Đánh Giá Tác Động Của Hoạt Động Thoái Vốn Nhà Nước Tới Hiệu Quả Hoạt Động Của Doanh Nghiệp Niêm Yết

Đánh giá tác động của thoái vốn nhà nước đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp niêm yết, phân tích xu hướng và kết quả sau thoái vốn.

• Người hướng dẫn: TS. Dương Ngân Hà
• Trường học: Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Của Thoái Vốn Nhà Nước Đến Hiệu Quả Doanh Nghiệp Niêm Yết
• Loại tài liệu: Nhiệm Vụ KH&CN
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CÁC VẤN ĐỀ VỀ THOÁI VỐN NHÀ NƯỚC TẠI DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT
• 1.1. Cơ sở lý luận về hoạt động thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp niêm yết
• 1.1.1. Khái niệm hoạt động thoái vốn nhà nước
• 1.1.1.1. Khái niệm Thoái vốn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THOÁI VỐN NHÀ NƯỚC TẠI DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG THOÁI VỐN TỚI HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT SAU THOÁI VỐN
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Thoái Vốn Nhà Nước Tổng Quan Tác Động Doanh Nghiệp

Thoái vốn, trái ngược với đầu tư, là hành động bán tài sản, một phần hoặc toàn bộ doanh nghiệp, nhằm tối ưu hóa giá trị. Theo Từ điển Tài chính Cambridge, thoái vốn (Divestment) là quá trình bán tài sản công ty con, rút đầu tư, chi nhánh để tối đa hóa giá trị công ty mẹ. Khi hiệu quả hoạt động không như kỳ vọng, công ty mẹ thường thoái vốn để đáp ứng các mục tiêu kinh doanh, tài chính, xã hội hoặc chiến lược chính trị khác. Đôi khi, việc bán tài sản là bắt buộc do yêu cầu pháp lý, như phá sản hoặc giải thể. Hầu hết các quyết định thoái vốn là chủ động để cải thiện hiệu quả, nhưng cũng có thể là kết quả của các thủ tục pháp lý. Ví dụ, tại Ấn Độ và Trung Quốc, thuật ngữ thoái vốn được sử dụng rộng rãi trong quá trình cải cách doanh nghiệp nhà nước.

1.1. Định Nghĩa Chi Tiết Hoạt Động Thoái Vốn Nhà Nước

Hoạt động thoái vốn nhà nước là quá trình Nhà nước giảm hoặc chấm dứt sở hữu vốn tại các doanh nghiệp. Điều này có thể thực hiện thông qua cổ phần hóa, bán đấu giá, hoặc các hình thức khác. Mục tiêu chính thường là tăng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, thu hút đầu tư tư nhân, và giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước. Việc đánh giá hiệu quả hoạt động sau thoái vốn là rất quan trọng để đảm bảo đạt được các mục tiêu này. Tài liệu gốc nhấn mạnh rằng hoạt động này diễn ra trái ngược với đầu tư.

1.2. Các Phương Thức Thoái Vốn Nhà Nước Phổ Biến Nhất

Có nhiều phương thức thoái vốn nhà nước, bao gồm cổ phần hóa, bán đấu giá, chào bán cạnh tranh và chuyển nhượng vốn. Mỗi phương thức có ưu và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương thức phù hợp phụ thuộc vào đặc điểm của doanh nghiệp và mục tiêu của Nhà nước. Cổ phần hóa thường được sử dụng cho các doanh nghiệp lớn, trong khi bán đấu giá phù hợp với các doanh nghiệp có giá trị cao. Quyết định lựa chọn phương thức thoái vốn sẽ ảnh hưởng đến số tiền thu về và các tác động lên doanh nghiệp.

II. Tại Sao Nhà Nước Thoái Vốn Nguyên Nhân Mục Tiêu Chính

Quyết định thoái vốn nhà nước thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Thứ nhất, nhằm nâng cao hiệu quả doanh nghiệp. Khi có sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân, quản trị doanh nghiệp có thể được cải thiện, áp lực cạnh tranh tăng lên, và doanh nghiệp buộc phải hoạt động hiệu quả hơn. Thứ hai, thoái vốn giúp Nhà nước huy động vốn cho các mục tiêu khác, như đầu tư công vào cơ sở hạ tầng hoặc các lĩnh vực ưu tiên. Thứ ba, việc này còn là một phần của cải cách doanh nghiệp nhà nước, hướng tới một nền kinh tế thị trường năng động hơn. Cuối cùng, chính sách thoái vốn có thể được thúc đẩy bởi các yêu cầu từ các tổ chức tài chính quốc tế.

2.1. Tăng Hiệu Quả Doanh Nghiệp Niêm Yết Sau Thoái Vốn

Một trong những lý do chính của thoái vốn nhà nước là cải thiện hiệu quả doanh nghiệp niêm yết. Sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân mang lại kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm quản lý và áp lực cạnh tranh, thúc đẩy doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Điều này có thể dẫn đến tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận và năng suất lao động. Do đó, việc đánh giá hiệu quả hoạt động sau thoái vốn là rất quan trọng để xác định xem mục tiêu này có đạt được hay không.

2.2. Huy Động Vốn Cho Ngân Sách Đầu Tư Công

Thoái vốn nhà nước tạo ra nguồn thu cho ngân sách nhà nước, nguồn vốn này có thể được sử dụng cho các mục tiêu đầu tư công, như xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển giáo dục và y tế. Việc sử dụng hiệu quả nguồn vốn này có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống người dân. Do đó, việc hoạch định chính sách thoái vốn cần xem xét đến nhu cầu vốn của ngân sách nhà nước và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

III. Tác Động Của Thoái Vốn DN Thị Trường Kinh Tế Vĩ Mô

Tác động của thoái vốn rất đa dạng và lan rộng. Đối với doanh nghiệp, nó có thể dẫn đến thay đổi trong quản trị doanh nghiệp, chiến lược kinh doanh và hiệu quả tài chính. Đối với thị trường tài chính, thoái vốn có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, thanh khoản và tính minh bạch. Ở cấp độ kinh tế vĩ mô, nó có thể góp phần vào tái cơ cấu doanh nghiệp, tăng trưởng kinh tế và cải thiện môi trường đầu tư. Tuy nhiên, cũng có những rủi ro tiềm ẩn, như mất việc làm hoặc sự tập trung quyền lực vào tay một số ít nhà đầu tư.

3.1. Ảnh Hưởng Thoái Vốn Đến Quản Trị Doanh Nghiệp Niêm Yết

Thoái vốn thường dẫn đến thay đổi trong cấu trúc sở hữu và quản trị doanh nghiệp niêm yết. Sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân có thể mang lại những phương pháp quản lý tiên tiến, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Điều này có thể cải thiện hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, cũng có thể xảy ra xung đột lợi ích giữa các cổ đông khác nhau.

3.2. Tác Động Đến Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam

Hoạt động thoái vốn có thể có tác động đáng kể đến thị trường chứng khoán Việt Nam. Các đợt thoái vốn lớn có thể làm tăng nguồn cung cổ phiếu, ảnh hưởng đến giá cả và thanh khoản. Tuy nhiên, nó cũng có thể thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài, tăng cường tính thanh khoản và hiệu quả của thị trường.

3.3. Ảnh hưởng thoái vốn đến hiệu quả tài chính doanh nghiệp

Hoạt động thoái vốn có thể mang lại những thay đổi đáng kể về hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Cụ thể, sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân có thể giúp cải thiện hoạt động quản lý vốn, tối ưu hóa chi phí và nâng cao khả năng sinh lời. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải lúc nào quá trình thoái vốn cũng đảm bảo mang lại hiệu quả tài chính cao. Đôi khi, nó có thể gây ra những biến động ngắn hạn và đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược quản lý rủi ro phù hợp.

IV. Kinh Nghiệm Thoái Vốn Quốc Tế Bài Học Cho Việt Nam

Nhiều quốc gia đã có kinh nghiệm thoái vốn nhà nước, với những thành công và thất bại khác nhau. Nghiên cứu kinh nghiệm thoái vốn ở các nước như Anh, Pháp, Ấn Độ có thể cung cấp những bài học quý giá cho Việt Nam. Chẳng hạn, sự minh bạch, cạnh tranh và quản lý rủi ro là những yếu tố then chốt để đảm bảo thoái vốn thành công. Đồng thời, cần chú ý đến các yếu tố đặc thù của Việt Nam, như thể chế, văn hóa và trình độ phát triển kinh tế.

4.1. Phân Tích Mô Hình Thoái Vốn Thành Công Ở Các Nước

Nghiên cứu các mô hình thoái vốn thành công ở các nước phát triển và đang phát triển có thể giúp Việt Nam xác định những phương pháp phù hợp nhất với điều kiện của mình. Ví dụ, mô hình cổ phần hóa ở Anh, mô hình bán đấu giá ở Pháp, hoặc mô hình thoái vốn từng phần ở Ấn Độ đều có những điểm mạnh và điểm yếu riêng. Việc phân tích kỹ lưỡng các mô hình này có thể giúp Việt Nam tránh được những sai lầm và tối đa hóa lợi ích.

4.2. Áp Dụng Kinh Nghiệm Thoái Vốn Vào Bối Cảnh Việt Nam

Việc áp dụng kinh nghiệm thoái vốn quốc tế vào bối cảnh Việt Nam cần được thực hiện một cách thận trọng và có chọn lọc. Cần xem xét đến các yếu tố đặc thù của Việt Nam, như thể chế chính trị, văn hóa kinh doanh, trình độ phát triển kinh tế và hệ thống pháp luật. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương để đảm bảo thoái vốn được thực hiện một cách hiệu quả và minh bạch.

V. Giải Pháp Đẩy Nhanh Thoái Vốn Nhà Nước Kiến Nghị Cụ Thể

Để đẩy nhanh tiến độ thoái vốn nhà nước, cần có một loạt các giải pháp đồng bộ. Thứ nhất, hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong quá trình thoái vốn. Thứ hai, nâng cao năng lực của các cơ quan quản lý, đặc biệt trong việc định giá và quản lý rủi ro. Thứ ba, tăng cường thông tin tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong xã hội. Cuối cùng, cần có sự giám sát chặt chẽ từ các cơ quan chức năng và cộng đồng.

5.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Về Thoái Vốn Hiện Nay

Khung pháp lý về thoái vốn cần được hoàn thiện để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả. Cần có những quy định rõ ràng về quy trình thoái vốn, phương pháp định giá, trách nhiệm của các bên liên quan và cơ chế giải quyết tranh chấp. Đồng thời, cần có những biện pháp phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình thoái vốn.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Quá Trình Thoái Vốn

Các cơ quan quản lý cần được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và công cụ để thực hiện hiệu quả quá trình thoái vốn. Cần có những chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính, định giá và quản lý rủi ro. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý để đảm bảo thoái vốn được thực hiện một cách suôn sẻ và hiệu quả.

5.3. Tăng Cường Thông Tin Tuyên Truyền

Cần tăng cường thông tin tuyên truyền về lợi ích của thoái vốn, những thành công đã đạt được và những thách thức còn tồn tại. Thông tin cần được cung cấp một cách đầy đủ, chính xác và kịp thời, giúp tạo sự đồng thuận trong xã hội và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư. Đồng thời, cần có sự đối thoại cởi mở giữa các bên liên quan để giải quyết những lo ngại và vướng mắc.

VI. Nghiên Cứu Tác Động Thoái Vốn Phương Pháp Kết Quả

Việc nghiên cứu tác động của thoái vốn là rất quan trọng để đánh giá hiệu quả của chính sách và đưa ra những điều chỉnh phù hợp. Các phương pháp nghiên cứu phổ biến bao gồm phân tích thống kê, so sánh trước và sau thoái vốn, và nghiên cứu trường hợp. Kết quả nghiên cứu có thể cung cấp những bằng chứng về tác động đến hiệu quả doanh nghiệp, thị trường chứng khoán và nền kinh tế.

6.1. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Thoái Vốn Nhà Nước

Để đánh giá tác động của thoái vốn nhà nước, cần sử dụng các phương pháp nghiên cứu phù hợp, bao gồm phân tích thống kê, so sánh trước và sau thoái vốn, và nghiên cứu trường hợp. Phân tích thống kê có thể giúp xác định mối quan hệ giữa thoái vốn và các biến số kinh tế khác. So sánh trước và sau thoái vốn có thể giúp đánh giá sự thay đổi trong hiệu quả doanh nghiệp. Nghiên cứu trường hợp có thể cung cấp những thông tin chi tiết về quá trình thoái vốn và những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả.

6.2. Các KPIs Đánh Giá Hiệu Quả Thoái Vốn Doanh Nghiệp

Sử dụng KPIs phù hợp là rất quan trọng khi đánh giá hiệu quả của thoái vốn nhà nước. Một số KPIs có thể được sử dụng, bao gồm tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận, năng suất lao động, hiệu quả sử dụng vốn, và giá cổ phiếu. Việc theo dõi và phân tích các KPIs này có thể giúp đánh giá xem liệu thoái vốn có đạt được các mục tiêu đã đề ra hay không.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CÁC VẤN ĐỀ VỀ THOÁI VỐN NHÀ NƯỚC TẠI DOANH NGHIỆP NIÊM YẾT 1. Cơ sở lý luận về hoạt động thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp niêm yết 1. Khái niệm hoạt động thoái vốn nhà nước 1. Khái niệm Thoái vốn Thoái vốn được xem là hoạt động trái ngược với đầu tư.

Thoái vốn được hiểu là bán tài sản, bán một phần DN hoặc bán cả DN (Từ điển Tài chính, Cambridge). Cụ thể, thoái vốn (Divestment) là thuật ngữ chỉ quá trình bán các tài sản công ty con, rút các khoản đầu tư hoặc các chi nhánh nhằm tối đa hóa giá trị của công ty mẹ. Khi tài sản hoặc bộ phận công ty con hoạt động không như mong đợi, công ty mẹ sẽ thường triển khai hoạt động thoái vốn nhằm đáp ứng mục tiêu kinh doanh, tài chính, xã hội hoặc chiến lược chính trị khác. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, một công ty có thể bị buộc phải bán tài sản do yêu cầu về pháp lý hoặc quy định.

Hầu hết các quyết định thoái vốn là những nỗ lực có chủ đích nhằm tối đa hóa hiệu quả hoạt động của các DN, nhưng việc buộc phải bán tài sản lại có thể là kết quả của các hoạt động yêu cầu pháp lý như phá sản, giải thể. Tại một số quốc gia như Ấn Độ, Trung Quốc, thuật ngữ thoái vốn được sử dụng để chỉ hoạt động tư nhân hóa DN (Arun và Nixcon, 2000). Theo định nghĩa từ BSE (2017), thoái vốn có thể được định nghĩa là việc bán hoặc thanh lý cổ phần hoặc tài sản của DN thuộc sở hữu của Chính phủ, hoặc công ty con của DN đó. Khái niệm Thoái vốn nhà nước Thoái vốn nhà nước (state divestment) và cổ phần hóa (equitization) là hai thuật ngữ hay đi cùng với nhau nhằm chỉ hoạt động rút vốn đầu tư từ các DNNN của Chính phủ.

Cổ phần hóa còn được biết tới là hoạt động tư nhân hóa (privatization) tại một số quốc gia Châu Âu. Lịch sự hoạt động này bắt đầu vào những năm 1980 khi Thủ tướng của Anh – Thatcher thực hiện tư nhân hóa các DNNN trên quy mô toàn quốc (Loc và cộng sự, 2006). Tại Việt Nam, hoạt động tư nhân hóa thường được gọi là cổ phần hóa bắt đầu từ năm 1992, đây là một phần của chương trình tái cấu trúc các DNNN. Tại Việt Nam, cổ phần hóa DNNN là việc Nhà nước bán bớt một phần vốn của mình tại DN cho tư nhân mà có thể không bị mất quyền kiểm soát DN.

Chính phủ vẫn nắm giữ quyền biểu quyết nhất định, thêm vào đó, các nhà quản lý DN và người lao động cũng sẽ trở thành cổ đông của DN sau khi thực hiện cổ phần hóa. Tại Việt Nam, định nghĩa về thoái vốn chưa được quy định cụ thể trong văn bản luật có liên quan. Tuy nhiên, trong các Nghị định, Quyết định về việc tái cơ cấu DNNN, thoái vốn là thuật ngữ nhắc tới hoạt động bán vốn tiếp theo của nhà nước sau khi thực hiện cổ phần hóa. Tại nhiều DNNN sau khi thực hiện cổ phần hóa, tỷ lệ sở hữu của nhà 7 nước còn ở mức cao, một số ngành nghề không cần sự tham gia trực tiếp của nhà nước, hoạt động bán vốn các lần tiếp theo được diễn ra với tên gọi là thoái vốn nhà nước.

Như vậy, có thể hiểu thoái vốn nhà nước là hình thức mà nhà nước rút vốn đầu tư từ các DNNN thông qua việc thực hiện cổ phần hóa, thu hồi vốn bằng cách bán cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Quyết định thoái vốn sẽ dẫn tới thay đổi cấu trúc sở hữu vốn trong DN. Về phía nhà nước, nguồn vốn sau khi được thu hồi sẽ tăng nguồn thu cho ngân sách. Bên cạnh đó, vốn thu hồi cũng được sử dụng nhằm mục đích tái đầu tư và tập trung vào các lĩnh vực kinh doanh có nhu cầu cao.

Thêm vào đó, thoái vốn sẽ giúp đa dạng hóa cổ đông, thu hút các cổ đông chiến lược có năng lực, giúp DN có thêm những cơ hội tiếp cận vốn, kỹ thuật, công khai minh bạch trong hoạt động quản trị DN. Phương thức thoái vốn nhà nước Thoái vốn và cổ phần hóa cũng có một số nét tương đồng về cách thức thực hiện – bán vốn nhà nước. Tuy nhiên, thời điểm, tỷ lệ bán vốn là khác nhau, do đó cũng sẽ gây ra những tác động không giống nhau tới DN và nền kinh tế. Hoạt động thoái vốn nhà nước sẽ có hai bên tham gia: người bán vốn (Nhà nước) và người nhận chuyển nhượng vốn (nhà đầu tư).

Đứng trên góc độ của người bán, để thực hiện thoái vốn được thành công cần đảm bảo hai vấn đề: giá chuyển nhượng và đối tượng chuyển nhượng. Thứ nhất, về giá chuyển nhượng, giá cần được xác định dựa trên nguyên tắc công bằng, đúng giá trị của DN nhưng cũng đảm bảo lợi ích cho hai bên. Việc xác định giá chuyển nhượng sẽ khó khăn, đặc biệt với những DNNN có quy mô tài sản lớn, nhiều loại tài sản khó xác định giá trị. Thứ hai, về đối tượng người mua, cần xác định số lượng nhà đầu tư tham gia mua, đặc điểm của nhà đầu tư có phù hợp với mục đích thoái vốn.

Phương thức thoái vốn nhà nước khác nhau sẽ xây dựng các mức giá chuyển nhượng khác nhau. Giá chuyển nhượng có thể được xác định thông qua đấu giá, khớp lệnh trực tiếp hoặc thông qua thỏa thuận. Chuyển nhượng cổ phiếu trên các SGDCK đối với công ty niêm yết Phương thức bán vốn thông qua chuyển nhượng cổ phiếu trên các SGDCK được áp dụng đối với các DNNN đã cổ phần hóa và niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên TTCK. Mức giá giao dịch sẽ được xác định thông qua phương thức báo giá (khớp lệnh) trên thị trường.

Nói cách khác, giá sẽ được xác định dựa trên cung cầu của cổ phiếu. Với phương thức này, người bán có thể chủ động lựa chọn thời điểm bán cổ phiếu khi giá thị trường đạt mức kỳ vọng. Tuy nhiên, phương thức bán này yêu cầu các công ty niêm yết phải tuân thủ các quy định về giao dịch tại các SGDCK như khối lượng đặt lệnh theo lô giao dịch, công khai thông tin khi chào bán. Thêm vào đó, bán cổ phiếu qua giao dịch báo giá trên các SGDCK có một số vấn đề cần lưu ý: Nếu cổ phiếu không có tính thanh 8 khoản, hoạt động thoái vốn sẽ gặp rủi ro về thời gian và khối lượng bán do phải đảm bảo quy định của thị trường; không xác định được đối tượng nhà đầu tư mua bán là cá nhân hay tổ chức; Tổ chức phát hành cũng không thể đánh giá được nhu cầu của thị trường với lượng cổ phiếu của mình dẫn đến rủi ro không bán hết số vốn cần bán theo kế hoạch.

Đấu giá công khai đối với vốn tại các công ty cổ phần chưa niêm yết Đấu giá là cách thức xác định giá dựa trên cơ sở cạnh tranh giá mua giữa các nhà đầu tư. Theo phương pháp này, giá mua bán phần vốn được chuyển nhượng sẽ xác định trên cơ sở giá khởi điểm của bên bán vốn, bên mua sẽ thực hiện trả giá thông qua việc đặt mua trên phiếu đấu thầu. Nguyên tắc đấu giá sẽ ưu tiên cho nhà đầu tư trả mức giá cao nhất cho lượng phần vốn đăng ký mua. Đấu giá công khai gồm đấu giá thông thường và đấu giá theo lô.

Theo đó, đấu giá thông thường không có quy định hạn chế số lượng cổ phần đặt mua đối với mỗi nhà đầu tư tham gia đấu thầu. Đấu giá theo lô là hình thức đấu giá trong đó đơn vị về số lượng cổ phiếu đặt thầu được tính theo lô, nhà đầu tư phải đặt thầu, hay nói cách khác, đặt mua với khối lượng tối thiểu từ một lô. Số lượng cổ phần theo lô sẽ do tổ chức bán cổ phần quyết định. Phương pháp này có ưu điểm là đảm bảo tính công khai, minh bạch, đảm bảo quyền tham gia của các nhà đầu tư trên thị trường.

Việc tổ chức đấu giá công khai sẽ giúp cho bên bán vốn tối đa hóa được lợi ích trên cơ sở nhiều nhà đầu tư tham gia mua với nhiều mức giá khác nhau (cao hơn hoặc bằng giá khởi điểm). Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này là bên bán vốn sẽ không đánh giá chính xác được nhu cầu của thị trường, chưa thể đánh giá được hết tiềm năng của người mua. Một số vấn đề còn tồn tại đối với phương pháp đấu giá công khai như: xác định mức giá khởi điểm, công bố thông tin về đấu giá có thể chưa minh bạch dẫn tới việc bất cân xứng thông tin. Một hình thức khác của đấu giá là chào bán cạnh tranh không thông qua đấu giá.

Đây là phương thức bán cổ phần công khai cho các nhà đầu tư có sự cạnh tranh về giá. Về mặt hình thức, chào bán cạnh tranh có sự tương đồng với đấu giá công khai. DN sẽ công bố thông tin về đợt chào bán cổ phần rộng rãi tới các nhà đầu tư và nhận đơn đặt mua với một mức giá nhất định. Số lượng đặt mua có thể tùy thuộc vào quy định của tổ chức phát hành (đấu giá thông thường hoặc đấu giá theo lô).

Thực hiện chuyển nhượng vốn qua thỏa thuận Chuyển nhượng vốn nhà nước thông qua hình thức thỏa thuận theo hợp đồng giữa bên mua và bên bán. Giá chuyển nhượng trong trường hợp này được hình thành bởi sự thoải thuận của hai bên. Trong một số trường hợp, người bán có thể yêu cầu bên mua thực hiện các nghĩa vụ đã cam kết nhằm duy trì hoạt động và phát triển của DN. Bởi vậy, việc lựa chọn nhà đầu tư (người mua phần vốn) được xem là ưu điểm của 9 phương pháp này để giúp tìm kiếm và lựa chọn được nhà đầu tư phù hợp với DN.

Nhược điểm của phương pháp này là giá mua bán vốn sẽ không được thực hiện theo cơ chế thị trường, có thể tạo ra sự bất bình đẳng giữa các nhà đầu tư. Do đó, phương pháp này chỉ phù hợp trong trường hợp thoái vốn theo quy mô nhỏ, số lượng vốn bán ít hoặc DN có quy mô nhỏ khi muốn tìm đối tác để thoái vốn. Phương thức dựng sổ (book-building) Phương thức dựng sổ là một phương thức bán cổ phần được sử dụng chủ yếu trong các đợt phát hành chứng khoán lần đầu ra công chúng (IPO). Theo đó, để có cơ sở xác định giá bán cổ phần của mình, DN có thể đưa ra một khoảng giá bán xác định.

Việc xác định khoảng giá bán này được thực hiện thông qua phương pháp dựng sổ.