Chương 1: Cở sở lý luận về kế toán Doanh thu, chỉ phí và xác định kết quả kinh doanh Chương 2: Thực trạng kế toán Doanh thu, chỉ phí và xác định kết quá kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Đức Hiền Chương 3: Hoàn thiện công tác kế toán Doanh thu, chỉ phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Đức Hiền Nguyễn Nhật Minh Lop: KTDNM-K16 Khóa luận tốt nghiệp 3 Học vién Ngan hang CHUONG 1: CO SO LY LUAN VE KE TOAN DOANH THU, CHI PHi VÀ XÁC DINH KET QUA KINH DOANH 1. Khái quát về hoạt động bán hàng va xác định kết quả kinh doanh Bán hàng là một quá trình trong đó người bán tìm hiểu, khám phá. gợi tạo và đáp ứng nhu cầu của người mua, để cả hai bên nhận được quyền lợi thỏa dang. Theo quan niệm cổ điển: “Bán hang là hoạt động thực hiện sự trao đổi sản phẩm hay dịch vụ của người bán chuyển cho người mua để được nhận lại từ người mua tiền, vật phẩm hoäc giá trị trao đổi đã thỏa thuận”.
Các phương thức bán hàng Phương thức bán hàng có ảnh hưởng trực tiếp đối với việc sử dụng các tài khoản kế toán phản ánh tình hình xuất kho thành phẩm, hàng hóa. Đồng thời có tính chất quyết định đối với việc xác định thời điểm bán hàng và hình thành doanh thu bán hàng và tiết kiệm chỉ phí bán hàng để tang lợi nhuận. Hiện nay doanh nghiệp đang vận dụng các phương thức bán hàng sau: Bán buôn Bán buôn là hình thức bán hàng hóa, dịch vụ với khối lượng lớn hoặc theo lô hàng với giá đã có chiết khấu cao hoặc giá gốc. Bán buôn thường được áp dụng , hoặc hướng tới các trung gian thương mại như đại lý, tổng đại lý, nhà phân phối.
Trong hình thức bán buôn có 2 phương thức cụ thể là : bán buôn hàng hóa qua kho và bán buôn hàng hóa vận chuyển thăng. - - Bán buôn hàng hóa qua kho: là việc doanh nghiệp bán hàng hóa. dịch vụ phải được xuất trực tiếp từ kho của mình. Với việc bán buôn qua kho, doanh nghiệp có thể giao hàng trực tiếp cho khách hàng tại kho hoặc chuyển hàng tới kho của bên mua hoặc địa điểm theo như hợp đồng.
- Ban buôn hàng hóa vận chuyển thắng: là việc doanh nghiệp thương mại sau khi đã mua hàng hóa, nhận được hàng, không đem về nhập kho mà bán thăng cho bên mua. Với hình thức này, doanh nghiệp cũng có 2 hình thức là giao hàng trực tiếp hoặc chuyền hàng. Nguyễn Nhật Minh Lóp: KTDNM-K1ó6 Khóa luận tốt nghiệp 4 Học viện Ngân hàng Bán lẻ Bán lẻ là phương thức bán hàng hóa,dịch vụ với số lượng ít, nhỏ lẻ và giá thường ồn định. Phương thức này thường áp dụng trực tiếp với người tiêu dùng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ ấy.
Bán lẻ có nhiều hình thức thực hiện đa dạng hơn bán buôn. Cụ thể là: - - Bản lẻ thu tiền trực tiếp: là hình thức người bán hàng thu tiền ngay của khách hàng. - _ Bán trả góp: là việc bán hàng cho khách hàng và khách hàng trả tiền nhiều lần. Với hình thức này doanh nghiệp sẽ được nhận thêm một khoản lãi do khách hàng trả chậm.
-_ Gửi đại lý bán, ký gửi hàng: là doanh nghiệp sẵn sàng đem hàng hóa của mình cho các đại lý bán hoặc gửi đại lý bán trực tiếp sản phẩm cho mình. Các phương thức thanh toán > Thanh toán bằng tiền mặt Là hình thức thanh toán mà sau khi bên bán giao hàng cho bên mua thì bên mua sẽ xuất tiền và trả trực tiếp cho bên bán theo giá cả mà hai bên đã thỏa thuận. Ưu điểm của hình thức này là giúp cho bên bán có khả năng thu tiền nhanh, tránh được rủi ro trong thanh toán nhưng thường chỉ áp dụng cho hàng hóa bán ra có giá trị nhỏ. > Thanh toán không dùng tiền mat Là hình thức thanh toán mà bên mua sẽ nhờ Ngân hàng của mình trích một số tiền nhất định từ tài khoản của mình để thanh toán cho bên bán.
Hình thức này được sử dụng khá phố biến. Hình thức này giúp giảm thiểu rủi ro, làm cho quá trình thanh toán trở nên đơn giản và thuận lợi hơn. Tùy trường hợp cụ thể mà doanh nghiệp có thể chọn một trong các cách thức thanh toán sau: ủy nhiệm chỉ, ủy nhiệm thu. thanh toán băng séc, thư tín dụng.
Một số vấn đề chung về doanh thu, chỉ phí và xác định kết quả kinh doanh 1. Một số vẫn đề chung về Doanh thu Theo Chuẩn mực kế toán số 14, Doanh thu là: “Tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh Nguyên Nhật Minh Lớp: KTDNM-KIó6 Khóa luận tốt nghiệp 5 | Học viện Ngân hàng doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường có thể hiểu là các hoạt động mà doanh nghiệp đã đăng ký và được chấp thuận trong giấy đăng ký kinh doanh. Doanh thu thu được đóng một vai trò quan trọng để làm cơ sở cho doanh nghiệp.xác định kết quả kinh doanh.
Để ghi nhận doanh thu thì kế toán cần nắm rõ các khái niệm liên quan đến quy trình doanh thu. Căn cứ vào nguồn hình thành và phát sinh, Doanh thu được phân loại thành: a. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). > Tiêu chuẩn ghỉ nhận doanh thu: Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 “ Doanh thu và thu nhập khác”, doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn 5 điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích găn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn: - Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu đượclợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng: - Xác định được các chỉ phí liên quan đến giao dịch bán hàng.
Doanh nghiệp phải xác định thời điểm chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích găn liền với quyền sở hữu hàng hóa cho người mua trong từng trường hợp cụ thể.Trong hầu hết các trường hợp, thời điểm chuyền giao phần lớn rủi ro trùng với thời điểm chuyền giao lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hợp pháp hoặc quyên kiểm soát hàng hóa cho người mua. | Đối với các giao dịch cung cấp dịch vụ chuẩn mực cũng quy định, doanh thu được ghi nhận khi kết quả đã được xác định một cách đáng tin cậy. Trường hợp về giao dịch cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh nghiệp được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành tại ngày lập Bảng cân đối kế Nguyễn Nhật Minh Lép: KTDNM-K16 Khóa luận tốt nghiệp 6 ‘Hoc viện Ngân hàng toán trong kỳ đó. Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thỏa mãn tất cả 4 điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; - _ Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó;.
~ Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán; - _ Xác định được chi phi phat sinh cho giao dich va chi phi dé hoan thanh giao dich cung cap dịch vụ đó. > Nguyên tắc ghỉ nhận doanh thu: - Doanh thu chỉ được xác định khi khối lượng sản pham,hang hóa đó được coi là tiêu thụ. Không được phản ánh vào tài khoản doanh thu các trường hợp sau: + Hàng hóa vật tư xuất giao cho bên ngoài gia công chế biến. + Số tiền thu về nhượng bán thanh lý TSCĐ.
+ Các khoản thu nhập về hoạt động đầu tư tài chính,hoặc thu nhập khác. + Hàng hóa bán trong nội bộ. - Đối với doanh nghiệp nhận bán đại lý, ký gửi thì doanh nghiệp chỉ hạch toán vào tài khoản doanh thu số tiền hoa hồng mà DN được hưởng. - Những đơn vị nhận gia công (vật tư,hàng hóa) chỉ hạch toán vào tài khoản doanh thu số tiền công mà đơn vị được hưởng.
| - Trường hợp DN đã viết hóa đơn bán hàng (đã thu tiền bán hàng ) nhưng cuối kỳ vẫn chưa giao hàng thì không được hạch toán vào tài khoản doanh thu mà chỉ hạch toán vào bên Có của TK 131. - Các đơn vị chuyên kinh doanh ngoại tệ chỉ hạch toán vào tài khoản doanh thu phần chênh lệch giữa giá mua vào và giá bán ra của ngoại tệ và phải quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá thực tế. : > Cách xác định doanh thụ: -. Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được.
Nguyên Nhật Minh Lép: KTDNM-K16 Khóa luận tốt nghiép 7 Hoc vién Ngan hang - Doanh thu phat sinh tir giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. Nó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu được sau khi trừ (-) các khoản chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. - Đối với các khoản tiền hoặc tương đương tiền không được nhận ngay thì doanh thu được xác định bằng cách quy đổi giá trị danh nghĩa của các khoản sẽ thu được trong tương lai về giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu theo tỷ lệ lãi suất hiện hành. Giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu có thể nhỏ hơn giá trị danh nghĩa sẽ thu được trong tương lai.
- Khi hang héa hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ tương tự về bản chất và giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu. Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được trao đồi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ khác không tương tự thì việc trao đổi đó được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu. Trường hợp này doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lý của hàng hóa hoặc dịch vụ nhận về, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu thêm.