CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trong thời gian qua, có rất nhiều các công trình nghiên cứu về công tác đào tạo cho cán bộ nhân viên. Trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu tôi xin được tổng hợp lại bức tranh tổng quát lại các đề tài, công trình nghiên cứu về công tác đào tạo.1 Các công trình nghiên cứu- Các luận án thạc sĩ - “Hoàn thiện quản lý chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Ngoài Quốc doanh- VP Bank”. Tác giả thực hiện: Ngô Thị Hồng Yến- Trường Đại học Kinh tế quốc dân, năm bảo vệ 2007. Đối tượng nghiên cứu của luận văn là Hoạt động quản lý chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực tại VPBank và phạm vi nghiên cứu trong giai đoạn 2005-2010.
Mặc dù phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn tại VPBank và đối tượng nghiên cứu chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện hoạt động quản lý công tác đào tạo nhưng tác giả đã hệ thống một cách đầy đủ, khoa học các cơ sở lý luận liên quan đến công tác đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực. Tác giả đã đưa ra các giải pháp rất hữu ích cho công tác đào tạo và phát triển như hoàn thiện việc xác định nhu cầu và mục tiêu, nguồn nhân lực, đối tượng và nhu cầu đào tạo và tập trung phân tích được nhu cầu nội bộ, nhu cầu của nhân viên để xác định kế hoạch đào tạo. Việc đào tạo cho nhân viên mới chỉ được nhắc đến trong phần đào tạo hội nhập và đối tượng nhân viên mới còn chưa được xác định cụ thể. Trong luận văn tác giả cũng nhấn mạnh về các giải pháp phát triển nguồn nhân lực nói chung hơn là đào tạo cho nhân viên mới.
- “Quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong ngành Hàng Không Việt Nam trong giai đoạn 1993-2003 thực trạng và giải pháp”. Tác giả thực hiện Phạm Mạnh Hùng, trường ĐHKTQD, năm bảo vệ 2005. 6 Trong luận văn, tác giả đã chỉ ra được nhiều phương pháp, loại hình đào tạo nhằm phục vụ công tác đào tạo và PTNNL trong Ngành Hàng Không Việt Nam. Từ việc phân tích được ý nghĩa của đào tạo và phát triển đội ngũ công nhân viên trong bối cảnh mới, tác giả đã đề xuất được nhiều nguồn hỗ trợ tài chính cho công tác đào tạo.
Từ đó thấy được vai trò ảnh hưởng lớn về quan điểm cá nhân nhà quản lý tới thành công hay thất bại của công tác đào tạo và PTNNL. Luận văn cũng đề xuất được một số quan điểm, giải pháp nhằm phát huy hơn nữa công tác đào tạo và phát triển Hoàn thiện quy chế liên quan đến đào tạo, tăng cường kiểm soát, đánh giá, đổi mới công tác tuyển dụng. Tuy nhiên đối tượng nghiên cứu ở đây chỉ mới đề cập quá trình đào tạo và PTNNL trong ngành Hàng Không Việt Nam trong giai đoạn 1993- 2003 và phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn tại Cụm hàng không Miền Bắc. Đề tài chưa chỉ ra được ảnh hưởng của nhu cầu cá nhân người lao động với công tác đào tạo và phát triển và chưa nêu được sự khác biệt trong đào tạo nhân viên mới và nhân viên cũ.
Các giải pháp tập trung chủ yếu vào việc phát triển nguồn nhân lực nói chung trong đó trọng tâm vào giải pháp tài chính, chưa nhấn mạnh vào việc đào tạo nhân viên mới và thực trạng đào tạo nhân viên mới trong ngành hàng không Việt Nam. - “Hoàn thiện công tác đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đến năm 2015”. Tác giả Nguyễn An Châu, Trường ĐHKTQD, năm bảo vệ 2010. Đề tài này tác giả đã đưa ra rất đầy đủ cơ sở lý luận về công tác ĐT&PTNNL.
Tác giả đã đánh giá được vai trò công tác ĐT&PTNNL, đưa ra một kế hoạch đào tạo đến năm 2015 với nhiều chi tiết và tiêu chí, xác định rất rõ nét phương hướng khi xây dựng và phát triển đội ngũ nhân viên. Luận văn đã xác định được tầm quan trọng trong việc xác định nhu cầu đào tạo, lựa chọn đối tượng đào tạo, xây dựng chương trình và lựa chọn phương pháp đào tạo, lựa chọn và đào tạo giáo viên. Thấy được tầm quan trọng của đội ngũ quản lý với công tác đào tạo phát triển, tác giả bài viết còn đề cập tác dụng của các khuyến khích vật chất và tăng thu nhập cho đội ngũ giảng viên để làm động lực giúp họ ủng hộ việc tăng cường nâng 7 cao kiến thức. Nhưng tác giả bài viết chưa thấy được tầm quan trọng trong phân tích xác định nhu cầu của cả đơn vị và nhu cầu của nhân viên.
Do đó dẫn đến việc thiết kế các chương trình đào tạo chưa phù hợp với nhiều đối tượng cụ thể. Tác giả cũng không chỉ ra được nguồn tài chính bảo đảm cho công tác đào tạo phát triển. Đối tượng nghiên cứu tại đề tài tập trung vào công tác ĐT&PT đội ngũ giảng viên Đại học Kiến trúc Hà Nội nên đối tượng nghiên cứu ở đây rất đặc thù. Việc đào tạo cho các giảng viên mới cũng không được nhấn mạnh.
Các phương pháp đào tạo cho các giảng viên mới chưa được đề cập đến mà chỉ nhấn mạnh vào công tác phát triển đội ngũ giảng viên hiện có và các biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo.2 Xác định khoảng trống nghiên cứu Đề tài về đào tạo không phải là một đề tài mới và có rất nhiều công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về vấn đề này. Mỗi người lựa chọn một tổ chức, một lĩnh vực, một doanh nghiệp khác nhau để khai thác do vấn đề đào tạo vẫn luôn tồn tại nhiều vấn đề cần được cải tiến không ngừng. Các nghiên cứu về đào tạo từ trước đến này đã đạt được ý nghĩa thực tiễn, tuy nhiên vẫn không tránh được một vài hạn chế nhỏ trong nghiên cứu như đã nêu tại mục 1. Theo đó việc đào tạo cho nhân viên mới chỉ mới được nhắc đến rất ít trong phần đào tạo hội nhập.
Đối tượng đào tạo của nhân viên mới còn chưa được xác định cụ thể. Trong luận văn thạc sĩ tác giả cũng nhấn mạnh về các giải pháp đào tạo chung và phát triển nguồn nhân lực hơn là đào tạo cho nhân viên mới. Các công trình nghiên cứu cũng chưa nêu được sự khác biệt trong đào tạo nhân viên mới và nhân viên cũ. Bên cạnh những vấn đề đạt được ở các luận văn nêu trên, các công trình nghiên cứu ở trên tác giả chưa đề cập tới, chưa giải quyết mà trong khuôn khổ nghiên cứu, luận văn này sẽ làm rõ.
Cụ thể là: - Luận văn đã xác định được đối tượng nhân viên mới tập trung vào nghiên cứu cụ thể là Chuyên viên khách hàng Doanh nghiệp, Chuyên viên Khách hàng cá nhân và Giao dịch viên tại các đơn vị kinh Doanh của TPB. Việc tập trung vào 03 nhóm nhân viên này giúp luận văn có cách tiếp cận các nguồn 8 dữ liệu, điều tra khảo sát thực tế đào tạo và các giải pháp cụ thể, có khả năng áp dụng cao trong thực tế. - Riêng tại Ngân hàng TPB mà tôi tiến hành nghiên cứu thì từ trước tới nay chưa hề có một nghiên cứu khoa học chính thức nào về việc đào tạo cho nhân viên mới. Ngân hàng vẫn chưa xây dựng được các chính sách, chương trình đào tạo riêng cho Nhân viên mới.
Tại thời điểm hiện tại, nhận thức rõ việc đào tạo là một trong 03 trụ cột của giai đoạn 2010-2015, Ngân hàng TPB mới bước đầu dành nguồn lực xây dựng hình ảnh một ngân hàng chuyên nghiệp với đội ngũ cán bộ hiểu biết nghiệp vụ và từng bước hoàn thiện các dự án đào tạo.3 Phương pháp nghiên cứu Quy trình nghiên cứu : Luận văn sẽ dựa vào khung nghiên cứu lý thuyết trên cơ sở kết hợp với tiến hành điều tra thực tế bằng cách phỏng vấn sâu cá nhân và phát phiếu điều tra dưới dạng bảng hỏi phỏng vấn các học viên tham gia đào tạo (Chuyên viên KHDN, Chuyên viên KHCN, Giao dịch viên) và thông qua sự đánh giá của người học để phân tích thực trạng công tác đào tạo nhân viên mới tại TPB. Từ đó, tìm hiểu nguyên nhân của những điểm hạn chế của công tác đào tạo nhân viên mới và ảnh hưởng của nó đến hoạt động thực tiễn của Ngân hàng TMCP Tiên Phong. Các nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp: Số liệu, biểu mẫu, báo cáo tổng kết của Công ty và các tài liệu khác của Công ty, của các phòng ban để tìm ra những thông tin cần thiết nhằm phục vụ cho đề tài. Dữ liệu sơ cấp: Thông qua phỏng vấn bằng bảng hỏi và phỏng vấn sâu.
Dữ liệu thứ cấp : Bao gồm các dữ liệu bên ngoài : - Nội dung lý luận cơ bản về đào tạo nguồn nhân lực trong các cuốn sách, giáo trình, tài liệu học tập. - Các quy trình, nội dung đào tạo nhân viên mới của các Ngân hàng khác. - Các bài viết về vấn đề đào tạo nguồn nhân lực cho hệ thống Ngân hàng. 9 Và các dữ liệu thu thập được trong nội bộ Ngân hàng TMCP Tiên Phong : - Thông tin về lịch sử hình thành và phát triển của TPB, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, tình hình nhân sự hiện tại, mục tiêu hoạt động, kế hoạch nhân sự.
- Thông tin về quy trình tuyển dụng nhân viên mới. - Thông tin về các chương trình đào tạo nhân viên mới. - Thông tin về hiệu quả đào tạo nhân viên mới. - Thông tin về tình hình tài chính của Ngân hàng, ngân sách chi cho hoạt động đào tạo nhân viên mới.
- Thái độ và đánh giá của cán bộ nhân viên mới và cũ đối với công tác đào tạo của Ngân hàng (hình thức đào tạo đã phù hợp chưa; nội dung đào tạo có thiết thực, lôi cuốn được người học không, chất lượng giảng viên đào tạo như thế nào ?. - Các báo cáo về tình hình tài chính của Ngân hàng: Báo cáo kiểm toán năm 2012, Báo cáo tài chính nội bộ, Sổ sách tài liệu kế toán, Báo cáo thuế, Báo cáo tình hình hoạt động năm 2012. Từ đó, nắm được số liệu về ngân sách dành cho công tác đào tạo nhân viên mới tại Tiên Phong. - Các văn bản báo cáo về nhân sự, hoạt động đào tạo, điểm kiểm tra sau đào tạo, báo cáo tuyển dụng nhân viên mới hàng quý,…Theo thông tin thu thập được tới thời điểm hiện tại thì dữ liệu đào tạo cho nhân viên mới có dữ liệu năm 2012 và 2013.