Chuyªn ®Ò thùc tËp S/v: Vò Quang Minh - QLKT 39A PhÇn më ®Çu Ngµy nay, níc ta ®ang tõng bíc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn mét nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. §iÒu nµy ®Æt ra cho c¸c doanh nghiÖp hµng lo¹t c¸c vÊn ®Ò cÇn ph¶i thay ®æi vµ hoµn thiÖn. Trong c¸c vÊn ®Ò ®îc ®Æt ra ®èi víi c¸c doanh nghiÖp th× viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò næi cém, hÕt søc phøc t¹p vµ quan träng. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng th× hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp ®îc x¸c ®Þnh lµ hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi cña c¸c ho¹t ®éng ®ã.
Nh×n chung, môc tiªu cña mét doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ lîi nhuËn tèi ®a. Trong khi ®ã, hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi, viÖc tèi ®a ho¸ lîi nhuËn cña c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cã ®¹t ®îc hay kh«ng lµ phô thuéc rÊt nhiÒu yÕu tè, trong ®ã yÕu tè hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ mét yÕu tè c¬ b¶n vµ mang tÝnh quyÕt ®Þnh. Trong khi ®ã ë níc ta, ¶nh hëng cña c¬ chÕ kinh tÕ cò vÉn cßn tån t¹i xÐt ë nhiÒu gãc ®é. C¸c ¶nh hëng nµy thêng mang tÝnh tiªu cùc, ®Æc biÖt lµ trong lÜnh vùc qu¶n lý vµ tõ ®ã ¶nh hëng tíi hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh.
Trong thùc tÕ, bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp ë níc ta ®îc ®¸nh gi¸ thÊp h¬n so víi bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp cña c¸c níc cã nÒn kinh tÕ thÞ trêng ph¸t triÓn cao vÒ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng. Do ®ã, trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ toµn cÇu, c¹nh tranh khèc liÖt th× vÊn ®Ò n©ng cao hiÖu qu¶ cña bé m¸y qu¶n lý cô thÓ h¬n lµ hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc cÊp b¸ch vµ quan träng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp níc ta ngµy nay. 1Trang Chuyªn ®Ò thùc tËp S/v: Vò Quang Minh - QLKT 39A Hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp cã c¸c néi dung lµ: - Hoµn thiÖn c¬ cÊu bé m¸y. - Hoµn thiÖn c«ng t¸c c¸n bé.
- Hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý. Ta thÊy r»ng hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ mét c«ng viÖc hÕt søc phøc t¹p ®ßi hái ph¶i thùc hiÖn tõng bíc vµ ph¶i cã mét sù nghiªn cøu tû mØ, khoa häc. Lµ mét sinh viªn khoa Khoa häc qu¶n lý, chuyªn ngµnh qu¶n lý kinh tÕ, sau mét thêi gian häc tËp vµ nghiªn cøu t¹i tr- êng vµ thùc tËp t¹i C«ng ty T¹p phÈm vµ B¶o hé lao ®éng - Bé Th¬ng m¹i, em lùa chän ®Ò tµi thùc tËp chuyªn ®Ò cña m×nh lµ: "Hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý t¹i C«ng ty T¹p phÈm vµ B¶o hé lao ®éng". Do tr×nh ®é vµ tµi liÖu cßn h¹n chÕ nªn b¸o c¸o thùc tËp chuyªn ®Ò nµy cña em kh«ng thÓ tr¸nh khái sai sãt vµ thiÕt sãt, rÊt mong ®îc c¸c thÇy c« gi¸o cho ý kiÕn nhËn xÐt ®Ó em cã thÓ hiÓu vÊn ®Ò ®Çy ®ñ h¬n n÷a.
Em xin ch©n thµnh c¸m ¬n thÇy, c« gi¸o, c« gi¸o híng dÉn: TiÕn sÜ NguyÔn ThÞ Ngäc HuyÒn vµ c¸c c« chó trong C«ng ty T¹p phÈm vµ b¶o hé lao ®éng gióp ®ì em hoµn thµnh b¶n b¸o c¸o thùc tËp chuyªn ®Ò nµy. Hµ Néi, ngµy th¸ng n¨m 2001 Sinh viªn thùc hiÖn Vò Quang Minh 2Trang Chuyªn ®Ò thùc tËp S/v: Vò Quang Minh - QLKT 39A Ch¬ng I Lý luËn c¬ b¶n vÒ bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp I. Bé m¸y qu¶n lý vµ c¬ cÊu tæ chøc cña doanh nghiÖp. Bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp.
Kh¸i niÖm bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp. Bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ g×? Ta ®· biÕt, qu¶n lý lµ sù t¸c ®éng liªn tôc, cã tæ chøc, híng ®Ých cña chñ thÓ qu¶n lý lªn ®èi têng qu¶n lý nh»m ®¹t ®îc môc tiªu qu¶n lý ®Ò ra trong ®iÒu kiÖn biÕn ®æi cña m«i trêng. Trong mét doanh nghiÖp ta thÊy sù qu¶n lý lµ hÕt søc phøc t¹p bëi v×: - TÝnh chÊt c«ng viÖc cña mét doanh nghiÖp lµ rÊt ®a d¹ng vµ phøc t¹p. - Thùc chÊt cña qu¶n lý doanh nghiÖp lµ qu¶n lý con ng- êi mµ con ngêi th× rÊt phøc t¹p.
3Trang Chuyªn ®Ò thùc tËp S/v: Vò Quang Minh - QLKT 39A - M«i trêng doanh nghiÖp lu«n lu«n biÕn ®æi tõng ngµy, tõng giê. VËy viÖc t¸c ®éng liªn tôc lªn ®èi tîng qu¶n lý nh»m ®¹t ®îc môc tiªu cña qu¶n lý doanh nghiÖp kh«ng thÓ chØ do mét ngêi ®¶m nhËn mµ ta cÇn ph¶i chia t¸ch c¸c c«ng viÖc, ®èi tîng qu¶n lý ra ®Ó ph©n chia mçi nhµ qu¶n lý thùc hiÖn qu¶n lý mét phÇn c«ng viÖc vµ mét phÇn ®èi tîng. Tuy nhiªnm ®Ó ®¶m b¶o tÝnh chÝnh thÓ, híng tíi môc tiªu chung cña doanh nghiÖp th× c¸c bé phËn ph¶i cã c¸c mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau vµ tõ ®ã h×nh thµnh kh¸i niÖm bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp. Bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ tËp hîp c¸c bé phËn, ph©n hÖ víi tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n nhÊt ®Þnh ®îc ph©n c«ng thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý.
TÝnh chÊt cña bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp. Bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp cã c¸c tÝnh chÊt sau: - TÝnh ®a d¹ng: §èi víi mçi doanh nghiÖp, do tÝnh chÊt riªng vÒ ngµnh nghÒ kinh doanh, lÜnh vùc kinh doanh, môc ®Ých, môc tiªu, quy m« ho¹t ®éng, thÞ trêng. tõ ®ã viÖc qu¶n lý mçi doanh nghiÖp lµ cã nh÷ng ®iÓm kh¸c nhau nhÊt ®Þnh vµ v× vËy bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp kh«ng ®ång nhÊt ®èi víi mäi doanh nghiÖp mµ chóng rÊt ®a d¹ng, phô thuéc vµo tÝnh chÊt cña mçi doanh nghiÖp. - TÝnh c©n b»ng ®éng: XÐt trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh, ch¼ng h¹n mét giai ®o¹n chiÕn lîc th× bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp cã thÓ cã tr¹ng th¸i c©n b»ng t¹m thêi.
Tuy nhiªn nÕu nh×n nhËn bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp trong toµn bé qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp th× ta thÊy bé m¸y qu¶n lý 4Trang Chuyªn ®Ò thùc tËp S/v: Vò Quang Minh - QLKT 39A doanh nghiÖp lu«n biÕn ®«Ø ®Ó phï hîp víi nh÷ng biÕn ®æi cña doanh nghiÖp vµ m«i trêng. Trong bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp cã c¸c bé phËn, ph©n hÖ. Mçi bé phËn, ph©n hÖ ®¶m nhiÖm mét chøc n¨ng qu¶n lý nhÊt ®Þnh vµ v× vËt h×nh thµnh c¸c cÊp bËc qu¶n lý trong bé m¸y. C¸c bé phËn, ph©n hÖ kh«ng ho¹t ®éng mét c¸ch hoµn toµn riªng biÖt mµ chóng cã mçi liªn hÖ chÆt chÏ víi nhau t¹o thµnh mét chØnh thÓ bé m¸y.
Vai trß cña bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp. Trong mét hÖ thèng lµ mét doanh nghiÖp ta thÊy r»ng bé m¸y qu¶n lý ®ãng vai trß lµ chñ thÓ qu¶n lý, thùc hiÖn c¸c t¸c ®éng híng ®Ých tíi ®èi tîng vµ kh¸ch thÓ cña doanh nghiÖp nh»m ®¹t ®îc môc tiªu cña doanh nghiÖp ®· ®Ò ra. V× vËy vai trß cña bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ hÕt søc quan träng cô thÓ lµ: Bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý doanh nghiÖp bao gåm c¸c chøc n¨ng qu¶n lý xÐt theo qu¸ tr×nh lµ: kÕ ho¹ch, tæ chøc, ®iÒu hµnh, kiÓm tra vµ c¸c chøc n¨ng qu¶n lý ph©n chia theo lÜnh vùc qu¶n lý nh: Tµi chÝnh, nh©n lùc, s¶n xuÊt, Marketing, nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn. Trong mét sè doanh nghiÖp th× bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp cã vai trß quyÕt ®Þnh tíi sù tån t¹i, ph¸t triÓn hoÆc diÖt vong cña doanh nghiÖp, nã ®îc coi lµ mét c¬ quan ®Çu n·o ®iÒu khiÓn mäi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, phèi hîp ho¹t ®éng gi÷a c¸c bé phËn, t¸c ®éng tíi ngêi lao ®éng vµ tõ ®ã t¸c ®éng ®Õn n¨ng suÊt lao ®éng cña doanh nghiÖp.
5Trang Chuyªn ®Ò thùc tËp S/v: Vò Quang Minh - QLKT 39A 1. CÊu tróc cña bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp. Bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp bao gåm ba yÕu tè c¬ b¶n lµ: C¬ cÊu tæ chøc, c¸c bé qu¶n lý vµ c¬ chÕ ho¹t ®éng cña bé m¸y trong ®ã: C¬ cÊu tæ chøc x¸c ®Þnh c¸c bé phËn, ph©n hÖ, c¸c phßng ban chøc n¨ng cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau. Mçi phßng ban, bé phËn ®îc chuyªn m«n ho¸, cã nh÷ng tr¸ch nhiÖm, quyÒn h¹n nhÊt ®Þnh nh»m thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý.
- C¸n bé qu¶n lý : lµ nh÷ng ngêi ra quyÕt ®Þnh vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý cña m×nh. - C¬ chÕ ho¹t ®éng cña bé m¸y: X¸c ®Þnh nguyªn t¾c lµm viÖc cña bé m¸y qu¶n lý vµ c¸c mèi liªn hÖ c¬ b¶n ®Ó ®¶m b¶o sù phèi hîp ho¹t ®éng cña c¸c bé phËn nh»m ®¹t ®îc môc tiªu chung ®Ò ra. Hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp. TÝnh tÊt yÕu cña viÖc hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp.
Nh ®· tr×nh bµy ë phÇn trªn, ta thÊy r»ng mét trong c¸c tÝnh chÊt c¬ b¶n cña bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lµ tÝnh c©n b»ng ®éng. Tõ ®ã ta thÊy r»ng nÕu xÐt trong toµn bé qu¸ tr×nh tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña mét doanh nghiÖp th× bé m¸y qu¶n lý doanh nghiÖp lu«n lu«n cÇn ph¶i biÕn ®æi vµ hoµn thiÖn v× c¸c lý do sau: - Doanh nghiÖp dï lµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt hay lµ doanh nghiÖp kinh doanh thuÇn tuý (doanh nghiÖp th¬ng m¹i) ®Òu ho¹t ®éng trong mét m«i trêng kinh doanh nhÊt ®Þnh. M«i trêng kinh doanh nµy bao hµm c¸c yÕu tè nh luËt ph¸p, chÝnh trÞ, v¨n ho¸, m«i trêng kinh doanh quèc tÕ, 6Trang Chuyªn ®Ò thùc tËp S/v: Vò Quang Minh - QLKT 39A kh¸ch hµng, ®èi thñ c¹nh tranh, ®æi thñ c¹nh tranh tiÒm n¨ng, nhµ cung cÊp. C¸c yÕu tè thuéc m«i trêng nµy lu«n lu«n biÕn ®éng hµng n¨m, hµng quý, hµng th¸ng, hµng ngµy, th¹m chÝ hµng giê.
V× vËy c¸c ho¹t ®éng ng¾n h¹n hoÆc dµi h¹n cña doanh nghiÖp còng ph¶i biÕn ®æi theo, c¸c kÕ ho¹ch chiÕn lîc vµ t¸c nghiÖp thay ®æi. Mµ bé m¸y qu¶n lý ®îc t¹o lËp ®Ó thùc hiÖn c¸c kÕ ho¹ch chiÕn lîc vµ t¸c nghiÖp vµ v× vËy nã ph¶i biÕn ®æi vµ hoµn thiÖn ®Ó phï hîp víi t×nh h×nh míi. - §iÒu kiÖn kinh doanh thay ®æi trong doanh nghiÖp còng nh thay ®æi cña m«i trêng thêng t¹o ra c¸c c¬ héi vµ ®e do¹ ®èi víi c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh cña doanh nghiÖp vµ v× vËy cÇn ph¶i thay ®æi, hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý ®Ó tËn dông thêi c¬, tr¸nh ®îc c¸c mèi ®e do¹ nh»m ®a doanh nghiÖp ®¹t ®îc môc tiªu sím h¬n dù kiÕn. - Cµng ngµy, tr×nh ®é khoa häc kü thuËt cµng ph¸t triÓn t¹o ra c¸c m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i, d©y chuyÒn c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®ßi hái c¸c nhµ qu¶n lý ph¶i n¾m b¾t kÞp thêi vµ v× vËy cÇn ph¶i hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý .