Ng« quang tuÊn Lêi më ®Çu X· héi tån t¹i vµ ph¸t triÓn qua c¸c giai ®o¹n lµ nhê qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm. §Ó qu¸ tr×nh nµy diÔn ra th«ng suèt tõ kh©u ®Çu ®Õn kh©u cuèi, mét yÕu tè kh«ng kÐm phÇn quan träng lµ nguyªn vËt liÖu- ®Çu vµo cña s¶n xuÊt. Nguyªn vËt liÖu cµng trë nªn quan träng h¬n khi ®Æt vµo ngµnh c«ng nghiÖp s¶n xuÊt v× nã lµ c¬ së t¹o nªn s¶n phÈm tho¶ m·n ngêi tiªu dïng. ë níc ta, ngµnh c«ng nghiÖp vËt liÖu ®ang trªn ®µ ph¸t triÓn vµ lu«n ®îc quan t©m hµng ®Çu.
XÐt trªn gãc ®é doanh nghiÖp, nguyªn vËt liÖu ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®îc tiÕn hµnh ®Òu ®Æn, thêng xuyªn, ®¸p øng ®- îc yªu cÇu cña thÞ trêng. NhÊt lµ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, díi sù chi phèi cña c¸c quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan, quy luËt gi¸ trÞ, quy luËt c¹nh tranh. ®· lµm cho c¸c doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ph¶i lu«n chó träng tíi yÕu tè gi¶m chi phÝ vµ h¹ thÊp gi¸ thµnh s¶n phÈm. Chi phÝ nguyªn vËt liÖu lµ mét trong nh÷ng yÕu tè chi phÝ c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ thêng chiÕm tû träng lín trong tæng chi phÝ s¶n xuÊt còng nh trong tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp.
Tõ ®ã buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i tiÕt kiÖm mét c¸ch triÖt ®Ó vµ hîp lý nguyªn vËt liÖu, tr¸nh t×nh tr¹ng cung cÊp thiÕu g©y ngõng trÖ s¶n xuÊt hay thõa vËt liÖu g©y ø ®äng vèn. Muèn vËy ph¶i qu¶n lý vËt liÖu toµn diÖn tõ kh©u cung cÊp ®Õn kh©u dù tr÷, sö dông vÒ sè lîng, chñng lo¹i. HiÖu qu¶ qu¶n lý vËt liÖu quyÕt ®Þnh hiÖu qu¶ sö dông vèn lu ®éng vµ chÊt lîng s¶n phÈm cña doanh nghiÖp. V× vËy, ph¶i nhÊt thiÕt x©y dùng ®îc chu tr×nh qu¶n lý vËt liÖu.
§iÒu ®ã kh«ng chØ cã ý nghÜa vÒ mÆt kÕ to¸n lµ gióp h¹ch to¸n vËt liÖu ®îc chÝnh x¸c mµ cßn lµ mét vÊn ®Ò cã ý nghÜa thùc tiÔn lµ gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Qu¶n lý vµ h¹ch to¸n vËt liÖu trë thµnh bé phËn quan träng trong hÖ thèng qu¶n lý kinh tÕ tµi chÝnh cã vai trß tÝch cùc trong ®iÒu hµnh vµ kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Tõ xa xa ®· cã nÒn mãng cña sù qu¶n lý nµy vµ khi x· héi cµng ph¸t triÓn c¸c ph¬ng ph¸p qu¶n lý vµ h¹ch to¸n 1 Ng« quang tuÊn vËt liÖu còng hoµn thiÖn theo. Trong chÕ ®é T B¶n Chñ NghÜa, nhµ t b¶n rÊt chó träng tíi c«ng t¸c qu¶n lý vËt liÖu, lµm sao ®Ó vËt liÖu kh«ng bÞ h hao, mÊt m¸t, mäi c«ng nh©n cã thÓ bÞ ®uæi viÖc hoÆc c¾t l¬ng nÕu lµm thÊt tho¸t vËt liÖu.
ViÖc sö dông cã hiÖu qu¶ nguyªn vËt liÖu võa tiÕt kiÖm ®îc nguån lùc cho s¶n xuÊt, cho doanh nghiÖp vµ ®ång thêi réng h¬n c¶ lµ cho toµn x· héi. KÕ to¸n nguyªn vËt liÖu víi chøc n¨ng lµ c«ng cô qu¶n lý ph¶i tÝnh to¸n, theo dâi kÞp thêi vÒ mÆt sè lîng vµ gi¸ trÞ vËt liÖu nhËp xuÊt tån kho lµm c¬ së cho viÖc x¸c ®Þnh chi phÝ nguyªn vËt liÖu trong tæng chi phÝ s¶n xuÊt ®ång thêi t¹o tiÒn ®Ò cho kÕ ho¹ch tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu. NhËn thøc ®îc ý nghÜa cña chi phÝ nguyªn vËt liÖu trong tæng chi phÝ s¶n xuÊt còng nh vai trß quan träng cña kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu, trong thêi gian thùc tËp t¹i c«ng S¶n XuÊt vµ DÞch Vô C¬ §iÖn Hµ Néi em ®· m¹nh d¹n t×m hiÓu ®Ò tµi: “Hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu ë C«ng ty Cæ phÇn S¶n xuÊt vµ DÞch vô C¬ ®iÖn Hµ Néi“. C«ng ty Cæ phÇn S¶n xuÊt vµ DÞch vô C¬ ®iÖn Hµ Néi lµ doanh nghiÖp nhµ níc cã quy m« võa, chi phÝ nguyªn vËt liÖu chiÕm tû träng cao trong chi phÝ s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp.
Qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i c«ng ty gióp em thÊy ®îc vai trß cña c«ng t¸c kÕ to¸n vËt liÖu tõ kh©u lËp vµ lu©n chuyÓn chøng tõ, lùa chän tµi kho¶n kÕ to¸n vµo sæ kÕ to¸n ®Õn lËp b¸o c¸o kÕ to¸n. Trªn quan ®iÓm ®ã, ph¹m vi nghiªn cøu ®Ò tµi cña em gåm c¸c néi dung sau: Ch¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ c«ng t¸c h¹ch to¸n nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Ch¬ng II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c h¹ch to¸n nguyªn vËt liÖu ë C«ng ty Cæ phÇn S¶n xuÊt vµ DÞch vô C¬ ®iÖn Hµ Néi. Ch¬ng III: Hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n nguyªn vËt liÖu ë C«ng ty Cæ phÇn S¶n xuÊt vµ DÞch vô C¬ ®iÖn Hµ Néi.
2 Ng« quang tuÊn Ch¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ c«ng t¸c h¹ch to¸n nguyªn vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt I. Sù cÇn thiÕt ph¶i tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu. §Æc ®iÓm, vai trß, vÞ trÝ cóa nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. §Æc ®iÓm: Mét doanh nghiÖp s¶n xuÊt ph¶i cã ®ñ ba yÕu tè: lao ®éng, t liÖu lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng.
Ba yÕu tè nµy cã sù t¸c ®éng qua l¹i 3 Ng« quang tuÊn víi nhau ®Ó t¹o ra cña c¶i vËt chÊt cho x· héi. §èi tîng lao ®éng lµ tÊt c¶ mäi vËt cã s½n trong tù nhiªn ë quanh ta mµ lao ®éng cã Ých cña con ngêi cã thÓ t¸c ®éng vµo. §èi tîng lao ®éng ®îc chia lµm hai lo¹i : Lo¹i thø nhÊt cã s½n trong tù nhiªn nh: gç trong rõng nguyªn thuû, quÆng trong lßng ®Êt. Lo¹i thø hai ®· qua chÕ biÕn, nghÜa lµ ®· cã sù t¸c ®éng cña lao ®éng, gäi lµ vËt liÖu.
"Nguyªn vËt liÖu lµ ®èi tîng lao ®éng, lµ mét trong ba yÕu tè c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ lµ c¬ së vËt chÊt ®Ó h×nh thµnh lªn s¶n phÈm míi." Nguyªn vËt liÖu cã ®Æc ®iÓm sau: - VÒ mÆt hiÖn vËt: Nguyªn vËt liÖu chØ tham gia vµo mét chu kú s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh. Khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, díi t¸c ®éng cña lao ®éng chóng bÞ tiªu hao toµn bé hoÆc bÞ thay ®æi h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu ®Ó t¹o ra h×nh th¸i vËt chÊt cña s¶n phÈm. - VÒ mÆt gi¸ trÞ: Khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt toµn bé gi¸ trÞ cña nguyªn vËt liÖu chuyÓn dÞch mét lÇn vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. - Nguyªn vËt liÖu thuéc lo¹i tµi s¶n lu ®éng, gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu tån kho lµ vèn lu ®éng dù tr÷ cho s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp.
Vai trß, vÞ trÝ cña nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Tõ ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña nguyªn vËt liÖu ta cã thÓ thÊy râ vÞ trÝ quan träng cña nguyªn vËt liÖu trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. KÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh sÏ bÞ ¶nh hëng nÕu viÖc cung cÊp nguyªn vËt liÖu kh«ng ®Çy ®ñ, kÞp thêi. ChÊt lîng cña s¶n phÈm còng phô thuéc rÊt nhiÒu vµo chÊt lîng cña nguyªn vËt liÖu lµm ra nã.
Do vËy, ®Ó s¶n xuÊt ®îc nh÷ng s¶n phÈm tèt, tho¶ m·n ®îc nhu cÇu cña kh¸ch hµng cÇn ph¶i cã nh÷ng nguyªn vËt liÖu cã chÊt lîng cao ®¶m b¶o ®óng quy c¸ch chñng lo¹i. - MÆt kh¸c chi phÝ nguyªn vËt liÖu thêng chiÕm tû träng kh¸ lín trong gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm ( trong s¶n phÈm c«ng nghiÖp gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu chiÕm kho¶ng 50 - 60% gi¸ thµnh s¶n xuÊt, trong s¶n phÈm chÕ biÕn gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu chiÕm tíi 70 - 4 Ng« quang tuÊn 80% gi¸ thµnh s¶n xuÊt s¶n phÈm). V× thÕ nªn viÖc tËp trung qu¶n lý nguyªn vËt liÖu mét c¸ch chÆt chÏ ë tÊt c¶ c¸c kh©u tõ thu mua, b¶o qu¶n, dù tr÷ vµ sö dông nguyªn vËt liÖu nh»m h¹ thÊp chi phÝ, gi¶m møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu lµ vÊn ®Ò v« cïng quan träng mµ bÊt cø mét doanh nghiÖp nµo còng cÇn ph¶i quan t©m. §iÒu nµy cã ý nghÜa quan träng trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ trong mét chõng mùc nµo ®ã viÖc gi¶m møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu cßn tiÕt kiÖm ®îc nguån tµi nguyªn ®ang ngµy cµng c¹n kiÖt dÇn, lµ c¬ së ®Ó t¨ng s¶n phÈm x· héi.
Yªu cÇu qu¶n lý nguyªn vËt liÖu Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay nÒn s¶n xuÊt ngµy cµng më réng vµ ph¸t triÓn trªn c¬ së tho¶ m·n nhu cÇu vËt chÊt vµ v¨n ho¸ cña céng ®ång x· héi. ViÖc sö dông nguyªn vËt liÖu tiÕt kiÖm, hîp lý vµ cã hiÖu qu¶ ngµy cµng ®îc coi träng. Do vËy c«ng t¸c qu¶n lý lµ yªu cÇu tÊt yÕu cña mäi ph¬ng thøc s¶n xuÊt. X· héi ngµy cµng ph¸t triÓn, nhu cÇu cña x· héi ngµy cµng cao ®ßi hái s¶n phÈm tiªu thô nhiÒu h¬n, chÊt lîng cao h¬n, ®a d¹ng vÒ mÉu m· chñng lo¹i vÒ mµu s¾c.
ChÝnh v× vËy mµ vËt liÖu cÊu thµnh nªn s¶n phÈm còng ph¶i kh«ng ngõng ®îc n©ng cao vÒ chÊt lîng vµ chñng lo¹i. Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ níc ta hiÖn nay c¸c ngµnh s¶n xuÊt cha ®¸p øng ®Çy ®ñ nguyªn vËt liÖu cho yªu cÇu s¶n xuÊt, do ®ã yªu cÇu c«ng t¸c qu¶n lý vËt liÖu ph¶i toµn diÖn ë tÊt c¶ c¸c kh©u tõ thu mua, b¶o qu¶n, dù tr÷ vµ sö dông nguyªn vËt liÖu. - ë kh©u thu mua: Mçi lo¹i vËt liÖu cã tÝnh chÊt lý ho¸ kh¸c nhau, c«ng dông kh¸c nhau, møc ®é vµ tû lÖ tiªu hao kh¸c nhau do ®ã thu mua ph¶i lµm sao cho ®ñ sè lîng, ®óng chñng lo¹i, phÈm chÊt tèt, gi¸ c¶ hîp lý, chØ cho phÐp hao hôt trong ®Þnh møc. §Æc biÖt quan t©m tíi chi phÝ thu mua lµm h¹ thÊp chi phÝ nguyªn vËt liÖu mét c¸ch tèi ®a.
- ë kh©u b¶o qu¶n: CÇn ®¶m b¶o theo ®óng chÕ ®é quy ®Þnh, phï hîp víi tÝnh chÊt lý ho¸ cña mçi lo¹i nguyªn vËt liÖu, phï hîp víi quy m« tæ chøc cña doanh nghiÖp, tr¸nh l·ng phÝ. - ë kh©u dù tr÷: Doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh ®îc møc dù tr÷ 5 Ng« quang tuÊn tèi ®a, tèi thiÓu ®Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®îc b×nh thêng, kh«ng bÞ ngõng trÖ, gi¸n ®o¹n do kh«ng cung cÊp kÞp thêi, kh«ng dù tr÷ qu¸ nhiÒu g©y ø ®äng vèn. - ë kh©u sö dông: CÇn ph¶i tæ chøc tèt viÖc ghi chÐp, ph¶n ¸nh t×nh h×nh xuÊt dïng vµ sö dông nguyªn vËt liÖu.Ph¶i x©y dùng ®îc hÖ thèng ®Þnh møc tiªu hao nguyªn vËt liÖu cho tõng chi tiÕt, tõng c«ng ®o¹n vµ ph¶i kh«ng ngõng c¶i tiÕn hoµn thiÖn ®Ó ®¹t tíi c¸c ®Þnh møc tiªn tiÕn.NhiÖm vô cña kÕ to¸n nguyªn vËt liÖu KÕ to¸n nguyªn vËt liÖu lµ viÖc ghi chÐp, ph¶n ¸nh tæng hîp sè liÖu vÒ t×nh h×nh thu mua, vËn chuyÓn, b¶o qu¶n, nhËp, xuÊt, tån kho nguyªn vËt liÖu.