Chương 1 : Một số vấn đề lý luận chung về tổ chức kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp. Chương 2 : Thực tế tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH một thành viên Gemadept Hải Phòng. Chương 3 : Một số kiến nghị đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty TNHH một thành viên Gemadept Hải Phòng. Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang – QT1004K 1 Trường ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp Mặc dù đã cố gắng nhƣng do thời gian thực tập và trình độ còn hạn chế nên khoá luận của em không tránh khỏi sai sót.
Em rất mong nhận đƣợc sự góp ý của các thầy cô và tập thể phòng kế toán công ty TNHH một thành viên Gemadept Hải Phòng để em hoàn thiện hơn bài viết của mình. Em xin chân thành cảm ơn ! Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang – QT1004K 2 Trường ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp CHƢƠNG I :MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG TRONG DOANH NGHIỆP ========= 1. Những vấn đề lý luận chung về tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng Lao động là một hoạt động không thể thiếu trong bất kì xã hội nào nhằm tạo ra của cải vật chất để duy trì sự tồn tại và phát triển của con ngƣời, lao động còn cải tạo bản thân con ngƣời, giúp con ngƣời phát triển cả về thể lực và trí lực tạo ra những mối quan hệ xã hội gắn kết mọi ngƣời với nhau. Trình độ sản xuất càng tiến bộ thì vai trò của nhân tố con ngƣời trong hoạt động sản xuất càng tăng.
Có thể nói lao động là lực lƣợng sản xuất chủ yếu của xã hội, là một yếu tố tiên quyết của quá trình sản xuất. Tuy vậy sức lao động là toàn bộ cả trí lực và thể lực của con ngƣời đƣợc sử dụng trong quá trình lao động phải đƣợc bù đắp và tái tạo lại thông qua chính hoạt động tiêu dùng của con ngƣời. Xuất phát từ những nhu cầu bù đắp sức lao động đó, khái niệm cơ bản về tiền lƣơng, phúc lợi đã ra đời và ngày càng hoàn thiện hơn. Khái niệm tiền lƣơng Tiền lƣơng là biểu hiện bằng tiền của bộ phận sản phẩm xã hội mà ngƣời lao động đƣợc sử dụng để bù đắp những chi phí lao động đã bỏ ra trong quá trình sản xuất nhằm tái tạo sức lao động.
Mặt khác tiền lƣơng là một bộ phận cấu thành nên giá trị sản phẩm do lao động tạo ra. Trong nền kinh tế hàng hoá tiền lƣơng là một bộ phận thu nhập quốc dân mà nhà nƣớc phân phối cho ngƣời lao động theo sản lƣợng và chất lƣợng lao động của ngƣời lao động. Trong nền kinh tế thị trƣờng, tiền lƣơng do hai bên thoả thuận Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang – QT1004K 3 Trường ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp trong hợp đồng lao động và đƣợc trả lƣơng theo năng suất lao động, chất lƣợng lao động và hiệu quả công việc. Trong doanh nghiệp sản xuất, tiền lƣơng là một loại chi phí, là một trong ba yếu tố quan trọng của quá trình sản xuất.
Đối với ngƣời lao động tiền lƣơng là thu nhập chính để mua vật tƣ sinh hoạt hàng ngày và các dịch vụ cần thiết để thoả mãn nhu cầu về vật chất, văn hoá và tinh thần nhằm tái tạo lại sức lao động đã mất trong quá trình sản xuất. Ngoài tiền lƣơng ngƣòi lao động còn đƣợc hƣởng các khoản tiền thƣởng khác theo quy định của doanh nghiệp nhƣ tiền thƣởng do nâng cao năng suất lao động, phát huy sáng kiến mới. Vai trò, chức năng và ý nghĩa của tiền lƣơng 1.1 Vai trò Tiền lƣơng phải đảm bảo vai trò khuyến khích vật chất đối với ngƣời lao động. Họ luôn muốn tăng tiền lƣơng để thoả mãn nhu cầu của của bản thân.
Tiền lƣơng có vai trò nhƣ một đòn bẩy kinh tế kích thích ngƣời lao động ngày càng cống hiến nhiều hơn cho doanh nghiệp và xã hội. Tiền lƣơng có vai trò trong quản lý lao động : Doanh nghiệp trả lƣơng cho ngƣời lao động không chỉ bù đắp những hao phí lao động đã bỏ ra mà còn thông qua tiền lƣơng để kiểm tra, giám sát thái độ, tinh thần lao động để đảm bảo hiệu quả công việc. Để đạt đƣợc mục tiêu lợi nhuận cao doanh nghiệp phải quản lý lao động tốt để tiết kiệm chi phí, hạ giá thành. Tiền lƣơng có vai trò điều phối lao động : Tiền lƣơng đóng vai trò quyết định trong việc phân phối lao động.
Khi ngƣời lao động nhận đƣợc mức lƣơng thoả đáng họ sẽ có trách nhiệm hơn trong công việc, sẵn sàng nhận nhiệm vụ cho dù phải làm gì, ở đâu. Tiền lƣơng đƣợc trả hợp lý sẽ thu hút đƣợc ngƣời lao động, sắp xếp và bố trí lao động phù hợp ở các nghành, nghề và các vùng miền dần xoá đi khoảng cách và phân chia vùng miền tạo điều kiện hơn cho sự phát triển của xã hội. Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang – QT1004K 4 Trường ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp 1.2 Chức năng - Chức năng tái sản xuất sức lao động : Với tiền lƣơng hợp lý ngƣời lao động ngoài việc đảm bảo cuộc sống vật chất của mình ngày càng đƣợc nâng cao. Tiền lƣơng không những đáp ứng đƣợc nhu cầu ăn mặc ở mà còn giúp ngƣời lao động có điều kiện để học hỏi thêm, nâng cao trình độ chuyên môn.
Từ đó công việc sẽ trở nên dễ dàng hơn. Bên cạnh đó duy trì đƣợc năng lực làm việc lâu dài, tái sản xuất ra sức lao động mới đảm bảo tốt đƣợc hiệu quả của công việc. - Chức năng đòn bẩy kinh tế : Tiền lƣơng là khoản thu nhập chính, vì vậy nó là động lực lớn kích thích ngƣời lao động phát huy tối đa khả năng và trình độ làm việc. Trong sản xuất nếu sử dụng công cụ tiền lƣơng một cách hợp lý sẽ làm tăng năng suất lao động, tăng hiệu quả công việc.
- Chức năng điều tiết lao động : Do số lƣợng và chất lƣợng ở các ngành nghề, vùng miền là không giống nhau, để tạo nên sự cân đối đồng đều và phát triển toàn diện về kinh tế nhằm khai thác hiệu quả các nguồn lực nhà nƣớc phải điều tiết lao động thông qua chế độ, chính sách về tiền lƣơng nhƣ bậc lƣơng, hệ số phụ cấp, trợ cấp.3 Ý nghĩa - Đối với người lao động : Tiền lƣơng là một phần cơ bản nhất trong thu nhập của họ, giúp họ trang trải các sinh hoạt và dịch vụ cần thiết. Xét trên một góc độ nào đó tiền luơng còn ảnh hƣởng đến địa vị của ngƣời lao động trong gia đình trong quan hệ với bạn bè, đồng nghiệp cũng nhƣ với xã hội. Khả năng kiếm đƣợc tiền công cao sẽ thúc đẩy họ phấn đấu, học tập để nâng cao giá trị của bản thân. - Đối với người sử dụng lao động : Tiền lƣơng là một yếu tố của sản xuất, nếu yếu tố sản xuất tốt tất yếu sản phẩm thu đƣợc sẽ mang lại lợi ích cao.
Ý thức đƣợc tầm quan trọng đó ngƣời sử dụng lao động cần có các chính sách, biện pháp phù hợp đối với tiền lƣơng. - Đối với xã hội : Tiền lƣơng là một phần quan trọng của thu nhập quốc dân, là công cụ kinh tế quan trọng để nhà nƣớc điều tiết thu nhập giữa các tầng lớp dân cƣ Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang – QT1004K 5 Trường ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp trong xã hội cũng nhƣ điều tiết mối quan hệ giữa ngƣời lao động và ngƣời sử dụng lao động. Tiền lƣơng bình quân đầu ngƣời cũng là một tiêu chí quan trọng để đánh giá sự phát triển của một quốc gia.1 Khái niệm : Phụ cấp lƣơng là tiền công lao động ngoài tiền lƣơng cơ bản. Nó bổ sung cho lƣơng cơ bản, bù đắp thêm cho ngƣời lao động khi họ làm việc trong điều kiện không thuận lợi mà chƣa đƣợc tính đến khi xác định lƣơng cơ bản.2 Nội dung : Phụ cấp lƣơng có hai loại đó là phụ cấp chung cho các lao động xã hội và phụ cấp đặc thù riêng cho từng loại ngành nghề.
Về phụ cấp chung có phụ cấp chức vụ lãnh đạo còn có các khoản phụ cấp lƣơng sau : + Phụ cấp làm đêm, thêm giờ + Phụ cấp dạy nghề + Phụ cấp lƣu động áp dụng cho một số ngành nghề phải thƣờng xuyên thay đổi địa điểm công tác + Phụ cấp khu vực áp dụng cho những khu vực xa xôi, hẻo lánh + Phụ cấp trách nhiệm : áp dụng với một số công việc đòi hỏi trách nhiệm cao, kiêm nhiệm những công tác quản lý không thuộc chức vụ lãnh đạo + Phụ cấp thu hút : Áp dụng với công nhân làm việc ở hải đảo, biên giới, vùng kinh tế mới những nơi có điều kiện sinh hoạt khó khăn. + Phụ cấp đắt đỏ áp dụng với những nơi có điều kiện sinh hoạt cao hơn chỉ số giá sinh hoạt cao hơn chỉ số giá sinh hoạt bình quân chung của cả nƣớc từ 10% trở lên + Phụ cấp những ngƣời làm công tác nghiên cứu khoa học kỹ thuật có tài năng + Phụ cấp học nghề, tập sự. Sinh viên: Phạm Thị Thu Trang – QT1004K 6 Trường ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp 1. Tiền thƣởng Tiền thƣởng là một khoản thu nhập kích thích vật chất có tác dụng rất tích cực đối với ngƣời lao động trong viêc phấn đấu thực hiện nhiệm vụ công việc tốt hơn.
Có hai loại tiền thƣởng : - Tiền thƣởng thƣờng xuyên : Là khoản tiền thƣởng trả cùng với tiền lƣơng hàng tháng, đƣợc coi nhƣ một khoản tiền lƣơng tăng thêm khi ngƣời lao động làm ra nhiều sản phẩm chất lƣợng tốt, hoàn thành sớm kế hoạch. Khoản thƣởng này dùng lƣơng để thƣởng. - Thƣởng định kỳ : Là khoản thƣởng sau các kỳ thi đua lao động tiên tiến, khi ngƣời lao động có thành tích đặc biệt nhƣ chống hoả hoạn,. Khoản thƣởng này sử dụng quỹ khen thƣởng để thƣởng.
Nguồn hình thành và sử dụng quỹ lƣơng trong doanh nghiệp 1.1 Nguồn hình thành quỹ lương Căn cứ vào kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp xác định quỹ lƣơng tƣơng ứng để trả cho ngƣời lao động.