CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC (GIÁO CHỨC), NGƯỜI LAO ĐỘNG TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Trong những thập niên gần đây, sự phát triển giáo dục đào tạo ở các nước trên thế giới đã và đang có những biến đổi sâu sắc về quy mô, cơ cấu, mục tiêu, cơ chế quản lý. với xu hướng đào tạo nguồn lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu và đòi hỏi của thực tiễn đời sống kinh tế - xã hội. Giáo dục đào tạo có một vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia, nhất là trong sự canh tranh kinh tế trong xu hướng toàn cầu hóa.
Đặc biệt phải kể đến các nước Malaisia, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ. trong cuộc cải cách giáo dục đã rất chú trọng đến phát huy thế mạnh nguồn nhân lực và tiềm năng để tập trùn phát triển. Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và đang hội nhập sâu rộng vào khu vực và thế giới. Để tận dụng được cơ hội, vượt qua được thách thức và cạnh tranh thì nguồn nhân lực chất lượng cao, đạt trình độ quốc tế, đủ sức để đưa nên kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ Việt Nam phát triển là một nhu cầu cấp thiết.
Để thực hiện chiến lược phát triển đất nước nhất là trong thời đại kinh tế tri thức, Việt Nam cần có nguồn nhân lực được đào tạo chất lượng cao đủ khả năng cạnh tranh và hội nhập quốc tế thành công. Để làm được điều đó, trước hết cần có đội ngũ công chức, viên chức (giáo chức), người lao động chất lượng cao đảm bảo đủ về số lượng, chất lượng và cơ cấu. Trước tình hình thực tế nêu trên, con người là nhân tố quan trọng, quyết định trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là đội ngũ nhân viên tại các đơn vị hành chính, sự nghiệp. Trong đó, trường đại học đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho chiến lược phát triển của đất nước.
Qua đó cần xây dựng đội ngũ công chức, viên chức (giáo chức), người lao động có đủ phẩm chất năng lực và 5 trình độ, đáp ứng yêu cầu chất lượng phục vụ tốt cho người học. Ngoài nỗ lực trong công tác giảng dạy, nghiên cứu còn có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ nhân viên phục vụ. Tuy nhiên, trước yêu cầu và sự phát triển cũng như xu hướng hội nhập quốc tế hiện nay đòi hỏi công tác phục vụ ngày càng cao, chính vì vậy công tác quản lý đội ngũ nhân viên phục vụ là một vấn đề vừa quan trọng vừa mang tính cấp thiết trong các trường học nói chung và trường đại học nói riêng. Vì vậy, tác giả đi sâu vào nghiên cứu lý luận và thực tiễn để tìm ra biện pháp có tính chất khả thi trong việc quản lý đội ngũ nhân viên phục vụ Trường Đại học Hải Phòng đến năm 2025.Đội ngũ nhân viên phục vụ trong trường đại học 1.
Khái niệm đội ngũ nhân viên phục vụ 1. Khái niệm đội ngũ Theo từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Đội ngũ là tập hợp một số đông người, cùng chức năng nghề nghiệp thành một lực lượng”. [14] Có nhiều quan niệm và cách hiểu khác nhau về đội ngũ. Ngày nay khái niệm đội ngũ được dùng cho các tổ chức trong xã hội một cách rộng rãi như: “Đội ngũ cán bộ, công chức, đội ngũ nhân viên, đội ngũ tri thức…” đều xuất phát theo cách hiểu của thuật ngữ về đội ngũ đó là: “khối đông người được tập hợp lại một cách chỉnh tề và được tổ chức thành lực lượng chiến đấu”.
Khái niệm đội ngũ tuy có các cách hiểu khác nhau nhưng đều có chung một điểm đó là: Một nhóm người được tổ chức và tập hợp thành một lực lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng hay không cùng nghề nghiệp nhưng đều có chung một mục địch nhất định. Từ cách hiểu trên, có thể nêu chung: Đội ngũ là một tập thể gồm số đông người, có cùng lý tưởng, cùng mục đích, làm việc theo sự chỉ huy thống nhất, có kế hoạch, gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất cũng như tinh thần. Khái niệm nhân viên phục vụ “Nhân viên” được hiểu là những “người làm việc trong một cơ quan, tổ 6 chức, phân biệt với thủ trưởng của cơ quan, tổ chức đó”[14]; còn “phục vụ” là “làm công việc thuộc trách nhiệm của mình đối với ai”[14]. Vậy, có thể hiểu “nhân viên phục vụ là những người làm việc tại một doanh nghiệp, tổ chức, có nhiệm vụ làm những phần viêc thuộc trách nhiệm của mình nhằm đáp ứng một số nhu cầu và đem lại lợi ích cho người khác”, cụ thể ở đây là sinh viên “khách hàng” của nhà trường.
Khái niệm đội ngũ nhân viên phục vụ Từ những khái niệm trên theo quan điểm của tôi ĐNNVPV là tập thể người lao động được tổ chức thành một lực lượng cùng chung nhiệm vụ là thực hiện công tác phục vụ đã được phân công.Chức năng, nhiệm vụ và vai trò của nhân viên phục vụ trong trường Đại học 1.Chức năng Nhân viên phục vụ trong trường Đại học có chức năng thực hiện các hoạt động đảm bảo an ninh, trật tự; triển khai các hoạt động phục vụ đảm bảo vệ sinh, môi trường, điện nước trong phạm vi toàn Trường. Công tác an ninh trật tự - Xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn tuyệt đối về tài sản của Nhà trường, về tính mạng, tài sản cho CBVC, NLĐ, người học và khách đến làm việc tại Trường; - Tổ chức thường trực cổng ra vào và tuần tra canh gác 24/24 giờ ngày trong phạm vi toàn Trường; tạo điều kiện thuận lợi cho CBVC, NLĐ, người học và khách đến học tập, công tác tại Trường; - Trực tiếp kiểm soát người ra, vào Trường. Khi xảy ra các vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự và an toàn cơ quan, phải tổ chức bảo vệ hiện trường, bảo vệ tài sản của cơ quan, sơ cấp cứu nạn nhân, bắt quả tang người phạm tội và báo ngay cho người phụ trách, cơ quan Công an nơi trường đóng quân; - Chủ trì giải quyết các công việc liên quan đến công tác bảo vệ, tính 7 mạng và tài sản của tập thể và cá nhân trong phạm vi trường quản lý; - Tổ chức thực hiện việc trông giữ các phương tiện đi lại (ô tô, xe đạp, xe máy) của cán bộ, người học và khách; thực hiện việc thu và nộp lệ phí trông giữ phương tiện theo quy định của Nhà trường; - Chủ động phối hợp với các phòng, ban, đơn vị trong Trường và địa phương nơi trường đóng (Công an thành phố, quận, phường) xây dựng và tổ chức tốt phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc, giữ gìn tốt trật tự, an ninh của Nhà trường; - Phối hợp với phòng Tổ chức Cán bộ, phòng Thanh tra Pháp chế, phòng Chính trị - Công tác HSSV, phòng Hành chính - Quản trị, phòng Kế hoạch - Tài chính và các Khoa xử lý các trường hợp tập thể và cá nhân vi phạm việc quản lý tài sản, gây mất trật tự, an ninh; - Phối hợp với khoa Thể dục thể thao, trung tâm Giáo dục Quốc phòng An ninh sinh viên tham gia xây dựng lực lượng tự vệ của Nhà trường. Tham gia các đợt tập huấn, bồi dưỡng, học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; - Quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và các phương tiện, trang thiết bị được giao; b.
Công tác phục vụ ,vệ sinh môi trường - Quản lý hệ thống phòng họp, phòng khách và nhà ăn tập thể; - Quản lý, phục vụ, đóng mở cửa các các phòng học theo thời khóa biểu, các phòng họp được phân công theo kế hoạch công tác của Nhà trường; - Quản lý phòng khách, đảm bảo việc tiếp đón và phục vụ khách đến làm việc và nghỉ lại Trường; - Phục vụ nước uống cho cán bộ giảng viên, sinh viên khi lên lớp tại các giảng đường hoặc tại hội trường được phân công trong các buổi sinh hoạt tập thể theo kế hoạch do Hiệu trưởng phê duyệt; - Tổ chức trồng mới, chăm sóc vườn hoa, cây cảnh, cây bóng mát, cảnh quan trong khuôn viên Trường; thực hiện công tác vệ sinh môi trường đảm 8 bảo xanh, sạch, đẹp, an toàn; - Quản lý, kiểm tra, giám sát các hoạt động dịch vụ trong Trường như: nhà ăn, căng tin, trông giữ xe.; phối hợp với Phòng CT- CTHSSV (bộ phận Y tế), Trung tâm Nội trú sinh viên kiểm tra, giám sát vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh cảnh quan môi trường. Công tác cơ sở vật chất, điện, nước, vệ sinh môi trường - Quản lý hệ thống điện, nước; thực hiện việc mua sắm, thay thế, sửa chữa các thiết bị điện nước, dụng cụ và đồ dùng bảo hộ lao động trên phạm vi được phân công; - Quản lý chặt chẽ, đề xuất phương án sử dụng tối ưu, hiệu quả điện, nước phục vụ các hoạt động làm việc, học tập, nghiên cứu, sinh hoạt tập thể, hệ thống điện chiếu sáng công cộng đảm bảo tiết kiệm, an toàn, an ninh. - Có phương án lắp thiết bị đo đếm từng khu, từng đơn vị, từng tòa nhà, và các điểm dịch vụ; hàng tháng thực hiện việc chốt chỉ số tiêu thụ, đôn đốc các tổ chức, cá nhân thực hiện nghĩa vụ nộp tiền điện, nước đúng thời gian quy định; - Phối hợp với các đơn vị chức năng trong và ngoài Trường xử lý nghiêm các vi phạm về sử dụng điện, nước đối với các đơn vị, cá nhân sử dụng nguồn điện, nước không đảm bảo an toàn, không đúng mục đích, không trung thực, gây thất thoát, lãng phí; hoặc không thực hiện nghĩa vụ nộp tiền điện, nước theo quy định; - Xây dựng các quy định, quy trình giải quyết công việc do đơn vị phụ trách. Vai trò Lao động sản xuất một hình thái hoạt động chỉ có ở con người.
Con người tiến hành lao động sản xuất nhằm thỏa mãn không chỉ nhu cầu mang tính sinh vật mà cả những nhu cầu tinh thần, xã hội; không chỉ để thích nghi mà còn để cải tạo giới tự nhiên, cải tạo xã hội, và cải tạo ngay cả chính bản thân con người. Trong mọi phương thức sản xuất, con người bao giờ cũng ở 9 vị trí trung tâm và giữ vai trò quyết định so với công cụ lao động, không chỉ đề ra kế hoạch, lựa chọn phương pháp lao động, mà còn trực tiếp sử dụng công cụ lao động để sản xuất ra của cải vật chất.