai trò, chức năng tích cực vốn có của nó.